სისხლის სამართლის დევნა ან გამოძიების დაწყება→წინასწარი პატიმრობა
ფიზიკური ძალადობა და არასათანადო მოპყრობა→ძალის გადამეტება დაკავების, ტრანსპორტირების ან აქციის დაშლის დროს
ფინანსური სანქციები→ჯარიმების, სანქციების ან ადმინისტრაციული ბერკეტების გამოყენება ეკონომიკური ზეწოლის მიზნით
შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვა→მშვიდობიანი შეკრების აკრძალვა ან დაშლა
სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2025 წლის იანვარი
2025 წლის იანვარში დოკუმენტირებული ინციდენტები სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ გამოყენებულ, ზეწოლის მრავალფეროვან და ინტენსიურ ფორმებზე მიუთითებს. შემთხვევები მოიცავს ადმინისტრაციულ და სისხლისსამართლებრივ დევნას, ფიზიკურ ძალადობას, გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვას, ფინანსურ სანქციებსა და პროფესიულ საქმიანობაში სავარაუდოდ, პოლიტიკური ნიშნით დისკრიმინაციას.
პირადი ნივთების უკანონო ჩამორთმევა დაკავების / აქციის დაშლის დროს
რეპრესიული კანონმდებლობის მიღება / გამკაცრება
ფიზიკური ძალადობა და არასათანადო მოპყრობა
ფინანსური სანქციები→ჯარიმების, სანქციების ან ადმინისტრაციული ბერკეტების გამოყენება ეკონომიკური ზეწოლის მიზნით
სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის 11-31 დეკემბერი
დეკემბრის მეორე ნახევარში სამოქალაქო აქტივისტების, საპროტესტო აქციებში მონაწილე მოქალაქეებისა და საჯარო სექტორში დასაქმებულთა მიმართ გამოიკვეთა სამართლებრივი, ადმინისტრაციული და ირიბი ზეწოლის პრაქტიკა. დეკემბრის მეორე ნახევარი გამოირჩევა საკანონმდებლო რეგულაციების გამკაცრებით, ასევე დაკავებებისა და შრომითი ურთიერთობების შეწყვეტის პრაქტიკის ზრდით. ქვემოთ მოცემულია დეკემბრის მეორე ნახევარში განვითარებული მოვლენების მიმოხილვა, რომელიც ეყრდნობა მედიაში გავრცელებულ ინფორმაციასა და საჯაროდ ხელმისაწვდომ წყაროებს და შესაძლოა არ ასახავდეს ყველა შემთხვევას.
არაიდენტიფიცირებული პირები | მუნიციპალური ორგანოები | პენიტენციური სისტემა (იზოლატორი, საპატიმრო) | პროკურატურა | სასამართლო | შსს (პოლიცია, საპატრულო, გდდ)
დევნა სამოქალაქო აქტივიზმის გამო | პროტესტის ჩახშობა
ინციდენტის ტიპი:
დაკავება→ადმინისტრაციული სამართლის დაკავება, სისხლის სამართლის დაკავება
ირიბი ზეწოლა („chilling effect")
პირადი ნივთების უკანონო ჩამორთმევა დაკავების / აქციის დაშლის დროს
სისხლის სამართლის დევნა ან გამოძიების დაწყება→წინასწარი პატიმრობა
ფიზიკური ძალადობა და არასათანადო მოპყრობა
ფინანსური სანქციები
შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვა→მშვიდობიანი შეკრების აკრძალვა ან დაშლა
სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის 1-10 დეკემბერი
2024 წლის დეკემბრის დასაწყისში საქართველოს სხვადასხვა ქალაქში და მათ შორის, მიმდინარეობდა ფართომასშტაბიანი საპროტესტო აქციები მიმდინარეობდა. საპროტესტო ტალღა უკავშირდებოდა ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესთან დაკავშირებულ პოლიტიკურ გადაწყვეტილებებს და ფართო საზოგადოებრივ უკმაყოფილებას. აღნიშნულ პერიოდში საპროტესტო შეკრებები ყოველდღიურ რეჟიმში იმართებოდა.
