ავტორი: marika_dudunia

“რეპორტიორი საზღვრებს გარეშემ” (RSF) პრესის თავისუფლების გლობალური ინდექსი განაახლა, სადაც საქართველოს პოზიცია, წინა მაჩვენებელთან შედარებით, 21 ადგილით არის გაუარესებული. საქართველო 180 ქვეყანას შორის 135-ე ადგილს იკავებს. 

“გარემო კვლავ მტრული რჩება დამოუკიდებელი და ოპოზიციური მედიისთვის, ხოლო ჟურნალისტებზე სიტყვიერი და ფიზიკური თავდასხმების რაოდენობა იზრდება. „უცხოური გავლენისა“ და „ოჯახური ღირებულებების“ შესახებ კანონების მიღება და გამკაცრება კიდევ უფრო მეტად აგდებს ჟურნალისტებს მარგინალურ მდგომარეობაში, მათ ცენზურის საფრთხის წინაშე აყენებს და მნიშვნელოვნად ამცირებს სივრცეს თავისუფალი სიტყვისთვის” – წერია RSF-ის მიერ გამოქვეყნებულ განახლებულ ინდექსში საქართველოს შესახებ.

RSF-ის მიხვედით, პრობლემურია მდგომარეობა ტელევიზიებში, სადაც “გავრცელებულია მანიპულაცია, სიძულვილის ენა და დეზინფორმაცია. ხოლო, მედიამფლობელები ხშირად აკონტროლებენ სარედაქციო შინაარსს. ამის მაგალითია ტელეკომპანია „რუსთავი 2“, რომელმაც ყოფილი მფლობელისთვის გადაცემის შემდეგ სარედაქციო ხაზი შეიცვალა, ისევე როგორც საზოგადოებრივი მაუწყებელი (GPB), რომელიც ხელისუფლების მხრიდან ჩარევას განიცდის. ხოლო, გაფართოებული რეგულაციები ხელისუფლებას მედიაკონტენტის მკაცრი კონტროლის საშუალებას აძლევს”.

ორგანიზაცია ასევე მიმოიხილავს პოლიტიკურ კონტექსტსაც და აღნიშნავს, რომ “ხელისუფლება სულ უფრო ხშირად ამბობს უარს კრიტიკულ მედიასთან ურთიერთობაზე და მიმართავს ცენზურას, დისკრედიტაციის კამპანიებსა და დაშინებას”.

გაკრიტიკებულია სამართლებრივი საკითხებიც. კერძოდ, RSF-ის ახალ ინდექსში წერია, რომ “მთავრობას არ შეუსრულებია ევროკავშირის რეკომენდაცია პრესის თავისუფლების შესახებ”. ასევე, აღნიშულია ის რეპრესიული კანონები, რომლებიც მიიღო “ქართული ოცნების” ხელისუფლებამ. 

უარყოფითად არის შეფასებული „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონში შესული ცვლილებებიც. კერძოდ კი, მარეგულირებლის უფლებამოსილების გაფართოება, შეაფასოს შინაარსის სიზუსტე და მიუკერძოებლობა. 

ინდექსში საუბარია ეკონომიკურ კრიზისზეც, რომელსაც დამოუკიდებელი მედია განიცდის უცხოური დაფინანსების ფაქტობრივი აკრძალვის პირობებში.

“ჟურნალისტები, რომლებიც სენსიტიურ თემებს აშუქებენ, გაძლიერებულ დევნასა და ზეწოლას განიცდიან. ფარული მიყურადების პრაქტიკა და სამართლებრივი შეზღუდვები საფრთხეს უქმნის წყაროს კონფიდენციალურობას, რაც კიდევ უფრო აფერხებს საგამოძიებო ჟურნალისტიკასა და საზოგადოებრივი ინტერესის მქონე საკითხების გაშუქებას” – ნათქვამია RSF-ის ინდექსში. 

საქართველოში პრესის მდოგმარეობის შეფასებისას ხაზგასმულია ჟურნალსიტების უსაფრთხოების საკითხიც. 

“რეპორტიორების მიმართ ძალადობა გამწვავდა, ხოლო ამ დანაშაულების გამოძიება არაეფექტურია, რაც დაუსჯელობის სინდრომს აძლიერებს. უსაფრთხოების გარემოს გაუარესება დამოუკიდებელი მუშაობისთვის მთავარ დაბრკოლებად იქცა და ხელს უწყობს საყოველთაო თვითცენზურას”.

უფრო დეტალური მონაცემები, საქართველოში პრესის თავისუფლების დარღვევების კრიტიკულ მაჩვენებლებზე „მედიის, ინფორმაციისა და სოციალური კვლევების ცენტრმა“ (CMIS) და „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშემ” (RSF) 2025 წლის ნოემბერში გამოაქვეყნა. 

