2024 წლის 22 ივლისს “TV პირველის” მთავარმა რედაქტორმა ნოდარ მელაძემ განაცხადა, რომ ტელეკომპანიის ჟურნალისტები ვერ ახერხებენ სასამართლო სხდომებზე დასწრებას. მელაძის განცხადებით, სასამართლო სისტემა ხელოვნურ ტექნიკურ ბარიერებს უქმნის კრიტიკული მედიის წარმომადგენლებს, რათა მათ ვერ მოახერხონ სასამართლო სხდომების გადაღება.
ტელეკომპანია პირველის საინფორმაციო სამსახურის უფროსმა, ნოდარ მელაძემ სოციალ ქსელ ფეისბუკში დაწერა, რომ ტელევიზიის განცხადებებს სასამართლო სხდომების გაშუქებასთან დაკავშირებით სისტემა არ იღებს და მედიის წარმომადგენლებს სხდომებზე არც მოსამართლე უშვებს.
მელაძის განცხადებით, ამ დრომდე, განმარტება არ გაკეთებულა და არც ალტერნატიული მექანიზმების შემოთავაზება მომხდარა განაცხადების მიღებასთან დაკავშირებით.
აღნიშნულ საკითხს, მედიის ადვოკატირების კოალიცია გამოეხმაურა.
“მმართველი პარტია “ქართული ოცნების” ხელისუფლების პირობებში, დამოუკიდებელ და კრიტიკულ მედიას რთულ პირობებში უწევს მუშაობა. სასამართლო სხდომების გაშუქების ხელშეშლა დამატებით პრობლემას უქმნის მედიას. შესაბამისად, მნიშვნელოვანია, რომ სასამართლო ხელისუფლების პასუხისმგებლებმა პირებმა დაუყოვნებლივ გამოასწორონ არსებული ხარვეზი, უზრუნველყონ მედიების სხდომებზე დასწრება და განმარტონ პრობლემების გამომწვევი მიზეზები,” – ნათქვამია კოალიციის განცხადებაში.
2024 წლის 17 ივლისს, აზერბაიჯანული მედიაგამოცემის, Azel.tv-ის მთავარს რედაქტორს აფგან სადიქოვს ქართველმა სამართალდამცველებმა საქართველოს დატოვების უფლება არ მისცეს.
“რადიო თავისუფლებასთან” სადიქოვი ჰყვება, რომ იგი ოჯახთან ერთად თურქეთში გამგზავრებას გეგმავდა, თუმცა, თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში სამართალდამცველებმა უთხრეს, რომ მის პასპორტს „რაღაც პრობლემა“ აქვს და ამიტომ „მხოლოდ ბაქოში დაბრუნება შეუძლია“.
აფგან სადიქოვი საქართველოში შვიდი თვის წინ ჩამოვიდა ცოლთან და ორ შვილთან ერთად. იგი თავს ყოფილ პოლიტპატიმრად მიიჩნევს. სადიქოვი აზერბაიჯანში ორჯერ იყო დაპატიმრებული, 2016 და 2020 წელს.
სადიქოვი ოჯახთან ერთად მესამე ქვეყანაში, ბოსნია-ჰერცოგოვინაში ცდილობდა წასვლას. იგი ამბობს, რომ საქართველოში თავს არ გრძნობს უსაფრთხოდ.
აქვე, აფგან სადიქოვი იმ ჟურნალისტების ჩამონათვალში იყო, რომელთა გათავისუფლებას 2019 წელს ორგანიზაცია “ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტი“ მოითხოვდა.
2024 წლის 28 ივნისს, საქართველოს პარლამენტის შენობაში აკრედიტებული ტელემედიის გარდა, სხვა მედიასაშუალებებს შესვლა აეკრძალათ, მიუხედავად აკრედიტაციისა.
“საქართველოს პარლამენტის სასახლეში უსაფრთხოების დაცვის წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის 2023 წლის 04 სექტემბრის N1/259/23 ბრძანების შესაბამისად, მიმდინარე წლის 28 ივნისს, საქართველოს პარლამენტის სასახლეში ამოქმედდა უსაფრთხოების ყვითელი დონე, რომლის ფარგლებშიც ვიზიტორებს ეზღუდებათ შენობაში შესვლა.
