სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2025 წლის ოქტომბერი

2025 წლის ოქტომბერში საპროტესტო აქციებთან დაკავშირებული რეპრესიული პრაქტიკა კიდევ უფრო გამკაცრდა. მიმდინარე მონიტორინგის ფარგლებში დოკუმენტირებული 18 ინციდენტი ცხადყოფს, რომ თვის განმავლობაში აქტიურად გაგრძელდა აქციის მონაწილეების როგორც ადმინისტრაციული, ისე სისხლისსამართლებრივი დევნა. სასამართლოებმა არაერთ პირს შეუფარდეს ადმინისტრაციული პატიმრობა, ხოლო შინაგან საქმეთა სამინისტრომ მასობრივი დაკავებები დაიწყო გზის გადაკეტვისა და სახის დაფარვის საბაბით.

ამავე პერიოდში „ქართულმა ოცნებამ“ მიიღო საკანონმდებლო ცვლილებები, რომლებმაც შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებული შეზღუდვები მნიშვნელოვნად გაამკაცრა. პარალელურად, დაფიქსირდა აქტივისტებზე ფიზიკური თავდასხმის შემთხვევაც. 

ინციდენტები:

2025 წლის 1-ლ ოქტომბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნანა შამათავამ პროკურატურის შუამდგომლობა დააკმაყოფილა და „კოალიცია ცვლილებისთვის“ აქტივისტს, გელა ხასაიას აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეუფარდა. ხასაიას ბრალდება სისხლის სამართლის კოდექსის 118-ე მუხლის მეორე ნაწილით (ჯანმრთელობის განზრახ ნაკლებად მძიმე დაზიანება, ჩადენილი ჯგუფურად) აქვს წარდგენილი, რაც სასჯელის სახედ და ზომად 4-დან 6 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. 

აქტივისტი შსს-ს წარმომადგენლებმა 29 სექტემბერს დააკავეს. ადვოკატის განცხადებით, საქმე ეხება 1-ლ სექტემბერს, სადგურის მოედანზე მომხდარ კონფლიქტს, რომელშიც გელა ხასაიასთვის უცნობი პირები მონაწილეობდნენ და რომელსაც ხასაია შეესწრო. ადვოკატი ომარ ფურცელაძე ამბობს, რომ გელა ხასაიას პოლიციის განყოფილებაში ყოფნის პერიოდში, მასზე მიმდინარეობდა სიტყვიერი შეურაცხყოფა და ფსიქოლოგიური ზეწოლა. ფურცელაძის თქმით, ხასაიას ერთ-ერთმა პოლიციელმა შეახსენა ეპიზოდი, სადაც სამართალდამცავი დაჰპირდა, რომ ხასაიას „სისხლის სამართლის წესით დააკავებდა“.

2025 წლის 3 ოქტომბერს, მეტეხის ხიდზე განცხადების გასაკეთებლად შეკრებილ სტუდენტებს უცნობი პირები თავს დაესხნენ და ფიზიკურად გაუსწორდნენ. დაშავდა ენმ-ის ახალგაზრდული ორგანიზაციის თავმჯდომარე იგორ ნარმანია. თავდამსხმელები ასევე ფიზიკურად გაუსწორდნენ არასრულწლოვან აქტივისტსაც – მას თავში სავარაუდოდ რკინის ნაჭერი ჩაარტყეს.

2025 წლის 9 ოქტომბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე გიორგი გელაშვილმა პოეტ ზვიად რატიანს 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. პროკურატურა პოეტს სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე პრიმა მუხლის საფუძველზე პოლიციელზე თავდასხმას ედავებოდა, თუმცა მოსამართლემ მას ბრალდება გადაუკვალიფიცირა სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რაც გულისხმობს პოლიციის მიმართ წინააღმდეგობას საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვისთვის ხელის შეშლის, მისი საქმიანობის შეწყვეტის ან შეცვლის მიზნით. ზვიად რატიანი 2025 წლის 23 ივნისს დააკავეს. მან თბილისში, პარლამენტის შენობასთან, სილა გააწნა პოლიციელ თეიმურაზ მეშველაშვილს. 

2025 წლის 16 ოქტომბერს, „ქართულმა ოცნებამ“ მესამე მოსმენით მიიღო სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილი ცვლილები, რომლითაც დემონსტრანტებისთვის პროტესტის გამოხატვის ფორმები იზღუდება. დაჩქარებული წესით მიღებული საკანონმდებლო პაკეტის მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174 პრიმა მუხლს ემატება მე-10 ნაწილი, რომლის მიხედვითაც, შეკრებისა და მანიფესტაციის მონაწილე უალტერნატივოდ ადმინისტრაციული პატიმრობით დაისჯება შემდეგი ქმედებისთვის:

  • სახის ნიღბით ან ნებისმიერი სხვა საშუალებით დაფარვა;
  • ცრემლმდენი, ნერვულ-პარალიტიკური მოქმედების ან/ და მომწამვლელი ნივთიერების ქონის შემთხვევაში;
  • თუ განზრახ შექმნის დაბრკოლებებს ხალხის ან ტრანსპორტის გადაადგილებისთვის;
  • მოაწყობს დროებით კონსტრუქციას, თუ მისი მოწყობა ხელს უშლის პოლიციის მიერ საზოგადოებრივი წესრიგისა და უსაფრთხოების დაცვას და ა.შ.
  • ტრანსპორტის სავალი ნაწილის ნაწილობრივ ან სრულად გადაკეტვა, თუ რაოდენობის გათვალისწინებით აქციის ჩატარება სხვაგვარად შესაძლებელია.

აღნიშნული მუხლის დარღვევა გამოიწვევს:

  • ადმინისტრაციულ პატიმრობას 15 დღემდე ვადით;
  • თუ სამართალდამრღვევი ორგანიზატორია − ადმინისტრაციულ პატიმრობას 20 დღემდე ვადით;

 უალტერნატივოდ 60 დღემდე ადმინისტრაციული პატიმრობა წესდება თუ აქციის მონაწილეები დაარღევენ შემდეგს: 

  • იქონიებენ ცეცხლსასროლი იარაღს, ფეთქებად, ადვილაალებად, რადიოაქტიურ ნივთიერებას, ცივი იარაღს ან პიროტექნიკურ ნაწარმს;
  • იქონიებენ ისეთ საგანს ან ნივთიერებას, რომელიც  გამოიყენება ან შეიძლება გამოყენებულ იქნეს შეკრების ან მანიფესტაციის მონაწილეთა ან სხვა პირთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისთვის ზიანის მიყენების მიზნით;
  • მონაწილეობენ იმგვარ შეკრებაში ან მანიფესტაციაში, რომელიც ამ კანონის მე-13 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოთხოვნით შეწყდა.

რაც შეეხება სისხლის სამართლის კოდექსში შესულ ცვლილებებს, ზემოთ აღწერილი ქმედებების განმეორებით, ერთი წლის განმავლობაში ხელმეორედ დარღვევის შემთხვევაში ქმედება სისხლის სამართლის წესით დაისჯება:

  • სასჯელის სახედ გათვალისწინებულია ერთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთა;
  • იგივე ქმედება ჩადენილი არაერთგზის − დაისჯება ორ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით;
  • არასრულწლოვნის მიერ ჩადენილი – დაისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ანდა ერთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით;
  • ორგანიზატორის მიერ ჩადენილი, რამაც მძიმე შედეგი გამოიწვია – დაისჯება ოთხ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით.

ადმინისტრაციული კოდექსის 173-ე მუხლის [პოლიციის დაუმორჩილებლობა, შეურაცხყოფა] მესამედ დარღვევა სისხლის სამართლის დანაშაული იქნება:

  • პოლიციის დაუმორჩილებლობა ან შეურაცხყოფა – ჩადენილი მესამედ – დაისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთ წლამდე;
  • ჩადენილი არაერთგზის – დაისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორ წლამდე
  • ჩადენილი არასრულწლოვნის მიერ – დაისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთ წლამდე.

2025 წლის 16 ოქტომბერს, „ქართულმა ოცნებამ“ მესამე მოსმენით, დაჩქარებული წესით მიიღო საკანონმდებლო პაკეტი, რომელიც კონკრეტული პირებისთვის პარტიული საქმიანობისა და პოლიტიკური თანამდებობის დაკავების უფლების, ასევე არჩევნებში მონაწილეობის აკრძალვას ითვალისწინებს. საკანონმდებლო პაკეტის მიხედვით, საკონსტიტუციო სასამართლოში სარჩელის წარმდგენის მოთხოვნის საფუძველზე, საკონსტიტუციო სასამართლოს შეეძლება, აკრძალულ პარტიასთან დაკავშირებულ პირს აუკრძალოს:

  • პარტიის შექმნა;
  •  პოლიტიკური პარტიის წევრობა;
  • პარტიის ორგანოს წევრობა;
  •  პარტიული თანამდებობის დაკავება;
  •  არჩევნებში კანდიდატად მონაწილეობა [პასიური საარჩევნო უფლება];
  •  არჩეული ორგანოს წევრის/არჩეული თანამდებობის პირის უფლებამოსილების შეძენა;
  •  პოლიტიკური თანამდებობის დაკავება;
  •  კონსტიტუციური ორგანოს ხელმძღვანელობა;

თუ მოსარჩელე მოითხოვს, საკონსტიტუციო სარჩელის დაკმაყოფილება ასევე გამოიწვევს:

  • აკრძალული პარტიის წარდგენით არჩეული პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის საფუძვლის წარმოშობას;
  • სხვა წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტას;
  • პარტიული სიიდან პირის ამორიცხვას.

რეგისტრაციაზე უარი ეთქმება ისეთ პარტიას, რომლის სიაშიც იქნება ისეთი პირი, რომელსაც პარტიული საქმიანობა და პოლიტიკური თანამდებობის დაკავება აკრძალული აქვს. პარტიას, რომელიც სიაში შეიყვანს ასეთ პირს, ჯარიმა დაეკისრება.

ასევე, დაუშვებელი იქნება საპარლამენტო სიებსა თუ თვითმმართველობის არჩევნებისთვის სიებში ისეთი პირის შეყვანა, რომელსაც პოლიტიკური საქმიანობა აკრძალული აქვს. ცესკო ასეთ პარტიებს არც საპარლამენტო და არც თვითმმარველობის არჩევნებისთვის რეგისტრაციაში არ გაატარებს. 

