კრიტიკული მედიის წინააღმდეგ დისკრედიტაციული გზავნილები კვლავ ვრცელდება როგორც ხელისუფლების წარმომადგენლების, ისე პროსამთავრობო მედიასაშუალებების მხრიდან.
ინფრასტრუქტურის მინისტრი ხადის ხეობაში, ქვეშეთი-კობის გზის მშენებლობის ადგილზე, პროსამთავრობო ტელევიზიებთან ერთად იმყოფებოდა. ვიზიტი მოჰყვა „მთის ამბების“ ჟურნალისტურ გამოძიებას, რომელიც პროექტის მშენებლობისას გამოვლენილ მძიმე დარღვევებს ეხებოდა. „მთის ამბების“ განმარტებით, სამინისტრომ ვიზიტის შესახებ ინფორმაცია მედიას მხოლოდ წინა საღამოს მიაწოდა, რის გამოც გამოცემამ ადგილზე მისვლა ვერ შეძლო. ამის მიუხედავად, მინისტრის განცხადებები ისე წარმოჩნდა, თითქოს კრიტიკული მედია პროექტით არ ინტერესდება და მას უსაფუძვლოდ აკრიტიკებს.
პარალელურად, პროსამთავრობო რადიო „აი უცნობმა“ გაავრცელა ხელოვნური ინტელექტით შექმნილი ვიდეო, რომელშიც კრიტიკული მედიების ჟურნალისტები პრემიერ-მინისტრისთვის შეკითხვების დასმას ცდილობენ, ხოლო პრემიერი ამ დროს პიანინოზე უკრავს. ვიდეოს თან ერთვის ტექსტი: „პრემიერ-მინისტრი და ჟჟჟურრნალისტები – ძაღლი ყეფს, ქარავანი მიდის“.
ორივე ეპიზოდი კრიტიკული მედიის მიმართ დისკრედიტაციული რიტორიკის გაგრძელებად შეიძლება შეფასდეს. მსგავსი გზავნილები ამცირებს ჟურნალისტების პროფესიული საქმიანობის ლეგიტიმურობას, მათ საზოგადოებრივი ინტერესის საკითხებზე დასმულ შეკითხვებს უსაფუძვლო კრიტიკად ან ხელის შეშლად წარმოაჩენს და ხელს უწყობს კრიტიკული მედიის მიმართ მტრული გარემოს გაძლიერებას. საქართველოში დამოუკიდებელი, კრიტიკული მედიის დისკრედიტაცია ხელისუფლების და მათთან აფილირებული აქტორების მხრიდან ტენდენციური ხასიათისაა.
კომუნიკაციების კომისიამ TV პირველი „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის იმ მუხლების დარღვევისთვის, რომლებიც შინაარსობრივ რეგულირებას ეხება, მეორედ დააჯარიმა. ამჯერად ჯარიმის ოდენობა 5,000 ლარია.
საქმე განიხილებოდა „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში „ქართული ოცნების“ მიერ მიღებული ცვლილებების საფუძველზე, რომლითაც მაუწყებლების შინაარსობრივი რეგულირება გამკაცრდა. ახალი წესები, მათ შორის, ახალი ამბებისა და საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ პროგრამებში პოზიციის გამოხატვის შეზღუდვას, პასუხის უფლების ახალ რეგულირებასა და ფარული ჩაწერის სტანდარტების განსაზღვრას ეხება.
