კონტექსტი
2025 წლის თებერვალში დოკუმენტირებული ინციდენტები აჩვენებს, რომ თებერვლის თვეში სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ მიმართული ზეწოლის პრაქტიკა კვლავ აქტიურად გრძელდებოდა. საანგარიშო პერიოდში აღწერილი შემთხვევები მოიცავს ადმინისტრაციულ დაკავებებს, სისხლისსამართლებრივ დევნას, ფიზიკურ ძალადობას, ფინანსურ სანქციებს, ასევე პროფესიულ საქმიანობასთან დაკავშირებულ სავარაუდო დისკრიმინაციულ გადაწყვეტილებებს.
დოკუმენტირებული შემთხვევების მნიშვნელოვანი ნაწილი უკავშირდება მშვიდობიან საპროტესტო აქტივობას, მათ შორის აქციებში მონაწილეობასა და საჯარო პოზიციის გამოხატვას. ამასთან, რიგ შემთხვევებში იკვეთება სამართალდამცავი ორგანოების მხრიდან ძალის გამოყენებისა და არასათანადო მოპყრობის ნიშნები, რაც შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვის რისკებზე მიუთითებს.
ინციდენტები:
2025 წლის 2 თებერვალს, პროევროპული აქციების 67-ე დღეს, ხელახალი არჩევნების ჩატარებისა და აქციებზე დაკავებული ადამიანების გათავისუფლების მოთხოვნით, საპროტესტო აქცია თბილისში, „თბილისი მოლის“ მიმდებარე ტერიტორიაზე გაიმართა. აქციაზე პოლიცია ფიზიკურად გაუსწორდა მონაწილეებს და ადმინისტრაციული წესით ჯამში 31 ადამიანი დააკავა.
დაკავებულთა შორის არიან საქართველოს ეროვნული ბანკის ყოფილი პრეზიდენტი გიორგი ქადაგიძე, “კოალიცია ცვლილებებისთვის” პოლიტიკური აქტივისტი, ბადრი გრიგალაშვილი, რომელიც მოგვიანებით ორ დაკავებულთან ერთად პოლიციის დაკავების მანქანიდან გადმოსვეს. გავრცელებული ინფორმაციით, ერთ-ერთს სახეზე დაზიანების კვალი ჰქონდა. 2 თებერვლის აქციაზე დაკავებულებს ფიზიკურად უსწორდებოდნენ ზვიად ხარაზიშვილის დაქვემდებარებაში მყოფი სპეცრაზმელები. დაზარალებულებს შორისაა მზარეული ზურაბ შონია, რომელსაც სპეცრაზმელებმა თავში ურტყეს. აქტივისტს „ინგოროყვას კლინიკაში“ გადაყვანა დასჭირდა.
სახალხო დამცველის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში ნათქვამია: “შემაშფოთებელია საჯარო წყაროებში გავრცელებულ ვიდეო კადრებში ასახული მოქალაქეების, ჟურნალისტების და პოლიტიკოსების მიმართ, პოლიციის მხრიდან განხორციელებული არასათანადო მოპყრობის და ძალის გადამეტების ფაქტები. ვრცელდება ინფორმაცია, პოლიციელების მხრიდან „ტვ პირველის“ დაშავებული ოპერატორის თაობაზეც. ასევე, პირდაპირ ეთერში ვიხილეთ პოლიციელების მხრიდან სიტყვიერი შეურაცხყოფის კადრები ქალების, მათ შორის ქალი პოლიტიკოსების მიმართ”.
2025 წლის 4 თებერვალს, „თბილისი მოლთან“ 2 თებერვალს დაკავებულ 8 პირს – ირაკლი ტაბატაძეს, ნიკოლოზ კუტუბიძეს, ვასილ ელიავას, ალექსანდრე გოგოლაძეს, დიმიტრი ბიძინაშვილს, გიგი უგულავას, ირაკლი წიგნაძესა და ნიკოლოზ ქუმსიაშვილს, რომელთაც ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას ედავებოდნენ, ბრალი დაუმძიმეს. პროკურატურა მათ სისხლის სამართლის კოდექსის 19-222-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენას ედავება. აღნიშნული სტრატეგიული ან განსაკუთრებული მნიშვნელობის ობიექტის ჯგუფურად ბლოკირების მცდელობას გულისხმობს. სასამართლომ რვავე პირს აღკვეთის ღონისძიების სახედ გირაო შეუფარდა და სასამართლო დარბაზიდან გაათავისუფლა.
2025 წლის 6 თებერვალს, გამთენიისას პოლიციამ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამი სტუდენტი აჩი გოჩიტაშვილი, ლუკა ხიზაძე და გიორგი ბარბაქაძე დააკავა. სამივე მათგანი სახელმწიფო უნივერსიტეტის დერეფნიდან უკანონო ტყვეობაში მყოფი თანამებრძოლების გათავისუფლებასა და ახალი არჩევნების ჩატარებას ითხოვდნენ. მათ სამართალდამცველის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებიან, რაც ადმინისტრაციული კოდექსის 173-ე მუხლით, რაც ისჯება ჯარიმით ან ადმინსიტრაციული პატიმრობით.
