შინაგან საქმეთა სამინისტრომ “რადიო თავისუფლების” ოპერატორი ზუკა ხიდაშელი “გზის გადაკეტვის” საფუძვლით 2025 წლის 4 სექტემბერს 5,000 ლარით დააჯარიმა. ხიდაშელმა ჯარიმა გაასაჩივრა.
ხიდაშელი, როგორც “რადიო თავისუფლების” ოპერატორი ასრულებდა სარედაქციო დავალებას და აშუქებდა საპროტესტო აქციას.
2024 წლის 26 ოქტომბრიდან დღემდე ჟურნალისტების მიმართ ჯარიმების შესახებ ინფორმაციას CMIS დეტალურად აღწერს.
გამოცემების “ბათუმელებისა” და “ნეტგაზეთის” დამფუძნებელს, ჟურნალისტ მზია ამაღლობელს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა ბრალი გადაუკვალიფიცირა და ორწლიანი პატიმრობა მიუსაჯა.
მზია ამაღლობელს ბათუმის პოლიციის უფროსისთვის სილის გაწვნის გამო, პოლიციელზე თავდასხმას ედავებოდნენ. მას ბრალი სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე პრიმა მუხლით ჰქონდა წაყენებული, რაც ოთხიდან შვიდ წლამდე პატიმრობას ითვალისწინებს.
განაჩენის გამოცხადების დღეს მოსამართლემ ბრალი გადააკვალიფიცირა სისხლის სამართლის 353-ე მუხლის პირველი ნაწილით. აღნიშნული მუხლი გულისხმობს – პოლიციის მუშაკის, სპეციალური პენიტენციური სამსახურის მოსამსახურის ან ხელისუფლების სხვა წარმომადგენლის მიმართ წინააღმდეგობის გაწევას საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვისთვის ხელის შეშლის, მისი საქმიანობის შეწყვეტის ან შეცვლის მიზნით. აღნიშნული მუხლი ითვალისწინებს ჯარიმას ან შინაპატიმრობას ვადით ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთას 2-დან 6 წლამდე.
მზია ამაღლობელის დაცვის მხარე, მას შემდეგ, რაც განაჩენი ჩაბარდება, საქმის გასაჩივრებას გეგმავს.
მზია ამაღლობელი მიმდინარე წლის 11 იანვარს ჯერ ადმინისტრაციული წესით დააკავეს, ხოლო რამდენიმე საათში, 12 იანვარს, სისიხლის სამართლის წესით.
საქართველოში არ შემოუშვეს ფრანგი ფოტოგრაფი ჰიშამ ელ ბოუჰმიდი, რომელიც ქვეყანაში მიმდინარე საპროტესქტო აქციებს აშუქებდა. 2025 წლის 3 აგვისტოს ინსტაგრამზე დაწერა, რომ სომხეთ-საქართველოს საზღვარზე ექვსსაათიანი ლოდინისა და გამოკითხვის შემდეგ, მას ქვეყანაში შემოსვლაზე უარი უთხრეს და ოფიციალურ მიზეზად „საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა შემთხვევები“ დაუსახელეს.
2024-2025 წელს, საჯაროდ გავრცელებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, “მედიის, ინფორმაციის და სოციალური კვლევების ცენტრმა”, უცხოელი ჟურნალისტებისა და ფოტოგრაფების საქართველოში არ შემოშვების 9 , ხოლო ქვეყნიდან გასვლაზე უარის თქმის 1 შემთხვევა აღრიცხა. ქვეყანაში შემოსვლაზე უარის თქმის მოტივი, სამართალდამცველებს, არცერთ შემთხვევაში არ დაუკონკრეტებიათ.
„ქართუ ბანკი“, რომლის 35%-იან წილს ოლიგარქ ბიძინა ივანიშვილის შვილი, უტა ივანიშვილი, ფლობს “TV პირველს” ცილისწამებისთვის სასამართლოში უჩივის. მოსარჩელე მოითხოვს არხმა ბანკი არ მოიხსენიოს როგორც “ივანიშვილის” ან “ოლიგარქის” ბანკი.