საქართველოს კომუნიკაციების კომისია წარმოადგენს მარეგულირებელ ორგანოს, რომლის მანდატი მოიცავს ელექტრონული კომუნიკაციების, მედიამომსახურებისა და ვიდეოგაზიარების პლატფორმის მომსახურების სფეროს ზედამხედველობას. კომისიის საქმიანობას მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს მედიის გარემოსა და გამოხატვის თავისუფლებაზე საქართველოში. კახა ბექაურს, რომელიც 2014 წელს კომისიის წევრად იყო არჩეული, ხოლო 2017 წლიდან თავმჯდომარის თანამდებობას იკავებდა, უფლებამოსილების ვადა ამოეწურა. მიმდინარე წლის 29 იანვარს დაგეგმილია კომისიის ახალი თავმჯდომარის არჩევა.

კახა ბექაურის თავმჯდომარეობის პერიოდში კომუნიკაციების კომისიის მიერ მიღებული რიგი გადაწყვეტილებები გახდა მედიის თავისუფლებისა და უფლებების დამცველი ორგანიზაციების კრიტიკის საგანი. „მედიის ადვოკატირების კოალიციის“ შეფასებით, თავმჯდომარეობის დროს მარეგულირებელი ორგანო იღებდა შერჩევით და არაპროპორციულ გადაწყვეტილებებს, რომლებიც განსაკუთრებით დამოუკიდებელი და კრიტიკული მედიის წინააღმდეგ იყო მიმართული.

მედიის საქმიანობაზე კომუნიკაციების კომისიის ზედამხედველობისა და სანქცირების გაფართოებული უფლებამოსილებები განისაზღვრა „ქართული ოცნების“ პარლამენტის მიერ მიღებული საკანონმდებლო ცვლილებებით, რამაც არსებითად შეცვალა მარეგულირებლის როლი მედიის სფეროში და გააძლიერა მისი გავლენის სფერო.

CMIS-ის მიერ მომზადებულ მასალებში წარმოდგენილია კომუნიკაციების კომისიის გადაწყვეტილებები და პრაქტიკა, რომლებმაც ბოლო ორი წლის განმავლობაში მნიშვნელოვანი შეშფოთება გამოიწვია მედიის უფლებების დამცველი ადგილობრივი და საერთაშორისო ორგანიზაციების მხრიდან და რომლებიც მედიის თავისუფლების სტანდარტებთან შესაბამისობის კუთხით კრიტიკულად შეფასდა.

დაჩქარებული წესით მაუწყებლობის შესახებ კანონში განხორციელებული დაუსაბუთებელი ცვლილებით კომუნიკაციების კომისიის უფლებამოსილება ჩაერიოს მედიის სარედაქციო პოლიტიკაში მნიშვნელოვნად გაიზარდა.

● „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში ცვლილებები „ქართული ოცნების“ პარლამენტმა 2025 წლის 1 აპრილს მიიღო. ცვლილების თანახმად, სრულად აიკრძალა მაუწყებლების უცხოური დაფინანსება, მნიშვნელოვნად გაიზარდა მარეგულირებელი ორგანოს კომუნიკაციების კომისიის უფლებამოსილება; კერძოდ, ჟურნალისტების პროფესიული საქმიანობა რეგულირების სფეროში მოექცა.

ა) კანონში შესული ცვლილებების თანახმად, იკრძალება ე.წ. „უცხოური ძალისგან“ მაუწყებლის მიერ პირდაპირი ან არაპირდაპირი დაფინანსების მიღება და “უცხოური ძალის” მიერ მაუწყებლის მომსახურების შესყიდვა, გარდა რეკლამისა ან პროდუქტის განთავსებისა.

ბ) მაუწყებლებს აგრეთვე ეკრძალებათ სოციალური რეკლამის განთავსების სანაცვლოდ პირდაპირი ან არაპირდაპირი დაფინანსების მიღება.

გ) ცვლილებით შემოვიდა ასევე დეტალური რეგულაციები ტელე- და რადიომაუწყებლობის სტანდარტებთან დაკავშირებით, ფაქტის ჯეროვანი სიზუსტისა და პასუხის უფლების შესახებ. აგრეთვე დაემატა რეგულაციები ფაქტის სამართლიანობისა და მიუკერძოებლობის, პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის, ფარული მეთოდის გამოყენებით ინფორმაციის მოპოვებისა და გადაცემის, შეიარაღებული დაპირისპირების, უბედური შემთხვევისა და სხვა საგანგებო ვითარების გაშუქებისა და არასრულწლოვან პირთა დაცვის ცალკეული საკითხების შესახებ.

