“აჭარა თაიმსის” რედაქტორმა შეურაცხმყოფელი შეტყობინებები მიიღო

2024 წლის 11 ოქტომბერს, აჭარის ადგილობრივი მედიასაშუალების “აჭარა თაიმსის” დამფუძნებელმა და რედაქტორმა, სულხან მესხიძემ, პირად ტელეფონზე უცნობი პირებისგან მუქარის და შეურაცხყოფის შემცველი შეტყობინებები მიიღო.

შემთხვევა მას შემდეგ მოხდა, რაც სულხან მესხიძემ ხელისუფლება პირდაპირ ეთერში, Facebook Live -ში ამხილა, რომ გზა, რომელიც მათ გახსნილად გამოაცხადეს, სინამდვილეში დასრულებული არ იყო. 

საუბარია ბათუმის შემოვლით გზაზე, რომელიც საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა და აჭარის მთავრობის ხელმძღვანელებმა საზეიმოდ გახსნეს.  საღამოს კი გაირკვა, რომ სინამდვილეში მშენებლობა დასრულებული არ იყო.  “აჭარა თაიმსის” რედაქტორმა ეს შემთხვევა Facebook Live-ში გააშუქა. სწორედ ამის შემდეგ დაიწყო მის ტელეფონზე უცნობი პირებისგან შეურაცხმყოფელი შეტყობინებების გაგზავნა: 

“ბათუმის შემოვლითი გზიდან ლაივის დასრულების შემდეგ პირად ნომერზე მწერენ და შეურაცხყოფას მაყენებენ. თავს არ ვგრძნობ დაცულად, მაგრამ რა შეიძლება გააკეთო ამ ქვეყანაში? ნუ მირჩევთ 112-ში დარეკვას”, – დაწერა  მესხიძემ სოციალურ ქსელში.

მომხდარს გამოეხმაურნენ ორგანიზაციები: “საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია” და “მედიის ადვოკატირების კოალიცია”.

“მაღალი თანამდებობის პირთა გახშირებულ თავდასხმებს ცალკეულ ჟურნალისტებზე, ზიზღისა და სიძულვილის ენის გამოყენებით, წახალისებულ და ზოგ შემთხვევაში, ორგანიზებულ ძალადობას და დაუსჯელობას ჟურნალისტთა მიმართ ჩადენილი დანაშაულებრივი ქმედებებისათვის, შედეგად მოსდევს ის, რომ ჟურნალისტები საქართველოში, პროფესიული მოვალეობის განხორციელებისას, თავს დაცულად ვეღარ გრძნობენ”, – ვკითხულობთ განცხადებაში.

“ჟურნალისტების დაშინება, როგორიცაა “აჭარა თაიმსის“ დირექტორის სულხან მესხიძის მიმართ საგანგაშოა”, – ნათქვამია “მედიის ადვოკატირების კოალიციის” განცხადებაში.

“ბათუმელების” ჟურნალისტს საჯარო მოხელემ “სეპარატისტი“ და „მტერი“ უწოდა

2024 წლის 10 ოქტომბერს, ონლაინგამოცემა „ბათუმელების“ ჟურნალისტს, მანანა ქველიაშვილს, საჯარო მოხელემ „სეპარატისტი“ და „მტერი“ უწოდა. 

შემთხვევა მაშინ მოხდა, როდესაც მანანა ქველიაშვილმა აჭარის უმაღლესი საბჭოს წევრს, „ქართული ოცნებიდან“ დავით ბაციკაძეს, ოსებისთვის ბოდიშის მოხდაზე შეკითხვა დაუსვა. „ოსებისთვის ბოდიშის მოხდას თუ აპირებთ?“ – ჰკითხა ჟურნალისტმა დავით ბაციკაძეს. ბოდიშის მოხდის შესახებ გახმაურებული განცხადება „ქართული ოცნების“ დამფუძნებელმა, ბიძინა ივანიშვილმა, 14 სექტემბერს გორში სიტყვით გამოსვლისას გააკეთა.