2025 წლის 17 ოქტომბერს, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა, გიორგი კუჭუაშვილისთვის წარდგენილი ბრალი – პოლიციელზე თავდასხმის მუხლი [სსკ-ის 353 პრიმა მუხლი], პოლიციელისთვის წინააღმდეგობის გაწევის მუხლზე გადაუკვალიფიცირა [სსკ-ის 353-ე მუხლი] და სასჯელის ზომად და სახედ 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა განუსაზღვრა. კუჭუაშვილი 2024 წლის მაისში, ე.წ. რუსული კანონის წინააღმდეგ გამართულ აქციებზედააკავეს, მას 2025 წლის 4 თებერვალს 4 წლით თავისუფლების აღვეთა მიესაჯა. კუჭუაშვილმა ორწლიანი პატიმრობის შემდეგ, 26 მაისს დატოვა საპატიმრო. 

2025 წლის 19 ოქტომბერის, შსს-მ 18 ოქტომბერს რუსთაველის გამზირზე საპროტესტო აქციის მონაწილე 12 ადამიანი ადმინისტრაციული წესით დააკავა. დაკავებულებს შორის არიან: ლარა ნაჭყებია, ნინო სვანიძე, ლევან მარგიანი, გიორგი ყიასაშვილი, დავით გოგიჩაიშვილი, საბა ხომერიკი, ლევან ჯობავა, თორნიკე თხილავა, გელა გამყრელიძე, ვახტანგ მაჭავარიანი, ლაშა ჩხარტიშვილი, მამუკა კუპრეიშვილი. დაკავებების სერია 16 ოქტომბერს „ქართული ოცნების“ მიერ, სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილ ცვლილებს უკავშირდება, რომელმაც მოქალაქეებისთვის პროტესტის გამოხატვის ფორმები მნიშვნელოვნად შეზღუდა.

რუსთაველის გამზირზე გამართულ აქციასთან დაკავშირებით დაკავებული 12 პირის პროცესი თბილისის საქალაქო სასამართლოში 20 ოქტომბერს გაიმართა. 

შინაგან საქმეთა სამინისტრო ნაწილს „გზის ხელოვნურად გადაკეტვას“, ნაწილს კი აქციაზე სახის დაფარვას ედავებოდა.

12 დაკავებულიდან 7-ს ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდა. ესენი არიან:

  • აქტივისტი ლარა ნაჭყებია – 4 დღე (სახის ნიღბით დაფარვა);
  • აქტივისტი ნინო სვანიძე – 5 დღე (გზის გადაკეტვა);
  • ფერმწერი ლევან მარგიანი – 6 დღე (გზის გადაკეტვა);
  • აქტივისტი გიორგი ყიასაშვილი – 6 დღე (გზის გადაკეტვა);
  • აქტივისტი დავით გოგიჩაიშვილი – 6 დღე (სახის ნიღბით დაფარვა);
  • აქტივისტი საბა ხომერიკი – 8 დღე (გზის გადაკეტვა);
  • აქტივისტი ლევან ჯობავა – 14 დღე (გზის გადაკეტვა);

2025 წლის 20 ოქტომბერს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენლებმა, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე პროტესტის 4 მონაწილე – ნინო ბერუაშვილი, საბა ჯაფარიძე, თამარ თოთლაძე და თემო სარალიძე დააკავეს.  დაკავებულების პროცესი თბილისის საქალაქო სასამართლოში რუსთაველის 20 ოქტომბერსვე გაიმართა. შსს დაკავებულთაგან 2-ს გზის ხელოვნურად გადაკეტვას ედავებოდა, 2-ს – აქციაზე სახის ნიღბით დაფარვას.

სასამართლომ ოთხივე დაკავებულს ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. კერძოდ:

  • აქტივისტი ნინო ბერუაშვილი – 4 დღე (გზის გადაკეტვა);
  • მსახიობი საბა ჯაფარიძე – 6 დღე (აქციაზე სახის დაფარვა);
  • აქტივისტი თამარ თოთლაძე – 6 დღე (გზის გადაკეტვა);
  • აქტივისტი თემო სარალიძე – 6 დღე (აქციაზე სახის დაფარვა).

2025 წლის 21 ოქტომბერს, შსს-მ დილიდან რუსთაველის საპროტესტო აქციაში მონაწილე პირების დაკავებები დაიწყო. დღის მანძილზე, სამართალდამცავებმა პროტესტის კიდევ 5 აქტივისტი – ბექა ქურხული, კახა მიქაია, კონსტანტინე მიქაია, ბორის კუცია და იმედა კლდიაშვილი დააკავა. ყველა მათგანს აქციაზე სახის დაფარვას ანდა „გზის ხელოვნურად გადაკეტვას“ ედავებოდნენ. თბილისის საქალაქო სასამართლომ დემონსტრაციებზე ახალი წესების დარღვევისთვის დაკავებულ ხუთ აქტივისტს ადმინისტრაციული პატიმრობა  შეუფარდა. 

ახალი წესის დარღვევისთვის:

  • ბექა ქურხულს 8-დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს;
  • კახა მიქაიას – 14-დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს;
  • კონსტანტინე მიქაიას – 14-დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს;
  • იმედა კლდიაშვილს – 9-დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს.

2025 წლის 22 ოქტომბერს, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გაავრცელა განცხადება. სამინისტროს ცნობით, ბოლო სამ დღეში, მას შემდეგ, რაც გამოხატვის თავისუფლების შემზღუდველი ახალი კანონი ამოქმედდა, პოლიციამ 53 ადამიანი დააკავა, მათგან 40-ზე მეტი უკვე სამართალდამრღვევად ცნეს. მიმდინარე მონიტორინგის ფარგლებში, დოკუმენტირებულია 22 შემთხვევა. გარდა ამისა, 19-21 ოქტომბრის შუალედში შსს-მ აქტივისტებთან ერთად სამი ჟურნალისტი დააკავა. შსს-ს მიერ გავრცელებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, დამატებით 28 დაკავებული პირის იდენტიფიცირება ვერ მოხერხდა. 

2025 წლის 22 ოქტომბერს, რუსთაველის გამზირზე, საპროტესტო აქციის მიმდინარეობისას შსს-მ ადმინისტრაციული წესით 20-მდე მოქალაქე დააკავა. დაკავებების სერია 16 ოქტომბერს „ქართული ოცნების“ მიერ, სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილ ცვლილებს უკავშირდება, რომელმაც მოქალაქეებისთვის პროტესტის გამოხატვის ფორმები მნიშვნელოვნად შეზღუდა.  შსს-მ რუსთაველზე საპროტესტო აქციაზე გზის უკანონოდ გადაკეტვისა და სახის დაფარვის საბაბით ადმინისტრაციული დაკავებები 18 ოქტომბერს დაიწყო. 

2025 წლის 22 ოქტომბერს, 48 წლის თამარ ლორთქიფანიძე, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე საპროტესტო აქციაზე საპატრულო მანქანაზე ასვლის გამო დააკავეს. 

მოქალაქეების მიერ გავრცელებულ კადრებში ჩანს,  რომ თამარი, აქციის სხვა რამდენიმე მონაწილესთან ერთად, ჯერ გზის სავალ ნაწილზე ზის, შემდეგ ფეხზე დგება, ხელებს შლის და ასე ცდილობს შეაჩეროს ავტომობილების მოძრაობა. დაახლოებით ორ წუთში, თავისუფლების მოედნიდან საპატრულო ეკიპაჟის მანქანა ჩნდება კადრში, თამარი ამჯერად პოლიციის მანქანის პირისპირ, რამდენიმე მეტრში დგება და შლის ხელებს. რამდენიმე წამში კი გარბის საპატრულო მანქანისკენ, მასზე ადის და დგება სახურავზე. მალევე, თამარ ლორთქიფანიძე თავისით ჩამორბის მანქანიდან და კვლავ ხელგაშლილი დგება გზის სავალ ნაწილზე. აღნიშნული ქმედების გამო, შსს მას სისხლის სამართლის კოდექსის 239-ე მუხლით გათვალისწინებულ დანაშაულს ედავებოდა, თუმცა, საქართველოს პროკურატურამ თამარ ლორთქიფანიძეს 24 ოქტომბერს ბრალი დაუმძიმა და ახლა აქტივისტს ძალადობის და პოლიციელის სატრანსპორტო საშუალებაზე თავდასხმას ედავება.  

თამარ ლორთქიფანიძეს ბრალად ედება:

  • ძალადობა, რამაც დაზარალებულის ფიზიკური ტკივილი გამოიწვია, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 126-ე მუხლის პირველი ნაწილით.
  • პოლიციელის სატრანსპორტო საშუალებაზე თავდასხმა, პოლიციელის სამსახურებრივ საქმიანობასთან დაკავშირებით სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე პრიმა მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენა.

ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში, მას 4-დან 7 წლამდე პატიმრობა ემუქრება. რაც შეეხება, აღკვეთის ღონისძიებას, 25 ოქტომბერს, თამარ ლორთქიფანიძეს მოსამართლე ნანა შამათავამ აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეუფარდა.

2025 წლის 22 ოქტომბერს, შშმ პირთა უფლებადამცველი გია ჯვარშეიშვილი რუსთაველის გამზირზე, საპროტესტო აქციაზე დააკავეს. 24 ოქტომბერს კი, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ კი დაკავებულ აქტივისტს 10-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. შსს მას წვრილმან ხულიგნობასა და პოლიციისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებოდა. 

2025 წლის 22 ოქტომბერს, რუსთაველის გამზირზე, საპროტესტო აქციის მიმდინარეობისას შსს-მ ადმინისტრაციული წესით 20-მდე მოქალაქე დააკავა. დაკავებების სერია 16 ოქტომბერს „ქართული ოცნების“ მიერ, სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილ ცვლილებს უკავშირდება, რომელმაც მოქალაქეებისთვის პროტესტის გამოხატვის ფორმები მნიშვნელოვნად შეზღუდა.  შსს-მ რუსთაველზე საპროტესტო აქციაზე გზის უკანონოდ გადაკეტვისა და სახის დაფარვის საბაბით ადმინისტრაციული დაკავებები 18 ოქტომბერს დაიწყო. 

