26 ნოემბერს, საქართველოს პარლამენტის შენობაში უსაფრთხოების „ყვითელი დონე“ ამოქმედდა, რომელიც ონლაინმედიას პარლამენტში მუშაობას სრულად უზღუდავს. შეზღუდვა „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრის, ირაკლი კობახიძის სიტყვით გამოსვლას უკავშირდება.
პარლამენტში „ყვითელი დონის“ მოქმედების დროს შენობაში მხოლოდ ტელემაუწყებლების ჟურნალისტები (თითოეული მაუწყებლიდან არაუმეტეს სამი ჯგუფისა) და მოწვეული სტუმრები დაიშვებიან.
მედიის სადაო შემზღუდავი წესები საქართველოს პარლამენტმა 2023 წლის 4 სექტემბრის N1/259/23 ბრძანებით დაამტკიცა
12 ნოემბერს, თიკო ერაძემ გაავრცელა პარლამენტის პლენარულ დარბაზში გადაღებული ვიდეო, სადაც მან ჟურნალისტებისთვის გამოყოფილი ლოჟიდან გადაიღო “ქართული ოცნების”დეპუტატი ეკა ჭიჭინაძე, რომელიც ტელეფონით უსმენდა ვიდეოჩანაწერს. ვიდეოს გამოქვეყნებიდან მალევე თიკო ერაძემ თავად გამოაქვეყნა პოსტი, სადაც გამოთქვამდა ვარაუდს, რომ მას აკრედიტაციას შეუჩერებდნენ.
13 ნოემბერს, პარლამენტის აპარატის უფროსის წერილით, ჟურნალისტისთვის ცნობილი გახდა, რომ მას აკრედიტაცია, ერთი თვის ვადით, შეუჩერდა. წერილში განმარტებულია აკრედიტაციის შეჩერების საფუძველი: “მედიისთვის განკუთვნილი ადგილიდან ნებართვის გარეშე გადაიღეთ პარლამენტის წევრის, ეკა ჭიჭინაძის მობილური ტელეფონის ეკრანი.”
“ქართული ოცნების” მხრიდან, პარლამენტის შენობაში ჟურნალისტთა საქმიანობის შეზღუდვა 2023 წლის 6 თებერვლის საქართველოს პარლამენტში მედიისთვის აკრედიტაციის წესის დამტკიცებას უკავშირდება. ახალი რეგულაციები ითვალისწინებდა ისეთ შეზღუდვებს, როგორიცაა წინასწარი ნებართვის გარეშე გადაღების აკრძალვა, პარლამენტის წევრის უარის შემთხვევაში ჟურნალისტის ვალდებულებას შეწყვიტოს ინტერვიუ, ასევე, პარლამენტის წევრის, თანხმობის გარეშე ჟურნალისტმა არ უნდა გადაიღოს მისი ტელეფონის ან სხვა ელექტრონული მოწყობილობის ეკრანი ისე, რომ მასზე არსებული ინფორმაციის ან გამოსახულების აღქმა შესაძლებელი იყოს. აღნიშნულ ცვლილებებს კრიტიკა მოჰყვა ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მხრიდან, მათი განცხადებით მსგავსი რეგულაციები ინფორმაციის მოპოვებასა და საზოგადოებისთვის მიწოდებას შეუძლებელს ხდიდა.
ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც პარლამენტი მედიის აკრედიტაციის წესებს დამოუკიდებელი მედიის წარმომადგენლების წინააღმდეგ იყენებს.