“TV პირველის” საინფორმაციო სამსახურის უფროსის, ნოდარ მელაძის, განმარტებით, რეპორტაჟი, რომლის გამოც ბანკი ჩივის, საინფორმაციო გამოშვებაში გავიდა და ეყრდნობოდა ევროპის სახალხო პარტიის (EPP) რეზოლუციას, რომლის ერთ-ერთი მოთხოვნაც იყო „ქართუ ბანკის“ საერთაშორისო გადახდის სისტემიდან – SWIFT-იდან გათიშვა. „ისინი მოითხოვენ, რომ ეს რეპორტაჟი არ იყოს განთავსებული ონლაინ პლატფორმებზე. როგორც ჩანს, ბანკისთვის ეს საკითხი პრობლემატურია და მოითხოვენ სასამართლოს გზით ისეთი ტერმინების აკრძალვას მედიაში, როგორიცაა „ივანიშვილის ბანკი“ ან „ოლიგარქის ბანკი“, – განაცხადა ნოდარ მელაძემ გამოცემა “ნეტგაზეთთან”. მისივე განცხადებით, „ქართუ ბანკი“ ითხოვს მხოლოდ სიუჟეტში გასული ფაქტების უარყოფას და არა ფულად კომპენსაციას.
“მედიის ადვოკატირების კოალიციის” შეფასებით, ეს სარჩელი სამოქალაქო ჩართულობის წინააღმდეგ სტრატეგიული სამართალწარმოების (SLAPP) მორიგ შემთხვევას წარმოადგენს: “აღნიშნული საქმე არის ბიძინა ივანიშვილის „ქართული ოცნების” მიერ მედიაზე წარმოებული მიზნობრივი რეპრესიული პოლიტიკის კიდევ ერთი ნათელი მაგალითი”, – ნათქვამია ორგანიზაციის განცხადებაში.
2025 წლის 17 ივლისს, “ქართული ოცნების” განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა, გივი მიქანაძემ, ჟურნალისტებს “სასაცილოები” და “უსუსურები” უწოდა შეკითხვის პასუხად, რომელიც მის დოქტორის ხარისხს შეეხებოდა.
„ძალიან სასაცილოები ხართ, მართლა ძალიან სასაცილოები ხართ, იმდენად უსუსურები ხართ. რა დიპლომზეა საუბარი? დოქტორანტი კანდიდატი… ეს თქვენ შეგიძლიათ ჩემს ნებისმიერ CV-ში ამოიკითხოთ. ძალიან სასაცილოები ხართ. როგორი უსუსურები ხართ იცით? ‘ – განაცხადა მიქანაძემ.
მინისტრად წარდგენსას “ქართული ოცნების” პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ იგი ამსტერდამის უნივერსიტეტის დოქტორად მოიხსენია. მოგვიანებით გაირკვა, რომ მიქანაძეს ხარისხი დაცული არ აქვს. ჟურნალისტები სწორედ ამის გადამოწმებას ცდილობდნენ.
2025 წლის 10 ივლისს, „ქართული ოცნების” პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ „ბათუმელები/ნეტგაზეთის” დამფუძნებელი, მზია ამაღლობელი „კონკრეტულ დაკვეთის” შესრულებაში და პოლიციის „დაკნინებასა და შეურაცხყოფაში” დაადანაშაულა
„ეს შემთხვევა [მზიას საქმე] მათთვის [ევროპარლამენტარები] არის ძალიან მნიშვნელოვანი და რატომ – იმიტომ, რომ მათ ჰქონდათ განზრახული საქართველოში ძალოვანი სტრუქტურების დაკნინება, იმიტომ, რომ ძალიან კარგად იციან, რომ თუ დაკნინდება ძალოვანი სტრუქტურები, დაკნინდება მთლიანად სახელმწიფო და რა თქმა უნდა, მზია ამაღლობელმა ამ კუთხით შეასრულა კონკრეტული დაკვეთა. მას ჰქონდა მცდელობა, დაეკნინებინა ძალოვანი სტრუქტურები, დაეკნინებინა პოლიცია”, – თქვა კობახიძემ.