2025 წლის 22 ოქტომბერს, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გაავრცელა განცხადება. სამინისტროს ცნობით, ბოლო სამ დღეში, მას შემდეგ, რაც გამოხატვის თავისუფლების შემზღუდველი ახალი კანონი ამოქმედდა, პოლიციამ 53 ადამიანი დააკავა, მათგან 40-ზე მეტი უკვე სამართალდამრღვევად ცნეს. მიმდინარე მონიტორინგის ფარგლებში, დოკუმენტირებულია 22 შემთხვევა. გარდა ამისა, 19-21 ოქტომბრის შუალედში შსს-მ აქტივისტებთან ერთად სამი ჟურნალისტი დააკავა. შსს-ს მიერ გავრცელებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, დამატებით 28 დაკავებული პირის იდენტიფიცირება ვერ მოხერხდა. 

2025 წლის 24 ოქტომბერს,  რუსთაველის გამზირზე 23 ოქტომბერს გამართულ საპროტესტო აქციაში მონაწილეობისა და გამზირის გადაკეტვის გამო პოლიციამ რამდენიმე აქტივისტი დააკავა.  დაკავებულთა შორის არიან:

  • ბაჩო ქიმუცაძე – “კოალიცია ცვლილებისთვის” წევრი;
  • ნათია ლეთოდიანი – პარტია „დროა“ წევრი;
  • დავით მშვენიერაძე – ილიაუნის სამართლის სკოლის სტუდენტი; [6 დღიანი პატიმრობა]
  • ნინო ლაღიძე – გარემოსდაცვითი განათლების სპეციალისტი;
  • ზურა ცეცხლაძე – სინდისის პატიმრის, ზვიად ცეცხლაძის მამა
  • თენგო კირთაძე – პარტია “ფედერალისტების” წევრი;
  • ანუკა გამსახურდია – სამოქალაქო აქტივისტი;
  • დანი მაღრაძე – სამოქალაქო აქტივისტი;
  • ზვიად კვარაცხელია – მწერალი, გამოცემელი, ტელეწამყვანი.
  • გიორგი ლიფონავა – რეჟისორი; ტელეკომპანია “ფორმულას“ დამფუძნებელი,
  • აჩი გოჩიტაშვილი – სტუდენტი; [10 დღიანი პატიმრობა] 
  • ვასო ბერიძე – სტუდენტი;
  • ნათია გოგავა – სამოქალაქო აქტივისტი;
  • ნატალია სლეპაკოვა – სამოქალაქო აქტივისტი.
  • დავით ჭკადუა – გადაცემა „წიგნების თაროს“ მეორე სტუდენტური სეზონის ჩემპიონი.
  • გიორგი მელითაური [10 დღიანი პატიმრობა]

2025 წლის 29 ოქტომბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლემ, თამარ მჭედლიშვილმა მასწავლებელ ნინო დათაშვილს აღკვეთის ღონისძიება პატიმრობა 5000 ლარიანი გირაოთი შეუცვალა. მას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე პრიმა (სეკუნდა) მუხლის მე-3 ნაწილით (სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს საჯარო მოსამსახურეზე/მანდატურზე თავდასხმა) ჰქონდა წარდგენილი. მასწავლებელმა და აქტივისტმა პენიტენციური დაწესებულება დატოვა. მას გირაოს გადახდის ვადად 30 დღე განესაზღვრა. აღკვეთის ღონისძიების გირაოთი შეცვლის შუამდგომლობის შესახებ განცხადება პროკურატურამ სხდომის დაწყებამდე რამდენიმე წუთით ადრე გაავრცელა. აღკვეთის ღონისძიების შეცვლას მოითხოვდნენ ნინო დათაშვილის ადვოკატებიც, ვინაიდან მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა პენიტენციურ დაწესებულებაში მკვეთრად გაუარესდა და მას სასწრაფო ოპერაცია ესაჭიროება ხერხემლისა და კისრის არეში. დათაშვილმა ჯანმრთელობის გაუარესებული მდგომარეობის გამო პროცესზე მისვლა ვერ შეძლო და სხდომას დისტანციურად დაესწრო. 

2025 წლის 29 ოქტომბერს, მოსამართლე ლელა ცაგარეიშვილმა მკვლევარ შალვა კოღუაშვილს 6-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. შსს მას 27 ოქტომბერს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე მუხლით გათვალისიწინებულ სამართალდარვევას – გზის ხელოვნურად გადაკეტვას ედავებოდა.

2025 წლის 27-31 ოქტომბერს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, ხუთი დღის განმავლობაში რუსთაველზე საპროტესტო აქციაში მონაწილეობისას 29 მოქალაქე დააკავეს. შსს მათ რუსთაველის გამზირის „უკანონოდ გადაკეტვას“ ედავება, რაც 16 ოქტომბერს მესამე მოსმენით მიღებული საკანონმდებლო პაკეტით, გამკაცრებულად ისჯება, პირდაპირ ადმინისტრაციული პატიმრობით, ჯარიმის გარეშე.

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის ოქტომბერი

კონტექსტი

2024 წლის ოქტომბერში დოკუმენტირებული ინციდენტები მიუთითებს სამოქალაქო აქტივიზმთან და კრიტიკული პოზიციის გამოხატვასთან დაკავშირებული პირების მიმართ ზეწოლის გაგრძელებაზე. თვის განმავლობაში დაფიქსირდა როგორც ფიზიკური თავდასხმების, ისე საგამოძიებო და ადმინისტრაციული მექანიზმების გამოყენების შემთხვევები, რომლებიც შეეხო მკვლევრებს, სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან დაკავშირებულ პირებს.

ოქტომბერში განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო მკვლევარებისა და ანალიტიკური ორგანიზაციების წარმომადგენლების მიმართ განხორციელებულმა ქმედებებმა, მათ შორის ჩხრეკებმა და საბანკო ანგარიშებზე წვდომის შეზღუდვამ. აღნიშნულ პროცესებს ადგილობრივი და საერთაშორისო აქტორების ნაწილი სამოქალაქო საზოგადოების და კრიტიკული კვლევითი საქმიანობის მიმართ ზეწოლის ფორმად აფასებდა.

ამავე პერიოდში, საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებამ, არ შეეჩერებინა ე.წ. „რუსული კანონის“ მოქმედება, კიდევ უფრო გაამძაფრა შეშფოთება ქვეყანაში სამოქალაქო სივრცისა და დამოუკიდებელი ორგანიზაციების საქმიანობაზე შესაძლო გავლენის შესახებ.

ინციდენტები:

2024 წლის 10 ოქტომბერს, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმმა „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ ე.წ. „რუსული კანონის“ მოქმედება საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე არ შეაჩერა. მიუხედავად შუამდგომლობისა, სასამართლომ არ დააკმაყოფილა მოსარჩელეების მოთხოვნა სადავო ნორმების შეჩერების თაობაზე, თუმცა წარდგენილი კონსტიტუციური სარჩელები არსებითად განსახილველად ნაწილობრივ დასაშვებად ცნო.

სასამართლო პლენუმის მიღებული გადაწყვეტილება უწყების ოფიციალურ ვებ-გვერდზე გამოქვეყნდა.

2024 წლის 19 ოქტომბერს,  “სოვლაბის” მკვლევარს ბადრი ოყუჯავას ბარნოვისა და მაჭავარიანის ქუჩების კუთხეში თავს ჯგუფურად დაესხნენ. ოყუჯავა ამბობს, რომ სამსახურისკენ მიმავალ გზაზე მას თავს 10-მდე ადამიანი დაესხა. დამნაშავეებს შორის იყვნენ ქალებიც. მკვლევარი დარწმუნებულია, რომ თავდასხმა წინსაწარ დაგეგმილი და პოლიტიკურად მოტივირებული იყო. მისი თქმით, მოძალადეები მას ზურგში ურტყამდნენ, შემდეგ კი საღებავი გადაასხეს. 

2024 წლის 24-29 ოქტომბერს, ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის თანამშრომლებმა ჩხრეკა ჩაატარეს ამერიკული ორგანიზაციის, “ატლანტიკური საბჭოს” ორი თანამშრომლის, ეთო ბუზიაშვილისა და სოფო გელავას სახლებში. მათი სახლიდან ამოღებულ იქნა კომპიუტერული ტექნიკა. ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო სამსახური ასევე იმყოფებოდა ძმებ ონისე და სანდრო ცხადაძეების სახლშიც. ონისე ცხადაძის ოჯახის წევრების განცხადებით, გამომძიებლებმა ჩხრეკის მიზეზად საერთაშორისო კომპანიაში მისი დასაქმება დაასახელეს. 

29 ოქტომბერს კი სასამართლოს გადაწყვეტილებით, სოფო გელავასა და ეთო ბუზიაშვილის საბანკო ანგარიშებს ყადაღა დაედო. ფინანსური პოლიციის გავრცელებული ინფორმაციით, ამ შეზღუდვაზე სასამართლომ ე.წ. “ქოლცენტრების საქმის” ფარგლებში იმსჯელა. რუსულ დეზინფორმაციაზე მომუშავე ორივე მკვლევარს საკუთარ საბანკო ანგარიშებზე წვდომა შეეზღუდათ. აღნიშნულ ფაქტს გამოეხმაურა აშშ-ის ჰელსინკის კომისიაც, რომელმაც საბანკო ანგარიშების გაყინვა საქართველოს სამოქალაქო საზოგადოებასა და „ატლანტიკურ საბჭოზე“ ზეწოლის მცდელობად შეაფასა.

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2025 წლის მაისი

კონტექსტი

2025 წლის მაისში დოკუმენტირებული ინციდენტები ასახავს სამოქალაქო აქტივისტებზე ზემოქმედების როგორც სამართლებრივ, ისე ადმინისტრაციულ და ირიბ მექანიზმებს. გამოვლენილი შემთხვევები უკავშირდება ადმინისტრაციულ დაკავებას, ფინანსური სანქციების დაკისრებასა და ინდივიდუალური აქტივისტების მიმართ განხორციელებულ ისეთ გადაწყვეტილებებს, რომლებიც გავლენას ახდენს მათ სამართლებრივ სტატუსსა და სამოქალაქო უფლებებზე.

საანგარიშო პერიოდში განსაკუთრებით თვალსაჩინოა ფინანსური სანქციების გამოყენების შემთხვევები, რაც მიუთითებს სანქცირების პრაქტიკის სისტემურ ხასიათზე. ამასთანავე, ფიქსირდება აქტივისტზე ირიბი ზეწოლის შემთხვევაც. 