● 2025 წლის 12 ივნისს პარლამენტმა მესამე მოსმენით მიიღო საკანონმდებლო პაკეტი, რომლითაც ცვლილებები შევიდა „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში და ახალი თავი დაემატა „ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსს“. ცვლილებებმა კომუნიკაციების კომისიას მიენიჭა კიდევ უფრო ფართო უფლებამოსილება. კერძოდ, კომუნიკაციების კომისიას შეუძლია მაუწყებლების შესახებ კონფიდენციალური ინფორმაცია ბანკებისგან სასამართლოს გზით გამოითხოვოს. ცვლილებები, „მედიის ადვოკატირების კოალიციის“ შეფასებით, საბანკო კონფიდენციალურობის დარღვევის შესაძლებლობის მინიჭების ტოლფასია და „მედიაზე ფინანსური ზეწოლისა და შანტაჟის ახალი იარაღია“.

კანონში „მაუწყებლობის შესახებ“ მიღებული ცვლილებების ფონზე კომუნიკაციების კომისიის მიერ განხორციელებული ქმედებები:

1. 2026 წლის 22 იანვარს კომუნიკაციების კომისიამ „რადიო მარნეული“ წერილობით გააფრთხილა გრანტის მიღების გამო. გადაწყვეტილება კომუნიკაციების კომისიამ „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის იმ რეპრესიული ცვლილებიდან გამომდინარე მიიღო, რაც მედიასაშუალებებს უკრძალავს დონორი ორგანიზაციებისგან გრანტის მიღებას.

2. „რადიო მარნეულმა“ 2025 წლის 9 ოქტომბერსაც მიიღო წერილობითი გაფრთხილება კომუნიკაციების კომისიისგან, იგივე მიზეზით “უცხოური ძალისგან” გრანტის მიღების გამო.

3. 2025 წლის 9 ოქტომბერს კომუნიკაციების კომისიამ ტელემაუწყებლები „ფორმულა“ და „ფორმულა მულტიმედია“ წერილობით გააფრთხილა და მათ „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის დარღვევა და “უცხოური ძალისგან” დაფინანსების მიღების შეწყვეტა დაავალა.

4. 2025 წლის 9 ოქტომბერს “უცხოური ძალისგან” დაფინანსების მიღების შეწყვეტა დაავალა კომუნიკაციების კომისიამ „რადიო-ტვ ნორსაც“.

5. 2025 წლის 9 ოქტომბერს კომუნიკაციების კომისიამ წერილობით გააფრთხილა „სისტემა გამაც“. მათ „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის დარღვევა და “უცხოური ძალისგან” დაფინანსების მიღების შეწყვეტა დაავალა.

6. 2025 წლის 3 ივლისს კომუნიკაციების კომისიამ ტელეკომპანიები „TV პირველი“, „მთავარი არხი“ და „ფორმულა“ სამართალდამრღვევებად სცნო „ქართული ოცნების“ საჩივრის საფუძველზე.

პარტიამ ტელევიზიებს ისეთი ტერმინების გამო უჩივლა, როგორებიცაა: „არალეგიტიმური პარლამენტი“, „ოლიგარქის რეჟიმი“, „რეჟიმის პატიმრები“, „არალეგიტიმური ხელისუფლება“, „კლანის სასამართლო“ და სხვ.

კომუნიკაციების კომისიის მიერ დამოუკიდებელი მედიის წინააღმდეგ მიღებული გადაწყვეტილებები „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში მიღებულ ცვლილებებამდე, წინასაარჩევნო პერიოდში, რომლებიც მედიის, ინფორმაციის და სოციალური კვლევების ცენტრმა აღრიცხა:

1. 2024 წლის 13 ოქტომბერს თბილისის საქალაქო სასამართლომ ტელეკომპანია „ფორმულა“ 5 000 ლარით დააჯარიმა ოპოზიციური პარტია „გახარია საქართველოსთვის“ კვალიფიციური საარჩევნო სუბიექტის სტატუსის მინიჭებისა და ეთერში პარტიის ვიდეორგოლის განთავსების გამო.

სასამართლომ ეს გადაწყვეტილება კომუნიკაციების კომისიის ოქმის საფუძველზე მიიღო, რომელიც ტელეკომპანიას კომისიამ 10 ოქტომბერს შეუდგინა. ტელეკომპანია „ფორმულამ“ Edison Research-ის კვლევით იხელმძღვანელა, სადაც პარტიას „გახარია საქართველოსთვის“ 4%-ზე მეტი მხარდაჭერა ჰქონდა. მარეგულირებელმა კომისიამ ტელეკომპანიას კვლევის შედეგების შემოწმება მოსთხოვა. „მედიის ადვოკატირების კოალიციის“ განცხადებით, გადაწყვეტილება სისტემური მიკერძოების დასტური იყო, რომელიც „საფრთხეს უქმნის პოლიტიკურ პლურალიზმს და წინასაარჩევნოდ მედიის დასჯის მცდელობას წარმოადგენს“.

