2026 წლის 11 მარტს ცნობილი გახდა, რომ ფინანსური დავალიანების გამო “TV პირველის” სატელიტური მაუწყებლობა გაითიშა. ტელეკომპანიის ცნობით, სატელიტური და ღია მაუწყებლობა დიდი თანხებთან არის დაკავშირებული, რომლის დაფარვაც მათ ვეღარ შეძლეს.
არხი დახმარებას მაყურებელს სთხოვს და აქვეყნებს ანგარიშის ნომერს: „ჩვენ ვიწყებთ ახალ კამპანიას! თქვენ შეგიძლიათ თქვენი მონაწილეობით გაუზიაროთ “TV პირველის” მაუწყებლობა მთელს საქართველოს და ემიგრანტებს, ვინც ევროპასა და აზიაში სატელიტის საშუალებით გვიყურებს”, – ვკითხულობთ “TV პირველის” განცხადებაში.
არხის პირდაპირი ტრანსლაციები კვლავ ხელმისაწვდომია ონლაინ და ფასიან სატელევიზიო პლატფორმებზე, როგორიცაა „მაგთი“ და „სილქნეტი“. გათიშვის შედეგად, ტელეკომპანიის გადაცემებზე აღარ ექნებათ წვდომა რეგიონებსა და შორეულ რაიონებში მცხოვრებ მაყურებლებს, სადაც ასეთი სერვისები ნაკლებად ხელმისაწვდომია ან თითქმის არ გამოიყენება.
“TV პირველი” არ არის გამონაკლისი მედია. ბოლო პერიოდში, “ქართული ოცნების” რეპრესიული საკანონმდებლო პოლიტიკის შედეგად, რომლის მიზანი დამოუკიდებელი და კრიტიკული მედიის შეზღუდვაა, საქართველოში ბევრ მედიასაშუალებას შეექმნა ფინანსური პრობლემები.
Incident Context: მედიის დახურვის რისკი
„ქართული ოცნება” ე.წ. რუსული კანონის აღსრულებასაც აუდიტის სამსახურს ავალებს
„ქართულმა ოცნებამ“ პარლამენტში წარადგინა საკანონმდებლო ცვლილება, რომლის მიხედვითაც ე.წ. “რუსული კანონის” („უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“) კანონის აღსრულება სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს გადაეცემა.
განმარტებით ბარათში აღნიშნულია, რომ აუდიტის სამსახური უკვე ახორციელებს „უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტისა“(ე.წ. FARA) და გრანტების შესახებ კანონის მონიტორინგსა და აღსრულებას, რის გამოც მიზანშეწონილად მიიჩნევა, რომ ამავე უწყებამ განახორციელოს აღნიშნული კანონის შესრულებაც. ცვლილებების ავტორები არიან „ქართული ოცნების“ დეპუტატები: არჩილ გორდულაძე, თორნიკე ჭეიშვილი, რატი იონათამიშვილი, ალუდა ღუდუშაური, დავით მათიკაშვილი, გურამ მაჭარაშვილი, აკაკი ალადაშვილი, თენგიზ შარმანაშვილი და ალექსანდრე ტაბატაძე.
ე.წ. „რუსული კანონი“, რომელიც პირველად 2023 წელს იქნა ინიცირებული, დასავლური დაფინანსების მქონე სამოქალაქო ორგანიზაციებისა და დამოუკიდებელი მედიის სპეციალურ რეესტრში რეგისტრაციას ითვალისწინებს და კრიტიკოსების მიერ „რუსულ კანონად“ მოიხსენიება მისი მსგავსების გამო რუსეთში მოქმედ „უცხოეთის აგენტების“ კანონთან. კანონპროექტს საქართველოში ფართომასშტაბიანი საპროტესტო აქციები და საერთაშორისო კრიტიკა მოჰყვა, რის გამოც 2023 წელს მისი მიღება შეჩერდა. თუმცა 2024 წლის აპრილში მმართველმა პარტიამ პროექტი ხელახლა წარადგინა პარლამენტში და 2024 წლის 28 მაისს, პრეზიდენტის ვეტოს დაძლევის შემდეგ, საბოლოოდ მიიღო.კანონი ავალდებულებს უცხოური დაფინანსების მქონე ორგანიზაციებს ყოველწლიურად წარადგინონ ფინანსური დეკლარაციები და ითვალისწინებს სანქციებს მოთხოვნების შეუსრულებლობის შემთხვევაში. აღნიშნული კანონი იქცა საფუძვლად შემდგომი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებების სერიისთვის, რომელიც მიმართულია ქვეყანაში კრიტიკული აზრის ჩახშობისა და სამოქალაქო საზოგადოებისა და დამოუკიდებელი მედიის საქმიანობის შეზღუდვისკენ.
