პენიტენციურმა სამსახურმა პატიმრისთვის ლაშა ბუღაძის რომანის გადაცემა „გაურკვეველი შინაარსის ლიტერატურის“ მოტივით შეზღუდა

სპეციალურმა პენიტენციურმა სამსახურმა თავისუფლებააღკვეთილ ნანა სანდერს ლაშა ბუღაძის რომანი „დამკვირვებელი“ არ გადასცა. უწყებამ უარი წიგნის სათაურის „ბუნდოვანებითა“ და მისი შინაარსის „გაურკვევლობით“ ახსნა.

ორგანიზაცია „საფარისთვის“ გაგზავნილ წერილში პენიტენციური სამსახური მიუთითებს, რომ რომანის სათაური „არ იძლევა ერთმნიშვნელოვანი ინტერპრეტაციის შესაძლებლობას, განსაკუთრებით პენიტენციურ დაწესებულებასთან მიმართებით“. უწყების განმარტებით, „გაურკვეველი შინაარსის ლიტერატურა“, რომელიც შესაძლოა საფრთხეს უქმნიდეს პატიმრის უსაფრთხოებას ან დაწესებულების ნორმალურ ფუნქციონირებას, ციხეში ვერ იქნება შეგზავნილი. „საფარის“ ხელმძღვანელი ბაია პატარაია აცხადებს, რომ ნანა სანდერს ინფორმაციის მიღების უფლება შეეზღუდა. ლაშა ბუღაძე კი პენიტენციური სამსახურის განმარტებას დისკრიმინაციულად და ცენზურის მცდელობად აფასებს.

“საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის” (საია) შეფასებით, წიგნის პენიტენციურ დაწესებულებაში შეტანაზე უარი უხეშად არღვევს თავისუფლებააღკვეთილი პირების უფლებებს და ცენზურის შემაშფოთებელ მაგალითს წარმოადგენს. საია მიუთითებს, რომ წიგნის სათაურზე აბსტრაქტული მითითება ვერ ამართლებს ინფორმაციის მიღების უფლების შეზღუდვას.

აღსანიშნავია, რომ „დამკვირვებელი“ დისტოპიური რომანია, რომელიც საქართველოში დესპოტის თითქმის ნახევარსაუკუნოვან მმართველობას შეეხება. აგვისტოში წიგნი, სხვა გამოცემებთან ერთად, „ბიბლუსის“ ერთ-ერთ ფილიალში ვანდალიზმის სამიზნეც გახდა.

რეჟისორ უტა ბერიას განცხადებით, კინოცენტრი ფილმის „ცრემლსადენი გაზი“ ჩვენების შეზღუდვას ცდილობს

რეჟისორ უტა ბერიას განცხადებით, საქართველოს ეროვნულმა კინოცენტრმა ფილმ „ცრემლსადენი გაზის“ მსოფლიო პრემიერამდე საპროდიუსერო კომპანიას გაფრთხილების წერილი გაუგზავნა, რომლის მიხედვითაც, ფილმის საჯაროდ ჩვენების შემთხვევაში კომპანიას ფულადი ჯარიმა დაეკისრებოდა. ბერიას თქმით, კინოცენტრმა მსგავსი შინაარსის წერილი ლოკარნოს საერთაშორისო კინოფესტივალსაც გაუგზავნა.

რეჟისორი აცხადებს, რომ პრობლემები ჯერ კიდევ ფილმის წარმოების ეტაპზე დაიწყო. მისი თქმით, 2022 წელს კონკურსში გამარჯვებით მოპოვებული დაფინანსების ნაწილი – 500,000 ლარის თითქმის ნახევარი – ეროვნულმა კინოცენტრმა გაურკვეველი მიზეზით არ ჩარიცხა. ბერიას შეფასებით, კინოცენტრი ჯერ ფილმის დასრულების შეფერხებას ცდილობდა, ახლა კი ცდილობს, ფილმი მაყურებლამდე არ მივიდეს.

