2025 წლის 20 მაისს, საქართველოს საზღვარზე არ შემოუშვეს ბრიტანელი ჟურნალისტი, ვილ ნილი, რომელიც საქართველოში 2022 წლიდან ცხოვრობდა.
ვილ ნილი ბრიტანული მედიასაშუალების “Byline Times”-ის ფრილანსერი ჟურნალისტია. მიმდინარე წლის 31 მარტს, ნილმა ჟურნალისტური გამოძიება გამოაქვეყნა რუსი ოლოგარქის, რომან აბრამოვიჩის, ბრიტანეთში რეგისტრირებულ კომპანიებსა და საქართველოში, პარტია, “ქართული ოცნების”, დამფუძნებელის, ბიძინა ივანიშვილის, შესახებ. საერთაშორისო ორგანიზაცია “რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე” თავის გვერდზე გამოქვეყნებულ სტატიაში, ჟურნალისტის საქართველოს ტერიტორიაზე არშემოშვებას აღნიშნულ ჟურნალისტურ გამოძიებას უკავშირებს: .
„გაძევება მოჰყვა სიძულვილის კამპანიას, რომელსაც პროსამთავრობო პოლიტიკოსები და მედიასაშუალებები აწარმოებდნენ ნილის მიმართ, საქართველოს ძალაუფლების მქონე წრეებთან დაკავშირებით ჩატარებული გამოძიების საპასუხოდ, რადგან ქვეყანაში პრესის თავისუფლება გაუარესებას აგრძელებს,“ სტატიაში.
ეს არაა პირველი შემთხვევა, როდესაც ჟურნალისტს უარი ეთქვა ქვეყანაში შემოსვლაზე.
ონლაინ მედია “პუბლიკის” ჟურნალისტი მარიამ ქავშბაია “გზის ხელოვნურად გადაკეტვისთვის” 10 000 ლარით ორჯერ დააჯარიმეს.მის წინააღმდეგ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი პოლიციამ 2025 წლის 3 თებერვალს შეადგინა. შინაგან საქმეთა სამინისტრო ჟურნალისტს ედავებოდა, რომ 3 თებერვალს, პროფესიული საქმიანობის შესრულების დროს, „გზა ხელოვნურად გადაკეტა“. მარიამ ქავშბაიამ სასამართლოს წარუდგინა მტკიცებულებები, მათ შორის, იმ დღეს გადაღებული ფოტოები და “პუბლიკის” ფეისბუკგვერდზე გამოქვეყნებული მასალები. გარდა ამისა, ჟურნალისტმა CMIS-ის უთხრა, რომ თავად სამინისტროს მიერ, წარდგენილ ვიდეომასალაშიც ჩანს, რომ ის დაჯარიმების მომენტში მუშაობდა. ამის მიუხედავად, სასამართლომ ჯარიმა ძალაში დატოვა და მას 5 000 ლარის გადახდა დააკისრა. ჟურნალისტმა ჯარიმა გადაიხადა. მეორე ჯარიმა, ჟურნალისტს 14 მარტით აქციაზე “გზის გადაკეტვისთვის” დაეკისრა. მარიამ ქავშბაიამ აღნიშულთან დაკავშირებით სასამართლოს მიმართა, თუმცა საქმის განხილვა არ ჩანიშნულა.
შინაგან საქმეთა სამინისტრომ დამოუკიდებელი გამოცემების, „ბათუმელებისა“ და „ნეტგაზეთის“ დამფუძნებლის, მზია ამაღლობელის წინააღმდეგ კიდევ ერთი ახალი ადმინისტრაციული საქმე დაიწყო.
ამჯერად, შსს-ს ჟურნალისტს 2025 წლის 11 იანვარს – მისი დაკავების საღამოს – ბათუმის პოლიციის დეპარტამენტის წინ, დამხმარე ნაგებობაზე სტიკერის გაკვრას და იერსახის დამახინჯებას ედავება.
4 თვეზე მეტი გავიდა მზია ამაღლობელის დაკავებიდან. ამაღლობელი 11 იანვარს ჯერ ადმინისტრაციული წესით დააკავეს, შემდეგ კი გამოუშვეს და რამდენიმე საათში, – უკვე 12 იანვარს, – ხელახლა დააკავეს, ამჯერად სისხლის სამართლის წესით. უკანონო პატიმრობაში მყოფი ჟურნალისტი დაკავებიდან 38 დღის განმავლობაში შიმშილობდა. საერთაშორისო და ადგილობრივი ორგანიზაციები ჟურნალისტის დაუყოვნებლივ გათავისუფლებას მოითხოვენ.
2025 წლის 28 აპრილს, ბათუმის საქალაქო სასამართლომ ონლაინგამოცემების, „ბათუმელებისა“ და „ნეტგაზეთის“ დამფუძნებელი მზია ამაღლობელი პატიმრობაში დატოვა. გადაწყვეტილება მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა გამოაცხადა.