კომუნიკაციების კომისიამ ტელეკომპანია „კავკასიის“ წინააღმდეგ ადმინისტრაციული საქმისწარმოება აშშ-დან მიღებული შემოწირულობის გამო დაიწყო
ტელეკომპანია „კავკასიის“ ხელმძღვანელის, ნინო ჯანგირაშვილის ინფორმაციით, კომუნიკაციების კომისიამ მაუწყებლის მიმართ ადმინისტრაციული საქმისწარმოება დაიწყო აშშ-დან მიღებული ინდივიდუალური შემოწირულობის საფუძველზე. კომისიის მოთხოვნით, მაუწყებელმა 3 სამუშაო დღის ვადაში უნდა წარადგინოს დეტალური ინფორმაცია მიღებული თანხისა და შესაბამისი დოკუმენტაციის შესახებ.
2025 წელს „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში შეტანილი ცვლილებებით სრულად აიკრძალა მაუწყებლების უცხოური დაფინანსება და მნიშვნელოვნად გაფართოვდა მარეგულირებლის უფლებამოსილებები, მათ შორის, ფინანსურ ინფორმაციაზე წვდომის მექანიზმები. პარალელურად, 2024 წლიდან მოქმედებს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონი. აღნიშნულმა რეგულაციებმა მედიის დაფინანსების მოდელზე არსებითი გავლენა მოახდინა, რის შედეგადაც არაერთი მაუწყებელი ფუნქციონირებას, მათ შორის, მოქალაქეთა შემოწირულობებზე დაყრდნობით აგრძელებს.
ნინო ჯანგირაშვილის განცხადებით, ტელეკომპანია „კავკასია“, ქვეყანაში შექმნილი საკანონმდებლო გარემოს ფონზე, დაფინანსების ერთ-ერთ ძირითად წყაროდ მოქალაქეთა შემოწირულობებს იყენებს და მაუწყებლობის უწყვეტობას სწორედ ამ მოდელზე დაყრდნობით უზრუნველყოფს. მსგავსი შემოსავლები, როგორც წესი, მიემართება არხის ყოველდღიური ფუნქციონირებისთვის საჭირო საოპერაციო ხარჯების დაფარვას, რის გამოც კონკრეტული შემოწირულობის კონკრეტულ დანიშნულებაზე ზუსტი მითითება პრაქტიკულად შეუძლებელია.
აღნიშნული საქმე ნათლად ასახავს მედიის საქმიანობის გარემოს საკანონმდებლო ცვლილებების ფონზე, ხოლო მარეგულირებლის მხრიდან ინდივიდუალური შემოწირულობების საფუძველზე საქმისწარმოების დაწყება დამატებით კითხვებს აჩენს რეგულირების პრაქტიკის პროპორციულობასთან დაკავშირებით.
„ქართული ოცნება“ ახალ რეპრესიულ საკანონმდებლო ცვლილებებს აანონსებს
28 იანვარს, „ქართული ოცნების” უმრავლესობის სხდომის შემდეგ ცნობილი გახდა, რომ პარტია საგაზაფხულო სესიაზე ახალი საკანონმდებლო პაკეტის ინიცირებას გეგმავს, რომელიც მოიცავს „გრანტების შესახებ“ კანონის, სისხლის სამართლის კოდექსის, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის და „მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ“ კანონის ცვლილებებს.