გარდა ამისა, საყურადღებოა საკანონმდებლო ცვლილებები, რომლებიც გავლენას ახდენს სამოქალაქო სექტორის ფუნქციონირებაზე. საანგარიშო პერიოდში ძალაში შევიდა კანონი რომელმაც გაამკაცრა არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და მედიის საქმიანობის სამართლებრივი ჩარჩოს, რაც, ჯამში, ემსახურება ისეთი გარემოს შექმნას, სადაც სამოქალაქო აქტივობა და გამოხატვის თავისუფლება უმძიმესი წნეხის ქვეშ ექცევა.

ინციდენტები:

2025 წლის 1-ლ მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში ოპოზიციური პარტიების – “ახალის” და “გირჩი-მეტი თავისუფლების” პრესსამსახურების, მირანდა ბაღათურიასა და ანა ყურაშვილის პროცესი გაიმართა. შსს-ს წარმოამდგენელი თამთა ქიმბარიშვილი აქტივისტების  ადმინისტრაციულ პატიმრობას ითხოვდა, თუმცა, მოსამართლემ ყურაშვილსა და ბაღათურიას 4 000-4 000-ლარიანი ჯარიმა დააკისრა. მირანდა ბაღათურიას და ანა ყურაშვილის ადმინისტაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე პოლიციელ მირიან ქავთარაძის შეურაცხყოფას ედავებოდნენ. აღსანიშნავია, რომ შსს-ს წარმომადგენელი თამთა ქიმბარიშვილი 2025 წლის პირველ ივნისს, სიძულვილის ენის მონიტორინგის სამმართველოს უფროსად დაინიშნა

2025 წლის 5 მაისს სამი აქტივისტი ქალი – ნუცა მახარაძე, ქეთი ჯანანაშვილი და მათი მეგობარი საცხოვრებელ კორპუსთან, სავარაუდოდ, თავდასხმის სამიზნე გახდნენ. მახარაძის თქმით, თავდამსხმელები მათ ლიფტიდან გამოსვლისას ჩაუსაფრდნენ და სახეში წიწაკის სპრეი და მწვანე საღებავი შეასხეს, რის შემდეგაც შემთხვევის ადგილიდან მიიმალნენ.

​​2025 წლის 19 მაისს, პროევროპული აქციების მონაწილე ლაშა გაბიტაშვილს, რომელიც საზოგადოებამ აბუ-დაბიში „ქართული ოცნების“ წევრებთან ინციდენტის შემდეგ გაიცნო, საქართველოს მოქალაქეობა შეუწყვიტეს. მიზეზად ორმაგი მოქალაქეობა სახელდება. გაბიტაშვილმა ისრაელის პასპორტი ცოლთან ქორწინების შემდეგ აიღო, საქართველოს მოქალაქეობის შესანარჩუნებლად კი იუსტიციის სამინისტროს მიმდინარე წლის თებერვალში მიმართა. იურისტები განმარტავენ, რომ ლაშა გაბიტაშვილისთვის მოქალაქეობის ჩამორთმევის საფუძველი არ არსებობს და მას სხვა ქვეყნის მოქალაქეობის პარალელურად შეეძლო საქართველოს მოქალაქეობის შენარჩუნება. 

2025 წლის 26 მაისს, პოლიტიკური აქტივისტი ლუკა ნაცვლიშვილი პოლიციამ 26 მაისს, ბათუმში გამართული საპროტესტო აქციის დასრულების შემდეგ დააკავა. ბათუმის საქალაქო სასამართლომ აქტივისტს 12-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. შსს ლუკა ნაცვლიშვილს წვრილმან ხულიგნობასა და პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნის დაუმორჩილებლობას ედავებოდა. 

2025 წლის 30 მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო ენუქიძემ 5-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა თორნიკე სხვიტარიძეს და 5000-ლარიანი ჯარიმა დააკისრა ანი ქავთარაძეს. შსს სინდისის პატიმრის, საბა სხვიტარიძის, ძმას და პარტია “ახლის” წევრს, ანი ქავთარაძეს,  17 აპრილს სასამართლოს დერეფანში  პოლიციელ მირიან ქავთარაძის შეურაცხყოფას ედავებოდა. მირიან ქავთარაძე პატიმრობაში მყოფი აქტივისტის და პარტია „ახლის“ წევრის, საბა სხვიტარიძის საქმის განხილვისას ამ დღეს სასამართლომ მოწმის სახით გამოჰკითხა. გამოკითხვისას თორნიკე სხვიტარიძე სხდომათა დარბაზში იყო, ანი ქავთარაძე კი დარბაზის გარეთ. მას შემდეგ, რაც პოლიციელის გამოკითხვა დასრულდა, მირიან ქავთარაძეს საბა სხვიტარიძის მხარდამჭერებმა ე.წ. სირცხვილის კორიდორი მოუწყვეს. 

2025 წლის 30 მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე მანუჩარ ცაცუამ, აქტივისტებს თათია აფრიამაშვილსა და ლიკა ლორთქიფანიძეს 12-12-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობები შეუფარდა. მაგდა მამუკაშვილი კი 4000 ლარით დააჯარიმა. გადაწყვეტილება უკავშირდება 17 მაისს, ერთ-ერთ კაფეში მომხდარ ინციდენტს, როდესაც აქტივისტებმა „ქართული ოცნების“ დეპუტატ მარიამ ლაშხის მიმართ პროტესტი გამოხატეს შეძახილებით: „თავისუფლება რეჟიმის ტყვეებს“, „არა რუსულ რეჟიმს“, „ძირს რუსეთის მონები“.

2025 წლის 31 მაისიდან ძალაში შევიდა „ქართული ოცნების“ მიერ, 1-ლ აპრილს მიღებული კანონი „უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტი“ ე.წ.”ქართული FARA”, რომლის აღსრულებაზე პასუხისმგებელი ორგანო ანტიკორუფციული ბიუროა. აღნიშნული კანონი, ამერიკული FARA-სგან განსხვავებით, მიზანში ქართულ არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და მედიას. კანონი მოიცავს რეგისტრაციის, შესაბამისი დოკუმენტაციის საჯაროობის მოთხოვნას და ყოველწლიური საფინანსო დეკლარაციის წარდგენის ვალდებულებას. გათვალისწინებული ვალდებულებების შეუსრულებლობა ან არაჯეროვნად შესრულება კი გამოიწვევს ფიზიკური პირის დასჯას თავისუფლების აღკვეთით 5 წლამდე ვადით ან ჯარიმით, იურიდიული პირის შემთხვევაში კი – ჯარიმას. აღსანიშნავია, რომ არასამთავრობო ორგანიზაცია “საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ” (საია) FARA-ს შეჩერების მოთხოვნით საკონსტიტუციო სასამართლოს უკვე მიმართა. მასთან ერთად მოსარჩელეები არიან მედიაორგანიზაციები სტუდია “მონიტორი” და “საქართველოს ამბები”. სარჩელი საკონსტიტუციო სასამართლოში 2025 წლის 15 მაისს შევიდა.

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის მაისი

კონტექსტი

2024 წლის მაისი ჩატარებულმა მონიტორინგმა ცხადყო, რომ საქართველოში სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ განხორციელებული უფლებადარღვევები მკვეთრად გააქტიურდა. აღნიშნული პერიოდი დაემთხვა ე.წ. „რუსული კანონის“ ხელახალ ინიცირებას, რამაც გამოიწვია ფართომასშტაბიანი, უწყვეტი და ინტენსიური საპროტესტო აქციები ქვეყნის სხვადასხვა ქალაქში, განსაკუთრებით თბილისში.

საანგარიშო პერიოდში დოკუმენტირებულია არაერთი ინციდენტი, მათ შორის ადმინისტრაციული და სისხლის სამართლის წესით დაკავებები, ძალადობის მძიმე ფაქტები, შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვა, დაშინება და ფინანსური სანქციების გამოყენება. ინციდენტების მნიშვნელოვანი ნაწილი უკავშირდებოდა მშვიდობიან შეკრებებსა და საპროტესტო აქციებს, სადაც ფიგურირებდნენ სამართალდამცავი ორგანოები ან მათთან ასოცირებული პირები, რაც მიუთითებს სახელმწიფოს მხრიდან სამოქალაქო სივრცის შეზღუდვისა და კრიტიკული აქტივიზმის ჩახშობის ტენდენციაზე.

ინციდენტები

2024 წლის 1-ლ მაისს, რუსთაველის გამზირზე განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტმა ე.წ “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქცია დაშალა. აქციის დაშლისას სპეცდანიშნულების რაზმმა გამოიყენა წიწაკის სპრეი, ცრემლსადენი გაზი, რეზინის ტყვიები და წყლის ჭავლი. დაშავდა არაერთი ადამიანი. მათ შორის იყო 25 წლის ბიჭი ნიკა დემურიშვილიც, რომელსაც სპეცრაზმელებმა სავარაუდოდ რეზინის ტყვია ესროლეს. დემურიშვილმა დაზიანება სახის არეში მიიღო. მათ შორის, რეზინის ტყვია ესროლეს. კონსტანტინე ჩახუნაშვილს. მისი თქმით, ტყვია ხელსა და ბარძაყის არეში მოხვდა. 2 მაისს, 01:30 საათისთვის, უკვე ჰოსპიტალიზებული იყო 8 მოქალაქე. 

განცხადება გაავრცელა “საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ” და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოუწოდა, უარი ეთქვა კანონსაწინააღმდეგო, ადამიანის უფლებების დაცვასთან შეუთავსებელ და ღირსების შემლახავ ძალადობრივ პრაქტიკაზე.

2024 წლის 1-ლ მაისს, ზუგდიდში, რუსული კანონის საწინააღმდეგო აქციაზე ზუგდიდის საკრებულოში ფრაქცია “ახალის” თავმჯდომარე მაია კალანდია და “დროას” ზუგდიდის ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, მარიამ სიჭინავა დააკავეს

2024 წლის 3 მაისს, თბილისში, სასტუმრო “პარაგრაფში”, სადაც აზიის განვითარების ბანკის პრეზიდენტის მიღება მიმდინარეობდა, მოქალაქეებმა საპროტესტო აქცია გამართეს. აღნიშნულ აქციაზე სიტუაცია არაერთხელ დაიძაბა.  პოლიციელებმა დააკავეს 1 მოქალაქე.

2024 წლის 3 მაისს, მასწავლებელს და აქტივისტს ლადო აფხაზავას სახლთან ჩასაფრება მოუწყვეს და შვილთან ერთად ყოფნისას, ხის ხელჯოხებით  ფიზიკურად გაუსწორდნენ.