ჟურნალისტის შეკითხვაზე “ქართული ოცნების” წარმომადგენელმა ჟურნალისტს უპასუხა: „აფხაზებსაც უნდა მოვუხადოთ ბოდიში და ოსებსაც“. ჟურნალისტმა კვლავ გაუმეორა ბაციკაძეს იგივე შეკითხვა, რის გამოც ის გაღიზიანდა და ჟურნალისტს უთხრა: „მასეთ შეკითხვას რომ სვამთ, ზუსტად სეპარატისტი ხართ. სეპარატისტი და ამ ქვეყნის მტერი“. 

ქართულ-სომხური გამოცემის რედაქტორს საქართველოში შესვლის უფლება არ მისცეს

2024 წლის 17 სექტემბერს, საქართველოში შესვლის უფლება არ მისცეს და აეროპორტიდან სტამბულში გააბრუნეს ქართულ-სომხური გამოცემის, Aliq Media-ს დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი არსენ ხარატიანი. ხარატიანი თბილისში ლუქსემბურგიდან ბრუნდებოდა და მომდევნო დღეს სომხეთში უნდა წასულიყო. უარის მიზეზი ხარატიანისთვის არ აუხსნიათ. 

„ალიქ მედია“ არის საქართველოში მოქმედი სომხურენოვანი მედია პლატფორმა, რომელიც 2015 წლიდან ქვეყანაში განვითარებულ პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სოციალურ და საზოგადოებრივ მოვლენებს სომხურ ენაზე აშუქებს. გამოცემა გამოირჩევა საქართველოს ხელისუფლებისადმი კრიტიკული სტატიებით.

არსენ ხარატიანი საქართველოში რამდენიმე წლის განმავლობაში ცხოვრობდა. იგი ფიქრობს, რომ მიზეზი, რის გამოც ის ქვეყანაში არ შეუშვეს, პოლიტიკურია.

„ეჭვი არ მეპარება, რომ ეს უარი, ანუ დეპორტაცია, პოლიტიკურია, რაც საბოლოო ჯამში ნიშნავს იმას, რომ საქართველოს ამჟამინდელ ხელისუფლებას ან ეშინია ჩემნაირი ადამიანების, ან ჰყავთ პატრონები მოსკოვიდან ან ბაქოდან, რომლებიც ეუბნებიან, რომ „გაწმინდონ სივრცე“ არჩევნებამდე“, – დაწერა ხარატიანმა ფეისბუქის გვერდზე.

არსენ ხარატიანი თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში ამ შემთხვევამდე რამდენიმე დღით ადრე, 11 სექტემბერსაც შეაყოვნეს. მაშინ უარის თქმის საფუძველში მითითებული იყო, რომ “არ აკმაყოფილებს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ სხვა მოთხოვნებს”.

“მედიის ადვოკატირების კოალიციაში” საგანგაშოდ მიიჩნევენ ჟურნალისტების ქვეყანაში არ შეშვებას:

“ეს შემაშფოთებელი ტენდენცია, რომელიც მხოლოდ ამ კვირაში ორჯერ დაფიქსირდა, ხაზს უსვამს მედიის თავისუფლების შეზღუდვისა და დამოუკიდებელი ჟურნალისტიკის საქმიანობის შეფერხების შემაშფოთებელ მდგომარეობას ქვეყანაში”, – ნათქვამია ორგანიზაციის განცხადებაში.

შეგახსენებთ, წინა დღეს, 16 სექტემბერს, საქართველოში შესვლის უფლება არ მისცეს ბელარუს ჟურნალისტსა და აქტივისტს, ანდრეი მიალეშკას.