ბრიფინგზე გაჟღერებული ინფორმაციის საფუძველზე შეიძლება ითქვას, რომ დაგეგმილი ცვლილებები მიზნად ისახავს უცხოურ დაფინანსებაზე სახელმწიფო კონტროლის გამკაცრებას და არსებითად ზღუდავს სამოქალაქო, პოლიტიკური, მედია და ბიზნეს სექტორების საქმიანობას.
ცვლილებები „გრანტების შესახებ“ კანონში
დაგეგმილი ცვლილებებით მკვეთრად ფართოვდება გრანტის ცნება. გრანტად ჩაითვლება პრაქტიკულად ნებისმიერი ფულადი ან ნატურალური რესურსი, რომელიც გამოიყენება ან შესაძლოა გამოყენებულ იქნას საქართველოს შიდა პოლიტიკაზე, სახელმწიფო ინსტიტუტებზე ან საზოგადოებრივ პროცესებზე გავლენის მოსახდენად, მათ შორის უცხო ქვეყნის პოლიტიკური ინტერესებიდან, მიდგომებიდან ან ურთიერთობებიდან გამომდინარე საქმიანობისთვის. ასეთი გრანტის მიღება შესაძლებელი იქნება მხოლოდ საქართველოს მთავრობის წინასწარი თანხმობით.
კანონპროექტი შემოაქვს ასევე სხვა სახელმწიფო იურიდიული პირის ცნებას, რომლის საქმიანობა „არსებითად მოიცავს საქართველოსთან დაკავშირებულ საკითხებზე აქტივობას“. ასეთ ორგანიზაციებს, მათ შორის არარეზიდენტი იურიდიული პირების ფილიალებსა და წარმომადგენლობებს, დაფინანსების მიღება მხოლოდ მთავრობის წინასწარი თანხმობით შეეძლებათ. მთავრობის თანხმობის გარეშე გრანტის მიღება გამოიწვევს სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას იურიდიული პირებისთვის, ხოლო ფილიალებისა და წარმომადგენლობებისთვის ადმინისტრაციულ ჯარიმას უკანონოდ მიღებული გრანტის ორმაგი ოდენობით.
ცვლილებები ასევე ვრცელდება ტექნიკურ დახმარებაზე: ცოდნის, გამოცდილების, ექსპერტიზის, კონსულტაციის ან ტექნოლოგიების გაზიარება, მათ შორის, უსასყიდლოდ, უცხოური დაფინანსებით გრანტად ჩაითვლება და დაექვემდებარება მთავრობის თანხმობას. მათ შორის, უცხოელი ექსპერტების დაქირავებაც ამ რეგულირების ფარგლებში მოექცევა.
მასთან, ცვლილებები უკუძალით ვრცელდება უკვე მიღებულ, მაგრამ ჯერ გამოუყენებელ გრანტებზე და გრანტის მიმღებებს ავალდებულებს 1 თვის ვადაში მიმართონ მთავრობას თანხმობის მისაღებად, რის მიღებამდე გრანტის გამოყენება აკრძალულია, ხოლო მოთხოვნის შეუსრულებლობა სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას იწვევს.
ცვლილებები სისხლის სამართლის კოდექსში
მნიშვნელოვნად ფართოვდება სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა. სისხლის სამართლის კოდექსს ემატება ახალი დანაშაული, რომელიც ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას „გრანტების შესახებ“ საქართველოს კანონის დარღვევისთვის, მათ შორის უცხოურ ორგანიზაციებთან ან უცხოელ პირებთან არამართლზომიერი თანამშრომლობისთვის. „გრანტების შესახებ“ კანონის წესების დარღვევა დასჯადი ხდება ჯარიმით, საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომით ან 6 წლამდე თავისუფლების აღკვეთით.
ფულის გათეთრების მუხლს ემატება დამამძიმებელი გარემოება, თუ ქმედება უკავშირდება საქართველოს პოლიტიკურ საკითხებზე გავლენის მოხდენის მიზანს, მსგავსი ქმედება გამოიწვევს თავისუფლების აღკვეთას 9-დან 12 წლამდე.
სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა წესდება ასევე პოლიტიკური პარტიების ხელმძღვანელი პირებისთვის უცხოური დაფინანსების მიღების შემთხვევაში და ე.წ. გარე ლობიზმისთვის, იწვევს 6 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ან საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომას.