მონიტორინგი 27-28 ივლისის საინფორმაციო გამოშვებებს შეეხებოდა. ComCom-ის შეფასებით, საინფორმაციო გამოშვებებში გამოვლინდა ახალი ამბების პირადი დამოკიდებულების/მოსაზრებების საფუძველზე გაშუქებისა და ფაქტების ჯეროვანი სიზუსტით გადაცემის მოთხოვნების დარღვევის შემთხვევები. კომისიამ სადავოდ მიიჩნია ისეთი ფრაზები, როგორიცაა: „დიდი ნადირობა მოაწყო“, „სქროლვა-სქრინვის სააგენტო“, „ჩეჩნური ტიპის რაზმი“, „აქტივისტებზე ნადირობა“, „პოლიციას ნერვებმა უმტყუვნა“ და სხვა. კომისიამ დარღვევად შეაფასა 27 ივლისის 20:00-საათიან საინფორმაციო გამოშვებაში გასული სიუჟეტი „ხალხის დაკავება დაიწყო“. ComCom-ის განმარტებით, ჟურნალისტის მიერ პოლიციელების საუბრის ინტერპრეტაცია „არაჯეროვანი სიზუსტით“ იყო გადმოცემული.
ამ დროისთვის შინაარსობრივი რეგულირების ფარგლებში ორ-ორი ჯარიმა აქვთ “TV პირველსა” და „ფორმულას“. თუ კომუნიკაციების კომისია “TV პირველის” მიმართ კვლავ დაადგენს დარღვევას, მას ექნება უფლებამოსილება, იმსჯელოს მაუწყებლობის ავტორიზაციის შეჩერებაზე ან დააკისროს გაზრდილი ჯარიმა – არანაკლებ 10,000 ლარისა და არაუმეტეს კომპანიის წლიური შემოსავლის 3%-ისა.
“საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის” შეფასებით, ComCom განაგრძობს ტელევიზიებზე ზეწოლას „ქართული ოცნებისთვის“ მიუღებელი ტერმინოლოგიის გამოყენების შეზღუდვის მიზნით. ქარტია მიიჩნევს, რომ 2025 წლის მარტში „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში შესული ცვლილებების შემდეგ კომისია პროაქტიული მედიამონიტორინგის მექანიზმს სარედაქციო პოლიტიკაზე ზეწოლის ინსტრუმენტად იყენებს და ტელევიზიებს დამოუკიდებელ სარედაქციო პოლიტიკაზე უარის თქმას აიძულებს.
ტელეკომპანია „იმედმა“ Facebook-გვერდზე გამოაქვეყნა ბარათი, რომლითაც “რადიო თავისუფლების” დისკრედიტაციას ცდილობს. ქარდში მედიასაშუალება მოხსენიებულია როგორც „უცხოეთიდან დაფინანსებული რადიო თავისუფლება“ და ნათქვამია, რომ ის სასკოლო ფორმების რეფორმის გაკრიტიკებას ცდილობს.
„იმედი“ დისკრედიტაციულ კონტექსტში ახსენებს “რადიო თავისუფლების” რესპონდენტსაც, სექსოლოგ ეკა კვირკველიას, და მას „კამიტის“ საქმესთან დაკავშირებული პირის მეუღლედ მოიხსენიებს.
“იმედის” ბარათი ეხმიანება პროსამთავრობო მედიაში დამკვიდრებულ ნარატივს, რომელიც კრიტიკული და დამოუკიდებელი მედიასაშუალებების „უცხოეთიდან დაფინანსებულად“ წარმოჩენასა და მათი სარედაქციო საქმიანობის დისკრედიტაციას ემსახურება.
2026 წლის 10 აგვისტოს აჭარის ტელევიზიის ჟურნალისტმა კობა ფარტენაძემ საკუთარ Facebook გამოაქვეყნა ვიდეო, რომლის მიხედვითაც მას ფიზიკური ანგარიშსწორებით ემუქრებოდნენ.