დადგენილების მიხედვით, დაგეგმილ საპარლამენტო ღონისძიებებზე (მათ შორის კომიტეტის და პლენარულ სხდომებზე) დაიშვებიან მხოლოდ შესაბამისი სტრუქტურული ერთეულების მიერ მოწვეული პირები.
შენობაში დაიშვებიან ტელემაუწყებლების/ტელემედია საშუალებების აკრედიტებული არაუმეტეს სამი ჯგუფი თითო მაუწყებლიდან, საპარლამენტო ღონისძიებების დასრულებამდე.
აღნიშნული ღონისძიების მიზანია საქართველოს პარლამენტის სასახლეში სამუშაო და უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფა” – ეს განცხადება საქართველოს პარლამენტის ოფიციალურ ვებგვერდეზე გამოქვეყნდა.
ონლაინ მედიის წარმომადგენლებმა დისკრედიტაციის გამო სახალხო დამცველს მიმართეს.
2024 წლის 31 მაისს, გამოცემა “მთის ამბების” თბილისის ოფისის ეზოში, სადაც ამ გამოცემის რედაქტორის საცხოვრებელი სახლიც არის, შეურაცხმყოფელი წარწერები გააკეთეს (“უსამშობლო”, “გამყიდველი”, “მონა” – მსგავსი წარწერებით იყო აჭრელებული შენობის ფასადი).
“მთის ამბების” ცნობით, რედაქტორმა გელა მთივლიშვილმა გამოძიების დაწყების მოთხოვნით სპეციალურ საგამოძიებო სამსახურს იმავე დღეს მიმართა, მაგრამ გამოძიება არ დაიწყო. სამსახურმა განცხადება შინაგან საქმეთა სამინისტროს გადაუგზავნა, რომელმაც არანაირი რეაგირება არ მოახდინა.
გელა მთივლიშვილი ერთ-ერთია იმ ჟურნალისტებს შორის, რომელიც აქტიურად აშუქებს და აპროტესტებს ე.წ. რუსულ კანონს. იგი არაერთხელ გახდა თავდასხმისა და შეურაცხყოფის სამიზნე, კერძოდ გელა მთივლიშვილის საცხოვრებელ და სამუშაო ადგილის სიახლოვეს შეურაცხმყოფელი წარწერები გააკეთეს. პირველად მსგავსი ფაქტი 9 მაისს მოხდა, მაშინ, როდესაც პარლამენტი რუსულ კანონს განიხილავდა.
მომხდარს გამოეხმურა ორგანიზაცია “ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი”:
“31 მაისის ინციდენტების ანალიზი მიუთითებს, რომ ორგანიზებული ვანდალიზმისა და სისტემური დაშინებით მმართველ პარტიას ორი მიზანი აქვს – ჩაახშოს სიტყვის თავისუფლება და მცდარი/ყალბი წარმოდგენა შექმნას მათ მიერ ჩადენილი საქართველოს დამაზიანებელი აქტების შესახებ, მათ შორისაა საქართველოს საერთაშორისო იზოლაციაში მოქცევის მცდელობა”, – ნათქვამია ორგანიზაციის განცხადებაში.
„ქართული ოცნების“ პოლიტსაბჭოს წევრი, პარლამენტის დეპუტატი დიტო სამხარაძე 2024 წლის 31 მაისს გამოქვეყნებულ სტატუსში აღიარებს, რომ მედიების, არასამთავრობო ორგანიზაციების და პარტიების ოფისებზე შეურაცხმყოფელი წარწერების უკან მმართველი გუნდი დგას.
სამხარაძემ Facebook-ზე გამოაქვეყნა მუქარის შემცველი პოსტი.
„ნეოფაშისტების, უსამშობლო აგენტების წამოწყებულ უხარისხო ბულინგს გუშინ პასუხი გაეცა! სულ მცირედსაც არ გაგიტარებთ და გაპატიებთ, აბულინგეთ ერთმანეთი… “ – წერს დიტო სამხარაძე.