ცვლილებები“მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანების” შესახებ კანონში
პოლიტიკური პარტიის წევრობა 8 წლის ვადით ეკრძალება პირს, რომელიც დასაქმებულია ორგანიზაციაში, რომლის წლიური შემოსავლის 20%-ზე მეტი უცხოური წყაროდან არის მიღებული. კანონპროექტში, განმარტებულია, როგორც „უცხოური ძალა“, ისე „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებელი ორგანიზაცია“, მათ შორის არასამეწარმეო ორგანიზაციები და მედიასუბიექტები, რომელთა არაკომერციული შემოსავლის 20%-ზე მეტი უცხოურ წყაროებზე მოდის. შეცვლილებების შედეგად, პოლიტიკური პარტიის წევრობა ფაქტობრივად ეკრძალება სამოქალაქო სექტორსა და მედიაში დასაქმებულ პირთა მნიშვნელოვან ნაწილს.
სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს ეძლევა პოლიტიკური პარტიის წევრების ფინანსური საქმიანობის მონიტორინგის უფლება, რაც ნიშნავს, რომ პარტიის რიგითი წევრის ანგარიშებზეც კი ექნება წვდომა სახელმწიფოს. ცვლილებები გავრცელდება იმ პირებზე, ვისაც ხელისუფლება „განცხადებული პარტიულ-პოლიტიკური მიზნის მქონედ“ მიიჩნევს, მიუხედავად იმისა, არის თუ არა იგი პარტიის წევრი, რაც ნიშნავს, რომ პრაქტიკულად ნებისმიერი სამოქალაქო აქტივისტი შესაძლოა ამ რეგულაციების ქვეშ მოექცეს.
ცვლილებები ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში
დგინდება ახალი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა მეწარმე სუბიექტის მიერ ისეთი საჯარო პოლიტიკური აქტივობის განხორციელებისთვის, რომელიც არ არის დაკავშირებული მის ძირითად სამეწარმეო საქმიანობასთან. ამ სამართალდარღვევის ჩადენის შემთხვევაში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მეწარმე სუბიექტს დააჯარიმებს 20,000 ლარის ოდენობით, ხოლო ქმედების განმეორებით და ყოველი შემდგომი ჩადენის შემთხვევაში – 40,000 ლარის ოდენობით.
კანონპროექტში განმარტებული პოლიტიკური აქტივობა გულისხმობს, პრაქტიკულად ნებისმიერ სამოქალაქო ქმედებას ან ხელისუფლების მიმართ კრიტიკას, რაც ქმნის რისკს, რომ ნებისმიერი სამოქალაქო აქტივობა სამართლებრივ შეზღუდვებს დაექვემდებაროს.
საბოლოოდ, გრანტის ცნების უკიდურესი და ბუნდოვანი გაფართოება, მთავრობის წინასწარი თანხმობის სავალდებულო მოთხოვნა, სისხლისსამართლებრივი და ადმინისტრაციული სანქციების მკვეთრი გამკაცრება, ასევე რეგულაციების გავრცელება განუსაზღვრელი კრიტერიუმებით განსაზღვრულ სუბიექტებზე, ქმნის სამართლებრივ ჩარჩოს, რომელიც სახელმწიფოს ანიჭებს ფართო და არაკონტროლირებად დისკრეციას. აღნიშნული ცვლილებები არა მხოლოდ ზღუდავს სამოქალაქო, პოლიტიკური, მედია და ბიზნეს სექტორების საქმიანობას, არამედ არსებითად აზიანებს გამოხატვისა და გაერთიანების თავისუფლებას, პოლიტიკურ მონაწილეობას და სამოქალაქო აქტივობას, რაც მკვეთრად ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციითა და საერთაშორისო ადამიანის უფლებათა სტანდარტებით დაცულ დემოკრატიულ პრინციპებს.