„ბათუმელები/ნეტგაზეთის” დამფუძნებლის, მზია ამაღლობელის წინააღმდეგ მსგავსი განცხადება ირაკლი კობახიძემ 16 აპრილსაც გააკეთა, “რუსთავი 2-ის” ეთერში.
6 თვეა რაც “ბათუმელების” და “ნეტგაზეთის” დამფუძნებელი მზია ამაღლობელი უკანონო პატიმრობაშია. ჟურნალისტი 2025 წლის 11 იანვარს, თავდაპირველად სტიკერის გაკვრისთვის დააკავეს და მალევე გათავისუფლეს. ცოტა ხანში კი, 2025 წლის 12 იანვარს, , იგი სისხლის სამართლის წესით დააკავეს ბათუმის პოლიციის უფროსისთვის, ირაკლი დგებუაძისთვის სილის გაწვნის გამო.
9 ივლისს ევროპარლამენტმა მიიღო რეზოლუცია საქართველოს შესახებ, სადაც მოითხოვა მზია ამაღლობელის გათავისუფლება. მის გათავისუფლებას ითხოვენ ადგილობრივი და საერთაშორისო ორგანიზაციებიც.
2024 წლის 22 ოქტომბერს, საქართველოში არ შემოუშვეს ჩეხი/ბრიტანელი ჟურნალისტი რეი ბეისლი. ამის შესახებ ჟურნალისტმა პლატფორმა X-ზე თავად დაწერა და დახმარება ითხოვა. ბოლო შეტყობინებაში ბეისლიმ სტუდია მონიტორს მისწერა, რომ ტელეფონის ჩამორთმევას უპირებდნენ, რის შემდეგაც მასთან კონტაქტი გაწყდა. დოკუმენტში, რომელიც რეი ბეისლიმ სტუდია მონიტორს გაუგზავნა, შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქვეყანაში შემოსვლაზე უარის საფუძვლად მითითებული აქვს შემდეგი: “არ აკმაყოფილებს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ სხვა მოთხოვნებს”. ბეისლისი თილისის საერთაშორისო აეროპორტში უკანონოდ დაკავებული 34 საათი იყო.
რეი ბეისლი საქართველოში ბოლოს გაზაფხულზე იმყოფებოდა, რა დროსაც ის აქტიურად აშუქებდა ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციებს.
ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როცა საქართველოში ჟურნალიტებს შემოსვლას უკრძალავენ:
18 ივნისს, ქართულმა ოცნებამ სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების კანონში ცვლილებები დააინიცირა, რაც პარლამენტმა დაჩქარებული წესით განიხილა. 26 ივნისს, პარლამენტმა სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების მასშტაბური შეზღუდვები ერთხმად მიიღო. ინიციირებული ცვლილებები წარმოადგენს გაგრძელებას „ქართული ოცნების“ მიერ მიღებული ათზე მეტი კანონმდებლობის ცვლილებისა, რომლებიც ზღუდავს ადამიანის უფლებების აქამდე არსებულ სტანდარტებს ან ამკაცრებს სანქციებს სხვადასხვა სახის დარღვევებზე.
რა ცვლილებები შედის კანონში:
გარდა ამისა, კანონიდან ქრება შემდეგი ფრაზაც: „ყოველგვარი ეჭვი, რომელიც ვერ დადასტურდება კანონით დადგენილი წესით, უნდა გადაწყდეს სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვის საწინააღმდეგოდ“.საკანონმდებლო ცვლილებები მნიშვნელოვნად ართულებს თავისუფალი მედიის, სამოქალაქო სექტორისა და კრიტიკული მოქალაქეების საქმიანობას და ეწინააღმდეგება კონსტიტუციურ და საერთაშორისო სტანდარტებს.