2025 წლის 11 ნოემბერს, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ, გამოცემების “ბათუმელებისა” და “ნეტგაზეთის” დამფუძნებლის, პატიმარ მზია ამაღლობელის სააპელაციო საჩივრის განხილვა დაიწყო. მაღალი საჯარო ინტერესის გამო, მზია ამაღლობელის სასამართლო პროცესზე დასასწრებად, მისი კოლეგები და გულშემატკივრები, ქუთაისში საქართველოს სხვადასხვა ქალაქიდან ჩავიდნენ, თუმცა, მათი უმეტესობა სასამართლო დარბაზში ვერ შევიდა – სასამართლო პროცესი მცირე, 24-კაციან დარბაზში გაიმართა და ადგილები სწრაფად შეივსო. პროცესზე დასწრება ვერ შეძლეს იმ ჟურნალისტებმაც, რომელთაც პროცესის გაშუქება სურდათ. მეტიც, სასამართლოს დაცვამ ეზოს ჭიშკარი ჩაკეტა და მზია ამაღლობელის კოლეგებსა და გულშემატკივრებს სასამართლოს ეზოში შესვლაც შეუზღუდა.
მზია ამაღლობელი ორჯერ დააკავეს 2025 წლის 11-12 იანვრის ღამეს. თავდაპირველად იგი დააკავეს პოლიციის შენობაზე საპროტესტო სტიკერის გაკვრისთვის. დაკავებიდან რამდენიმე საათში იგი გაათავისუფლეს ხელწერილის საფუძველზე, თუმცა მალევე კვლავ დააკავეს ბათუმის პოლიციის უფროსის, ირაკლი დგებუაძისთვის, სილის გაწვნის ფაქტზე, უკვე სისხლის სამართლის წესით. მას პოლიციელზე თავდასხმას ედავებოდნენ, რაც 4-დან 7 წლამდე პატიმრობას ითვალისწინებს. 2025 წლის 6 აგვისტოს, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა ბრალი გადააკვალიფიცირა, ამაღლობელი დამნაშავედ ცნო არა პოლიციელზე თავდასხმის, არამედ პოლიციელისთვის წინააღმდეგობის გაწევის მუხლით და ჟურნალისტს 2-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა. დაცვის მხარე სააპელაციო სასამართლოში ამ განაჩენს ასაჩივრებს და მზია ამაღლობელის გათავისუფლებას მოითხოვს, განაჩენს ასაჩივრებს პროკურატურაც, ბრალდების მხარე ისევ 4-დან 7 წლამდე სასჯელს ითხოვს.
ავტორიტეტული საერთაშორისო და ადგილობრივი უფლებადამცველი ორგანიზაციების, ასევე, ევროპარლამენტარების შეფასებით, მზია ამაღლობელის მიმართ ადგილი აქვს პოლიტიკურად მოტივირებულ ანგარიშსწორებას, ისინი ჟურნალისტის დაუყოვნებლივ გათავისუფლებას მოითხოვენ.
2025 წლის 5 ნოემბერს, თბილისში მიმდინარე საპროტესტო აქციაზე, პოლიციამ ტელეკომპანია “ფორმულას” ჟურნალისტი ლიზა ციციშვილი დააკავა. დაკავების დროს ჟურნალისტი პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა – აქციის მონაწილეებისგან ინტერვიუებს იღებდა. ვიდეოკადრებში, რომელიც ადგილზე მყოფმა ჟურნალისტებმა გადაიღეს, ჩანს, რომ პოლიცია ლიზა ციციშვილს ძალის გამოყენებით სვამს მანქანაში. ვიდეოში ისმის ჟურნალისტების ხმაც – ისინი პოლიციას ეუბნებიან, რომ ლიზა ციციშვილი მათი კოლეგაა, “გავარკვევთ” – პასუხობენ პოლიციელები. დაკავებიდან ათ წუთში ლიზა ციციშვილი გაათავისუფლეს. იგი ამბობს, რომ მას ბოდიში მოუხადეს.