ფილმი „ცრემლსადენი გაზი“ ნაწილობრივ თბილისში მიმდინარე საპროტესტო აქციების დროს არის გადაღებული. ლოკარნოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე მიღებული ჯილდო ბერიამ 2024 წლის პროევროპული აქციების დროს დაკავებულ მათე დევიძეს მიუძღვნა, რომელსაც მან „საქართველოში ყველაზე ახალგაზრდა პოლიტიკური პატიმარი“ უწოდა.

კინოცენტრის განცხადებით, ფილმის წარმოებისთვის საპროდიუსერო კომპანიას ბიუჯეტიდან 279,625 ლარი აქვს მიღებული. უწყების განმარტებით, ვინაიდან საპროდიუსერო კომპანიამ ფილმის დასრულებული ვერსია ეროვნულ კინოცენტრს არ წარუდგინა „დადგენილი პროცედურების შესაბამისად“, ფილმის საჯარო ჩვენებაზე თანხმობის გაცემა შეუძლებელი გახდა. კინოცენტრის ცნობით, აღნიშნული გარემოებები ლოკარნოს კინოფესტივალსაც აცნობეს.

მიუხედავად ამისა, ლოკარნოს საერთაშორისო კინოფესტივალმა ფილმი კონკურსში დატოვა და მაყურებელს მისი ნახვის შესაძლებლობა მიეცა. ფილმმა ფესტივალზე დამოუკიდებელი ჟიურის პრიზი მიიღო.

რეჟისორი ბესო სოლომონაშვილი კინოცენტრის მოქმედებას ცენზურად აფასებს. მისი თქმით, ეს არის „ავტორიტარული რეჟიმის ცენზურა“ ფილმზე, რომელიც ხელისუფლებას არ აწყობს. სოლომონაშვილის შეფასებით, ხელისუფლება ცდილობს, გააჩუმოს რეჟისორები, მწერლები და ხელოვანები, რადგან „ღირსეული ხელოვნება არის სიმართლე, დიქტატორულ რეჟიმს კი სიმართლე არ სჭირდება“.

ხარაგაულის საკრებულომ გამოცემა “ჩემი ხარაგაულის” ჟურნალისტი ნინო კაპანაძე ფოტოდან ამოშალა

გამოცემა „ჩემი ხარაგაულის“ ინფორმაციით, რომ ხარაგაულის საკრებულომ ოფიციალურ Facebook გვერდზე გამოქვეყნებულ ფოტოდან ამოშალა მათი ჟურნალისტი, ნინო კაპანაძე, რომელიც 6 ივლისს გამართულ სხდომას ესწრებოდა. ფოტოები სწორედ ამ სხდომის მიმდინარეობისას გადაიღეს. ჟურნალისტი, სხომაზე მერის პირველი მოადგილის გვერდით იჯდა. გამოქვეყნებულ ფოტოზე მისი ადგილი ცარიელია.

გამოცემამ შესაბამისი ფოტომასალაც გაავრცელა და დაწერა, რომ მოგვიანებით, მას შემდეგ, რაც დამუშავებული ფოტო მერის პირველ მოადგილეს გაუგზავნეს, საკრებულოს Facebook-ზე რეალური კადრი დააბრუნეს.

“საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია” ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მოუწოდებს, უზრუნველყოს საკრებულოს სხდომების საჯაროობა, არ გააყალბოს რეალობის ამსახველი ფოტოები და მედიის წარმომადგენლებისათვის შექმნას ადეკვატური სამუშაო პირობები.

შსს-ში საჯარო კომუნიკაციის მონიტორინგისთვის ახალი სამმართველოს შექმნა იგეგმება

სამართალდამცავ სტრუქტურებს შორის კოორდინაციის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის, მამუკა მდინარაძის განცხადებით, შინაგან საქმეთა სამინისტროში ახალი სამმართველო შეიქმნება, რომლის ფუნქცია საჯარო სივრცეში სიძულვილის ენის, შეურაცხმყოფელი კამპანიებისა და აგრესიული კომუნიკაციის მონიტორინგი იქნება.

მდინარაძის თქმით, სამმართველო ნებისმიერი ტიპის საჯარო კომუნიკაციას დააკვირდება, მათ შორის ისეთ განცხადებებს, რომლებიც, ხელისუფლების შეფასებით, შეიცავს სიძულვილის ენას, შუღლის გაღვივებას, ღირსების შელახვას ან სხვა მსგავსი ხასიათის კომუნიკაციას.

