სამართლებრივი ინციდენტები

სასამართლომ ირაკლი კობახიძის წინააღმდეგ მზია ამაღლობელის სარჩელი არ დააკმაყოფილა

24 აპრილს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლემ, ლიანა კაჟაშვილმა, შეწყვიტა „ბათუმელების/ნეტგაზეთის“ დამფუძნებლის, მზია ამაღლობელის, საქმე პრემიერ მინისტრის, ირაკლი კობახიძის, წინააღმდეგ. პატიმრობაში მყოფი მზია ამაღლობელი ირაკლი კობახიძეს ტელეეთერით გაჟღერებული განცხადებებით ცილისწამებას, უდანაშაულობის პრეზუმფციის დარღვევასა და პატივისა და ღირსების შელახვას ედავებოდა.

„ეს არის საშიში პრეცედენტი არა მხოლოდ მზია ამაღლობელის შემთხვევაში, რომელიც მოსარჩელეს წარმოადგენდა ამ საქმეში, არამედ, ზოგადად, მართლმსაჯულების სისტემისთვის“, – უთხრა მედიას ჟურნალისტის ადვოკატმა, ანა რეხვიაშვილმა.

სასამართლოზე არ გამოცხადებულა ირაკლი კობახიძე და არც მისი წარმომადგენელი.

ეს მეორე შემთხვევაა, როცა მსგავსი გადაწყვეტილება მიიღო თბილისის საქალაქო სასამართლომ. 2025 წლის 24 ნოემბერს, მოსამართლე დავით აკობიძემ მიიჩნია, რომ უნდა შეეწყვიტა საქმე, რომლითაც მზია ამაღლობელი ირაკლი კობახიძისგან ცრუ ბრალდებების უარყოფას ითხოვდა.

მოსამართლემ არ დააკმაყოფილა საზოგადოებრივი მაუწყებლის მიერ დახურული გადაცემის “რეალური სივრცის” თანამშრომლების საჩივარი

20 აპრილს მოსამართლე ლიანა კაჟაშვილმა გამოაცხადა გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც სასამართლომ არ დააკმაყოფილა „რეალური სივრცის“ ყოფილი თანამშრომლების საჩივარი.

გადაცემა „რეალური სივრცე“ საზოგადოებრივ მაუწყებელზე 2025 წლის 5 მაისამდე გადიოდა. არხის მენეჯმენტმა მაშინ მიიღო გადაცემის დახურვის გადაწყვეტილება. „რეალური სივრცის“ თანამშრომლებმა საზოგადოებრივი მაუწყებლის მენეჯმენტს სასამართლოში უჩივლეს. 20 აპრილს გამოცხადებული გადაწყვეტილება ქეთევან კაპანაძის, იოსებ კაციტაძის, თამარ მშვენიერაძის, ომარ წოწორიასა და ტუხა კვინიკაძის ტელევიზიიდან გათავისუფლების საქმეს ეხებოდა. ისინი სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობასა და 2022 წლის 30 დეკემბრის უვადო შრომითი ხელშეკრულებების პირობებით, გადაცემა „რეალური სივრცის“ შესაბამის პოზიციებზე აღდგენას მოითხოვენ.

2024 წლის ნოემბრიდან, პროევროპული პროტესტის დაწყების შემდეგ, აქციის მონაწილეები სატელევიზიო ეთერის გახსნასაც ითხოვდნენ. მოთხოვნას შეუერთდნენ საზოგადოებრივი მაუწყებლის თანამშრომლებიც. არხის სარედაქციო პოლიტიკას ღიად აკრიტიკებდა გადაცემა „რეალური სივრცის“ გუნდიც.

2025 წლის 11 აპრილს საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა სამსახურიდან გაათავისუფლა „რეალური სივრცის“ წამყვანი ნინო ზაუტაშვილი და „მოამბის“ წამყვანი ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანი. 1 მაისიდან დაიხურა გადაცემა „რეალური სივრცე“, ხოლო გუნდის იმ წევრებს, რომლებმაც ახალ შეთავაზებებზე უარი თქვეს, ხელშეკრულებები შეუწყდათ.