2025 წლის 11 თებერვალს, პოლიციამ სინდისის პატიმრის, ზვიად ცეცხლაძის მამა, ზურა ცეცხლაძე ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე მუხლის საფუძველზე 5000 ლარით დააჯარიმა. ზურა ცეცხლაძის ცნობით, მას სახლთან 7-მდე პოლიციელი დახვდა და საჯარიმო ოქმი ჩააბარა.
2025 წლის 11 თებერვალს, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე პროევროპულ საპროტესტო აქციაზე 4 პირი დააკავეს. მათგან 2 ხელწერილის საფუძველზე გამოუშვეს. დაკავებულებს შორის არიან, ლევან გოგიჩაიშვილი, კახა თურმანიძე და გიორგი ოკრიბელაშვილი (სინდისის პატიმარ, ომარ ოკრიბელაშვილის მამა).
2025 წლის 15 თებერვალს, ბაჩო დოლიძე სასამართლომ 5000 ლარით დააჯარიმა. მას 11 თებერვლის აქციაზე ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე მუხლის საფუძველზე, გზის ხელოვნურად გადაკეტვას ედავებოდნენ.
2025 წლის 18 თებერვალს, სამოქალაქო აქტივისტს, ნიკოლოზ ლაცაბიძეს თავს 4 უცნობი პირი დაესხა. შემთხვევა ანდრონიკაშვილის ქუჩაზე მოხდა. აქტივისტს სამედიცინო კვლევები კლინიკა “ვივა მედში” ჩაუტარდა და ტვინის შერყევა დაუდგინდა.
2025 წლის 18 თებერვალს, მოსამართლე კობა ჩაგუნავამ სამოქალაქო აქტივისტი ისაკო დევიძე სამართალდამრღვევად ცნო და 5 000 ლარით დააჯარიმა, ხოლო აქტივისტ მარიამ გაჩეჩილაძეს სიტყვიერი გაფრთხილება მისცა.
ისაკო დევიძე 2024 წლის 19 ნოემბერს მელიქიშვილის გამზირზე დააკავეს. მას წვრილმანი ხულიგნობისა და პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობის ბრალდებით 8-დღიანი პატიმრობა 20 ნოემბერს შეეფარდა.
2025 წლის 20 თებერვალს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლებმა “სტრატეგია აღმაშენებლის” წევრი, ლაშა დიაროვი დააჯარიმეს. დიაროვს 14 თებერვალს გზის სავალი ნაწილის ხელოვნურად გადაკეტვას ედავებიან.
2025 წლის 20 თებერვალს, პროევროპული პროტესტის რამდენიმე მონაწილეს ჯარიმა გამოუწერეს. საქართველოს ყოფილი ელჩი საფრანგეთში, ეკა სირაძე, აქციაში მონაწილეობის გამო 5000 ლარით დააჯარიმეს. 1000 ლარით დაჯარიმდა აგვისტოს ომში გმირულად დაღუპული ჯარისკაცის შვილი, გიორგი კირაკოზაშვილი, ხოლო ნადიმ ხმალაძეს ორი საჯარიმო ქვითარი ჩააბარეს, რომელსაც ჯამში ჯარიმის სახით 25 000 ლარი აქვს გადასახდელი.
2025 წლის 24 თებერვალს, „ტვ პირველთან“ პოლიტიკურ რეპრესიებზე საუბრობდნენ სამსახურიდან გათავისუფლებული პედაგოგები. ქუთაისის მეექვსე საჯარო სკოლის ყოფილი პედაგოგი, სოფო როინიშვილი აღნიშნავს, რომ მისი აქციაზე მონაწილეობა და ფეიერვერკის სროლის გამო 5000 ლარის ჯარიმა, მისი სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველი გახდა. სასამართლოში საკუთარი ინტერესების დაცვას იწყებს 51-ე საჯარო სკოლის გათავისუფლებული მასწავლებელი, მანანა ღვინჯილიაც. მისი თქმით, წინასაარჩევნოდ მხოლოდ იმის გამო გაათავისუფლეს, რომ “ძლიერი საქართველოს” ჩუღურეთის ორგანიზაციის ხელმძღვანელი იყო.
2025 წლის 27 თებერვალს, პროევროპული პროტესტის მონაწილეებს სასამართლომ ჯარიმა გამოუწერა. მოსამართლე კობა ჩაგუნავამ პაროდისტი ქართლოს ნატროშვილი რუსთაველის აქციაზე დგომის გამო 500 ლარით დააჯარიმა. მოსამართლე ნინო ენუქიძემ გზის გადაკეტვის საბაბით დააჯარიმა ნიკა ნარსიაც.