2024 წლის 3 მაისს, თბილისში, ცირკის მიმდებარე ტერიტორიაზე, აქციის მონაწილეებს თავს დაესხნენ და რამდენიმე პირს ფიზიკურად გაუსწორდნენ. დაშავდა 5 მოქალაქე. 

2024 წლის 7 მაისს,  IDFI-ის დირექტორს, გიორგი კლდიაშვილს, შვედეთის საელჩოსთან, ინტერვიუს მიცემისას თავს დაესხნენ უცნობი პირები და ფიზიკურად გაუსწორდნენ.

2024 წლის 8 მაისს,  “ჭავჭავაძის ცენტრის” მკვლევარს, გია ჯაფარიძეს, არაიდენტიფიცირებულმა პირებმა საკუთარ სახლთან ჩასაფრება მოუწყვეს და ფიზიკურად გაუსწორდნენ. თავდასხმა 2-ზე მეტმა ადამიანმა განახორციელა, რომლებიც, სავარაუდოდ, ბეისბოლის ხის ჯოხებით იყვნენ შეიარაღებულები. 

2024 წლის 8 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” მოწინააღმდეგე მოქალაქეს, ნესტან ანანიძეს თბილისში, “გამარჯვების პარკში”, ვარჯიშის დროს პოლიციელებმა ტერიტორიის დატოვება მოსთხოვეს. მოქალაქე თვლის, რომ მიზეზი მაისური გახდა, რომელსაც აწერია “არა რუსულ კანონს.”  “გამარჯვების პარკში” ფაშიზმზე გამარჯვების დღესთან, დაკავშირებული ღონისძიება იმართებოდა, რომელსაც “ქართული ოცნების” მაღალჩინოსნები ესწრებოდნენ.

2024 წლის 8 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე სათვალთვალო კამერის დაზიანების ბრალდებით დააკავეს უკრაინის მხარეს მებრძოლი გიორგი შანიძე. მას პოლიცია საცხოვრებელ სახლთან დახვდა. 

2024 წლის 9 მაისს, პოლიციამ საცხოვრებელ სახლში დააკავა სამოქალაქო აქტივისტი და სამხედრო ბლოგერი უჩა აბაშიძე. 

2024 წლის 9 მაისს, “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე ჭავჭავაძის გამზირზე სამართალდამცავებმა ძალის გამოყენებით დაიწყეს მშვიდობიანი დემონსტრანტების დაკავება. “TV პირველის” ინფორმაციით, დაკავებული იყო მინიმუმ, 5 ადამიანი.

2024 წლის 9 მაისს,  პოლიციამ ე.წ “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე, პარლამენტის ჭიშკრის დაზიანებისა (სსკ-ის 187-ე მუხლის პირველი ნაწილი) და მეხანძრე-მაშველისთვის ქვის სროლის ბრალდებით  (სსკ-ის 353 პრიმა მუხლი),  დააკავა ფრიდონ ბუბუტეიშვილი, ხოლო პოლიციელზე თავდასხმის ბრალდებით (სსკ-ის 353 პრიმას პირველი ნაწილი), დააკავა აქციის მონაწილე ირაკლი მეღვინეთუხუცესი. 

2024 წლის 9 მაისს, პარტია “ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის” წევრს გიორგი მუმლაძეს ფიზიკურად გაუსწორდნენ. მას თავს 4 პირი დაესხა და სასტიკად გაუსწორდა. მას ტელეფონიც წაართვეს. თავდასხმა მარნეულში, მცირეწლოვანი შვილის თანდასწრებით მოხდა. 

2024 წლის 9 მაისს, ბაიკერებს, რომლებიც ე.წ. “რუსული კანონის” აქტიური მოწინააღმდეგეები არიან, საკუთარი მოტოციკლები დილით დაზიანებული დახვდათ. 

2024 წლის 10 მაისს, პოლიციამ სისხლის სამართლის წესით დააკავა სამოქალაქო აქტივისტი და უჩა აბაშიძის მეუღლე, მარიამ იაშვილი.

2024 წლის 10 მაისს, ჭავჭავაძის გამზირზე “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე პოლიციამ 11 ადამიანი დააკავა. მათგან 5 ხელწერილის საფუძველზე მალევე გაათავისუფლეს. მომიტინგეები ყვებოდნენ, რომ პოლიცია ძალის გამოყენებით აკავებდა მოქალაქეებს. 

2024 წლის 10 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე, ჭავჭავაძის გამზირზე მსვლელობის დროს, დააკავეს რეჟისორი ლევან აბდუშელიშვილი. აბდუშელიშვილის თქმით მასზე პოლიციამ ფიზიკურად იძალადა, რის შემდეგადაც მისი ინგოროყვას კლინიკაში გადაყვანა გახდა საჭირო. 

2024 წლის 10 მაისს, ვიდეოგრაფ გიორგი ჯობავას არაიდენტიფიცირებულმა პირებმა ის მანქანა დაუზიანეს, რომლითაც აქტივისტი აქციის მონაწილეებს ყავა/ჩაით უმასპინძლდებოდა. 

2024 წლის 10 მაისს, ჩასაფრება მოუწყვეს “ლელოს” ახალგაზრდული ორგანიზაციის წევრ ბექა ბერიძესაც. ბერიძის თქმით, მისი ოჯახის წევრებმა სახლთან ახლოს დააფიქსირეს მანქანა და ის გააფრთხილეს, რომ სახლში არ დაბრუნებულიყო.

2024 წლის 10 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციებში მონაწილე სანდრო ქინქლაძე წერდა, რომ მის სახლთან ჩასაფრებას უწყობდნენ. ქინქლაძემ სოციალურ ქსელში იმ ავტომობილის ფოტოც გაავრცელა, რომელიც მისი მტკიცებით, მას ელოდებოდა.

2024 წლის 10 მაისს,  “გირჩი ტივის” თანამშრომელი, გიორგი მოსიაშვილი, გამოკითხვაზე გადაიყვანეს.  ზურა გირჩი ჯაფარიძე წერდა, რომ სავარაუდოდ, მიზეზი შესაძლოა წინა დღეს იმედისა და პოსტვის მიერ, წლების წინანდელი ჩაწერილი საუბრის ფაბრიკაციის გავრცელება იყო. 

2024 წლის 11 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” აქციების მონაწილესთან, შეფ ნოდარ ტურაშვილთან, პოლიცია დაახლოებით 18:00 საათისთვის მივიდა და გაურკვეველი მიმართულებით წაიყვანა.  ინფორმაცია მან ფეისბუქზე თავად გაავრცელა. როგორც მოგვიანებით გაირკვა, ის თითქოსდა „ქურდობის ფაქტთან“ დაკავშირებით ჰყავდათ გამოკითხვაზე ორთაჭალის იზოლატორში გადაყვანილი. ტურაშვილი აღნიშნულ ინციდენტს მის სამოქალაქო აქტიურობას უკავშირებს. 

2024 წლის 11 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” მოწინააღმდეგე აქტივისტებს ჩასაფრებებს მთელი ღამის განმავლობაში უწყობდნენ – ე.წ ტიტუშკების სამიზნეები დაფიონის წევრები – ზვიად ცეცხლაძე, ლუკა ნაცვლიშვილი და პოეტი რატი ამაღლობელი გახდნენ. მოძრაობა “დაფიონის” დამფუძნებლებს სახლებთან ნიღბიანი მამაკაცები მივიდნენ, აქტივიტებს აგინეს და ფიზიკური ანგარიშსწორებით დაემუქრნენ. უცნობი საკუთარ სახლთან სავარაუდო მოძალადეები ელოდებოდნენ რატი ამაღლობელსაც

2024 წლის 12 მაისს, აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდათ ფრიდონ ბუბუტეიშვილს, ირაკლი მეღვინეთუხუცესსა და გიორგი შანიძეს. 

2024 წლის 12 მაისს, პოლიციამ დააკავა გიორგი კუჭუაშვილი და დავით კოლდარი. სასამართლომ კი იმავე დღეს, აღკვეთის ღონისძიების სახედ ორივე პირს პატიმრობა შეუფარდა. 

2024 წლის 12 მაისს, ბლოგერ უჩა აბაშიძეს და მის მეუღლეს, მარიამ იაშვილს, აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდათ

2024 წლის 13 მაისს, განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტმა ე.წ “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქცია დაშალა. პარალელურ რეჟიმში, არაერთი მედიასაშუალება ავრცელებდა სპეცრაზმის მხრიდან მოქალაქეებზე ძალადობის კადრებს. 

პარლამენტთან აქციაზე, სადაც მოქალაქეები ე.წ “რუსულ კანონს” აპროტესტებდნენ, 23 ადამიანი დააკავეს. ომბუდსმენის შეფასებით, 23 დაკავებულიდან 22 პოლიციის მხრიდან ფიზიკურ ანგარიშსწორებაზე საუბრობდა. აქციაზე დაკავებულებს შორის არიან სამოქალაქო აქტივისტები: გურამ ადამია, მალხაზ გორგიძე, ირაკლი ზარქუა, პატრიკ ჰერნანდესი, ბრაიან ჯეი ბინგემი, გუკა რჩეულიშვილი, გიორგი კემულარია, ლაშა კემულარია, რევი ყურაშვილი, ზურა ხომერიკი, კახა კვეკვესკირი. 

აქციაზე პოლიციელები ფიზიკურად გაუსწორდნენ უკრაინის ომის ვეტერანს, ნადიმ ხმალაძესაც. ის ჯერ დააკავეს, სცემეს და შემდეგ გაათავისუფლეს. 

2024 წლის 14 მაისს, საქართველოს პარლამენტმა „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონი, რომელსაც საზოგადოება ე.წ “რუსული კანონის” სახელით იცნობს, მესამე მოსმენით მიიღო. კენჭისყრაში მონაწილე 116 დეპუტატიდან კანონპროექტს მხარი 84-მა დაუჭირა.

კანონი ავალდებულებს უცხოური დაფინანსების მიმღებ არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და მედიასაშუალებებს სპეციალურ რეესტრში დარეგისტრირებას, როგორც „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებელ“ სუბიექტებს. კრიტიკოსების შეფასებით, აღნიშნული ტერმინოლოგია სტიგმატიზების საფრთხეს ქმნის და სამოქალაქო საზოგადოების საქმიანობას ზღუდავს.

