ქუთაისი

მზია ამაღლობელის სასამართლო პროცესზე მედიას დასწრების და გაშუქების საშუალება შეუზღუდეს

2025 წლის 11 ნოემბერს, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ, გამოცემების “ბათუმელებისა” და “ნეტგაზეთის” დამფუძნებლის, პატიმარ მზია ამაღლობელის სააპელაციო საჩივრის განხილვა დაიწყო. მაღალი საჯარო ინტერესის გამო, მზია ამაღლობელის სასამართლო პროცესზე დასასწრებად, მისი კოლეგები და გულშემატკივრები, ქუთაისში საქართველოს სხვადასხვა ქალაქიდან ჩავიდნენ, თუმცა, მათი უმეტესობა სასამართლო დარბაზში ვერ შევიდა – სასამართლო პროცესი მცირე, 24-კაციან დარბაზში გაიმართა და ადგილები სწრაფად შეივსო. პროცესზე დასწრება ვერ შეძლეს იმ ჟურნალისტებმაც, რომელთაც პროცესის გაშუქება სურდათ. მეტიც, სასამართლოს დაცვამ ეზოს ჭიშკარი ჩაკეტა და მზია ამაღლობელის კოლეგებსა და გულშემატკივრებს სასამართლოს ეზოში შესვლაც შეუზღუდა.

მზია ამაღლობელი ორჯერ დააკავეს 2025 წლის 11-12 იანვრის ღამეს. თავდაპირველად იგი დააკავეს პოლიციის შენობაზე საპროტესტო სტიკერის გაკვრისთვის. დაკავებიდან რამდენიმე საათში იგი გაათავისუფლეს ხელწერილის საფუძველზე, თუმცა მალევე კვლავ დააკავეს ბათუმის პოლიციის უფროსის, ირაკლი დგებუაძისთვის, სილის გაწვნის ფაქტზე, უკვე სისხლის სამართლის წესით. მას პოლიციელზე თავდასხმას ედავებოდნენ, რაც 4-დან 7 წლამდე პატიმრობას ითვალისწინებს. 2025 წლის 6 აგვისტოს, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა ბრალი გადააკვალიფიცირა, ამაღლობელი დამნაშავედ ცნო არა პოლიციელზე თავდასხმის, არამედ პოლიციელისთვის წინააღმდეგობის გაწევის მუხლით და ჟურნალისტს 2-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა. დაცვის მხარე სააპელაციო სასამართლოში ამ განაჩენს ასაჩივრებს და მზია ამაღლობელის გათავისუფლებას მოითხოვს, განაჩენს ასაჩივრებს პროკურატურაც, ბრალდების მხარე ისევ 4-დან 7 წლამდე სასჯელს ითხოვს.

ავტორიტეტული საერთაშორისო და ადგილობრივი უფლებადამცველი ორგანიზაციების, ასევე, ევროპარლამენტარების შეფასებით, მზია ამაღლობელის მიმართ ადგილი აქვს პოლიტიკურად მოტივირებულ ანგარიშსწორებას, ისინი ჟურნალისტის დაუყოვნებლივ გათავისუფლებას მოითხოვენ.

ფრანგი ფოტოგრაფი მარილიზ ვინიო საქართველოში არ შემოუშვეს

2025 წლის 11 ივნისს ფრანგი ფოტოგრაფი მარილიზ ვინიო საქართველოში არ შემოუშვეს. იგი ვენიდან ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტში ჩამოფრინდა. მისი ინფორმაციით, პასპორტში ჯერ ჩაურტყეს ბეჭედი, მაგრამ, შემდეგ საბუთები აღარ დაუბრუნეს და გამოკითხვაზე გადაიყვანეს. კითხვები მისი მარშრუტს შეეხებოდა. სამსაათიანი ლოდინის შემდეგ, მკაფიო განმარტების გარეშე, უარი უთხრეს ქვეყანაში შემოსვლაზე და მიზეზად დაუსახელეს “საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა შემთხვევები”.

მარილიზ ვინიო გასულ წელს საქართველოს ორჯერ სტუმრობდა. მათ შორის იმ პერიოდში, როდესაც რუსთაველის გამზირზე საპროტესტო აქციები მიმდინარეობდა. მის მიერ გადაღებული ფოტოები დაიბეჭდა The Eye of Photography-სა და Hot Mirror-ში , გამოიფინა თბილისის ფოტოფესტივალზე „ქოლგა“ და ასევე, მოხვდა რამდენიმე საერთაშორისო კონკურსზე.