ბელარუსი ჟურნალისტი და აქტივისტი საქართველოში არ შეუშვეს

2024 წლის 16 სექტემბერს,  ბელარუს ჟურნალისტსა და აქტივისტს, ანდრეი მიალეშკას, საქართველოში შესვლის უფლება არ მისცეს. ანდრეი მიალეშკა საქართველოში, კერძოდ, ბათუმში სამი წელია, ოჯახთან ერთად ცხოვრობს. იგი ქვეყანაში ქალიშვილთან ერთად ვარშავიდან ბრუნდებოდა და უკანვე, ვარშავაში გააბრუნეს.

“რადიო თავისუფლების” ბელარუსულ სამსახურთან ჟურნალისტი ჰყვება, რომ მას აეროპორტში  პასპორტი ჩამოართვეს, ნახევარსაათიანი ლოდინის შემდეგ ცალკე ოთახში გაიყვანეს, შემდეგ კი მისცეს “რაღაც ფურცელი”, რომელზეც ეწერა, რომ მას ქვეყანაში შესვლაზე უარი ეთქვა. 

მიზეზი, თუ რატომ არ შემოუშვეს ბელარუსი ჟურნალისტი საქართველოს ტერიტორიაზე, უცნობია. დოკუმენტში, რომელიც მიალეშკას აეროპორტში გადასცეს, დაკონკრეტების გარეშე, “სხვა მიზეზებია” მითითებული.

იმავე დღეს, ვარშავის “რეისის” ლოდინში, ბელარუს ჟურნალისტს ქუთაისის აეროპორტში, მცირეწლოვან ქალიშვილთან ერთად, რამდენიმე საათი შეუსაბამო პირობებში მოუხდა ლოდინი. ჟურნალისტმა ამის თაობაზე საქართველოს სახალხო დამცველს მიმართა. 

როგორც “რადიო თავისუფლების” ბელარუსული სამსახური წერს, ანდრეი მიალეშკა საქართველოში 2021 წელს, მის ქვეყანაში დაწყებულ პოლიტიკურ დევნას გამოექცა. მისი მეუღლე ბათუმში “საერთაშორისო განათლების ცენტრშია” დასაქმებული, ხოლო შვილები ბელარუსულ-უკრაინულ სკოლაში ონლაინ-რეჟიმში სწავლობენ.

მედიის ადვოკატირების კოალიცია გმობს უცხოელი ჟურნალისტებისთვის საქართველოში შემოსვლის უკანონო და გაუმართლებელი აკრძალვის შემთხვევებს.

“მმართველი პარტიის მუდმივი მცდელობა, ხელი შეუშალოს ჟურნალისტების ქვეყანაში შესვლას, ეწინააღმდეგება დემოკრატიულ ფასეულობებს და მნიშვნელოვანი შემაფერხებელია ანგარიშვალდებულებისთვის, რომელიც აუცილებელია ჯანსაღი საზოგადოებისთვის”, – ვკითხულობთ კოალიციის განცხადებაში.

“მთავარი არხის” ჟურნალისტს კრიტიკული შეკითხვის გამო თბილისის მერმა სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა

2024 წლის 22 აგვისტოს, ქალაქ თბილისის მერმა, კახა კალაძემ, კრიტიკული შეკითხვის პასუხად, ტელეკომპანია “მთავარი არხის” ჟურნალისტს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა. 

ჟურნალისტის შეკითხვა შეეხებოდა 20 აგვისტოს, დედაქალაქის მერის მიერ სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებული ძვირადღირებული ავტომობილის ფოტოს. ჟურნალისტმა მერს ჰკითხა, როდის შეიძინა ეს ავტომობილი და რა გადაიხადა მასში, რადგან ავტოსალონების ინფორმაციით, მისი ღირებულება 500 000 ევროა.

“500 000 ევრო რისი ღირებულება? … ეგ ბრიყვებისთვის, თქვენისთანა ბრიყვებისთვის შეიძლება 500 000 ღირდეს ასეთი ავტომობილი… შეურაცხყოფაზე არ გადავდივარ, რეალობაზე ვსაუბრობ. რაც შეეხება ჩემს ავტომობილებს, რომელიც ჩემი საკუთრებაა, ყველა არის დეკლარაციაში მითითებული”, – ასე პასუხობს ქალაქის მერი  ჟურნალისტს.  