2. 2024 წლის 11 ოქტომბერს საქალაქო სასამართლომ ტელეკომპანიები „ფორმულა“, „TV პირველი“ და „მთავარი არხი“ 5-5 ათასი ლარით დააჯარიმა მმართველი პარტიის საარჩევნო რეკლამის ეთერში არ გაშვების გამო. სასამართლოს გადაწყვეტილებას წინ უსწრებდა კომუნიკაციების კომისიის დასკვნა.

„ქართული ოცნება“ ტელევიზიებისგან ითხოვდა ეთერში გაეშვათ მისი პოლიტიკური რეკლამა — „არა ომს, აირჩიე მშვიდობა“. 9 ოქტომბერს კომუნიკაციების კომისიამ ტელევიზიები სამართალდამრღვევებად სცნო. კომისია განცხადებაში მიუთითებდა, რომ „ქართული ოცნების“ ვიდეორგოლი არ შეიცავს არც ომის პროპაგანდას და არც ეროვნული შუღლისა და მტრობისკენ მოწოდებას, რაზეც მაუწყებლები ამახვილებდნენ ყურადღებას.

2024 წლის 26 ოქტომბრიდან, საპარლამენტო არჩევნებისა და საქართველოში დაწყებული პროევროპული პროტესტის შემდეგ, ჟურნალისტები არაერთხელ გახდნენ თავდასხმებისა და უკანონო შეზღუდვების მსხვერპლნი. დაფიქსირდა მრავალი შემთხვევა, როდესაც მედიის წარმომადგენლებს პროფესიული საქმიანობის შესრულების დროს უსამართლოდ აკისრებდნენ სანქციებს, მათ შორის ჯარიმებს პროტესტების გაშუქებისას „გზის ხელოვნურად გადაკეტვის“ ბრალდებით. ადმინისტრაციული წესით დააკავეს ერთი ჟურნალისტი. “გზის გადაკეტვის” გარდა ჟურნალისტებს “ტროტუარზე დგომასაც” ედავებიან.

“გზის ხელოვნურად გადაკეტვა” ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174 პრიმა მუხლის შესაბამისად ითვლება შეკრებისა და მანიფესტაციის ორგანიზებისა და ჩატარების წესის დარღვევად. ჟურნალისტები, რომელთა წინააღმდეგაც ამ საფუძველზე დაიწყო სამართალწარმოება, აქციებზე პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდნენ.

2024 წლის 26 ოქტომბრიდან დღემდე, ჯამში, ჟურნალისტების მიმართ ჯარიმის 43 ოქმი გამოიწერა. მათგან:

• 42 ოქმი გამოიწერა “გზის ხელოვნურად გადაკეტვის” ბრალდებით, 2 შემთხვევაში ჟურნალისტებს ედავებოდნენ საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევას; 1 შემთხვევაში ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდეს “მედიაჩეკერის” ჟურნალისტს ნინია კაკაბაძეს.
• სულ დაჯარიმდა მედიის 35 წარმომადგენელი. მათგან, ზოგიერთი, არაერთხელ.
• გასაჩივრების შედეგად გაუქმდა 12 საჯარიმო ოქმი;
• 23 შემთხვევა ჯერ ისევ განხილვაშია;
• 4-მა ჟურნალისტმა დაკისრებული ჯარიმა გადაიხადა;
• 1 საქმე გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოში;
• 1 საქმე კი გასაჩივრდა სტრასბურგის სასამართლოში.
  

1. “ტაბულას” ჟურნალისტს, მარიამ კუპრავას 2026 წლის 7 თებერვალს, პროფესიული მოვალეობის შესრულების დროს, შსს რუსთაველის გამზირზე “გზის გადაკეტვას” ედავება. მარიამ კუპრავა რუსთაველის გამზირზე პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა, აშუქებდა პარლამენტთან მიმდინარე აქციას. მარიამ კუპრავას საქმეზე 23 მარტს ჩატარებული სასამართლო სხდომა მოსამართლემ 30 მარტამდე გადადო.

2. 2026 წლის 31 იანვარს “გზის ხელოვნურად გადაკეტვის” ბრალდებით დააჯარიმეს “ნეტგაზეთის” ჟურნალისტი მარიამ ძიძარია. ჟურნალისტი “შაბათის მარშს” აშუქებდა. საქმეზე სასამართლო სხდომა 27 მარტს გაიმართა. მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ სხდომა გადადო. შუამდგომლობა შსს-მ მტკიცებულებების არ ქონის გამო დააყენა.

3. 2025 წლის 18 დეკემბერს, პარლამენტის წინ, ტროტუარზე გამართულ აქციაზე დააჯარიმეს ფოტორეპორტიორი გიორგი თარხნიშვილი. თარხნიშვილი პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა. მოგვიანებით, მოსამართლემ შეწყვიტა ფოტორეპორტიორის წინააღმდეგ ადმინისტრაციული დევნის საქმე.