“ვიცი, რომ პირველი ფოტოჟურნალისტი არ ვარ, ვისაც ეს დაემართა. გასულ ზამთარს ორჯერ ვესტუმრე საქართველოს. პირველად ერთი თვით, ოქტომბერ-ნოემბერში, გაყალბებულ საპარლამენტო არჩევნებამდე და შემდეგ სამი კვირით დეკემბერში. ამ დროს თითქმის ყოველ საღამოს დავდიოდი რუსთაველსა და პარლამენტთან. სოლოლაკში ჩემი სახლისკენ მიმავალი გზა ნიშნავდა, რომ შენობის უკან მდგარი პოლიციის პირდაპირ უნდა გამევლო. მიუხედავად იმისა, რომ მთავრობას ჯერ არ ჰქონდა დამონტაჟებული ჩინური ხელოვნური ინტელექტის მქონე სათვალთვალო კამერები, ვფიქრობ, „მომმნიშნეს“, – წერს იგი.

მარილიზ ვინიო არ არის პირველი, ვინც საზღვრიდან უკან გააბრუნეს. ბოლო ორ წელიწადში ქვეყანაში შესვლაზე 6 უცხოელს უთხრეს უარი.

ბელგიელი ჟურნალისტი საქართველოში არ შემოუშვეს

2024 წლის 30 დეკემბერს, ბელგიელი ჟურნალისტი ვიტსე დე გეიტერი საქართველოში არ შემოუშვეს.

“დღეს დილით ქუთაისის აეროპორტში ჩამოვიდა ბელგიაში მოკლე ვიზიტის შემდეგ. სასაზღვრო სამსახურმა მას ქვეყანაში შესვლა ოფიციალური მიზეზის გარეშე აუკრძალა” – წერს ნიდერლანდური ყოველდღიური გაზეთ Trouw და Bureau Buitenland NPO Radio 1-ის რუსეთის, კავკასიის და ცენტრალური აზიის კორესპონდენტმა ჯარონ კამფჰორსტმა სოციალურ ქსელში X-ში.

ვიტსე დე გეიტერმა რადიო თავისუფლებასთან საუბარში თქვა, რომ მისი აზრით, არსებობს შავი სიები იმ ადამიანების თუ ვინ არ უნდა შეუშვან ქვეყანაში – “ჩემი ცხოვრება იყო საქართველო. ყველაფერი მქონდა, რასაც კაცი ისურვებდა: კარგი ხალხი, კარგი ამინდი, მშვენიერი ბუნება და თან ეს ყველაფერი არც ისე შორს ბელგიიდან. მე დარწმუნებული ვარ, რომ [საქართველოს საზღვარზე] არსებობს შავი სიები იმ ადამიანების, ვინც არ უნდა შეუშვან ქვეყანაში. სხვებს პირადად არ ვიცნობ, მაგრამ ვიცი რომ ეს უკვე ბევრს შეემთხვა. თუმცა მე მაინც იმედი მაქვს, რომ ეს ყველაფერი შეიცვლება, სულ მცირე, ცალკეულ შემთხვევებში მაინც გადახედავენ მიღებულ გადაწყვეტილებებს”.

მანამდე, 7 დეკემბერს, ბელგიელი ჟურნალისტი ვიტსე დე გეიტერი აქციაზე დააკავეს რესპუბლიკის მოედანზე.

სააპელაციო სასამართლომ “ბათუმელების” დირექტორის სარჩელი დაუშვებლად ცნო

2025 წლის 21 იანვარს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ წარმოებაში არ მიიღო ონლაინ მედიების “ბათუმელებისა” და “ნეტგაზეთის” დამფუძნებელსა და დირექტორის, მზია ამაღლობელის საქმეზე სარჩელი და ჟურნალისტი წინასწარ პატიმრობაში დატოვა. მზია ამაღლობელს 2025 წლის 14 იანვარს ბათუმის საქალაქო სასამართლომ აღკვეთის ღონისძიების სახით წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა.

მედია მენეჯერის წინააღმდეგ გამოძიება მიმდინარეობს სისხლის სამართლის კოდექსის 353 პრიმა მუხლის პირველი ნაწილით. აღნიშნული მუხლი გულისხმობს პოლიციელზე, სპეციალური პენიტენციური სამსახურის მოსამსახურეზე ან ხელისუფლების სხვა წარმომადგენელზე ანდა საჯარო დაწესებულებაზე თავდასხმას, რაც ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 4-დან 7 წლამდე ვადით.

11-12 იანვრის ღამეს მზია ამაღლობელი ორჯერ დააკავეს. თავდაპირველად იგი დააკავეს პოლიციის შენობაზე სტიკერის გაკვრისთვის, რომელზეც ეწერა – “იფიცება საქართველო”. დაკავებიდან რამდენიმე საათში იგი გაათავისუფლეს ხელწერილის საფუძველზე. მაგრამ, გათავისუფლებიდან მალევე კვლავ დააკავეს პოლიციის უფროს ირაკლი დგებუაძისთვის სილის გაწვნის ფაქტზე.