ჟურნალისტიკის რეპლიკაზე, რომ აღნიშნული ავტომობილი დეკლარაციაში მითითებული არ არის, კალაძემ უპასუხა: 

“მაშინ არ ყოფილა ჩემი… თქვენ ვინ გეკითხებათ, ვისია ავტომობილი? რაში გაინტერესებთ? ვინ გეკითხებათ? ხომ ხედავთ, რა დღეში ხართ და რა მდგომარეობაში იმყოფებით. თქვენს საქმეს მიხედეთ”.

თბილისში დაკავებულ აზერბაიჯანელ ჟურნალისტს სამთვიანი საექსტრადიციო პატიმრობა მიუსაჯეს

2024 წლის 4 აგვისტოს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ, აზერბაიჯანული გამოცემის Azel.tv-ის მთავარ რედაქტორს, აფგან სადიგოვს, სამთვიანი საექსტრადიციო პატიმრობა მიუსაჯა.

აფგან სადიგოვი  3 აგვისტოს დააკავეს. მისი დაკავების შესახებ ვიდეოჩანაწერი სოციალურ ქსელში მისმა მეუღლემ სევინჩ სადიგოვამ გაავრცელა. ვიდეოში ჩანს, რომ სადიგოვის დაკავებას მისი არასრულწლოვანი შვილებიც ესწრებოდნენ.

“მიდის მიზანმიმართული დევნა, როგორც დამოუკიდებელ ჟურნალისტზე, რომელიც ამხელს იქ არსებულ პოლიტიკურ ვითარებას და იქ არსებულ მდგომარეობას”, – განაცხადა დაკავებულის ადვოკატმა დიმიტრი ნოზაძემ.

2024 წლის 17 ივლისს აფგან სადიგოვს ქართველმა სამართალდამცველებმა საქართველოს დატოვების უფლება არ მისცეს. საზღვრის კვეთის აკრძალვის შემდეგ, 23 ივლისს სადიგოვმა და მისმა მეუღლემ საქართველოში საფრანგეთის საელჩოში განაცხადი შეიტანეს და საფრანგეთში გადაყვანა მოითხოვეს.

„განცხადება შევიტანეთ, იქნებ დაგვეხმარონ მესამე ქვეყანაში გასვლაში. გამოვიდა ადამიანი საელჩოდან, ვუთხარით რატომ ვართ მოსული, მივეცით წერილი, რომელშიც წერია, რომ საქართველოში ყოფნა ჩვენთვის უსაფრთხო აღარაა და დაგვეხმარონ რომელიმე მესამე ქვეყანაში წასვლაში”, – ამბობდა სადიგოვი “რადიო თავისუფლებასთან” ინტერვიუში.

აფგან სადიგოვი საქართველოში საცხოვრებლად 2023 წლის დეკემბერში ჩამოვიდა, ცოლთან და ორ შვილთან ერთად. ის თავს ყოფილ პოლიტპატიმრად მიიჩნევს, რადგან აზერბაიჯანში ორჯერ იყო დაპატიმრებული, 2016 და 2020 წელს. 

ჟურნალისტის დაკავებას გამოეხმაურა მედიის ადვოკატირების კოალიცია და ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია.

“მედიის ადვოკატირების კოალიცია გმობს საქართველოს ხელისუფლების მიერ აზერბაიჯანის ხელისუფლების მიმართ კრიტიკულად განწყობილი აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის აფგან სადიგოვის დაპატიმრებასა და აზერბაიჯანში მის მოსალოდნელ ექსტრადიციას”, – ნათქვამია განცხადებაში.  

“TV პირველი” წინააღმდეგ აღსრულების ეროვნულ ბიუროს მიმართეს

2024 წლის 26 ივლისს თბილისის მერმა, კახა კალაძემ და აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იძულებით გადაადგილებულ პირთა მინისტრმა, დავით ფაცაციამ, რომელიც პრემიერ-მინისტრის, ირაკლი კობახიძის სიძეა, “ტელეკომპანია პირველის” წინააღმდეგ აღსრულების ეროვნულ ბიუროს მიმართეს.