4. შსს რადიო თავისუფლების ოპერატორს ზუკა ხიდაშელს 2025 წლის 18 დეკემბერს ტროტუარზე დგომას ედავებოდა. 19 მარტს მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ საქმე შეწყვიტა. ზუკა ხიდაშელის წინააღმდეგ “გზის ხელოვნურად გადაკეტვის” საბაბით შსს-მ მეორე საქმე 2025 წლის 4 სექტემბერს დაიწყო. ოპერატორი 5,000 ლარით დააჯარიმეს. რადიო თავისუფლების ინფორმაციით, ორივე შემთხვევაში ზუკა ხიდაშელი პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა. 4 სექტემბრის საქმე გაასჩივრებულია სასამართლოში, განხილვა არ დასრულებულა.

5. OC Media-ს დამფუძნებელი და ფოტოგრაფი მარიამ ნიკურაძე, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ოთხჯერ დააჯარიმა „გზის ხელოვნურად გადაკეტვის“ ბრალდებით – 11 მარტს, 15 მარტს, 2 აპრილს და 3 აპრილს. ჯამში ჟურნალისტს 20 000 ლარის ჯარიმა აქვს დაკისრებული. მარიამ ნიკურაძემ ყველა ჯარიმა გაასაჩივრა. გასაჩივრებიდან ათი თვის შემდეგ, მისი არცერთი საჩივარი განხილული არ არის. დაჯარიმების მომენტში მარიამ ნიკურაძე ასრულებდა პროფესიულ მოვალეობას – აშუქებდა აქციას, ეკეთა პრესის ნიშანი და თან ჰქონდა პროფესიონალური ფოტოკამერა.

6. ტელეკომპანია “ფორმულას” ჟურნალისტი ანამარია გელიტაშვილი ორჯერ დაჯარიმდა, ჯამში 10 000 ლარით. ჟურნალისტს შსს ედავება 2025 წლის 6 მაისის და 27 მარტის საპროტესტო აქციების დროს “გზის ხელოვნურად გადაკეტვას”. ანამარია გელიტაშვილის თქმით, ორივე შემთხვევაში ის ასრულებდა ჟურნალისტურ საქმიანობას და ამის დამადასტურებელი ვიდეო მტკიცებულებებიც არსებობს. გასაჩივრების შემდგომ, ჟურნალისტს ერთი ჯარიმა გაუუქმეს. მეორე შესახებ კი მისთვის არ შეუტყობინებიათ.

7. JamNews-ის ქოფირაითერი ირაკლი დათუნაშვილი ორჯერ დაჯარიმდა „გზის ხელოვნურად გადაკეტვისთვის“ 2025 წლის 28 თებერვალსა და 6 მარტს გამართულ აქციებზე. მისი ჯარიმების ოდენობა ჯამში 10 000 ლარია. მან ჯარიმები შინაგან საქმეთა სამინისტროში გაასაჩივრა, საქმის წარმოება ჯერ დასრულებული არ არის.

8. ონლაინ მედია “პუბლიკას” ჟურნალისტი მარიამ ქავშბაია ორჯერ არის დაჯარიმებული – 3 თებერვალს და 14 მარტს. მისი ჯარიმების ოდენობა ჯამში 10 000 ლარია. 3 თებერვლის ჯარიმის საქმის განხილვისას მარიამ ქავშბაიამ სასამართლოს წარუდგინა მტკიცებულებები, მათ შორის, იმ დღეს გადაღებული ფოტოები და “პუბლიკის” ფეისბუკგვერდზე გამოქვეყნებული მასალები. გარდა ამისა, ჟურნალისტმა CMIS-ის უთხრა, რომ თავად სამინისტროს მიერ, წარდგენილ ვიდეომასალაშიც ჩანს, რომ ის დაჯარიმების მომენტში მუშაობდა. ამის მიუხედავად, სასამართლომ ჯარიმა ძალაში დატოვა და მას 5 000 ლარის გადახდა დააკისრა. ჟურნალისტმა ჯარიმა გადაიხადა. რაც შეეხება მეორე ჯარიმას, ამ საქმეზე სასამართლო განხილვები ჯერ არ დაწყებულა.

9. გაზეთ “ქრონიკა+”-ის ჟურნალისტი ირინა მაკარიძე 6 აპრილს არის დაჯარიმებული 5 000 ლარით, იგივე საფუძვლით, რითაც სხვა რეპორტიორები. ამ დღეს ის პროფესიულ მოვალეობას ასრულდებდა. მას ჯარიმის შესახებ 25 აპრილს აცნობეს. გასაჩივრების შემდეგ, ირინა მაკარიძეს ჯარიმა გააუქმეს.

10. “ტაბულას” ჟურნალისტი ლუკა კაციტაძე 2025 წლის 12 აპრილს, 5 000 ლარით დააჯარიმეს. გამოცემა “ტაბულას” ინფორმაციით, ლუკა კაციტაძე რუსთაველის გამზირზე პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა.