კანონის მიღებას წინ უძღოდა მრავალკვირიანი მასშტაბური საპროტესტო აქციები თბილისში და სხვა ქალაქებში. დემონსტრანტები აცხადებდნენ, რომ ინიციატივა საფრთხეს უქმნიდა ქვეყნის დემოკრატიულ განვითარებასა და ევროპულ ინტეგრაციას. საქართველოს საერთაშორისო პარტნიორების, მათ შორის ევროკავშირისა და აშშ-ის წარმომადგენლებიც მიუთითებდნენ, რომ მსგავსი ტიპის კანონმდებლობა შეუთავსებელია ევროპულ დემოკრატიულ სტანდარტებთან და შესაძლოა, ნეგატიურად აისახოს საქართველოს ევროინტეგრაციის პროცესზე.

სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები და უფლებადამცველები ხშირად ავლებდნენ პარალელს რუსეთში მოქმედ მსგავს კანონმდებლობასთან, რომლის ამოქმედების შემდეგაც მნიშვნელოვნად შეიზღუდა დამოუკიდებელი მედიისა და არასამთავრობო სექტორის საქმიანობა. მათი შეფასებით, რუსეთში აღნიშნული კანონი წლების განმავლობაში ეტაპობრივად გამკაცრდა და საბოლოოდ გავრცელდა როგორც ორგანიზაციებზე, ისე ცალკეულ ფიზიკურ პირებზე.

2024 წლის 14 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე დააკავეს სამოქალაქო აქტივისტი ლაზარე გრიგორიადისი. 

2024 წლის 14 მაისს,  გმირთა მოედანზე, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე, “TV პირველის” ცნობით, მინიმუმ 3 ადამიანი იქნა დაკავებული. დაკავებულთაგან 1 კონსტანტინე თოხაძე იყო, რომელიც მოგვიანებით გაათავისუფლეს. 

2024 წლის 14 მაისს, პოლიციელზე თავდასხმის (სსკ-ის 353 პრიმას პირველი ნაწილი) ბრალდებით დააკავეს კომპანია „ლიმონის“ დამფუძნებელი და აქციების მონაწილე გიორგი ოკმელაშვილი. 

2024 წლის 14 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე ათობით სპეცრაზმელმა აქტივისტი დავით ქაცარავა, ძალის გამოყენებით კორდონში შეათრია და ადგილზე წიხლებით ცემით გაუსწორდა. ქაცარავა დააკავეს, თუმცა მძიმე ფიზიკური დაზიანებების გამო მისი საავადმყოფოში გადაყვანა და ქირურგიული ოპერაციის ჩატარება გახდა საჭირო. 

2024 წლის 15 მაისს, გვიან ღამით, რუსთაველის გამზირზე ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციის მიმდინარეობისას აქციის მონაწილეებმა ავტომობილი შენიშნეს, საიდანაც  ხის ხელჯოხებით შეიარაღებული ადამიანები გამოჩნდნენ. უცნობი პირები ადგილიდან გაიქცნენ,  მას შემდეგ რაც ახალგაზრდებმა მობილიზება და კადრების გადაღება დაიწყეს.

2024 წლის 15 მაისს, ირაკლი მილაძეს, სტუდენტს, რომელიც კავკასიის საერთაშორისო უნივერსიტეტში შეხვედრას ე.წ. “რუსული კანონის”  წინააღმდეგ აწყობდა, თავს დაესხნენ. სტუდენტის თქმით, აგრესიულმა  დაჯგუფებამ, რომელიც უნივერსიტეტის თვითმმართველობის წევრები არიან, შეხვედრის დასრულების შემდეგ მას ჩასაფრება მოუწყვეს, ფიზიკურად გაუსწორდნენ და აგინეს.

2024 წლის 16 მაისს, პარლამენტთან, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე 400-ლარიანი დროებითი ჯებირის დაზიანების საქმეზე, (სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლის მეორე ნაწილის “გ” ქვეპუნქტი) დააკავეს 19 წლის ომარ ოკრიბელაშვილი და 23 წლის საბა მეფარიშვილი. 

2024 წლის 16 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე დაკავებულ ზუკა ჩაკვეტაძეს დაკავების დროს სამართალდამცავები ფიზიკურად გაუსწორდნენ არა მხოლოდ პარლამენტთან, არამედ შემდეგ საპოლიციო მანქანაშიც. ჩაკვეტაძის თქმით, აქტივისტს მინიმუმ 10 სამართალდამცავი ურტყამდა.

2024 წლის 20 მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში 54 აქტივისტის საქმე განიხილებოდა. მათ შინაგან საქმეთა სამინისტრო ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციებზე გზის გადაკეტვას ედავებოდა. 

2024 წლის 21 მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ 2300 ლარით დააჯარიმა ზვიად დალაქიშვილი, “რუსული კანონის” მოწინააღმდეგე აქტივისტი, რომელიც სპეცრაზმმა ჯერ გაიტაცა და შემდეგ სასტიკად ცემა. 2200 ლარით დააჯარიმეს ასევე ე.წ. “რუსული კანონის” მოწინააღმდეგე აქტივისტი თორნიკე ქეთელაური. 

2024 წლის 24 მაისს,  მოსამართლე ნინო ენუქიძემ 6 აქტივისტი 500-500 ლარით დააჯარიმა. შსს აქტივისტებს ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე გზის გადაკეტვას ედავებოდა. 

2024 წლის 30 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე დგომისთვის აბიტურიენტი საბა პაპაშვილი სასამართლომ 500 ლარით დააჯარიმა. მას გამოძიება გზის გადაკეტვას ედავებოდა. 

2024 წლის 30 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე დგომისთვის მსახიობ ანანო მახარაძეს საქალაქო სასამართლოში შსს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას – გზის გადაკეტვას ედავებოდა. 

2024 წლის 31 მაისს, სამოქალაქო აქტივისტ ვიტალი გუგუჩიას და მისი ოჯახის წევრებს “ქართული ოცნების” მიერ კონტროლირებული ტელეკომპანია “POSTV” თანამშრომლები ფიზიკურად გაუსწორდნენ. დაპირისპირება მას შემდეგ დაიწყო, რაც სამეგრელოში, სოფელში, სამოქალაქო აქტივისტები იყვნენ ჩასულები, “POSTV”-იც ჩავიდა. ვიტალი გუგუჩიას ფიზიკურად “POSTV”-ის ოპერატორი გაუსწორდა. ოპერატორი თავს დაესხა ასევე მისი ოჯახის წევრებს.  ”POSTV-ის გადამღები ჯგუფის მხრიდან ვიტალი გეგუჩიაზე თავდასხმის შემდეგ, სპეციალურმა საგამოძიებო სამსახურმა გამოძიება “POSTV”-ის გადამღები ჯგუფის მიმართ ჟურნალისტური საქმიანობის ხელის შეშლის ფაქტზე დაიწყო.

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2025 წლის დეკემბერი

კონტექსტი

2025 წლის დეკემბერში დოკუმენტირებული ინციდენტები აჩვენებს როგორც საპროტესტო აქციებზე დაკავებებისა და ადმინისტრაციული პატიმრობების გაგრძელების ტენდენციას, ისე სამართლებრივი და საგამოძიებო მექანიზმების გაფართოებას სამოქალაქო საზოგადოების, მედიისა და ექსპერტების წინააღმდეგ. თვის განმავლობაში რუსთაველის გამზირსა და სხვა საპროტესტო ლოკაციებზე არაერთი აქტივისტი დააკავეს, ძირითადად შეკრების დროს გზის გადაკეტვის ან პოლიციისადმი დაუმორჩილებლობის ბრალდებებით.

ამავე პერიოდში დაფიქსირდა ფიზიკური ძალადობის შემთხვევაც აქტივისტის მიმართ, ასევე “ქართულმა ოცნებამ” მიიღო და აამოქმედა საკანონმდებლო ცვლილებები, რომლებიც მნიშვნელოვნად ამკაცრებს შეკრებისა და მანიფესტაციის რეგულირების საკითხს, მათ შორის წინასწარი შეტყობინების ვალდებულებისა და გადაადგილების შეზღუდვების დარღვევისთვის მკაცრი ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაწესებით.

დეკემბერში განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო BBC-ის საგამოძიებო ფილმთან დაკავშირებულმა გამოძიებამ, რომლის ფარგლებში სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა ექიმები, მკვლევრები და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლები სხვადასხვა სტატუსით გამოკითხვაზე დაიბარა. ეს პროცესი შეფასდა სამოქალაქო საზოგადოებაზე ზეწოლისა და დაშინებების სერიად. 

მთლიანობაში, დეკემბრის თვის ინციდენტები სამ ძირითად ტენდენციას გამოკვეთს: დაკავებებს საპროტესტო აქციებზე, შეკრების რეგულაციების გამკაცრებასა და ზეწოლას სამოქალაქო საზოგადოებაზე, მათ მიმართ საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარების გზით.

ინციდენტები:

2025 წლის 1-ლ დეკემბერს, დეკემბერს, BBC-მ გამოაქვეყნა ჟურნალისტური გამოძიება, რომლის თანახმადაც, საქართველოს ხელისუფლებამ 2024 წლის ანტისამთავრობო დემონსტრაციების დასაშლელად პირველი მსოფლიო ომის დროინდელი ქიმიური ნივთიერება გამოიყენა. გამოძიების ფარგლებში ჩატარდა 160-ზე მეტი საგამოძიებო მოქმედება და გამოიკითხა 93 მოწმე, მათ შორის – შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოქმედი და ყოფილი თანამშრომლები, ექიმები, ექსპერტები, ბრიტანული მაუწყებლის სიუჟეტის რესპონდენტები.

სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა BBC-ს ჟურნალისტური გამოძიების გამოქვეყნების სისხლის სამართლის კოდექსის 333-ე და 319-ე მუხლებით  დაიწყო. ეს მუხლებია სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტება და უცხოეთის ორგანიზაციისთვის მტრულ საქმიანობაში დახმარება. 

მათი თქმით, გამოძიების მიზანია დეტალურად დადგინდეს, “რა ინფორმაციას ეყრდნობოდა BBC-ის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის საფუძვლად გამოყენებული ადამიანების ინტერვიუები, მათ მიერ გახმოვანებული ცნობები და რამდენად რელევანტური შეიძლება იყოს ეს ინფორმაცია.“ 

სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური ფატად მიიჩნევს მხოლოდ იმას, რომ, „ერთი მხრივ, გავრცელებული მასალა შეიცავს დანაშაულის ნიშნებს, რომელიც, დადასტურების შემთხვევაში, მიმართულია მოქალაქეთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისაკენ, არსებითად არღვევს მათი და საზოგადოების კანონიერ ინტერესებს”, ხოლო „მეორე მხრივ, პირიქით, შეიცავს იმ დანაშაულის ნიშნებს, რომელიც უხეშად აზიანებს საქართველოს ეროვნულ ინტერესებს, მის საერთაშორისო იმიჯს, რეპუტაციას და მიმართულია სახელმწიფო ინტერესების ხელყოფისაკენ“.