ორივე ოფიციალური პირი ტელეკომპანიისგან სასამართლოს გადაწყვეტილებების აღსრულებას, თანხის ჩარიცხვას ითხოვს. საუბარია 30 ათას ლარზე.

დავით ფაცაციას სარჩელი საქალაქო სასამართლომ 2023 წლის მაისში ნაწილობრივ დააკმაყოფილა და ტელევიზიას გავრცელებული ინფორმაციის უარყოფასთან ერთად, 15 000 ლარის ოდენობით მორალური ზიანის ანაზღაურებაც დააკისრა.

Ხოლო 2022 წელს სასამართლოს სამივე ინსტანციამ გაამტყუნა “ტელეკომპანია პირველის” ჟურნალისტი, თბილისის მერის, კახა კალაძის, საჩივრის საფუძველზე და ეთერში გასულ ინფორმაციის უარყოფა და მორალური ზიანის ასანაზღაურებლად ასევე 15 000 ლარი დააკისრა.

“ვართ მოლოდინის რეჟიმში. ველით თბილისის მერის, კახი კალაძის მოთხოვნის საფუძველზე, ტელევიზიის ანგარიშების და ქონების დაყადაღებას”, – წერს ნოდარ მელაძე 26 ივლისს სოციალურ მედიაში გავრცელებულ პოსტში.

“მთავარი არხის” ჟურნალისტებს თავს დაესხნენ კერძო პირები

25 ივლისს, სოფელ სუფსაში გადაღებაზე მყოფ “მთავარი არხის” ჟურნალისტს, ლადო მენაბდეს და ოპერატორს, მანუჩარ მჟავანაძეს კერძო პირებმა ფიზიკური და სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს.

ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც “მთავარი არხის” წარმომადგენელი ფსიქოლოგიური თუ ფიზიკური ზეწოლის ობიექტად იქცა. ლადო მენაბდე პოლიციაში დაშინების მიზნით  დაიბარეს.

სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, უწყებამ თავდამსხმელი “სისხლის სამართლის კოდექსის 156-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულისთვის დააკავეს, რაც გულისხმობს ადამიანის დევნას მის პროფესიულ მოღვაწეობასთან დაკავშირებით”.

განცხადება ამ საკითხზე ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამაც გაავრცელა. “ქარტია გმობს გახშირებულ ძალადობრივ ქმედებებს ჟურნალისტთა მიმართ და სპეციალურ საგამოძიებო სამსახურს ამ კონკრეტული ინცინდენტის სწრაფად და ეფექტურად გამოძიებისკენ მოუწოდებს,” – ნათქვამია განცხადებაში. 

“TV მონიტორინგის” გადამღებ ჯგუფს კერძო პირები დაესხნენ თავს

2024 წლის 25 ივლისს, შიდა ქართლის ადგილობრივი ტელევიზიის “TV მონიტორინგის” ჟურნალისტებს ბექა პირველსა და შოთა სადაღაშვილს, დიდუბის ავტოსადგურში მძღოლები დაესხნენ თავს.

თავდასხმის საბაბი გახდა სიუჟეტი, რომელიც “TV მონიტორინგის” ეთერში 23 ივლისს გავიდა. რეპორტაჟში გორი – თბილისისა და თბილისი – გორის მიმართულებით მოძრავ მიკროავტობუსებში არსებული არასახარბიელო ვითარებაა აღწერილი. სავარაუდოდ, აღნიშნულმა გამოიწვია მძღოლების უკმაყოფილება.

თავდამსხმელებმა ჟურნალისტებს მგზავრობის საშუალება არ მისცეს. ისინი ჟურნალისტებს ჯერ სიტყვიერად, შემდგომ კი ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ. 