11. ტელეკომპანია “ფორმულას” ჟურნალისტს, ელისო ჯარიაშვილს 2025 წლის 10 აპრილს აცნობეს, რომ 5 000 ლარის ოდენობის ჯარიმა დაეკისრა „გზის ხელოვნურად გადაკეტვისთვის“. შინაგან საქმეთა სამინისტრო მას ედავება, რომ 2025 წლის 12 მარტს, პროფესიული საქმიანობის შესრულებისას, გზა ხელოვნურად გადაკეტა. ელისო ჯარიაშვილის თქმით, შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერვე გამოგზავნილ მასალებში ჩანს, რომ დაჯარიმების მომენტში ჟურნალისტი ოპერატორებთან და კოლეგა ჟურნალისტთან ერთად, ინტერვიუს წერს რუსთაველის გამზირზე. ჯარიაშვილმა ჯარიმა გაასაჩივრა, თუმცა საქმე ამ დრომდე განხილული არ არის.

12. ფოტოგრაფი გოგა ჩანადირი 2025 წლის 7 თებერვალს დააჯარიმეს 5 000 ლარით. ფოტოგრაფმა ჯარიმა გაასაჩივრა. 10 აპრილს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო ენუქიძემ ფოტოგრაფი სამართალდამრღვევად მიიჩნია და მისი ჯარიმა ძალაში დატოვა. ფოტოგრაფი აქციაზე სამუშაო მოვალეობას ასრულებდა და ჯარიმას უსამართლოდ მიიჩნევს. პირველი სასამართლოს გადაწყვეტილება მან სააპელაციო სასამართლოში გაასაჩივრა.

13. ონლაინ მედია “მაუწყებლის” ჟურნალისტი თოზუ გულმამედლი ჯამში 10 000 ლარით არის დაჯარიმებული. მას შინაგან საქმეთა სამინისტრო “გზის ხელოვნურად გადაკეტვას” ედავება 2025 წლის 16 თებერვლისა და 30 აგვისტოს აქციებზე. გასაჩივრების შემდეგ, შსსმ ერთი ჯარიმა გაუუქმა, ხოლო მეორე შემთხვევაში, მისი საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. ჟურნალისტმა საზოგადოების დახმარებით თანხა შეაგროვა და ჯარიმა გადაიხადა.

14. “მედია აპრილის” მთავარი რედაქტორი ხატია ღოღობერიძე, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ, 5 000 ლარით დააჯარიმა 2025 წლის 29 მარტის აქციაზე პროფესიული მოვალეობის შესრულების დროს. ხატია ღოღობერიძისთვის ჩაბარებულ ოფიციალურ შეტყობინებაში არ არის მითითებული, რომ ის პროფესიულ საქმიანობას ასრულებდა – იგი იდენტიფიცირებულია როგორც აქციის მონაწილე. ჟურნალისტმა ჯარიმა გაასაჩივრა. მისი საჩვარი ჯერ არ განხილულა.

15. „ამერიკის ხმის“ საქართველოს კორესპონდენტი ნინო დალაქიშვილი 5 000 ლარით დააჯარიმეს “გზის გადაკეტვის” ბრალდებით. ჟურნალისტი პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიიდან პირდაპირ ეთერში მუშაობდა. პოლიციის შეტყობინება მან 2025 წლის 25 მარტს მიიღო. ჟურნალისტმა ჯარიმა გაასაჩივრა, თუმცა საქმე ამ დრომდე განხილული არ არის.

16. “ნეტგაზეთის” ჟურნალისტი ნინო ბაიდაური, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ, 5 000 ლარით დააჯარიმა 2025 წლის 21 მარტს რუსთაველის გამზირის „ხელოვნურად გადაკეტვისთვის“. ჟურნალისტი დაჯარიმების მომენტში პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა, რის გამოც, ჯარიმა გაასაჩივრა, თუმცა არც მისი საქმის განხილვა დასრულებულა.

17. “რადიო თბილისის” ჟურნალისტი მერაბ მერკვილაძე ორჯერ, 10 000 ლარით დააჯარიმეს. შინაგან საქმეთა სამინისტრო მას 18 და 19 მარტს “გზის ხელოვნურად გადაკეტვას” ედავება. ჟურნალისტმა ჯარიმა გაასაჩივრა. საქმე ამ დრომდე არ არის განხილული.

18. ტელეკომპანია “პირველის” ფოტოჟურნალისტი გიორგი მოსიაშვილი შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ორჯერ დააჯარიმა, ჯამში 10 000 ლარით. პოლიცია ფოტოჟურნალისტს ედავება 21 თებერვალს და 11 მარტს რუსთაველის გამზირის გადაკეტვას. სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ პოსტში მოსიაშვილმა აღნიშნა, რომ ჯარიმის დაკისრების დროს, იგი ასრულებდა პროფესიულ მოვალეობას.