„ყოველ საღამოს მხვდებიან ადამიანები, რომლებიც შეურაცხყოფას მაყენებენ, მემუქრებიან და ფიზიკურად მეხებიან. ბოლო დღეებში ჩემზე თავდასხმის არაერთი ფაქტი მოხდა…რამდენჯერ უნდა დამესხან თავს, რომ ეს უბრალოდ „ინციდენტი“ აღარ იყოს? რამდენჯერ უნდა მივიდე პოლიციაში, რომ ვინმემ იფიქროს, რომ ეს უკვე სისტემური პრობლემაა?“, – დაწერა ფარტენაძემ და სამართალდამდცავ ორგანოებს მიმართა. ჟურნალისტმა “აჭარა თაიმსს” უთხრა, რომ მისი ვარაუდით, თავდასხმის ერთ-ერთი მოტივი შესაძლოა მისი პროფესიული საქმიანობაც იყოს, ვინაიდან თავმდამსხმელი აჭარის ტელევიზიასაც უცენზურო და შეურაცხმყოფელი ეპითეტებით მოიხსენიებდა.
“საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამ”, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოუწოდა სასწრაფოდ გამოიძიოს ჟურნალისტ კობა ფარტენაძეზე გახშირებული თავდასხმები და მისი უსაფრთხოება უზრუნველყოს.
11 აგვისტოს ცნობილი გახდა, რომ კობა ფარტენაძის მიმართ ბათუმში მომხდარ ძალადობისა და მუქარის ფაქტებზე შსს-მ ორი პირი დააკავა. შსს-ს ცნობით, გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 126-ე (ძალადობა) და 151-ე (მუქარა) მუხლებით მიმდინარეობს.
დეზინფორმაციისთვის სანქცირებულმა “Postv”-იმ ფეისბუკზე გაავრცელა, პრემიერ-მინისტრ ირაკლი კობახიძის კომენტარი, რომელიც საგამოძიებო მედია “მონიტორის” დისკრედიტაციას ემსახურება. გავრცელებული ვიდეოს აღწერაში “Postv” წერს: “პრემიერ-მინისტრი სტუდია მონიტოირს მიერ გავრცელებულ დეზინფორმაციაზე”.
პრემიერ მინისტრ კობახიძის განცხადებამდე, ერთი დღით ადრე,“მონიტორმა” გამოაქვეყნა ახალი ჟურნალისტური გამოძიება, რომელიც ეხებოდა ბიძინა ივანიშვილის ოჯახის ბანკის – “ქართუ ბანკის” მიერ თბილისის ცენტრში, ყოფილი სასტუმრო “საქართველოს” შენობის გასხვისებას.
ირაკლი კობახიძემ “მონიტორის” გამოძიებას “მორიგი მანიპულაცია” უწოდა.
მანამდე, ამავე ჟურნალისტური გამოძიების გამო, “მონიტორის” დისკრედიტაცია თბილისის მერმა კახი კალაძემ სცადა.
18 ივლისს „აჭარა თაიმსმა“ გამოაქვეყნა სტატია სათაურით: „სავარაუდოდ, ბერა ივანიშვილის გამო ბათუმის საკათედრო ტაძართან გზა ერთ საათზე მეტია ჩაკეტილია“. სტატიის გამოქვეყნებას მოჰყვა დეზინფორმაციული კამპანია გამოცემის დამფუძნებლის, სულხან მესხიძის წინააღმდეგ.
„ქართული ოცნების“ მხარდამჭერები სოციალურ ქსელ ფეისბუკში აქტიურად ავრცელებდნენ პოსტებს ჟურნალისტის დისკრედიტაციის მიზნით.
„ცრუპენტელა „აჭარა თაიმსის“ დამფუძნებელ სულხან მესხიძეს არ ეპატიჟებიან ხალხმრავალ ქორწილებში, როდესაც ხდება ავტომოძრაობის შეფერხება; მდაბიო ტყუილია, რომ ბათუმში ჯვრისწერისთვის გზა გადაიკეტა დამსწრე ბერა ივანიშვილის გამო“, დაწერა მათ შორის “ქართული ოცნების” მხარდამ ჭერმა გია აბაშიძემ ფეისბუკზე.
სულხან მესხიძის საწინააღმდეგო პოსტები გამოაქვეყნა „ოცნების“ მხარდამჭერმა, ნინო ფოჩხუამ. ეს განცხადებები მოგვიანებით უცვლელად გაავრცელა, მათ შორის, „POSTV ანალიტიკამ“.