აღნიშნული კანონპროექტი წარმოადგენს “ქართული ოცნების” მხრიდან ბოლო ორი წლის განმავლობაში დაწყებული რეპრესიულ კანონმდებლობის სერიის გაგრძლებას, რომელიც ადგილობრივი და საერთაშორისო ექსპერტების შეფასებით მათ შორის მედიის თავისუფლების, სამოქალაქო საზოგადოებისა და აქტივიზმის წინააღმდეგ გადადგმული ნაბიჯებია.
კომუნიკაციების კომისიამ “რადიო მარნეული” სიტყვიერად გააფრთხილა
22 იანვარს, კომუნიკაციების კომისიამ “რადიო მარნეული” გრანტის მიღების გამო წერილობით გააფრთხილა. გადაწყვეტილება კომუნიკაციების კომისიამ „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის იმ რეპრესიული ცვილებიდან გამომდინარე მიიღო, რაც მედიასაშუალებებს უკრძალავს დონორი ორგანიზაციებისგან გრანტის მიღებას.
კომისიის განცხადებაში აღნიშულია, რომ მედიამ გრანტი “დემოკრატიის ეროვნული ფონდიდან“ (NED) მიიღო 32 542 ლარის ოდენობით.
„აღნიშნული თანხა მიღებული იყო საგრანტო პროექტის ფარგლებში და არ წარმოადგენდა „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ გამონაკლისს, როგორიცაა კომერციული რეკლამა, ტელეშოპინგი, სპონსორობა ან პროგრამაში პროდუქტის განთავსება“, – წერია განცხადებაში.
„რადიო მარნეულისთვის“ ეს რიგით მეორე გაფრთხილებაა.
პირველ შემთხვევაშია კომუნიკაციების კომისიამ მედია „დოიჩე ველესგან“ მიღებული გრანტის გამო გააფრთხილა.
“ქართული ოცნების” პარლამენტის მიერ მიღებული იყო მთელი რიგი რეპრესიული კანონები, მათ შორის 2025 წლის 1 აპრილიდან აიკრძალა მაუწყებლის პირდაპირ ან არაპირდაპირ დაფინანსება “უცხოური ძალისგან”.
ცვლილებებმა მიღებისთანავე გახდა კრიტიკის ობიექტი სამოქალაქო სექტორის და დამოუკიდებელი მედიასაშუალებების მხრიდან, კერძოდ, ნორმა შესაძლოა გახდეს ინსტრუმენტი დამოუკიდებელი მედიის ფინანსური და სარედაქციო თავისუფლების შესაზღუდად.
ტელეკომპანია “ევრონიუს ჯორჯია” საქართველოს ამბებს აღარ გააშუქებს
ტელეკომპანია “ევრონიუს ჯორჯია” ფორმატს იცვლის და 2026 წლიდან აღარ გააშუქებს საქართველოს ამბებს. ოფიციალურ განცხადებაში, ტელეკომპანიამ ეს გადაწყვეტილება ფინანსურ რესურებს დაუკავშირა.
„ფინანსური მდგომარეობის ანალიზის შედეგად გამოიკვეთა, რომ საქართველოში სატელევიზიო სარეკლამო ბაზარზე არსებული ტენდენციების გათვალისწინებით, ტელევიზიის მოქმედი სამაუწყებლო მოდელი ვერ უზრუნველყოფს საკმარისი ფინანსური რესურსის გენერირებას, ტელევიზიის საოპერაციო ხარჯების და Euronews SA-სთან გაფორმებული ფრანშიზის ხელშეკრულების მიხედვით შესასრულებელი ფინანსური ვალდებულების დასაფარად. ზემოაღნიშნული ფაქტორების გათვალისწინებით, კომპანიის სტარტეგიული განვითარების ფარგლებში მიღებულია ტელევიზიის ახალ ფორმატზე გადასვლის გადაწყვეტილება”, – ნათქვამია განცხადებაში.
ამავე განცხადების თანახმად, განახლებული მოდელის ფარგლებში მთავარი აქცენტი გაკეთდება ქართული აუდიტორიისთვის ადაპტირებულ საერთაშორისო კონტენტზე.