ჟურნალისტებს ანგარიშები დაუყადაღეს, მიუხედავად იმისა, რომ ჯარიმების შესახებ ინფორმირებული არ ყოფილან

15 აპრილს, „TV პირველის“ ინფორმაციით, არხის შაბათის ეთერის ჟურნალისტს, მაკა ჩიხლაძეს საბანკო ანგარიშები დაუყადაღეს. სოციალურ ქსელში ონლაინ გამოცემა JamNews-ის საქართველოს რედაქტორი ირაკლი დათუნაშვილიც (სოციალური მედიაში სახელი: ლეო ნაფტა) წერს, რომ მას საბანკო ანგარიშები დაუყადაღეს. მისი ინფორმაციით, დაყადაღების საფუძვლად მითითებულია 15 ოქტომბრის ჯარიმა, რომლის არსებობის შესახებ ამ დრომდე ინფორმირებული არ ყოფილა.

საინფორმაციო სამსახურის უფროსის, ნოდარ მელაძის განცხადებით, მაკა ჩიხლაძე 2025 წლის 15 ოქტომბერს რუსთაველის გამზირზე პროფესიული მოვალეობის შესრულებისას აშუქებდა მიმდინარე მოვლენებს, რის საფუძველზეც მას „გზის ხელოვნურად გადაკეტვის“ ბრალდებით 5000-ლარიანი ჯარიმა დაეკისრა. მისი თქმით, ჟურნალისტს აღნიშნული ჯარიმის შესახებ არ შეატყობინეს და მოგვიანებით ანგარიშები დაუყადაღეს.

თავად მაკა ჩიხლაძე აცხადებს, რომ ჯარიმის არსებობის შესახებ ინფორმაცია მხოლოდ ანგარიშების დაყადაღების შემდეგ შეიტყო.

„ამხელა უწყებაში, შინაგან საქმეთა სამინისტროში, არ გამოინახა რესურსი, რომ ერთი SMS შეტყობინება გამოეგზავნათ ჩემთვის… უბრალოდ რომ შეეტყობინებინათ, რომ დაჯარიმებული ვარ, ამას გავარკვევდი და დავამტკიცებდი, რომ პროფესიულ მოვალეობას ვასრულებდი. ვიდრე ანგარიშები არ დამიყადაღეს, ამის შესახებ არ ვიცოდი“, – განაცხადა ჩიხლაძემ.

მისივე შეფასებით, საქმე შესაძლოა უკავშირდებოდეს მის ჟურნალისტურ საქმიანობას. „მე მგონია, რომ ეს არის შურისძიება და არ აქვს კავშირი არც შეკრებისა და მანიფესტაციის კანონთან და არც რაიმე დარღვევასთან“, – აღნიშნა მან. ჩიხლაძე ასევე მიუთითებს, რომ აღნიშნულ მოვლენაზე სხვა მედიის წარმომადგენლებიც მუშაობდნენ, თუმცა დაჯარიმება მხოლოდ მას შეეხო.

2024 წლის 7 დეკემბერს, თბილისში, ბესიკის ქუჩაზე, „TV პირველის“ ჟურნალისტ მაკა ჩიხლაძესა და ოპერატორ გიორგი შეწირულს პირდაპირ ეთერში მუშაობისას უცნობი ნიღბიანი პირები დაესხნენ თავს და ფიზიკურად გაუსწორდნენ. მომხდარზე დაწყებული გამოძიება ამ დრომდე არ არის დასრულებული.