19. ტელეკომპანია “ფორმულას” ჟურნალისტი ნანო ჩაკვეტაძე 5 000 ლარით დააჯარიმეს. მას ედავებიან „გზის ხელოვნურად გადაკეტვას“ 2025 წლის 13 მარტს. დაჯარიმების მომენტში იგი რუსთაველის გამზირზე პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა და პირდაპირ ჩართვაზე მუშაობდა. კერძოდ, “ფორმულას” მაყურებელს აწვდიდა ინფორმაციას აქციაზე დაჯარიმებული მოქალაქეების შესახებ. ჟურნალისტმა ჯარიმა გაასაჩივრა, თუმცა გაუუქმეს თუ არა სანქცია, მისთვის ამ დრომდე უცნობია.

20. ტელეკომპანია “ფორმულას” კიდევ ერთ ჟურნალისტსა და ტელეწამყვანს ირაკლი ტაბლიაშვილს 2025 წლის 24 თებერვალს „გზის ხელოვნურად გადაკეტვას“ ედავებიან. ის 5 000 ლარით დააჯარიმეს. ჟურნალისტმა ჯარიმა გაასაჩივრა, თუმცა საქმის განხილვისა, თუ შედეგების შესახებ მისთვის არ უცნობებიათ.

21. შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ონლაინმედია “პროექტი 64”-ის წარმომადგენელი ბექა ბერიძე 5 000 ლარით დააჯარიმა 2025 წლის 11 თებერვალს „გზის ხელოვნურად გადაკეტვის“ ბრალდებით. ბერიძემ ჯარიმა შსს-შივე გაასაჩივრა, თუმცა სამინისტრომ საჩივარი არ დააკმაყოფილა. გადაწყვეტილება ამჟამად სასამართლოშია გასაჩივრებული.

22. “რადიო თავისუფლების” ჟურნალისტი გელა ბოჩიკაშვილი 5 000 ლარით დააჯარიმეს 2025 წლის 21 თებერვალს „გზის ხელოვნურად გადაკეტვისთვის“. ჟურნალისტი პარლამენტის შენობის მიმდებარედ აქციას აშუქებდა. გასაჩივრების შემდეგ მას ჯარიმა გაუუქმეს.

23. “პუბლიკის” ჟურნალისტი ბასტი მგალობლიშვილი დაჯარიმდა 2025 წლის 14 თებერვლის საპროტესტო აქციის დროს. ჟურნალისტის მიერ გამოქვეყნებული ვიდეომასალა ადასტურებს, რომ ის პროფესიულ საქმიანობას ასრულებდა და ეკეთა პრესის ნიშანიც. მიუხედავად ამისა, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ჟურნალისტის საჩივარი არ დააკმაყოფილა. რის შემდეგაც, ბასტი მგალობლიშვილმა სასამართლოს მიმართა. თუმცა, საქმე ამ დრომდე არ არის განხილული.

24. “სტუდია მონიტორის” ჟურნალისტი ნინო წვერავა, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ 2025 წლის 17 თებერვალს დააჯარიმა 5 000 ლარით. ჟურნალისტმა სამინისტროს წარუდგინა პროფესიული მოვალეობის შესრულების მტკიცებულებები, რის შემდეგაც ჯარიმა გაუქმდა.

25. “სტუდია მონიტორის” კიდევ ერთი ჟურნალისტი ნინო შუბითიძე დააჯარიმეს 17 თებერვალს 5 000 ლარით. გასაჩივრების შემდეგ, ჟურნალისტის ჯარიმა გაუქმდა.

26. “რადიო თავისუფლების” ჟურნალისტს გიორგი დიასამიძეს ედავებოდნენ „გზის ხელოვნურად გადაკეტვას“ 2025 წლის 17 თებერვლის აქციის გაშუქებისთვის. 21 თებერვალს მას აცნობეს 5 000 ლარის ჯარიმის შესახებ, თუმცა მოგვიანებით ჯარიმა გაუქმდა.

27. “ტაბულას” ჟურნალისტი ბექა ჯიქურაშვილი 2025 წლის 14 თებერვალს პროფესიული მოვალეობის შესრულების დროს „გზის ხელოვნურად გადაკეტვის“ ბრალდებით დააჯარიმეს. “ტაბულას” ინფორმაციით, მას ეკეთა პრესის ნიშანი. მოგვიანებით ჯარიმა გაუუქმეს.

28. „მთავარი არხის“ ჟურნალისტი და წამყვანი ნათია გოგსაძე, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ2025 წლის 2 თებერვალს გამართულ პროევროპულ აქციაზე „გზის ხელოვნურად გადაკეტვის“ ბრალდებით 5 000 ლარით დააჯარიმა. ჟურნალისტმა ჯარიმა ჯერ საქალაქო სასამართლოში გაასაჩივრა, მას მერე რაც ჯარიმა არ გაუუქმეს, სააპელაციო სასამართლოს მიმართა. გადაწყვეტილება უცვლელი დატოვა სააპელაციო სასამართლომაც. ნათია გოგსაძემ ამჯერად სტრასბურგის ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში იჩივლა.