„ევრონიუს ჯორჯია“ საერთაშორისო არხმა „ევრონიუსმა“ და მისმა პარტნიორმა „სილქნეტმა“ 2019 წელს დააფუძნეს. „სილქნეტის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე ბიზნესმენი გიორგი რამიშვილია. საქართველოში მაუწყებლობა ტელეკომპანიამ 2020 წელს დაიწყო. საქართველოში, ბოლო ორ წელიწადში, სხვადასხვა მიზეზით 7-მა მედიასაშუალებამ შეწყვიტა მუშაობა.
კომუნიკაციების კომისიამ მედიის მიმართ ახალი რეგულაციების აღსრულება დაიწყო
2025 წლის 9 ოქტომბერს, კომუნიკაციების კომისიამ ტელემაუწყებლები „ფორმულა“ და „ფორმულა მულტიმედია“, ასევე რადიომაუწყებლები „ჟურნალისტთა კავშირი ხალხის ხმა“, „რადიო-ტვ ნორი“ და „სისტემა გამა“ წერილობით გააფრთხილა და მათ „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის დარღვევის გამო უცხოური ძალისგან დაფინანსების მიღების შეწყვეტა დაავალა.
კომისიის განცხადებით: „გამომდინარე იქიდან, რომ მაუწყებლებს ზემოაღნიშნული დაფინანსება მიღებული აქვთ მას შემდეგ, რაც კანონში შევიდა ცვლილება და აიკრძალა უცხოური ძალისგან დაფინანსება, ხოლო დაფინანსება ვერ ჯდება კანონით განსაზღვრულ გამონაკლის შემთხვევებში (კომერციული რეკლამა, ტელეშოპინგი, სპონსორობა ან პროდუქტის განთავსება პროგრამაში)”, კომისიამ მაუწყებლები კანონდამრღვევებად მიიჩნია.
ეს არის კანონის აღსრულების პირველი პრეცედენტი, რომელიც ეხება მაუწყებლობის შესახებ კანონში შესულ ახალი რეგულაციას, რომელიც 2025 წლის 1 აპრილიდან კრძალავს უცხოური ძალისგან მაუწყებლის პირდაპირ ან არაპირდაპირ დაფინანსებას. ცვლილებებმა მიღების დღიდან გამოიწვია საჯარო დისკუსია და კრიტიკა, კერძოდ, შეფასებები იმის შესახებ, რომ ახალი ნორმა შესაძლოა გახდეს ინსტრუმენტი დამოუკიდებელი მედიის ფინანსური და სარედაქციო თავისუფლების შესაზღუდად. სხდომის მიმდინარეობისას რადიომაუწყებელთა წარმომადგენლებმა აღნიშნეს, რომ აღნიშნული დაფინანსების გარეშე მათ შესაძლოა მაუწყებლობის შეჩერება მოუწიოთ.
გამოცემა „ბათუმელების“ ანგარიშებს შემოსავლების სამსახურმა ინკასო დაადო
2025 წლის 21 ივლისს ცნობილი გახდა, რომ შემოსავლების სამსახურმა გამოცემა “ბათუმელების” ანგარიშებს ინკასო დაადო. როგორც ორგანიზაციაში განმარტავენ – ოფიციალური მიზეზი დავალიანებაა, რეალური – განზრახვა, მედიაორგანიზაცია დაიხუროს.
მედიის ცნობით, უწყებამ მათ 5 დღის ვადა მისცა ვალის გადასახდელად, წინააღმდეგ შემთხვევაში ანგარიშებს ინკასოს დაადებდნენ, შემდეგ კი ქონებას დააყადაღებდნენ და აღსრულების ეროვნული ბიურო აღსრულების პროცესს დაიწყებდა – გაყიდდა ორგანიზაციის ქონებას – საუბარია ოფისსა და რედაქციის ტექნიკურ აღჭურვილობაზე.