კომუნიკაციების კომისიამ ოთხი ტელეკომპანია წერილობით გააფრთხილა

კომუნიკაციების კომისიამ ოთხი ტელეკომპანია, მათ შორის, ორი პროსამთავრობო არხიც, „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის დარღვევის გამო, წერილობით გააფრთხილა. საუბარია ხელისუფლებისადმი კრიტიკულ არხებზე – „ფორმულა“ და „TV პირველი“ და ასევე, პროსამთავრობო მაუწყებლებზე – POSTV და „იმედი“. კომუნიკაციების კომისიამ ტელევიზიები იმ მუხლების დარღვევის გამო გააფრთხილა, რომლებიც შინაარსობრივი რეგულირების საკითხებს შეეხება.

ComCom-ის ინფორმაციით, საკითხი დღის წესრიგი მის მიერ ჩატარებული მედიამონიტორინგის საფუძველზე დადგა. ტელევიზიებს ედავებოდნენ ისეთ საკითხებს, რაც ეხება – მიუკერძოებლობას, ბალანსს, პირადი დამოკიდებულების/მოსაზრების საფუძველზე გაშუქებას და ფაქტის ჯეროვან სიზუსტეს. მაგალითად, კომისიამ მიიჩნია, რომ ფრაზების: „ოცნების პროკურატურა“, „ოცნების პარლამენტი“, „ივანიშვილის პრემიერ-მინისტრი“, „რაჟდენ კუპრაშვილის უწყება“, „ოცნების მთავრობის წევრებთან“, „სასამართლო კლანი“, და სხვ. გამოყენებით „ფორმულამ“ ახალი ამბების პროგრამაში საკითხი მაუწყებლის პირადი დამოკიდებულების ან მოსაზრების საფუძველზე გააშუქა, რითაც კანონი დაარღვია.

ComCom-ის მედიამომსახურებების რეგულირების დეპარტამენტმა მონიტორინგის დროს ყველაზე მეტი შესაძლო დარღვევა სწორედ დამოუკიდებელ არხებს – „ფორმულას“ და ”TV პირველს” “აღმოუჩინა”, “ფორმულას” – 20, “TV პირველს” კი – 18, ყველაზე ცოტა კი, პროსამთავრობო, რუსული დეზინფორმაციის გავრცელებისთვის დასანქცირებულ “იმედსა” (4 დარღვევა) და “POSTV”-ს (7).

კომუნიკაციების კომისია ამჯერად მხოლოდ წერილობითი გაფრთხილებით იმ მოტივით შემოიფარგლა, რომ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში, ამ ტელევიზიების მიმართ მსგავსი ხასიათის დარღვევისთვის სანქცია გამოყენებული არ ყოფილა.

შეგახსენებთ, მარტის დასაწყისში, პროსამთავრობო “იმედისა” და “POSTV”-ის დასანქცირების შემდეგ, ComCom-მა გაავრცელა მუქარის შემცველი განცხადება, რომ ის მარტიდან მაუწყებლების შინაარსის მონიტორინგს დაიწყებდა. „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში, გასულ წელს „ქართულმა ოცნებამ“ რეპრესიული ცვლილებები მიიღო. ეს ცვლილებები მაუწყებლების შინაარსის რეგულირებას უკავშირდება.

ტელეკომპანია “ფორმულას” ჟურნალისტს, ლიზა ციციშვილს, ანგარიშები დაუყადაღეს

ტელეკომპანია „ფორმულას“ ჟურნალისტს, ლიზა ციციშვილს საბანკო ანგარიშები დაუყადაღეს. ჟურნალისტის ცნობით, აღმოჩნდა, რომ 2025 წლის 10 სექტემბერს, რუსთაველის გამზირზე პროფესიული მოვალეობის შესრულებისას, იგი “გზის ხელოვნურად გადაკეტვის” საფუძვლით, 5 000 ლარით იყო დაჯარიმებული.

ჟურნალისტს ჯარიმის შესახებ შეტყობინება მიღებული არ ჰქონდა. მისივე თქმით, სექტმემბრის შემდეგ ის ერთხელ დააკავეს კიდეც, საზღვარიც გადაკვეთა, თუმცა, არცერთ შემთხვევაში მისთვის არ უთქვამთ, რომ დაჯარიმებული იყო.
საჯაროდ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, 2024 წლის 26 ოქტომბრიდან დღემდე, ჯამში, ჟურნალისტების მიმართ 40-ზე მეტი ჯარიმა გამოიწერა “გზის ხელოვნურად გადაკეტვისთვის”.

აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი აფგან სადიგოვი დააკავეს, დააჯარიმეს და საქართველოდან გააძევეს

2026 წლის 4 აპრილის ღამეს, საქართველოში, აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი, აფგან სადიგოვი დააკავეს. მისი დაკავების შესახებ ინფორმაცია, თავდაპირველად მისმა მეუღლემ გაავრცელა. მან გამოაქვეყნა სათვალთვალო კამერის ჩანაწერები, რომელშიც ჩანს, როგორ ცდილობენ სადიგოვის სახლის კარის გაჭრას სამართალდამცველები.

სადიგოვის დაკავების შესახებ ინფორმაციის გავრცელების შემდეგ, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გამოაქვეყნა განცხადება, რომელშიც აღნიშნული იყო, რომ ჟურნალისტი დააკავეს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლით გათვალისწინებული ქმედების ჩადენისთვის – სოციალურ ქსელში პოლიციელის მიმართ შეურაცხყოფა.

აფგან სადიგოვის სასამართლო პროცესი იმავე დღეს, გვიან ღამით გაიმართა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თორნიკე ქოჩქიანმა, სადიგოვი სამართალდამრღვევად ცნო და 2000 ლარით დააჯარიმა. ასევე, მას შეეფარდა საქართველოდან გაძევება და ქვეყანაში შემოსვლის აკრძალვა სამი წლის ვადით. გადაწყვეტილება გამთენიას, დაახლოებით 04:00 საათზე გამოაცხადდა.

აფგან სადიგოვი აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევის რეჟიმს აკრიტიკებდა, რის გამოც, აზერბაიჯანში იდევნებოდა. იგი ცოლსა და ორ არასრულწლოვან შვილთან ერთად, საქართველოში 2023 წლის 24 დეკემბერს ჩამოვიდა. აზერბაიჯანი აფგან სადიგოვის გადაცემას თითქმის ორი წლის განმავლობაში ითხოვდა. მისი ადვოკატები ამ ნაბიჯს სახიფათოდ მიიჩნევდნენ და ექსტრადიციის შესახებ საქართველოს სასამართლოების გადაწყვეტილებები ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში გაასაჩივრეს. სადიგოვის საქმეზე არსებობდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიერ 2025 წელს მიღებული დროებითი ღონისძიება, რომლითაც საქართველოს, წამებისა და პოლიტიკური დევნის საფრთხის გამო, სადიგოვის აზერბაიჯანში ექსტრადიცია ეკრძალებოდა. “საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის” შეფასებით, სადიგოვის გაძევება ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციისა და საქართველოს კანონმდებლობის მძიმე დარღვევაა, რომელიც პოლიტიკური ანგარიშსწორების ინსტრუმენტად გამოიყენეს.

“საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია” სოლიდარობას უცხადებს აფგან სადიგოვს და გმობს მის გაძევებას ქვეყნიდან. ქარტია ჟურნალისტთა უფლებებზე მომუშავე საერთაშორისო ორგანიზაციებს მოუწოდებს, ყურადღება გამოიჩინონ აფგან სადიგოვის შემთხვევის მიმართ, იზრუნონ მის უსაფრთხოებაზე და გააკეთონ ყველაფერი, რაც შეუძლიათ, ჟურნალისტის დასაცავად აზერბაიჯანში, სადაც ის ამჟამად იმყოფება. “მედიის ადვოკატირების კოალიციი” შეფასებით, აფგან სადიგოვის გაძევება “საერთაშორისო სამართლის უხეში დარღვევა და თავისუფალი სიტყვის დევნისა და დამოუკიდებელი ჟურნალისტების წინააღმდეგ მიმართული პოლიტიკის ნაწილია, რომელსაც „ქართული ოცნება” რამდენიმე წელია ახორციელებს”.