მისივე განცხადებით, სამმართველო პროაქტიულ რეჟიმში იმოქმედებს და რეაგირება მხოლოდ მოქალაქის საჩივარზე არ იქნება დამოკიდებული. უწყება თავად განახორციელებს მონიტორინგს, სამართლებრივ შეფასებას და, საჭიროების შემთხვევაში, მასალებს სასამართლოში გადააგზავნის.

მდინარაძემ განაცხადა, რომ ახალი მექანიზმის მიზანი გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვა არ არის. მისი თქმით, „კრიტიკის გამო არავინ არავის დაადებს ადმინისტრაციულ სახდელს“, თუმცა იმ შემთხვევებში, როდესაც კომუნიკაცია შეურაცხმყოფელ ან შუღლის გამაღვივებელ ხასიათს მიიღებს, სასამართლომ შესაძლოა ადმინისტრაციული პატიმრობაც გამოიყენოს.

ახალი სამმართველოს შექმნის ინიციატივა განსაკუთრებით საყურადღებოა იმ ფონზე, როდესაც ბოლო პერიოდში საქართველოში საჯარო გამოხატვის, მათ შორის სოციალური ქსელებში გამოქვეყნებული პოსტების გამო, პირების ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის არაერთი შემთხვევა ფიქსირდება.მდინარაძის განცხადების საპასუხოდ, საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის თავმჯდომარემ, თამარ ონიანმა განაცხადა, რომ დაანონსებული მექანიზმი „ერთგვარი ცენზურის მექანიზმად გვევლინება, და, მას არაფერი აქვს საერთო დემოკრატიულ საზოგადოებაში ინტერესთა ბალანსთან“.

“ქართულმა ოცნებამ” უცხოურ დაფინანსებასა და „ხელისუფლების არაღიარებასთან“ დაკავშირებული საკანონმდებლო ცვლილებები მესამე მოსმენით მიიღო

2026 წლის 28 იანვარსა და 16 თებერვალს „ქართულმა ოცნებამ“ დააინიციირა საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტი, რომელიც შეეხებოდა „გრანტების შესახებ“ კანონს, სისხლის სამართლის კოდექსს, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსსა და „მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ“ კანონს. 4 მარტს, ქართულმა ოცნებამ, პლენარულ სხდომაზე აღნიშნული ცვლილებები მესამე მოსმენით მიიღო. 

მიღებული ცვლილებები მნიშვნელოვნად ამკაცრებს უცხოურ დაფინანსებასთან დაკავშირებულ რეგულაციებს და აფართოებს გრანტის ცნებას, რაც მოიცავს როგორც ფინანსურ, ისე ნატურალურ რესურსებსა და ტექნიკურ დახმარებას, რომელიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას საქართველოს პოლიტიკურ პროცესებზე გავლენის მოსახდენად. კანონპროექტი ასევე აწესებს დამატებით შეზღუდვებს პოლიტიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებით, მათ შორის კრძალავს პოლიტიკური პარტიის წევრობას იმ ორგანიზაციების თანამშრომლებისთვის, რომლებიც უცხოურ დაფინანსებას იღებენ, და ამკაცრებს პასუხისმგებლობას ე.წ. „გარე ლობიზმისთვის“.

საკანონმდებლო პაკეტში ასევე შევიდა ცვლილებები სისხლის სამართლის კოდექსში, რომლის მიხედვითაც დასჯადი ხდება ხელისუფლების სისტემური არაღიარება და საჯარო, სისტემატური მოწოდებები კანონმდებლობის მასობრივად დარღვევის, ხელისუფლების ორგანოებისადმი დაუმორჩილებლობის ან ალტერნატიული ხელისუფლების ორგანოების შექმნისკენ. კანონი ძალაში  მისი ოფიციალური გამოქვეყნებისთანავე შევა.