POSTV-იმ სოციალურ ქსელში გამოაქვეყნა ასევე “ქართლი ოცნების” მხარდამჭერების ნიკოლოზ მეტრეველისა და დავით ჩიხელაძის პირად გვერდებზე გაზიარებული დეზინფორმაცია სულხან მესხიძის წინააღმდეგ.
14 ივლისს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე შალვა კაკაურიძემ არ დააკმაყოფილა საზოგადოებრივი მაუწყებლის მიერ დახურული გადაცემის – „რეალური სივრცის“ თანამშრომლების საჩივარი ტელევიზიიდან გათავისუფლების საქმეზე.
ქეთევან კაპანაძე, იოსებ კაციტაძე, თამარ მშვენიერაძე, ომარ წოწორია და ტუხა კვინიკაძე გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობას ითხოვდნენ. სააპელაციო სასამართლომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლიანა კაჟაშვილის გადაწყვეტილება უცვლელი დატოვა.
2025 წლის 11 აპრილს საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა სამსახურიდან გაათავისუფლა „რეალური სივრცის“ წამყვანი ნინო ზაუტაშვილი და „მოამბის“ წამყვანი ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანი. 1 მაისიდან დაიხურა გადაცემა „რეალური სივრცე“, ხოლო გუნდის იმ წევრებს, რომლებმაც ახალ შეთავაზებებზე უარი თქვეს, ხელშეკრულებები შეუწყდათ.
ტელეკომპანია “ფორმულას” ჟურნალისტი, ტელეწამყვანი ვახო სანაია, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თორნიკე ქოჩქიანმა 6 000 ლარით დააჯარიმა სოციალურ ქსელში გამოთქმული მოსაზრებების გამო. შინაგან საქმეთა სამინისტრო ჟურნალისტს სახელმწიფო პოლიტიკური თანამდებობის პირების შეურაცხყოფას ედავებოდა. სამართალდარღვევად შეფასდა სოციალურ ქსელში ვახო სანაიას მიერ გამოქვეყნებული პოსტები საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის, შალვა პაპუაშვილისა და პარლამენტის წევრის, ლადო ბოჟაძის შესახებ.
სანაია, სოციალურ ქსელში გამოთქმული მოსაზრების გამო, ერთხელ უკვე იყო დაჯარიმებული 4000 ლარით. ამიტომ მოსამართლემ გადაწყვეტილება სამართალდარღვევის განმეორებით ჩადენისთვის გათვალისწინებული მუხლის შესაბამისად მიიღო.
საჯარო სივრცეში გამოთქმული მოსაზრებების გამო მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული დავები, შსს-ში ახლად შექმნილი “სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოს” ოქმების საფუძველზე იწყება. ახალი სამმართველო შსს-ში 1 ივნისიდან ფუნქციონირებს. სამმართველოს ამოცანაა საჯარო სივრცეში გავრცელებული ადამიანის ღირსების შემლახველი, შეურაცხმყოფელი ან სიძულვილის ენის შემცველი განცხადებების მონიტორინგი და პროაქტიული გამოვლენა, თუ ისინი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ნიშნებს შეიცავს.
“რადიო თავისუფლების” ინფორმაციით, ამოქმედებიდან 2 ივლისამდე პერიოდში, ამ სამმართველოს მიერ გამოვლენილია 170 სავარაუდო სამართალდარღვევის ფაქტი, საიდანაც 150 საქმე უკვე სასამართლოშია წარდგენილი. ამ 150 შემთხვევიდან, 33 საქმეზე გადაწყვეტილება უკვე მიღებულია – 31 ადამიანი დააჯარიმეს, 2 ადამიანს კი სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადეს. დაჯარიმებულთა უმეტესობა მოქალაქეები და აქტივისტები არიან. ვახო სანაია პირველი ჟურნალისტია, რომელიც ამ სამმართველოს ოქმის საფუძველზე დაჯარიმდა.