„უდოს კომისიამ“ უარი თქვა მზია ამაღლობელის ვადაზე ადრე გათავისუფლებაზე

„უდოს კომისიამ“ (სპეციალური პენიტენციური სამსახურის მსჯავრდებულთა საქმეების განხილვის ადგილობრივი საბჭო) უარი თქვა გამოცემების “ბათუმელებისა” და “ნეტგაზეთის” დამფუძნებლის, პატიმარ მზია ამაღლობელის ვადაზე ადრე გათავისუფლებაზე.

“ბათუმლების” ინფორმაციით, გადაწყვეტილებაში ნათქვამია, რომ პატიმარი არ შეიძლება ვადაზე ადრე გათავისუფლდეს, რადგან ის „დღემდე არ ნანობს მის მიერ ჩადენილ ქმედებას“. ამავე გამოცემის ცნობით, ეს გადაწყვეტილება კომისიამ მიიღო ქალთა #5 პენიტენციური დაწესებულების დადებითი დასკვნის მიუხედავად.

მზია ამაღლობელი წელიწადი და სამი თვე უკანონო პატიმრობაშია. მას ორი წელი აქვს მისჯილი ბათუმის პოლიციის უფროს ირაკლი დგებუაძისათვის სილის გაწვნის გამო. მოქმედი კანონმდებლობით, ნაკლებად მძიმე დანაშაულში მსჯავრდებულები შესაძლებელია პატიმრობიდან ვადაზე ადრე გათავისუფლდნენ, თუკი სასჯელის ნახევარი მოიხადეს. პატიმრების საქმეებს სპეციალური კომისია განიხილავს, კომისიაზე პატიმრის ვადაზე ადრე გათავისუფლების შუამდგომლობას ციხის ადმინისტრაცია აყენებს. “ბათუმელების” ცნობით, მზია ამაღლობელის პირობით ვადამდე გათავისუფლების შუამდგომლობით, #5 პენიტენციურმა დაწესებულებამ, უდოს კომისიას მიმდინარე წლის 12 იანვარს მიმართა.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ არ დააკმაყოფილა “TV პირველის” ჟურნალისტების სარჩელი პროსამთავრობო “POSTV-ის” წინააღმდეგ

თბილისის საქალაქო სასამართლომ არ დააკმაყოფილა “TV პირველის” ჟურნალისტების: ნანუკა ქაჯაიას, ნატალია ქაჯაიას და მარიამ გაფრინდაშვილის სარჩელი პროსამთავრობო “POSTV-ის” წინააღმდეგ. ჟურნალისტებმა POSTV-ს ცილისწამებისთვის უჩივლეს, იმ ინფორმაციის გავრცელებისთვის, თითქოს ისინი “Coca-Cola”-ს დამფუძნებელი, ბიზნესმენი თემურ ჭყონიასგან, 30 000 დოლარს იღებდნენ ხელფასის სახით.

„TV პირველის“ იურისტის, თორნიკე მიგინეიშვილის განცხადებით, მიუხედავად იმისა, რომ კანონმდებლობის თანახმად, მოპასუხის მხარეს იყო მტკიცების ტვირთი, მათ სასამართლოში არაერთი დოკუმენტი წარადგინეს. მათ შორის: სატელეფონო საუბრის ჩანაწერი თემურ ჭყონიასთან; სახელფასო და შრომითი ცნობები „ტვ პირველიდან“; რამდენიმე წლის განმავლობაში განხორციელებული ჩარიცხვების საბანკო ამონაწერები თითოეულ ჟურნალისტზე – თითოეული კომერციული ბანკიდან; გადაწყვეტილებები, რომლებიც ადასტურებდა POSTV-ის მიერ ჟურნალისტური სტანდარტის დარღვევით სიუჟეტის მომზადებას; ყველა სიუჟეტი და განცხადება, რომელიც „ტელეკომპანიის“ ერთადერთ განზრახვას ადასტურებდა – მოსარჩელე ჟურნალისტების დისკრედიტაციის მცდელობას. თუმცა, დავა მაინც სანქცირებული მედიის გამარჯვებით დასრულდა.