მუნიციპალური ორგანოები | პროკურატურა | სასამართლო | სასამართლოს მანდატურის სამსახური | სპეციალური საგამოძიებო სამსახური | სხვა საჯარო უწყებები | შსს (პოლიცია, საპატრულო, გდდ)
დევნა სამოქალაქო აქტივიზმის გამო | პროტესტის ჩახშობა
ინციდენტის ტიპი:
დაკავება→ადმინისტრაციული სამართლის დაკავება, სისხლის სამართლის დაკავება
ირიბი ზეწოლა („chilling effect")→აქტივისტების დაბარება „გასაუბრებაზე" ან გამოკითხვებზე
პირადი ნივთების უკანონო ჩამორთმევა დაკავების / აქციის დაშლის დროს
ფიზიკური ძალადობა და არასათანადო მოპყრობა→არასათანადო მოპყრობა დროებითი მოთავსების იზოლატორებში ან სასჯელაღსრულების დაწესებულებებში, ძალის გადამეტება დაკავების, ტრანსპორტირების ან აქციის დაშლის დროს
ფინანსური სანქციები→ჯარიმების, სანქციების ან ადმინისტრაციული ბერკეტების გამოყენება ეკონომიკური ზეწოლის მიზნით
შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვა→აქციაში მონაწილეობის ან ორგანიზების ხელშეშლა, აქციის ადგილის, დროის ან ფორმის იძულებითი შეცვლა, მშვიდობიანი შეკრების აკრძალვა ან დაშლა
სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის ნოემბერი
2024 წლის ნოემბერში ჩატარებულმა მონიტორინგმა გამოავლინა სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ განხორციელებული უფლებადარღვევების ინტენსიური და მრავალმხრივი ხასიათი, რომელიც განსაკუთრებით გამოიკვეთა 2024 წლის 31 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების შემდგომ პერიოდში.
არაიდენტიფიცირებული პირები | პარლამენტი | პროკურატურა | სასამართლო
დევნა სამოქალაქო აქტივიზმის გამო | პროტესტის ჩახშობა
ინციდენტის ტიპი:
რეპრესიული კანონმდებლობის მიღება / გამკაცრება
სისხლის სამართლის დევნა ან გამოძიების დაწყება→ჩხრეკა
ფიზიკური ძალადობა და არასათანადო მოპყრობა→ფიზიკური დაზიანების მიყენება
ფინანსური სანქციები→ყადაღები, ანგარიშების გაყინვა
სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის ოქტომბერი
2024 წლის ოქტომბერში დოკუმენტირებული ინციდენტები მიუთითებს სამოქალაქო აქტივიზმთან და კრიტიკული პოზიციის გამოხატვასთან დაკავშირებული პირების მიმართ ზეწოლის გაგრძელებაზე. თვის განმავლობაში დაფიქსირდა როგორც ფიზიკური თავდასხმების, ისე საგამოძიებო და ადმინისტრაციული მექანიზმების გამოყენების შემთხვევები, რომლებიც შეეხო მკვლევრებს, სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან დაკავშირებულ პირებს.
ფინანსური სანქციები→ყადაღები, ანგარიშების გაყინვა, ჯარიმების, სანქციების ან ადმინისტრაციული ბერკეტების გამოყენება ეკონომიკური ზეწოლის მიზნით
სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის სექტემბერი
2024 წლის სექტემბერში დოკუმენტირებული ინციდენტები მიუთითებს სამოქალაქო აქტივიზმთან და კრიტიკული პოზიციის გამოხატვასთან დაკავშირებული პირების მიმართ ზეწოლის სხვადასხვა ფორმის გამოყენებაზე. თვის განმავლობაში დაფიქსირდა როგორც ადმინისტრაციული დაკავებებისა და ფინანსური სანქციების, ისე ირიბი ზეწოლის შემთხვევები, რომლებიც შეეხო აქტივისტებს, სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებსა და საჯარო სექტორში დასაქმებულ პირებს.
სასამართლო | სუს / სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური | სხვა საჯარო უწყებები
დევნა სამოქალაქო აქტივიზმის გამო
ინციდენტის ტიპი:
ირიბი ზეწოლა („chilling effect")→აქტივისტების დაბარება „გასაუბრებაზე" ან გამოკითხვებზე, სამსახურიდან გათავისუფლება
ფინანსური სანქციები→ჯარიმების, სანქციების ან ადმინისტრაციული ბერკეტების გამოყენება ეკონომიკური ზეწოლის მიზნით
სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის ივლისი
ივლისში აქტივისტების და კრიტიკულად განწყობილი მოქალაქეების წინააღმდეგ დაფიქსირდა სამართლებრივი ბერკეტების გამოყენების, სასამართლო სანქციების დაკისრებისა და საგამოძიებო ორგანოებში დაბარების პრაქტიკა. დოკუმენტირებული შემთხვევები მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციული და საგამოძიებო მექანიზმები გამოიყენებოდა იმ პირების მიმართ, რომლებიც საჯაროდ გამოხატავდნენ პროტესტს ან აქტიურად იყვნენ ჩართული საზოგადოებრივ პროცესებში, რაც საზოგადოებაში პროტესტის ჩახშობის მიზანს ემსახურებოდა.