როგორც გამოცემა “ნეტგაზეთი” წერს, ინციდენტს წინ უძღოდა დაპირისპირება და ჭყლეტა მონაწილეებსა და პოლიციას შორის, რაც პოლიციის მხრიდან პროვოკაციული ქმედებებს მოჰყვა.

მზია ამაღლობელის მიმართ პოლიციის მაღალჩინოსნის, ირაკლი დგებუაძის მხრიდან გამოვლენილია სისტემური ძალადობა – სიტყვიერი და ფიზიკური შეურაცხყოფის მცდელობა, მუქარა და დაშინება. ასევე ცნობილი ხდება, რომ ჟურნალისტმა შიმშილობა გამოაცხადა.

მზის ამაღლობელის საქმის გარშემო არსებული გარემოებების შესწავლის და შეფასების შემდეგ, “მედიის ადვოკატირების კოალიციამ” განაცხადა, რომ “მზია ამაღლობელის საქმე სცილდება ერთი ჟურნალისტის წინააღმდეგ მიმართულ რეპრესიას – ეს არის შეტევა დამოუკიდებელ მედიაზე, სამოქალაქო საზოგადოებასა და საქართველოს დემოკრატიულ მომავალზე. მისი დაპატიმრებით ქართული ოცნების რეჟიმი ცდილობს დააშინოს ყველა, ვინც ბედავს ხმის ამაღლებას უსამართლობის წინააღმდეგ.”

სპეციალური საგამოძიებო სამსახური “ქუთაისიპოსტისგან” ჟურნალისტების პერსონალურ მონაცემებს ითხოვს

2024 წლის 13 დეკემბერს, ონლაინ გამოცემა “ქუთაისიპოსტმა” მიიღო წერილი სპეციალური საგამოძიებო სამსახურიდან, რომლითაც, უწყება ითხოვს იმ ჟურნალისტების პერსონალურ მონაცემებს, რომლებიც 28 ნოემბერს, ქუთაისში, მმართველი პარტია “ქართული ოცნების” ოფისთან გამართულ აქციას აშუქებდნენ.

გარდა ამისა, უწყება “ქუთაისიპოსტს” სთხოვს აცნობოს, სად ინახება აქციაზე გადაღებული ვიდეომასალა, მათ შორის, დაუმუშავებელი ვიდეოკადრები.

როგორც გამოცემა წერს, მათთვის ბუნდოვანია ჟურნალისტების მონაცემების მოთხოვნის საჭიროება. “ქუთაისიპოსტმა” სპეციალური საგამოძიებო სამსახურისგან დამატებითი განმარტებები მოითხოვა.

ჟურნალისტებისთვის ხელშეშლა ქუთაისის საარჩევნო უბნებზე

2024 წლის 26 ოქტომბრსსაქართველოში საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდა. საპარლამენტო არჩევნების გაშუქების პროცესში, მთელი საქართველოს მასშტაბით, ჟურნალისტებისთვის არასახარბიელო სამუშაო გარემო იყო შექმნილი. დაფიქსირდა ჟურნალისტებისთვის საქმიანობაში ხელის შეშლის მრავალი შემთხვევა, მათ შორის, სიტყვიერი შეურაცხყოფის, მუქარის, ფიზიკური ძალადობის და საარჩევნო უბნიდან გაძევების შემთხვევები.

ტელეკომპანია “ფორმულას” გადამღებ ჯგუფს – ჟურნალისტს, მარი წაქაძეს და ოპერატორს, ბექა ქორჩილავას, ქუთაისის 49-ე საარჩევნო უბანზე საარჩევნო კომისიის წევრებმა ოქმი შეუდგინეს და საარჩევნო უბნიდან გააძევეს. უბნის საარჩევნო კომისიის წევრის თქმით, ჟურნალისტი მათ ხელს უშლიდა მუშაობაში, თუმცა არ დაუკონკრეტებია რას გულისხმობდა.

ამ ფაქტის პარალელურად, ადგილზე მყოფი დაუდგენელი პირი ცდილობდა ჟურნალისტისთვის ხელი შეეშალა პირდაპირ ეთერში ყოფნის დროს; აღნიშნული პირი ხმამაღლა ლაპრაკობდა საარჩევნო უბნის შენობაში და ჟურნალისტს ეუბნებოდა, რომ “ტყუილის საუბარში” უშლიდა ხელს. მის მიმართ კომისიის წევრებს პრეტენზია არ გამოუთქვამთ. მარი წაქაძემ პოლიციას მიმართა დახმარებისთვის, თუმცა დახმარება ვერ მიიღო.