შსს-ს განცხადება საფრთხეს უქმნის შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლებას

5 ოქტომბერს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადებით, 4 ოქტომბრის შეკრება „მიზნად ხელისუფლების დამხობას ისახავდა“ და „მალევე მიიღო კანონსაწინააღმდეგო ხასიათი“, რის შემდეგაც სამინისტრომ „პროპორციული ზომები“ მიიღო. უწყების თქმით, „გუშინდელი მოვლენებიდან გამომდინარე“, 5 ოქტომბრიდან ნებისმიერი შეკრება ჩაითვლება „დამხობის მცდელობის გაგრძელებად“ და სამინისტრო მიიღებს შესაბამის ზომებს „საზოგადოებრივი წესრიგისა და უსაფრთხოების დასაცავად“. ფაქტობრივად, ეს ნიშნავს, რომ მშვიდობიანი პროტესტის მონაწილეები შესაძლოა სამართლებრივ დევნას დაექვემდებარონ მხოლოდ შეკრებაში მონაწილეობის გამო. განცხადება გავრცელდა 4 ოქტომბრის აქციის ხუთი ორგანიზატორის დაკავების შემდეგ და მოქალაქეთა და პარტია „ფედერალისტების“ მიერ ახალი აქციის დაანონსებამდე რამდენიმე საათით ადრე.

მსგავსი რიტორიკა საფრთხეს უქმნის როგორც შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლებას, ისე მედიის თავისუფლებას. სამინისტროს მიერ გამოყენებული ფორმულირებები ქმნის ბუნდოვან სამართლებრივ ჩარჩოს, რომლის პირობებშიც ჟურნალისტების მიერ პროტესტის გაშუქება ან კრიტიკული პოზიციის გაჟღერება შეიძლება აღქმული იყოს „დამხობის მცდელობის“ მხარდაჭერად.   ასეთი განცხადება ქმნის მსუსხავ ეფექტს (chilling effect) და  არღვევს მედიის საქმიანობას და საზოგადოების მიერ ინფორმაციის თავისუფლად მიღებისა და გავრცელების უფლებას, რაც ეწინააღმდეგება როგორც საქართველოს კონსტიტუციით, ასევე საერთაშორისო კონვენციებით გარანტირებულ ძირითად უფლებებს.

“რადიო მარნეული” “ქართული ოცნების” წევრების მხრიდან ცენზურისა და მუქარის სამიზნე გახდა

მმართველ პარტია “ქართულ ოცნებასთან” დაკავშირებულმა პირებმა, რადიო “მარნეულს”, პარტიის ერთ-ერთი კანდიდატის შესახებ გავრცელებული ინფორმაციის წაშლა მოსთხოვეს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, სასამართლოში ჩივილით დაემუქრნენ.


შემთხვევა 2025 წლის 9 სექტემბერს მოხდა. როგორც რადიო “მარნეული” აღწერს, მათ სოციალურ ქსელში გააზიარეს ერთ-ერთი აქტივისტის პოსტი, რომელიც დმანისში “ქართული ოცნების” მაჟორიტარობის კანდიდატის, გამლეტ ისმაილოვის სავარაუდო დანაშაულებს შეეხებოდა. აქტივისტი წერდა, რომ პარტიის კანდიდატი დმანისში, კარაბულახის თემში და ამავე სოფლის სკოლის დირექტორი, წლების წინ თავისივე არასრულწლოვან მოსწავლეზე დაქორწინდა. პოსტში აქტივისტი ასევე ახსენებდა, რომ ისმაილოვმა  დამალა ინფორმაცია სკოლის სხვა არასრულწლოვანი მოსწავლის იძულებითი ქორწინების შესახებ, რომელიც ფემიციდის მსხვერპლი გახდა. ამ პოსტის გაზიარების შემდეგ რედაქციაში მაჟორიტარობის კანდიდატის სახელით არაერთი ზარი შევიდა, ჯერ პოსტის წაშლა მოითხოვეს, შემდეგ კი ჩივილით დაემუქრნენ.

ამ ფაქტის შემდეგ, რადიო “მარნეულს” სასამართლოში ჩივილით დაემუქრა “ქართული ოცნების” მოქმედი მერი დმანისში, კობა მურადაშვილიც, რომელსაც ჟურნალისტმა ამ ინფორმაციაზე კომენტარის მისაღებად დაურეკა.