გამოცემის ცნობით, ამ ეტაპზე მათი დავალიანება ბიუჯეტის წინაშე, ძირი თანხა, 47 ათასი ლარია, ამას ემატება საურავი – 126 ათასი ლარი და ჯარიმა 109 ათასი ლარი. „ბათუმელებს“ სახელმწიფოს წინაშე არსებული დავალიანება აღიარებული ჰქონდა და ყოველთვიურად იხდიდა შესაბამის თანხებს მის დასაფარად. ინკასოს დადების მუქარის შემდეგ, „ბათუმელებმა“ შემოსავლების სამსახურს ოფიციალურად მიმართა და ითხოვა ვალის გადასახდელად მათთვის გრაფიკი შეეთავაზებინათ (საგადასახადო კოდექსი ითვალისწინებს დავალიანების გრაფიკით გადახდას), მაგრამ უარი მიიღო. 17 ივლისს კი, „ბათუმელების“ ანგარიშებს ინკასო დაადეს.
გამოცემა “ბათუმელებმა” ეს ფაქტი გამოცემაზე მორიგ ზეწოლად და მედიის დახურვის განზრახვად აღიქვა. უკვე 6 თვეზე მეტია გამოცემის დამფუძნებელი და მედიამენეჯერი მზია ამაღლობელი პატიმრობაშია. მას ბათუმის პოლიციის უფროსისათვის სილის გაწვნის გამო, პოლიციელზე თავდასხმას ედავებიან და 4-დან 7 წლამდე პატიმრობა ემუქრება. მისი სასამართლო პროცესები დასასრულს მიუახლოვდა, დასკვნითი პროცესი, სადაც მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილი განაჩენს გამოაცხადებს, 1-ელ აგვისტოსაა ჩანიშნული.
“ ინკასო და უახლეს ერთ კვირაში დაგეგმილი ყველა სხვა ოპერაცია მიმართულია მზია ამაღლობელის გასატეხად, პერსპექტივაში კი მის მიერ შექმნილი მედიაორგანიზაციის გასანადგურებლად. ამის მარტივი დადასტურებაა ერთი მაგალითი: შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 21 მაისის ოფიციალური ინფორმაციით, ტელეკომპანია „იმედის“ დავალიანება ბიუჯეტის წინაშე არის 17 მილიონი ლარი. „რუსთავი 2-ს“ კი 25 მილიონი ლარი აქვს ბიუჯეტისთვის გადასახდელი“, – ნათქვამია ორგანიზაციის განცხადებაში.
ორგანიზაციამ “საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია” მომხდარი ასევე მედიაზე ზეწოლად შეაფასა. ქარტია შემოსავლების სამსახურს მოუწოდებს, მოხსნას ინკასო გამოცემის ანგარიშებს და შეუდგუნოს განრიგი დავალიანების დასაფარად. “ბათუმელების” შემთხვევა სისტემური კამპანიის ნაწილია, რომელსაც “ქართული ოცნება” დამოუკიდებელი ჟურნალისტიკისა და მედიის წინააღმდეგ ახორციელებს”. – ნათქვამია კიდევ ერთი ორგანიზაციის, “მედიის ადვოკატირების კოალიციის” განცხადებაში. ადამიანის უფლებადაცვითი საერთაშორისო ორგანიზაცია Amnesty International ასევე ეხმაურება მომხდარს. “დამოუკიდებელ ქართულ გამოცემა „ბათუმელებს“ ანგარიშები გაუყინეს მას შემდეგ, რაც მისი დამფუძნებლის, მზია ამაღლობელის წინააღმდეგ პოლიციის მხრიდან ძალადობის სავარაუდო შემთხვევები გამოვლინდა, რომელიც ამჟამად უკანონოდ არის დაკავებული და შებღალული სასამართლო პროცესის წინაშე დგას. Amnesty მოუწოდებს, გამოიძიონ პოლიციის ძალადობის ყველა ბრალდება“, – ნათქვამია Amnesty International-ის განცხადებაში.
განახლება: 22 ივლისს, მას შემდეგ, რაც ინფორმაციის გავრცელებას დიდი რეზონანსი მოჰყვა არამხოლოდ ადგილობრივი, არამედ საერთაშორისო მედიაორგანიზაციების მხრიდან, შემოსავლების სამსახურმა “ბათუმელებს” გადახდის განრიგის შედგენა და ინკასოს მოხსნა შესთავაზა. პარალელურად, იმავე დღეს გამოცემამ შეძლო მკითხველების მხარდაჭერით, რომელთაც “ბათუმელების” დასახმარებლად დიდი კამპანია წამოიწყეს, დავალიანების ძირი თანხის დაფარვა
ლიტერატურული ჟურნალის “არილის” გამოცემა წყდება
2024 წლის 8 მაისს, ჟურნალ “არილის” ფეისბუკ გვერდზე გავრცელდა განცხადება, რომ ჟურნალის გამოცემა შეწყდა. მიზეზი მათთვის დაფინანსების შეწყევტაა, რომელიც კულტურის მინისტრმა თეა წულუკიანმა მიიღო.