2024 წლის 27 მაისიდან ონლაინმედიის წარმომადგენლებს პარლამენტში შესვლა, გაურკვეველი ვადით აეკრძალათ. პარლამენტის თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით, შენობაში იმოქმედებს უსაფრთხოების ყვითელი დონე, რის გამოც ვიზიტორებს ეზღუდებათ პარლამენტის შენობაში შესვლა.
Საქართველოს პარლამენტში დაგეგმილ კომიტეტის და პლენარულ სხდომებზე დაიშვებიან მხოლოდ შესაბამისი სტრუქტურული ერთეულების მიერ მოწვეული პირები.
პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტზე ე. Წ ”რუსული კანონის” შესახებ, პრეზიდენტ სალომე ზურაბიშვილის ვეტო განიხილება, ხოლო, 28 მაისს პლენარულ სხდომაზე დეპუტატები კენჭს უყრიან პრეზიდენტის ვეტოს დაძლევას.
აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, ონლაინ მედია “ტაბულა” წერს, ასევე სოციალურ ქსელში სტატუსი გამოაქვეყნა ჟურნალისტმა გელა მთივლიშვილმა. განცხადება გამოაქვეყნა მედიის ადვოკატირების კოალიციამაც.
2024 წლის 21 მაისს, “TV პირველის” ჟურნალისტს მაკა ჩიხლაძეს, „ხალხის ძალის” დეპუტატის, გურამ მაჭარაშვილის მოთხოვნით, პარლამენტის აკრედიტაცია ერთი თვით შეუჩერდა.
როგორც ტელეკომპანიის გამოქვეყნებულ ვიდეომასალაში ჩანს, ჟურნალისტი დეპუტატს სანქციების თემაზე ესაუბრება. დეპუტატი თავდაპირველად პასუხობს მის კითხვას, თუმცა, შემდეგ საუბარს წყვეტს და ჟურნალისტს, რომელიც ცდილობს ინტერვიუს გაგრძელებას, აკრედიტაციის შეწყვეტით ემუქრება.
საკანონმდებლო ორგანოში ჟურნალისტების აკრედიტაციის წესს პარლამენტის თავმჯდომარის 2023 წლის 6 თებერვლის დადგენილება განსაზღვრავს.
“აკრედიტაციის განახლებულმა რეგულაციებმა აამოქმედა სადამსჯელო მექანიზმები კრიტიკული მედიის წარმომადგენლების წინააღმდეგ, გააუარესა ინფორმაციაზე ხელმისაწვდომობა და შესაბამისად, საზოგადოების ინფორმირების ხარისხი”, – ასეა შეფასებული ეს დადგენილება ორგანიზაცია “საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” მიერ.
მაკა ჩიხლაძისთვის აკრედიტაციის შეწყვეტას გამოეხმაურა “საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია”. ორგანიზაცია მოუწოდებს პარლამენტის თავმჯდომარეს, უარი თქვა დადგენილების ჟურნალისტებზე შურისძიების ინსტრუმენტად გამოყენებაზე.
2024 წლის 30 აპრილსა და 1 მაისს, ე.წ “რუსული კანონის” საპროტესტო აქციის დაშლის დროს, სამართალდამცველების სამიზნე 14 ჟურნალისტი გახდა. ჟურნალისტების წინააღმდეგ, რომლებიც აქციას აშუქებდნენ, პოლიციამ წიწაკის სპრეი და ცრელმსადენი საშუალებები გამოიყენა, მეორე ნაწილს კი სიტყვიერი და ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა.
,,TV პირველის” გადამღები ჯგუფი, ჟურნალისტი ნანუკა ქაჯაია და დავით ბერაძე ჩიტაძის ქუჩიდან ძალის გამოყენებით გაიყვანეს. ოპერატორს, ნიკა კოკაიას, სახეში წიწაკის სპრეი შეასხეს. გარდა ამისა, მუშაობაში ხელი შეუშალეს ამავე ტელეკომპანიის რეპორტიორებს: გიორგი შეწირულს, მარიამ მაკასარაშვილს და დიანა ჩირგაძეს ,,TV პირველის” ინფორმაციით, მარიამ მაკასარაშვილს სამედიცინო დახმარება დასჭირდა.