ბოლო პერიოდში ეს უკვე მეორე შემთხვევაა, როდესაც ჟურნალისტს ჯერ აკავებენ, შემდეგ კი ბოდიშის მოხდით ათავისუფლებენ. 24 ოქტომბერს საკუთარ სახლთან დააკავეს ონლაინ გამოცემა “პუბლიკის” ჟურნალისტი ბასტი მგალობლიშვილი და მხოლოდ რამდენიმე საათის შემდეგ გაათავისუფლეს. მას უთხრეს, რომ სხვაში შეეშალათ. ასევე, მეორე შემთხვევაა, როდესაც ჟურნალისტს აკავებენ მაშინ, როდესაც ის აქციაზე პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა. ამ შემთხვევამდე ორი დღით ადრე, 3 ნოემბრს, სახლისკენ მიმავალ გზაზე დააკავეს “მედიაჩეკერის” ჟურნალისტი ნინია კაკაბაძე, რომელსაც ჰქონდა პრესის ბეჯი, აქციას აშუქებდა და ამის დამადასტურებელი ფოტო-ვიდეო მასალაც არსებობს.
2025 წლის 19 ოქტომბრიდან, მას შემდეგ, რაც “ქართული ოცნების” პარლამენტმა დაჩქარებული წესით მიიღო მორიგი რეპრესიული ცვლილებები , თბილისში, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე საპროტესტო აქციაში მონაწილოებისა და მათ შორის, მისი გაშუქებისთვის, სულ მედიის 12 წარმომადგენელი დააკავეს. უმეტესობის მიმართ ადმინისტრაციული პატიმრობა გამოიყენეს.
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია ჟურნალისტების გახშირებულ დაკავებებს “ჟურნალისტების დაშინების მიზნით მათ საჩვენებელ დაკავებებს” უწოდებს და შსს-ს მოუწოდებს, უარი თქვას ჟურნალისტების დევნასა და შევიწროებაზე, თავის თანამშრომლებს კი დავალებაზე გაგზავნამდე ჟურნალისტების უფლებები კარგად განუმარტოს და მათი დაცვა და პატივისცემა დაავალოს.
17 ოქტომბერს, ტელეკომპანია „პირველის“ გადამღებ ჯგუფს ოთარ ფარცხალაძის საცხოვრებელი სახლის მიმდებარე ტერიტორიაზე, დაცვის თანამშრომლებმა გადაადგილების საშუალება არ მისცეს და საქმიანობაში ხელი შეუშალეს.
მაღალი საჯარო ინტერესიდან გამომდინარე, ჟურნალისტი ცდილობდა გადაეღო ყოფილი გენერალური პროკურორის ოთარ ფარცხალაძის სახლთან მიმდინარე ვითარება, თუმცა ადგილზე მყოფი დაცვა ჟურნალისტს წინ გადაუდგა, სახლთან მიახლოების შესაძლებლობა არ მისცა, რა დროსაც გადაღების შესაძლებლობა შეუზღუდა.
იმავე დღეს, საქართველოს პროკურატურამ ბრიფინგი გამართა, სადაც მოქმედმა პროკურორმა გიორგი გვარაკიძემ განაცხადა, რომ ჩხრეკა ჩატარდა ყოფილი პრემიერ-მინისტრის ირაკლი ღარიბაშვილის, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ყოფილი უფროსის გრიგოლ ლილუაშვილისა და ყოფილი გენერალური პროკურორის ოთარ ფარცხალაძის საცხოვრებელ სახლებში. პროკურატურას არ დაუკონკრეტებია, რომელი მუხლებით მიმდინარეობს გამოძიება, უკავშირდება თუ არა საქმე ახალ გამოძიებას და იგეგმება თუ არა ყოფილი მაღალჩინოსნების დაკავება.
საქართველოს საპატრიარქოს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურმა განაცხადა, რომ 14 ოქტომბერს, შიდა წესების დარღვევის გამო, ტელეკომპანიების „TV პირველის“ და „ფორმულას“ გადამღები ჯგუფები მომდევნო საეკლესიო დღესასწაულებზე აკრედიტაციას ვერ მიიღებენ.
“დღეს, 14 ოქტომბერს, სვეტიცხოველის ტაძრის ეზოში ჟურნალისტური საქმიანობის საბაბით, შიგა განაწესის დარღვევისათვის, არაერთგზის გაფრთხილების მიუხედავად, პრესისთვის გამოყოფილი სივრცის თვითნებურად დატოვებისათვის, TV პირველის და TV ფორმულას გადამღები ჯგუფები მომდევნო საეკლესიო დღესასწაულებზე აკრედიტაციას ვერ მიიღებენ”. – ნათქვამია განცხადებაში.