2025 წლის 2 დეკემბერს, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა BBC-ის გამოძიებასთან დაკავშირებით მოქალაქეები უწყებაში გამოკითხვაზე დაიბარა. მათ შორის იყვნენ ექიმები გელა ღუნაშვილი და კონსტანტინე ჩახუნაშვილი, რომლებიც იმ კვლევის თანაავტორები არიან, რომელიც ამ საგამოძიებო ფილმში ფიგურირებს. ჩახუნაშვილი ტვ პირველთან“ საუბრისას აღნიშნავდა, რომ შეკითხვები ძირითადად ეხებოდა მის CV-ს და იმას, თუ რას ეხებოდა მათი სამეცნიერო ნაშრომები. ჩახუნაშვილმა აღნიშნა, რომ ინფორმაცია მათ ნაშრომზე საჯაროა და ნებისმიერ პირს შეუძლია გაეცნოს.

3 დეკემბერს, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა BBC-ს საგამოძიებო ფილმთან დაკავშირებით მოწმის სტატუსით გამოკითხვაზე დაიბარა „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ დირექტორი ეკა გიგაური და აქტივისტი მიხეილ ზაქარეიშვილი, რომელიც ექიმ კონსტანტინე ჩახუნაშვილის სამეცნიერო კვლევაში მონაწილეობდა. ეკა გიგაური მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე გამოიკითხა. მისი თქმით, ინტოქსიკაციასთან დაკავშირებით მისთვის კითხვები არ დაუსვამთ და სუს-ს ძირითადად აინტერესებდა, აიღო თუ არა გიგაურმა რაიმე სახის ანაზღაურება BBC-ისთვის კომენტარის მიცემაში, რაც „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ დირექტორის შეფასებით, გაუგებარი შეკითხვა იყო. 

3 დეკემბერს, მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე ექიმი დავით ჩახუნაშვილი და აკადემიკოსი გიორგი ჩახუნაშვილიც გამოიკითხნენ. დავით ჩახუნაშვილის თქმით, გამომძიებლებმა ექიმების ჯგუფის მიერ ჩატარებულ კვლევასთან დაკავშირებით დაუსვეს შეკითხვები და დაინტერესდნენ, იყო თუ არა კვლევაში საუბარი ნივთიერება „კამიტიზე“.

2025 წლის 6 დეკემბერს, თბილისში, მთავრობის ადმინისტრაციასთან გამართულ საპროტესტო აქციაზე, სამართალდამცავებმა აქტივისტი გიორგი მელითაური დააკავეს. აქცია-მსვლელობა სლოგანით – „რეჟიმი გვწამლავს, ჩატარდეს საერთაშორისო გამოძიება“ – პარლამენტის შენობიდან კანცელარიისკენ მიემართებოდა. დემონსტრანტები საერთაშორისო გამოძიების ჩატარებას და 2024 წლის ნოემბერ-დეკემბრის საპროტესტო აქციების დაშლის დროს გამოყენებული წყლის ჭავლში არსებული ნივთიერებების შესწავლას ითხოვდნენ.

2025 წლის 9 დეკემბერს, აქტივისტ რომან აკოფოვს საცხოვრებელ სახლთან დახვდნენ და ფიზიკურად გაუსწორდნენ. სოციალურ ქსელში ფოტოები აქტივისტმა თავად გამოაქვეყნა. 

2025 წლის 10 დეკემბერს, „ქართულმა ოცნებამ“ დაჩქარებული სახით განიხილა და მესამე მოსმენით მიიღო კანონპროექტი, რომლითაც სავალდებულო გახდა „ხალხის ან ტრანსპორტის სავალ ადგილას“ აქციის გამართვისთვის პოლიციის 5 დღით ადრე გაფრთხილება. გარდა ამისა, საკანონმდებლო ცვლილებების თანახმად, იკრძალება ტროტუარებზე „ხალხის თავისუფალი გადაადგილების შეფერხება“. „შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ კანონში შესული ახალი ცვლილებების მიხედვით, წესების დარღვევა (მათ შორის ტროტუარზე მოძრაობის შეფერხება ან აქციის 5 დღით ადრე შეუტყობინებლობა) პირველ შემთხვევაში ითვალისწინებს 15 დღემდე ადმინისტრაციულ პატიმრობას რიგითი მონაწილისთვის, ხოლო ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე პატიმრობას. ამავე კანონდარღვევის გამეორება უკვე სისხლის სამართლის დანაშაულად ითვლება

2025 წლის 12 დეკემბერს, რუსთაველის გამზირზე, სამოქალაქო აქტივისტი ნენე გაბლაია დააკავეს. სოციალურ ქსელში გავრცელებულ კადრებში ჩანს, რომ გაბლაიას რამდენიმე პოლიციელი დაკავების მანქანაში სვამს. 

2025 წლის 20 დეკემბერს, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე საპროტესტო აქციაზე ვითარება დაიძაბა. პოლიციამ აქტივისტი ისაკო დევიძე დააკავა. აქციის მონაწილეების თქმით, დევიძე ძალის გამოყენებით 10-მდე პოლიციელმა აიყვანა. 

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის 11-31 დეკემბერი

კონტექსტი

დეკემბრის მეორე ნახევარში სამოქალაქო აქტივისტების, საპროტესტო აქციებში მონაწილე მოქალაქეებისა და საჯარო სექტორში დასაქმებულთა მიმართ გამოიკვეთა სამართლებრივი, ადმინისტრაციული და ირიბი ზეწოლის პრაქტიკა. დეკემბრის მეორე ნახევარი გამოირჩევა საკანონმდებლო რეგულაციების გამკაცრებით, ასევე დაკავებებისა და შრომითი ურთიერთობების შეწყვეტის პრაქტიკის ზრდით. ქვემოთ მოცემულია დეკემბრის მეორე ნახევარში განვითარებული მოვლენების მიმოხილვა, რომელიც ეყრდნობა მედიაში გავრცელებულ ინფორმაციასა და საჯაროდ ხელმისაწვდომ წყაროებს და შესაძლოა არ ასახავდეს ყველა შემთხვევას.

კანონების გამკაცრება / საკანონმდებლო ცვლილებები: საანგარიშო პერიოდში პარლამენტმა მიიღო 2 საკანონმდებლო ცვლილებათა პაკეტი, რომლებიც ეხებოდა შეკრებებისა და მანიფესტაციების რეგულაციებს, ადმინისტრაციული სანქციების ზრდას, პოლიციაში სამსახურის წესებსა და საჯარო სამსახურის სამართლებრივ ჩარჩოს.

დაკავება: 11–31 დეკემბრის პერიოდში ადმინისტრაციული წესით დააკავეს სულ მცირე 16 პირი, ხოლო სისხლის სამართლის წესით – სულ მცირე 16 პირი. 

ადმინისტრაციული წარმოება/სიტყვიერი შენიშვნა: ადმინისტრაციული საქმეების სასამართლო განხილვის შედეგად, სულ მცირე 4 პირს გამოუცხადეს სიტყვიერი შენიშვნა: 

ფინანსური სანქციები: ადმინისტრაციული საქმეების ფარგლებში ფინანსური სანქცია დაეკისრა სულ მცირე 3 პირს; ჯარიმების საერთო ოდენობამ შეადგინა 6,700 ლარი.

ფიზიკური ძალადობა / არასათანადო მოპყრობა: სულ მცირე 8 შემთხვევაში აქტივისტები მიუთითებდნენ ფიზიკურ ძალადობაზე ან არასათანადო მოპყრობაზე, მათ შორის დაკავების, ტრანსპორტირების, პოლიციის განყოფილებაში ყოფნის ან სასამართლო განხილვის კონტექსტში.

ქონების / პირადი ნივთების ჩამორთმევა: სულ მცირე 3 შემთხვევაში დაკავებებს თან ახლდა პირადი ნივთების, მათ შორის მობილური ტელეფონების, სავარაუდო უკანონო ჩამორთმევა ან დაუბრუნებლობა.

ირიბი ზეწოლა / „Chilling Effect“: გამოვლინდა სულ მცირე 3 განსხვავებული პრაქტიკა, მათ შორის აქტივისტების გამოკითხვაზე ან „გასაუბრებაზე“ დაბარება, მიგრაციული მექანიზმების გამოყენება საპროტესტო აქციებში მონაწილე უცხო ქვეყნის მოქალაქეების მიმართ და საჯარო სამსახურში დასაქმებულ პირებზე ზეწოლა. შრომითი ხელშეკრულება შეუწყვიტეს ან აღარ გაუგრძელეს სულ მცირე 24 საჯარო სექტორში დასაქმებულ პირს.

11 დეკემბერი

საქართველოს პარლამენტში „ქართულმა ოცნებამ“ პირველი მოსმენით მხარი დაუჭირა საკანონმდებლო ცვლილებათა პაკეტს, რომელიც მოიცავდა პიროტექნიკის რეგულაციასა და „პოლიციის შესახებ“ კანონში ცვლილებებს. პაკეტის ფარგლებში ინიცირებული ცვლილებები ითვალისწინებდა პიროტექნიკური ნაწარმის იმპორტის, ექსპორტის, წარმოებისა და რეალიზაციის სპეციალური ნებართვის რეჟიმში მოქცევას. ამასთან, პიროტექნიკა დაემატა იმ ნივთების ჩამონათვალს, რომელთა ქონაც დემონსტრაციების დროს აკრძალული იქნებოდა. ამავე პაკეტში შეტანილი „პოლიციის შესახებ“ კანონში ცვლილებები არეგულირებდა პოლიციაში მიღების წესს, მათ შორის სპეციალური კონკურსის გარეშე დანიშვნის შესაძლებლობას მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული პირობებით.