ამავე დროს, იურისტი ხაზს უსვამს, რომ მოწინააღმდეგე მხარეს არცერთი დოკუმენტი არ წარმოუდგენია.

“ტროტუარზე დგომის” და “გზის გადაკეტვის” საქმეები “რადიო თავისუფლების” ოპერატორის წინააღმდეგ

შინაგან საქმეთა სამინისტრომ “რადიო თავისუფლების” ოპერატორი ზუკა ხიდაშელი “გზის გადაკეტვის” საფუძვლით 2025 წლის 4 სექტემბერს 5,000 ლარით დააჯარიმა. ხიდაშელმა ჯარიმა გაასაჩივრა.

ზუკა ხიდაშელის წინააღმდეგ შსს-მ მეორე საქმე 2025 წლის 18 დეკემბერს დაიწყო. შსს მას “ტროტუარზე დგომასაც” ედავებოდა. მოგვიანებით, მოსამართლემ ეს საქმე შეწყვიტა.

რადიო თავისუფლების ინფორმაციით, ორივე შემთხვევაში – 2025 წლის 4 სექტემბერსაც და 18 დეკემბერსაც – ხიდაშელი, როგორც “რადიო თავისუფლების” ოპერატორი ასრულებდა სარედაქციო დავალებას და აშუქებდა საპროტესტო აქციას.

2024 წლის 26 ოქტომბრიდან დღემდე ჟურნალისტების მიმართ ჯარიმების შესახებ ინფორმაციას CMIS დეტალურად აღწერს.

ფრანგ ფოტოგრაფ ფრანსის პრიმერსკის, რომელიც საქართველოში ცხოვრობს, ბინადრობის ნებართვა გაუუქმეს

ფრანგი ფოტოგრაფი ფრანსის პრიმერსკი, რომელიც წლებია საქართველოში ცხოვრობს, სოციალურ ქსელში წერს, რომ ბინადრობის ნებართვა გაუუქმეს. ფოტოგრაფი ხშირად აშუქებდა რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე საპროტესტო აქციებს.

„დღეს ეს გადაწყვეტილება ჩემთვის მტკივნეულია, რადგან ეს მხოლოდ ადმინისტრაციული საკითხი არ არის. ეს ეხება იმ კავშირს, რომელიც ამ ქვეყანასთან შევქმენი. და მაინც, არაფერს ვნანობ. რადგან ყოველთვის ვიმოქმედე ჩემი ღირებულებების შესაბამისად თავისუფლება, ღირსება, სამართლიანობა. ამ ღირებულებებს დავიცავ ბოლომდე. უმოქმედოდ არ დავრჩები. დავიწყებ სამართლებრივ ბრძოლას. ბოლომდე წავალ, საჭიროების შემთხვევაში სტრასბურგამდეც, რადგან ეს კავშირი ვერ წაიშლება ერთი გადაწყვეტილებით; რადგან ასეთ ქვეყანას ასე მარტივად ვერ ტოვებ, მისთვის იბრძვი. საქართველო ჩემი ნაწილია, რაც არ უნდა მოხდეს და მე არ დავნებდები“, დაწერა პრიმერსკიმ.

პრიმერსკის მიერ გამოქვეყნებულ დოკუმენტში რომელიც, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მიერ არის გამოცემული ჩანს, რომ მას ბინადრობის ნებართვა 2027 წლამდე ჰქონდა მიღებული.

პროევროპული პროტესტის დაწყების შემდეგ, საქართველოში არაერთი შემთხვევა დაფისქირდა უცხოელი ჟურნალისტებისთვის ხელის შეშლის. მათ შორის, უმეტესად საზღვრის კვეთის აკრძალვასთან დაკავშირებით. ასეთ შემთხვევებსაც, CMIS დეტალურად აღწერს.