საპატრიარქომ 2022 წლიდან მედიისთვის დამატებითი რეგულაციები დააწესა. ჟურნალისტებს საეკლესიო ღონისძიებების გასაშუქებლად სპეციალური აკრედიტაციის მიღება სჭირდებათ, ხოლო, მუშაობა მხოლოდ მედიისთვის სპეციალურად განსაზღვრულ ზონებში შეუძლიათ.
2025 წლის 4 ოქტომბრის საპროტესტო აქციის გაშუქებისას, საჰაერო გადაღების კამერა დაკარგა მედია “მაუწყებელმა”. გადაღების დროს მოულოდნელად დრონი გამოვიდა მწყობრიდან, მსგავსად სხვა მედიებისა”, – უთხრა „მაუწყებელის“ ჟურნალისტმა „მედიაჩეკერს.
ამ დღეს დრონებზე კონტროლი დაკარგეს “პროექტმა 64” და “ნეტგაზეთმაც”.
2025 წლის 4 ოქტობრის აქციაზე, გამოცემა „ნეტგაზეთმა” საჰაერო გადაღების კამერა დაკარგა. გამოცემის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, მათ დრონი რუსთაველის გამზირზე დაკარგეს. “ნეტგაზეთის”, ისევე როგორც სხვა მედიასაშუალებების დრონები, სავარაუდოდ, საგანგებოდ ჩამოაგდეს რუსთაველის გამზირზე, სადაც დემონტრაციის გადაღებას ვცდილობდით,” – ნათქვამია გამოცემის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.
ამავე დღეს დრონები დაკარგეს “პროექტმა 64” და “მაუწყებელმა”
2025 წლის 4 ოქტომბრის აქციაზე, „პროექტმა 64” საჰაერო გადაღების კამერა დაკარგა. “პროექტ 64”-ის დამფუძნებელი და ჟურნალისტი, გიორგი გოგუა, სოციალურ ქსელში წერს, რომ კამერა პარლამენტის მიმდებარედ იღებდა კადრებს, რა დროსაც, მოულოდნელად კამერამ უცნაურად დაიწყო ფრენა, მან კი კონტროლი დაკარგა.
“ვაკონტროლებდი მარტო კამერის მიმართულებას, მაგრამ დრონის ტრაექტორიას ვერ. ბოლო კადრი, სანამ სიგნალი დაიკარგა, არის სადღაც რუსთაველიდან მთაწმინდის მიმართულებით. ფრენის ისტორია რუკაზე მიჩვენებს, რომ დრონი აეროპორტისკენ გაფრინდა“.
ამავე დღეს დრონებზე კონტროლი დაკარგეს მედიასაშუალებებმა “ნეტგაზეთი” და “მაუწყებელი”.
2025 წლის 4 ოქტომბერს, თბილისში გამართულ მასშტაბურ საპროტესტო აქციაზე, “სტუდია მონიტორის” ჟურნალისტის, ქეთი თუთბერიძისთვის, კრიმინალური პოლიციის ორმა თანამშრომელმა მუშაობაში ხელშეშლა და ტელეფონის წართმევა სცადა.
შემთხვევა მაშინ მოხდა, როდესაც ჟურნალისტი ცდილობდა მოქალაქეების დაკავების კადრები გადაეღო. “ორბელიანის მოედანთან სპეცრაზმი გაეკიდა ორ მოქალაქეს დასაჭერად, მათგან ერთ-ერთი ირაკლი წულაიაა. “ვიღებდი კადრებს და კრიმპოლის ორი თანამშრომელი მომვარდა ღრიალით, ხელზე მეჯაჯგურებოდნენ და ცდილობდნენ წაერთმიათ ტელეფონი,” – წერს თუთბერიძე პოსტში.