ჟურნალის სარედაქციო წერილში აღნიშნულია, რომ გადაწყვეტილება “პოლიტიკურია”. “არილში” მიიჩნევენ, რომ მათთვის დაფინანსების შეწყვეტა უკავშირდება, მათ მიერ “რუსული კანონის” წინააღმდეგ მოძრაობისადმი გამოხატულ სოლიდარობას.
ჟურნალის სარედაქციო განცხადებით, “არილისთვის“ დაფინანსების შეწყვეტა, ცხადია, კავშირშია ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკურ პროცესებთან და ლოგიკური გაგრძელებაა ხელისუფლების მიერ წამოწყებული ანტიდასავლური პროპაგანდის” – წერია განცხადებაში.
“ქართული ოცნების” მიერ მედიის წინააღმდეგ მიღებული კანონი “უცხოური აგენტების რეგისტრაციის აქტი” [FARA]
2025 წლის 1 აპრილს, “ქართული ოცნების” პარლამენტმა “უცხოური აგენტების რეგისტრაციის აქტი“ [FARA] დაამტკიცა.
ახალი კანონით, შემოდის ტერმინი “უცხოური პრინციპალის აგენტი”. ასეთი კი, კანონის განმარტებით, შეიძლება იყოს მათ შორის საინფორმაციო სამსახურის თანამშრომელი, რომელიც “უცხოური პრინციპალის სასარგებლოდ ან მისი ინტერესის გამო საქართველოში მოქმედებს”.
კანონის მოთხოვნით, რეგისტრაციის განცხადება უნდა წარედგინოს ანტიკორუფციულ ბიუროს, რომელსაც კანონი ანიჭებს, ფართო უფლებამოსილებას. მათ შორის, ნებისმიერი ინფორმაციის მოთხოვნის უფლებას “ეროვნული უსაფრთხოებისა და საჯარო ინტერესებიდან გამომდინარე”.
განსხვავებით მედიის შემზღუდავი სხვა კანონებისგან, რომელიც “ქართული ოცნების” პარლამენტმა მიიღო, FARA-ს მოთხოვნების დარღვევა გამოიწვევს, როგორც ფინანსურ სანქციებს, ასევე ხუთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთას.
FARA-ს მიღება შეფასდა, როგორც დამოუკიდებელი სამოქალაქო ორგანიზაციებისა და მედიის შემზღუდავი კანონი.
“ქართულ ოცნებას“, ერთი შეხედვით, საზოგადოებრივი და მედიაორგანიზაციების კონტროლისთვის აშკარად შეუსაბამო FARA-ს გადმოღება კანონში გათვალისწინებული მკაცრი სისხლის სამართლებრივი მექანიზმების და ინდივიდუალურ დონეზე კანონის სელექციური და პოლიტიკური მოტივებით გამოყენების გამო სურს. ამაზე ღიად მიუთითებენ მმართველი გუნდის წარმომადგენლები, მათ შორის, ირაკლი კობახიძე, შალვა პაპუაშვილი და მამუკა მდინარაძე. მმართველ გუნდს FARA-ს კანონის გამოყენება საქართველოში, ამერიკული რეალობისგან განსხვავებით, დამოუკიდებელი სასამართლოს და გამოხატვისა და გაერთიანების თავისუფლების დაცვის მყარად დამკვიდრებული გარანტიების გარეშე ესახება და წარმოუდგენია, რომ ამერიკული სახელდების კანონის ინსტრუმენტალიზებას სამოქალაქო საზოგადოების დაზიანებისთვის გამოიყენებს” – ნათქვამია სოციალური სამართლიანობის ცენტრის განცხადებაში.