შეგახსენებთ, მზია ამაღლობელი მიმდინარე წლის 11 იანვარს ჯერ ადმინისტრაციული წესით დააკავეს, ხოლო რამდენიმე საათში, 12 იანვარს, სისიხლის სამართლის წესით.
მზია ამაღლობელის სახელით “საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ” სტრასბურგის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს საჩივრით მიმართა.
2025 წლის 6 აპრილს ჟურნალისტი ირინა მაკარიძე გაზეთ „ქრონიკა+“-ის და საინფორმაციო სააგენტო “cnews”-თვის მუშაობდა შოთა რუსთაველის გამზირზე, მიმდინარე მოვლენებს აშუქებდა, თუმცა “გზის უკანონოდ” გადაკეტვის გამო პოლიციამ 5 000 ლარით დააჯარიმა.
ჟურნალისტი ჯარის გასაჩივრებას გეგმავს.
2025 წლის 12 აპრილს, “გზის უკანონოდ” გადაკეტვის გამო საინფორმაციო სააგენტო “ტაბულას” ჟურნალისტი – ლუკა კაციტაძე 5 000 ლარის ოდენობის ჯარიმა დააკისრეს.
ონლაინ გამოცემა წერს, რომ ლუკა კაციტაძე 12 აპრილს შოთა რუსთაველის გამზირზე პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა. გამოცემა ასევე აღნიშნავს, რომ ეს პირველი შემთხვევა არ არის, როცა ჟურნალისტებს უსაფუძვლოდ აჯარიმებენ.
“მედიის, ინფორმაციის და სოციალური კვლევების ცენტრს” ათეულობით ასეთი შემთხვევა აქვს აღწერილი.
2025 წლის 24 აპრილს ონლაინ გამოცემა “პუბლიკას” რეპორტიორი მინდია გაბაძეს სასამართლოს სხდომა დაატოვებინეს.
მოსამართლე დავით თეთრაულმა ჟურნალისტს სასამართლო სხდომიდან კითხვის დასმის გამო გააძევა. მინდია გაბაძე ბიზნესმენ გიორგი ჩხეიძის სასამართლო პროცესს აშუქებდა.
ეს არ არის პირველი შემთხვევა როდესაც მინდია გაბაძეს პროფესიული მოვალეობის დროს საქმიანობაში ხელი შეუშალეს, მეტიც მას დაუდგენელი პირები რუსთაველის გამზირზე ფიზიკურად გაუსწორდნენ, იქვე მდგომ პოლიციას კი რეგირება არ მოუხდენია.
ასევე, ტენდენციური ხასიათი აქვს სასამართლო პროცესებიდან ჟურნალისტების ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე გაძევებას.
2025 წლის 17 აპრილს, გამოცემა “ინდიგოს” ჟურნალისტი საბა სორდია, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ, 2500 ლარით დააჯარიმა. ჟურნალისტს პოლიციისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებოდნენ.
ჟურნალისტი 6 აპრილს, თბილისში, მარჯანიშვილის მეტროს მიმდებარედ დააკავეს. დაკავების მომენტში საბა სორდია ჟურნალისტურ მოვალეობას არ ასრულებდა. მისი იურისტის, მარიამ ყაველაშვილის განმარტებით, ჟურნალისტი მას შემდეგ დააკავეს, რაც “ზედაპირული დათვალიერების” ფარგლებში გაჩერებულს, პირადობის მოწმობის წარდგენის შემდეგ ჩანთის შიგთავსის სრულად ნახვა მოსთხოვეს. ჟურნალისტმა უთხრა, რომ ის თვითონ გახსნიდა ჩანთის ჯიბეებს. ეს ჩაუთვალეს მას დაუმორჩილებლობაში. ამ დროს პოლიციამ უკვე იცოდა, რომ საბა სორდია პროფესიით ჟურნალისტი იყო.
დაკავების შემდეგ საბა სორდიამ 48 საათი გაატარა წინასწარი დაკავების იზოლატორში. მან თქვა, რომ საპატრულო პოლიციის მანქანაში, საყურის გამო, მისი დამცირება სცადეს. ჟურნალისტს ჩამოართვეს სამსახურის კუთვნილი კამერა GoPro-ც. საბა სორდიას საქმეზე პირველი სასამართლო სხდომა 8 აპრილს გაიმართა. განაჩენი კი 17 აპრილს გამოაცხადეს.
“მედიის ადვოკატირების კოალიცია” მიიჩნევს, რომ ეს არის მედიის წინააღმდეგ მიმართული რეპრესიული პოლიტიკის კიდევ ერთი შემთხვევა.
2025 წლის 30 მარტს საქართველოში შემოსვლაზე უარი უთხრეს იტალიური მედიის NurPhoto-ს ფოტოჟურნალისტს ჟერომ შაბოს.
ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როცა ჟურნალისტებს საქართველოში შემოსვლას უკრძალავენ:
- 2025 წლის 12 თებერვალს, საქართველოს საზღვარზე არ შემოუშვეს ჟურნალისტი კლემენ ჟირარდო.
- 2024 წლის 30 დეკემბერს, ბელგიელი ჟურნალისტი ვიტსე დე გეიტერი საქართველოში არ შემოუშვეს;
- 2024 წლის 26 ოქტომბერს საქართველოში არ შემოუშვეს IFJGlobal-ის ჟურნალისტი სტეფან გოსი;
- 2024 წლის 16 სექტემბერს, ბელარუს ჟურნალისტსა და აქტივისტს, ანდრეი მიალეშკას, საქართველოში შესვლის უფლება არ მისცეს.
საქართველოში ჟურნალისტების შესვლის უფლების აკრძალვას გამოეხმაურა პრესის თავისუფლების დამცველი საერთაშორისო ორგანიზაცია “რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე”. ორგანიზაციამ გააკრიტიკა ეს გადაწყვეტილებები და აღნიშნა, რომ ჟურნალსიტები საპროტესტო აქციების გაშუქების გამო ისჯებიან.
“საქართველოს მთავრობამ უნდა შეწყვიტოს ჟურნალისტების ამგვარი შევიწროება” – ნათქვამია განცხადებაში.
2025 წლის 10 აპრილს, ფრანგმა ჟურნალისტმა, კლემენ ჟირარდომ გამოაქვეყნა პოსტი სოციალურ ქსელში, რომლის მიხედვითაც გაირკვა, რომ ჟურნალისტი საქართველოს საზღვარზე არ შემოუშვეს 2025 წლის 12 თებერვალს. კლემენ ჟირარდო თანამშრომლობს ისეთ საერთაშორისო მედიაგამოცემებთან, როგორებიცაა Le Monde, Society და Al Jazeera. ბოლო თვეების განმავლობაში იგი ხშირად აქვეყნებდა სტატიებს საქართველოში მიმდინარე საპროტესტო აქციებსა და მათ ძალადობრივად ჩახშობასთან დაკავშირებით.
“მიუნხენიდან ღამით დაგვიანებული და დამღლელი ფრენის შემდეგ, როცა პასპორტის კონტროლის რიგში ერთ საათზე მეტხანს ველოდე, საქართველოს ტერიტორიიდან გამაძევეს. პოლიციელმა მომცა ფურცელი, სადაც ეწერა, რომ ქვეყანაში შემოსვლა „სხვა მიზეზით“ ამიკრძალეს და მითხრეს, რომ შესაძლოა მომავალში შევძლო დაბრუნება” – დაწერა ჟურნალსიტმა.
კლემენ ჟირარდო ფიქრობს, რომ საზღვარზე შესვლის აკრძალვა მის ჟურნალისტურ საქმიანობას უკავშირდება.
“გავიგე, რომ ჩემი სახელი და გვარი შინაგან საქმეთა სამინისტროს „წითელ სიაში“ იყო და ეს აკრძალვა დროებითი არ ყოფილა. ზუსტი მიზეზი დღემდე უცნობია და შესაძლოა ვერც ვერასდროს გავიგოთ, თუმცა ეს გადაწყვეტილება უდავოდ უკავშირდება ჩემს საქმიანობას, როგორც ჟურნალისტს” – განაცხადა კლემენ ჟირარდომ.
ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როცა ჟურნალისტებს საქართველოში შემოსვლას უკრძალავენ:
- 2025 წლის 30 მარტს საქართველოში შემოსვლაზე უარი უთხრეს იტალიური მედიის NurPhoto ფოტოჟურნალისტს ჟერომ შობოს;
- 2024 წლის 30 დეკემბერს, ბელგიელი ჟურნალისტი ვიტსე დე გეიტერი საქართველოში არ შემოუშვეს;
- 2024 წლის 26 ოქტომბერს საქართველოში არ შემოუშვეს IFJGlobal-ის ჟურნალისტი სტეფან გოსი;
- 2024 წლის 16 სექტემბერს, ბელარუს ჟურნალისტსა და აქტივისტს, ანდრეი მიალეშკას, საქართველოში შესვლის უფლება არ მისცეს.
საქართველოში ჟურნალისტების შესვლის უფლების აკრძალვას გამოეხმაურა პრესის თავისუფლების დამცველი საერთაშორისო ორგანიზაცია “რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე”. ორგანიზაციამ გააკრიტიკა ეს გადაწყვეტილებები და აღნიშნა, რომ ჟურნალსიტები საპროტესტო აქციების გაშუქების გამო ისჯებიან.
“საქართველოს მთავრობამ უნდა შეწყვიტოს ჟურნალისტების ამგვარი შევიწროება” – ნათქვამია განცხადებაში.