ონლაინ გამოცემა „პუბლიკას“ ინფორმაციით, წიწაკის სპრეი შეასხეს გამოცემის რედაქტორს ლიკა ზაკაშვილს და ჟურნალისტს ბასტი მგალობლიშვილს.
„აი ფაქტის“ ჟურნალისტი რობი ზარიძე პოლიციელებმა ჯერ კორდონში ძალის გამოყენებით შეიყვანეს, სადაც სპეცრაზმელები ფიზიკურად გაუსწორდნენ , ხოლო შემდეგ დააკავეს. როდესაც გაირკვა რომ ზარიძე ჟურნალისტი იყო და პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა, გაათავისუფლეს.
პოლიციელებმა ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს „მთავარი არხის“ ჟურნალისტს დეა მამისეიშვილს. გამოცემის ინფორმაციით, მას ყელში სწვდნენ და ასე შეეცადნენ, უკან დაეხია.
თვითმხილველთა ინფორმაციით, სპეცრაზმელებმა სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს ფოტოგრაფებს: გურამ მურადოვსა და დავით ქორიძეს, ხოლო ფოტოჟურნალისტ გიორგი ნაკაშიძეს სახეში შეასხეს წიწაკის სპრეი. ფოტოჟურნალისტი ზიანისგან კამერამ დაიცვა.
მომხდარს გამოეხმაურა საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია. ორგანიზაცია გმობს ჟურნალისტებზე განხორციელებულ ძალადობას და საგამოძიებო უწყებებს მოუწოდებს, სწრაფად და ეფექტურად გამოიძიონ მომხდარი.
2024 წლის 22 აპრილს, ფორმულას ჟურნალისტს, ია სართანიას, უცნობი მამაკაცი ჯერ ფიზიკურად რამდენჯერმე შეეხო, შემდეგ ხელი ჰკრა, აგინებდა და სიტყვიერ შეურაცხყოფას აყენებდა.
ჟურნალისტის განცხადებით, მას “ფორმულას” ლოგოიანი ჩანთა ეჭირა და “თავდამსხმელმა იცოდა, ვის უპირისპირდებოდა”. სართანიას ინფორმაციით, სავარაუდო თავდამსხმელი უკვე დაკავებულია.
აღნიშნულ საკითხს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია გამოეხმაურა და სამართალდამცავებს საქმის დაუყოვნებლივ გამოძიებისკენ მოუწონა. “ჟურნალისტზე თავდასხმა პრესის თავისუფლების დარღვევაა და დემოკრატიული საზოგადოებას მნიშვნელოვან საფრთხეს უქმნის,” ნათქვამია განცხადებაში.
„ქართული ოცნების“ თავმჯდომარის და ყოფილი პრემიერ მინისტრის ირაკლი ღარიბაშვილის ოჯახმა სასამართლოს სარჩელით მიმართა ტელეკომპანია “პირველის” წინააღმდეგ. მოსარჩელე ითხოვს, ცილისწამებად იქნას აღიარებული ინფორმაცია, რომელიც საგამოძიებო გადაცემა „ნოდარ მელაძის შაბათში” გავიდა.
ექსპრემიერის ოჯახის ადვოკატმა სამთავრობო პროპაგანდისტულ ტელეარხ POSTV-ს უთხრა, რომ ისინი „სასამართლოს წარუდგენენ სიცრუესა და ცილისწამებაზე დაფუძნებულ ათობით სიუჟეტს, რომლებიც წლების განმავლობაში მზადდებოდა „ნოდარ მელაძის შაბათის” მიერ, ირაკლი ღარიბაშვილის ოჯახის წინააღმდეგ”.
Სარჩელის მიხედვით, ღარიბაშვილის ოჯახი და მისი ადვოკატი მოითხოვს, ტელეკომპანია “პირველმა” აღიაროს, რომ კონკრეტული სიუჟეტი „სიცრუე იყო”.