“TV პირველის” გადამღებ ჯგუფს: ჟურნალისტ გვანცა ჩხიკვაძესა და ოპერატორ გიორგი კიკვაძეს ქუთაისის ორ საარჩევნო უბანზე შეუშალეს ხელი მუშაობაში. ჯერ ქუთაისის 64-ე უბანზე პროფესიულ საქმიანობაში ხელი შეეშალათ: სავარაუდოდ „ქართული ოცნების“ წარმომადგენელმა, რომელიც ჟურნალისტის თქმით, ადამიანებს პირადობის მოწმობებს ართმევდა, მის წინააღმდეგ დაწერილი საჩივარი პირდაპირ ეთერში დახია და ჟურნალისტს ჯიბეში ჩაუდო.

მან ჟურნალისტს „ქვეყნის მტრებო“ და „მკვლელები“ უწოდა. შემდეგ, კი ქუთაისის 26-ე უბანზეც შეუშალეს. საარჩევნო უბანთან მყოფი პირებიდან, რომელიც ჟურნალისტის თქმით, მთელი დღის განმავლობაში იქ იყვნენ და „აკონტროლებდნენ სიტუაციას“, ერთ-ერთი ოპერატორს მიმართავდა ფრაზებით: „გაიტანე კამერა“, „ხელებს დაგამტვრევ“. ჟურნალისტის შეკითხვის შემდეგ კი, პირი კამერას შეეხო და პირდაპირი ჩართვა გაითიშა.
cnews-ის ჟურნალისტს, გიგა გელხვიიძეს, ქუთაისში მე-2 საარჩევნო უბანზე, „ქართული ოცნების“ აქტივისტები ფიზიკურად გაუსწორდნენ. „ქართული ოცნების“ აქტივისტების გაღიაზიანება ჟურნალისტის მიერ აღმოჩენილმა სიებმა გამოიწვია, სადაც მოქალაქეების პირადი მონაცემები იყო დაფიქსირებული. მას ფიზკურად სამი ადამიანი გაუსწორდა.

ბელარუსი ჟურნალისტი და აქტივისტი საქართველოში არ შეუშვეს

2024 წლის 16 სექტემბერს, ბელარუს ჟურნალისტსა და აქტივისტს, ანდრეი მიალეშკას, საქართველოში შესვლის უფლება არ მისცეს. ანდრეი მიალეშკა საქართველოში, კერძოდ, ბათუმში სამი წელია, ოჯახთან ერთად ცხოვრობს. იგი ქვეყანაში ქალიშვილთან ერთად ვარშავიდან ბრუნდებოდა და უკანვე, ვარშავაში გააბრუნეს.

“რადიო თავისუფლების” ბელარუსულ სამსახურთან ჟურნალისტი ჰყვება, რომ მას აეროპორტში პასპორტი ჩამოართვეს, ნახევარსაათიანი ლოდინის შემდეგ ცალკე ოთახში გაიყვანეს, შემდეგ კი მისცეს “რაღაც ფურცელი”, რომელზეც ეწერა, რომ მას ქვეყანაში შესვლაზე უარი ეთქვა.

მიზეზი, თუ რატომ არ შემოუშვეს ბელარუსი ჟურნალისტი საქართველოს ტერიტორიაზე, უცნობია. დოკუმენტში, რომელიც მიალეშკას აეროპორტში გადასცეს, დაკონკრეტების გარეშე, “სხვა მიზეზებია” მითითებული.

იმავე დღეს, ვარშავის “რეისის” ლოდინში, ბელარუს ჟურნალისტს ქუთაისის აეროპორტში, მცირეწლოვან ქალიშვილთან ერთად, რამდენიმე საათი შეუსაბამო პირობებში მოუხდა ლოდინი. ჟურნალისტმა ამის თაობაზე საქართველოს სახალხო დამცველს მიმართა.

როგორც “რადიო თავისუფლების” ბელარუსული სამსახური წერს, ანდრეი მიალეშკა საქართველოში 2021 წელს, მის ქვეყანაში დაწყებულ პოლიტიკურ დევნას გამოექცა. მისი მეუღლე ბათუმში “საერთაშორისო განათლების ცენტრშია” დასაქმებული, ხოლო შვილები ბელარუსულ-უკრაინულ სკოლაში ონლაინ-რეჟიმში სწავლობენ.

მედიის ადვოკატირების კოალიცია გმობს უცხოელი ჟურნალისტებისთვის საქართველოში შემოსვლის უკანონო და გაუმართლებელი აკრძალვის შემთხვევებს.

“მმართველი პარტიის მუდმივი მცდელობა, ხელი შეუშალოს ჟურნალისტების ქვეყანაში შესვლას, ეწინააღმდეგება დემოკრატიულ ფასეულობებს და მნიშვნელოვანი შემაფერხებელია ანგარიშვალდებულებისთვის, რომელიც აუცილებელია ჯანსაღი საზოგადოებისთვის”, – ვკითხულობთ კოალიციის განცხადებაში.