არაიდენტიფიცირებული პირები | სუს / სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური | ქართულ ოცნებასთან დაკავშირებული პირი | შსს (პოლიცია, საპატრულო, გდდ)
დევნა სამოქალაქო აქტივიზმის გამო
ინციდენტის ტიპი:
დაკავება→ადმინისტრაციული სამართლის დაკავება, სისხლის სამართლის დაკავება
ირიბი ზეწოლა („chilling effect")→აქტივისტების დაბარება „გასაუბრებაზე" ან გამოკითხვებზე
ფიზიკური ძალადობა და არასათანადო მოპყრობა→ფიზიკური დაზიანების მიყენება, ძალის გადამეტება დაკავების, ტრანსპორტირების ან აქციის დაშლის დროს
შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვა→აქციის ადგილის, დროის ან ფორმის იძულებითი შეცვლა
სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის ივნისი
2024 წლის ივნისში ჩატარებულმა მონიტორინგმა აჩვენა, რომ სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ მიმართული უფლებადარღვევები კვლავ გაგრძელდა და შეინარჩუნა სისტემური ხასიათი. მიუხედავად იმისა, რომ მაისთან შედარებით საპროტესტო აქციების ინტენსივობა შემცირდა, აქტივისტების მიმართ ძალადობის, დაშინებისა და სამართლებრივი ზეწოლის პრაქტიკა კვლავ თვალსაჩინო იყო.
არაიდენტიფიცირებული პირები | პარლამენტი | პროკურატურა | სასამართლო | სუს / სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური | შსს (პოლიცია, საპატრულო, გდდ)
დევნა სამოქალაქო აქტივიზმის გამო | პროტესტის ჩახშობა
ინციდენტის ტიპი:
დაკავება→ადმინისტრაციული სამართლის დაკავება, სისხლის სამართლის დაკავება
დაშინება, მუქარა და დისკრედიტაცია→სიტყვიერი მუქარა ან ზეწოლა
ირიბი ზეწოლა („chilling effect")→აქტივისტების დაბარება „გასაუბრებაზე" ან გამოკითხვებზე
პირადი ცხოვრების ხელყოფა
რეპრესიული კანონმდებლობის მიღება / გამკაცრება
სისხლის სამართლის დევნა ან გამოძიების დაწყება→წინასწარი პატიმრობა
ფიზიკური ძალადობა და არასათანადო მოპყრობა→ფიზიკური დაზიანების მიყენება, ძალის გადამეტება დაკავების, ტრანსპორტირების ან აქციის დაშლის დროს
ფინანსური სანქციები→ჯარიმების, სანქციების ან ადმინისტრაციული ბერკეტების გამოყენება ეკონომიკური ზეწოლის მიზნით
შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვა→აქციის ადგილის, დროის ან ფორმის იძულებითი შეცვლა
სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის მაისი
2024 წლის მაისი ჩატარებულმა მონიტორინგმა ცხადყო, რომ საქართველოში სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ განხორციელებული უფლებადარღვევები მკვეთრად გააქტიურდა. აღნიშნული პერიოდი დაემთხვა ე.წ. „რუსული კანონის“ ხელახალ ინიცირებას, რამაც გამოიწვია ფართომასშტაბიანი, უწყვეტი და ინტენსიური საპროტესტო აქციები ქვეყნის სხვადასხვა ქალაქში, განსაკუთრებით თბილისში.
დევნა სამოქალაქო აქტივიზმის გამო | პროტესტის ჩახშობა
ინციდენტის ტიპი:
დაკავება→ადმინისტრაციული სამართლის დაკავება
ირიბი ზეწოლა („chilling effect")→აქტივისტების დაბარება „გასაუბრებაზე" ან გამოკითხვებზე
პირადი ცხოვრების ხელყოფა→თვალთვალი ან მოსმენაზე გონივრული ეჭვი
ფიზიკური ძალადობა და არასათანადო მოპყრობა→არასათანადო მოპყრობა დროებითი მოთავსების იზოლატორებში ან სასჯელაღსრულების დაწესებულებებში, ძალის გადამეტება დაკავების, ტრანსპორტირების ან აქციის დაშლის დროს
შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვა→მშვიდობიანი შეკრების აკრძალვა ან დაშლა
სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის აპრილი
2024 წლის აპრილში ჩატარებულმა მონიტორინგმა ცხადყო, რომ საქართველოში სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ განხორციელებული უფლებადარღვევები მკვეთრად გააქტიურდა. აღნიშნული პერიოდი დაემთხვა ე.წ. „რუსული კანონის“ ხელახალ ინიცირებას, რამაც გამოიწვია ფართომასშტაბიანი, უწყვეტი და ინტენსიური საპროტესტო აქციები ქვეყნის სხვადასხვა ქალაქში, განსაკუთრებით თბილისში.