2023 წლის 23 ივნისს, თბილისში, პოეტი და აქტივისტი ზვიად რატიანი პოლიციელზე თავდასხმის ბრალდებით დააკავეს. ზვიად რატიანის დაკავების ფაქტს შეესწრო ტელეკომპანია “კავკასიის” ჟურნალისტი ნინო კოდალაშილი და დაკავების პროცესი გადაიღო პირადი მობილური ტელეფონით, რაც დააფიქსირეს სამართალდამცველებმაც.
მოგვიანებით, პოლიციამ ნინო კოდალაშვილის პოლიციის განყოფილებაში გადაყვანა განიზრახა, მოწმის სტატუსით გამოკითხვის მიზნით და ასევე, მისი პერსონალური მობილური ტელეფონის დათვალიერება. შემთხვევას შეესწრო ტელეკომპანია “კავკასიის” დირექტორიც, ნინო ჯანგირაშვილი. მან პოლიციას ჟურნალისტის გადაყვანაზე და პერსონალური მობილური ტელეფონის დათვალიერებაზე შესაბამისი კანონიერი პროცედურების გარეშე (უწყება) უარი უთხრა. ჯანგირაშვილის განცხადებით, ადგილზე სხვა აქტივისტებიც მივიდნენ. პროტესტის შედეგად პოლიციამ ჟურნალისტის გადაყვანის გადაწყვეტილება შეცვალა.
პოლიციასთან ჟურნალისტების საუბრის პროცესი სოციალური ქსელის საშუალებით ლაივით გადაიცემოდა.
2025 წლის 23 ივნისს ბათუმის საქალაქო სასამართლოში ონლაინ გამოცემების “ბათუმელების” და “ნეტგაზეთის” დამფუძნებლის მზია ამაღლობელის სასამართლო პროცესი გაიმართა. მოწმეთა დაკითხვის გარდა, სასამართლოზე მზია ამაღლობელისთვის აღმკვეთი ღონისძიების, პატიმრობის შეცვლაზეც იმსჯელეს, თუმცა მოსამართლემ, მზია ამაღლობელი კვლავ პატიმრობაში დატოვა.
პროცესზე ადვოკატმა, მაია მწარიაშვილმა მზია ამაღლობელის გაუარესებული ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ისაუბრა. ადვოკატის თქმით, მზია ამაღლობელს, 4 თებერვლის ანალიზის მიხედვით, მარჯვენა თვალში მხედველობა 30%, მარცხენაში — 0.04% ჰქონდა. 6 თებერვლის კვლევის შედეგად მარჯვენა თვალში მხედველობა 10%-მდე დაეცა და სათვალის გამოყენებით მაქსიმუმ 40%-მდე იზრდება, მაშინ როცა დაკავებამდე 90%-მდე იზრდებოდა. მარცხენა თვალში მხედველობა მხოლოდ სინათლისა და სიბნელის გარჩევის დონეზეა. მიუხედავად იმისა, რომ დაცვის მხარე ხაზგასმით მიუთითებდა მზია ამაღლობელის ჯანმრთელობის მდგომარეობის მკვეთრ გაუარესებაზე, სასამართლომ ეს არ გაითვალისწინა და პატიმრობა ძალაში დატოვა. სასამართლოს გადაწყვეტილება კვლავ ბლანკეტურად ეყრდნობა ახალი დანაშაულის ჩადენის რისკს, თუმცა ამ პოზიციის დასაბუთება გაუგებარია.
ვაგრძელებთ მზია ამაღლობელის საქმის მონიტორინგს, მათ შორის იმის შეფასებას, რამდენად ხელმისაწვდომია მისთვის შესაბამისი სამედიცინო მომსახურება საპატიმრო პირობებში.