29. “მედია აპრილის” ფოტოჟურნალისტ ვახო ქარელს შინაგან საქმეთა სამინისტრო „გზის ხელოვნურად გადაკეტვას“ ედავება. სამინისტროს წარმომადგენლის თქმით, „დადგენილია ფაქტი“, რომ ვახო ქარელი 26 იანვარს რუსთაველის გამზირზე იმყოფებოდა. როდესაც ფოტოჟურნალისტმა აღნიშნა, რომ იქ ჟურნალისტური საქმიანობის გამო შეიძლებოდა ყოფილიყო, სამინისტროს წარმომადგენელმა უპასუხა: „ეს თქვენ უნდა დაამტკიცოთ შესაბამისი დოკუმენტაციის წარდგენით, რის საფუძველზეც სასამართლო მიიღებს გადაწყვეტილებას.“ საქმე ამ დრომდე არ არის განხილული.

30. “რადიო თავისუფლების” ჟურნალისტ ეკა ქევანიშვილს პოლიცია ედავებოდა, რომ 2025 წლის 22 იანვარს რუსთაველის გამზირზე გზა გადაკეტა. ჟურნალისტი ოპერატორთან ერთად აქციაზე ვიდეოს იღებდა. გასაჩივრების შემდეგ, ჯარიმა გაუქმდა.

31. 2025 წლის 4 იანვარს, პროფესიული მოვალეობის შესრულების დროს გზის გადაკეტვას ედავებიან „მთავარი არხის“ ჟურნალისტ ალექსანდრე საჯაიასაც.

32. Euronews-ის ქართული ბიუროს ჟურნალისტი დავით კეკენაძე თბილისის საქალაქო სასამართლომ 5 000 ლარით დააჯარიმა 2025 წლის 3 იანვარს გამართული პროევროპული აქციის დროს „გზის ხელოვნურად გადაკეტვის“ ბრალდებით. რეპორტიორს გადაწყვეტილება ზემდგომ ორგანოში აღარ გაუსაჩივრებია და ჯარიმა გადაიხადა.

ერთ შემთხვევაში ადმინისტრაციული წესით დააკავეს ჟურნალისტი ნინია კაკაბაძე:

33. 2025 წლის 3 ნოემბერს “მედიაჩეკერის” ჟურნალისტი ნინია კაკაბაძე ადმინისტრაციული წესით დააკავეს. ის დაახლოებით 40 წთ-ში გაათავისუფლეს. ჟურნალისტი პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა.

ორი განსხვავებული შემთხვევა, როდესაც ჟურნალისტების მიმართ ასევე გამოიყენეს ფინანსური სანქცია, სხვა მოტივით:

34. ფოთის ტელევიზია „მეცხრე ტალღის“ დირექტორი და რეგიონული მაუწყებლების ალიანსის თანათავმჯდომარე გერმანე სალია ზუგდიდში გამართულ საპროტესტო მსვლელობაში მონაწილეობისას 1 000 ლარით დააჯარიმეს. მისი თქმით, ის მსვლელობას აშუქებდა. აქციიდან სამი დღის შემდეგ, ფოთიდან ზუგდიდში გადაადგილებისას, საპატრულო პოლიციამ გააჩერა და აცნობა, რომ მისი ავტომობილი 2024 წლის 13 დეკემბრის აქციასთან დაკავშირებით ძებნის სპეციალურ სიაში იყო. მიუხედავად განმარტებისა, ჯარიმა მაინც დაეკისრა.ჟურნალისტმა ჯარიმა გადაიხადა.

35. “ტაბულას” ჟურნალისტ ნიკოლოზ ჭირაქაძეს სამართალდამცველებმა აცნობეს, რომ 2025 წლის 17 იანვარს დედაქალაქის ცენტრალურ გამზირზე „საგზაო წესები დაარღვია“ და სამართლებრივი პროცედურები დაიწყებოდა. “ტაბულას” ინფორმაციით, ჟურნალისტი პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა. ჟურნალისტმა ჯარიმა გაასაჩივრა, რის შემდეგაც ის გაუუქმეს.

„ქართულმა ოცნებამ“ პროევროპული პროტესტების კონტექსტში გაზარდა ჯარიმების ოდენობა, რომლებიც 28 ნოემბრის შემდეგ დაიწყო. საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილი ცვლილებების მიხედვით, გზის უკანონო გადაკეტვისთვის ჯარიმა ათჯერ გაიზარდა – 500 ლარიდან 5,000 ლარამდე.