ტელეკომპანია “ფორმულას” წინააღმდეგ დაწყებული სისხლის სამართლის საქმის ფარგლებში, საქართველოს პროკურატურაში, გამოკითხვაზე დაიბარეს ტელეკომპანიის მესამე თანამშრომელი, ოპერატორი მიშო მარტაშვილიც.
მისი გამოკითხვის შემდეგ „შაბათის ფორმულას“ წამყვანმა „მედიაჩეკერთან“ განაცხადა, რომ ოპერატორის გამოკითხვით თბილისის პროკურატურამ დაასრულა ყველა იმ ადამიანის გამოკითხვა, ვისაც შეიძლება რაიმე სახის ინფორმაცია მიეწოდებინა გამოძიებისთვის.
შეგახსენებთ, 2026 წლის 16 ივნისს თბილისის პროკურატურის საგამოძიებო სამმართველოში დაიწყო სისხლის სამართლის საქმე ტელეკომპანია “ფორმულას” წინააღმდეგ – სისხლის სამართლის კოდექსის 373-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რაც ცრუ დასმენას გულისხმობს. გამოძიების დაწყების საფუძველი გახდა “ქართული ოცნების” მხარდამჭერი რეჟისორის, გოგა ხაინდარავას განცხადება. იგი “ფორმულას” მის მიმართ შესაძლო დანაშაულის ჩადენაში ადანაშაულებს. საქმე ეხება „შაბათის ფორმულას“ ეთერში 2025 წლის 20 დეკემბერსა და 2026 წლის 17 იანვარს გასულ სიუჟეტებს. ამ სიუჟეტების წყაროს მონათხრობით, გოგა ხაინდრავას თანხის სანაცვლოდ საქართველოში უცხო ქვეყნის მოქალაქეები შემოჰყავდა. გავრცელებული ინფორმაციით, პროკურატურა ცრუ დასმენას “ფორმულას” წყაროს ედავება.
იგივე საქმის ფარგლებში პროკურატურაში უკვე გამოკითხეს გადაცემის ავტორი და წამყვანი, დავით ქაშიაშვილი და სიუჟეტის ავტორი ჟურნალისტი ნატუკა ლომიძე.
იგივე სიუჟეტების გამო, გოგა ხაინდრავას “ფორმულას” წინააღმდეგ სამოქალაქო დავაც აქვს. იგი ტელეკომპანიას უჩივის ცილისწამებისთვის და მორალური ზიანის ასანაზრაირებლად 10, 000 ლარს ითხოვს.
გამოცემა „ჩემი ხარაგაულის“ ინფორმაციით, რომ ხარაგაულის საკრებულომ ოფიციალურ Facebook გვერდზე გამოქვეყნებულ ფოტოდან ამოშალა მათი ჟურნალისტი, ნინო კაპანაძე, რომელიც 6 ივლისს გამართულ სხდომას ესწრებოდა. ფოტოები სწორედ ამ სხდომის მიმდინარეობისას გადაიღეს. ჟურნალისტი, სხომაზე მერის პირველი მოადგილის გვერდით იჯდა. გამოქვეყნებულ ფოტოზე მისი ადგილი ცარიელია.
გამოცემამ შესაბამისი ფოტომასალაც გაავრცელა და დაწერა, რომ მოგვიანებით, მას შემდეგ, რაც დამუშავებული ფოტო მერის პირველ მოადგილეს გაუგზავნეს, საკრებულოს Facebook-ზე რეალური კადრი დააბრუნეს.
“საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია” ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მოუწოდებს, უზრუნველყოს საკრებულოს სხდომების საჯაროობა, არ გააყალბოს რეალობის ამსახველი ფოტოები და მედიის წარმომადგენლებისათვის შექმნას ადეკვატური სამუშაო პირობები.