ბექა პირველს მიღებული აქვს მრავლობითი დაზიანებები, მათ შორის თავის არეში, ხოლო შოთა სადაღაშვილს ხელი აქვს ნაღრძობი. დაზარალებულებს სამედიცინო დახმარება დასჭირდათ.

“ბილეთები ავიღეთ, ავდიოდით მარშუტკაში, ამ დროს მძღოლმა დაგვიძახა, გვიცნო სავარაუდოდ, თქვენ არაკაცები ხართო, კაცურ საქციელში იჭრებითო, რატომ აკეთებთ ეგეთ რაღაცებსო… შემდეგ აღარ წაგიყვანოთო, ფული დაგვიბრუნა და აღარ მიმყავხართ აქედანო. საშინელი ენით გვაგინებდა. ჩანთები რომ ჩამოგვიყარა მაგის გადაღება დავიწყე, გადაღება დავიწყე თუ არა, იმ წამს ხუთი კაცი დაგვესია, ვინ სად გვირტყამდა, ახლაც ვერ ვიაზრებ, მარტო ის მახსოვს, რომ შუაში მომიმწყვდიეს და თავში მირტყამდნენ გამეტებით, წიხლებს და ხელებს, ყველაფერს…. სავარაუდოდ, მეუბნებიან, რომ ჰემატომაა თავის ტვინის”, – ყვება ბექა პირველი. 

მომხდარ ფაქტზე გამოძიება სპეციალურმა საგამოძიებო სამსახურმა. “მედიაჩეკერის” ინფორმაციით, უწყებამ ინციდენტში მონაწილე პირები გამოკითხვაზე დაიბარა.

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამ დაგმო თავდასხმა და სპეციალურ საგამოძიებო სამსახურს “TV მონიტორინგის” ჟურნალისტებზე თავდასხმის სასწრაფოდ გამოძიებისკენ მოუწოდა.

“დემოკრატიულ საზოგადოებაში დაუშვებელია ჟურნალისტების დევნა და მათზე ანგარიშსწორება ჟურნალისტურ  ნამუშევრებში გამოთქმული კრიტიკული შეფასებების გამო. ჟურნალისტებისთვის პროფესიულ საქმიანობაში ხელის შეშლა საქართველოს კანონმდებლობით სისხლის სამართლის კოდექსით დასჯად ქმედებას წარმოადგენს”, – ნათქვამია ქარტიის განცხადებაში.

აზერბაიჯანული გამოცემის რედაქტორს საქართველოს დატოვების უფლება არ მისცეს

2024 წლის 17 ივლისს, აზერბაიჯანული მედიაგამოცემის, Azel.tv-ის მთავარს რედაქტორს აფგან სადიქოვს ქართველმა სამართალდამცველებმა საქართველოს დატოვების უფლება არ მისცეს.

“რადიო თავისუფლებასთან” სადიქოვი ჰყვება, რომ იგი ოჯახთან ერთად თურქეთში გამგზავრებას გეგმავდა, თუმცა, თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში სამართალდამცველებმა უთხრეს, რომ მის პასპორტს „რაღაც პრობლემა“ აქვს და ამიტომ „მხოლოდ ბაქოში დაბრუნება შეუძლია“.

აფგან სადიქოვი საქართველოში შვიდი თვის წინ ჩამოვიდა ცოლთან და ორ შვილთან ერთად. იგი თავს ყოფილ პოლიტპატიმრად მიიჩნევს. სადიქოვი აზერბაიჯანში ორჯერ იყო დაპატიმრებული, 2016 და 2020 წელს.  

სადიქოვი ოჯახთან ერთად მესამე ქვეყანაში, ბოსნია-ჰერცოგოვინაში ცდილობდა წასვლას. იგი ამბობს, რომ საქართველოში თავს არ გრძნობს უსაფრთხოდ.

აქვე, აფგან სადიქოვი იმ ჟურნალისტების ჩამონათვალში იყო, რომელთა გათავისუფლებას 2019 წელს ორგანიზაცია “ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტი“ მოითხოვდა.