11 დეკემბერს, არასამთავრობო ორგანიზაციებმა გაავრცელეს ერთობლივი განცხადება, რომლის მიხედვითაც პოლიციას მოქალაქეთა ნაწილი გამოსაკითხად იძულებით გადაჰყავს.  განცხადებაში აღწერილი პრაქტიკა შეფასებული იყო როგორც შესაძლო ზეწოლის მექანიზმი. ორგანიზაციები ასევე მიუთითებდნენ, რომ ადვოკატებს რიგ შემთხვევებში არ ეძლეოდათ შესაბამის პირებთან შეხვედრის შესაძლებლობა.

ამავე დღეს, გავრცელდა ინფორმაცია, რომ საპროტესტო აქციებში მონაწილე უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს მიგრაციის დეპარტამენტში იბარებდნენ. „სოციალური სამართლიანობის ცენტრის“ ინფორმაციით, არასამთავრობო ორგანიზაციების სამართლებრივი დახმარების ქსელის ცხელ ხაზზე ბოლო დღეებში შესული ინფორმაციის თანახმად, საპროტესტო აქციებში მონაწილე უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს მიგრაციის დეპარტამენტში იბარებენ. პარალელურად, გავრცელებული ინფორმაციით, მიგრაციის დეპარტამენტში გამოცხადებულ ერთ-ერთ პირს იძულებით დაატოვებინეს საქართველოს ტერიტორია სხვა ქვეყნის გავლით. ორგანიზაცია აღნიშნავს, რომ მშვიდობიან დემონსტრაციებში მონაწილეობის გამო უცხო ქვეყნის მოქალაქეების ქვეყნიდან გაძევება არ შეესაბამება ეროვნულ კანონმდებლობასა და საერთაშორისო სტანდარტებს.

11 დეკემბერს, ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, ბოლნისის საჯარო სკოლის მასწავლებლელსა და სამოქალაქო აქტივისტს, ფიქრია ეპიტაშვილს თავს დაესხნენ. გავრცელებული ინფორმაციით, ეპიტაშვილს უცნობი პირი მიუახლოვდა და სახის არეში სამართებელი გადაუსვა. მომხდარის შესახებ ინფორმაცია თავდაპირველად სოციალურ ქსელში გავრცელდა. თავად ეპიტაშვილმა საჯაროდ განაცხადა, რომ მას სამედიცინო დახმარება გაეწია და ფაქტზე გამოძიება დაიწყო. მის მიერ გამოქვეყნებულ განცხადებაში ინციდენტი შეფასებულია როგორც ძალადობისა და დაშინების აქტი, რომელიც უკავშირდება ქვეყანაში მიმდინარე პროცესებსა და მის სამოქალაქო პოზიციას.  

12 დეკემბერი

გურამ ხუტაშვილი  11 დეკემბერს დააკავეს. მას ბრალად ედება 112-ის სათვალთვალო კამერების დაზიანება, რაც 3-დან 6 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.  ბრალდებული წინასწარ პატიმრობაში რჩება, მიუხედავად აღიარებისა, სინანულისა და ზარალის ანაზღაურების მზადყოფნისა. დაცვის მხარის პოზიციით, ამ პირობებში პატიმრობის გამოყენება სადამსჯელო ხასიათს ატარებს. საქმის მიხედვით, ბრალდებული აცხადებს, რომ კამერების დაზიანება მისი მიზანი არ ყოფილა. გურამ ხუტაშვილის საქმე გაერთიანდა დანიელ მუმლაძის საქმესთან, რომელიც 9 დეკემბერს დააკავეს. მიუხედავად იმისა, რომ საქმეები ჯგუფური დანაშაულის კვალიფიკაციას ეხება, აღკვეთის ღონისძიების შეფარდების სასამართლო სხდომები ცალ-ცალკე ჩატარდა. არსებითი განხილვა კი ერთიან წარმოებაში წარიმართება.

12 დეკემბერს თბილისში ადმინისტრაციული წესით დააკავეს „რონდელის ფონდის“ მკვლევარი ვატო ბჟალავა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზე (პოლიციის მოთხოვნაზე დაუმორჩილებლობა). გავრცელებული ინფორმაციით, იგი ირაკლი აბაშიძის ქუჩაზე, ძაღლის გასეირნებისას აიყვანეს. დაცვის მხარის განცხადებით, დაკავების შემდეგ ბჟალავას მიმართ პოლიციის განყოფილებაში ადგილი ჰქონდა შესაძლო ფიზიკურ ძალადობას და მასგან მოითხოვდნენ ტელეფონის პაროლს. ადმინისტრაციულ ოქმში მითითებული იყო წინააღმდეგობის გაწევა, თუმცა გავრცელებული ვიდეომასალის მიხედვით, დაკავებული სამართალდამცავებს წინააღმდეგობის გარეშე გაჰყვა

თბილისში, პოეტ ზვიად რატიანს საცხოვრებელი კორპუსის სადარბაზოსთან თავს დაესხნენ. მისი განცხადებით, მას ფიზიკურად გაუსწორდა რამდენიმე პირი, რის შედეგადაც მიიღო დაზიანებები. რატიანი მანამდე, 29 ნოემბერს, საპროტესტო აქციაზე ადმინისტრაციული წესით იყო დაკავებული. სასამართლომ მას 8-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა, ხოლო 9 დეკემბერს გაათავისუფლეს.

13 დეკემბერი

საქართველოს პარლამენტმა დაჩქარებული წესით, სამი მოსმენით მიიღო ცვლილებები „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონში. ცვლილებები შეეხო ვაკანტურ თანამდებობებზე დანიშვნის წესს, მოხელეთა შეფასების მექანიზმებსა და რეორგანიზაციის რეგულირებას. კანონით განისაზღვრა, რომ პირველადი სტრუქტურული ერთეულების ხელმძღვანელები და მათი მოადგილეები ადმინისტრაციული ხელშეკრულებით დასაქმებული პირები გახდებიან. ხელისუფლების წარმომადგენლების განცხადებით, ცვლილებები ავტომატურად არ იწვევს სამსახურებრივი ურთიერთობების შეწყვეტას და რეორგანიზაციის შემდეგ კონკურსის შედეგები განსაზღვრავს თანამშრომელთა სტატუსს.

ცვლილებები კრიტიკულად შეფასდა იურისტებისა და სამოქალაქო სექტორის მიერ. გამოთქმული შეფასებების თანახმად, ახალი რეგულაციები ამცირებს საჯარო მოხელეთა შრომითი დაცვის გარანტიებს, ცვლის შეფასების წესებს და ზღუდავს სასამართლო კონტროლის ეფექტიანობას. არასამთავრობო ორგანიზაციების, მათ შორის საიას შეფასებით, ცვლილებებით სუსტდება უფლებების დაცვის მექანიზმები და იზრდება საჯარო სამსახურის პოლიტიზაციის რისკი. სახალხო დამცველმა ასევე გააკრიტიკა როგორც საკანონმდებლო პროცესი, ისე მიღებული ნორმების შინაარსი, განსაკუთრებით რეორგანიზაციის საფუძვლებზე გათავისუფლებული პირებისთვის უფლებაში აღდგენის გაუქმების ნაწილში.

ამავე დღეს, საქართველოს პარლამენტმა დაჩქარებული წესით მიიღო საკანონმდებლო ცვლილებათა პაკეტი, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის შეკრებებსა და მანიფესტაციებთან დაკავშირებულ რეგულაციებს, ადმინისტრაციულ სანქციებსა და პოლიციაში სამსახურის წესებს. პაკეტი რამდენიმე კანონში შეტანილ ცვლილებებს აერთიანებს, მათ შორის „შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ კანონში, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსსა და „პოლიციის შესახებ“ კანონში.

ცვლილებებით აიკრძალა შეკრების ან მანიფესტაციის მონაწილეების მიერ პიროტექნიკის, ლაზერული ან მკვეთრი გამოსხივების მქონე საშუალებების ტარება, აგრეთვე სახის ნიღბით ან სხვა საშუალებით დაფარვა. კანონით განისაზღვრა, რომ იმ პირთა ნუსხას, რომელთათვისაც სახის დაფარვა დასაშვები იქნება, შინაგან საქმეთა მინისტრი დაადგენს. აღნიშნული შეზღუდვები გამოქვეყნებისთანავე ამოქმედდება.

„პოლიციის შესახებ“ კანონში შეტანილი ცვლილებით განისაზღვრა, რომ სპეციალური კონკურსის გარეშე პოლიციაში მიღების წესი და პირობები მინისტრის ბრძანებით განისაზღვრება.

ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში განხორციელებული ცვლილებებით მნიშვნელოვნად გაიზარდა ჯარიმები სხვადასხვა სამართალდარღვევებზე, მათ შორის შეკრების წესების დარღვევაზე, ვანდალიზმსა და გზის გადაკეტვასთან დაკავშირებულ ქმედებებზე. ასევე გაფართოვდა ადმინისტრაციული დაკავებისა და ნივთების ჩამორთმევის სამართლებრივი საფუძვლები

“ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციიამ” აღნიშნული ცვლილებები შეაფასა, როგორც არადემოკრატიული და რეპრესიული შინაარსის საკანონმდებლო ინიციატივები. 

 14 დეკემბერი

თბილისის საქალაქო სასამართლომ ვატო ბჟალავას 4-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. იგი 12 დეკემბერს თბილისში, ირაკლი აბაშიძის ქუჩაზე ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზე დააკავეს. სასამართლო სხდომაზე ბჟალავამ განაცხადა, რომ დაკავებისას სამართალდამცავებისთვის წინააღმდეგობა არ გაუწევია. მისივე განმარტებით, პოლიციის განყოფილებაში ერთ-ერთმა თანამშრომელმა მასზე ფიზიკურად იძალადა და მოსთხოვა მობილური ტელეფონის კოდი.

პარტია „დროას“ ინფორმაციით, ადმინისტრაციული წესით დააკავეს პარტიის წევრი და პოლიტიკური აქტივისტი ნიკო ქვაცაბაია. თავდაპირველად პარტია მიუთითებდა, რომ მისი ადგილსამყოფელი უცნობი იყო. მოგვიანებით ადვოკატის განცხადებით დადასტურდა, რომ ქვაცაბაია ადმინისტრაციული წესით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზე დააკავეს. იგი გადაყვანილია დიღმის იზოლატორში. დაცვის მხარის განმარტებით, დაკავებულს დაზიანებები არ აღენიშნებოდ

15 დეკემბერი

ადვოკატის ინფორმაციით, აქტივისტი ნიკო მანაგაძე ადმინისტრაციული წესით დააკავეს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე. გავრცელებული ცნობებით, დაკავება თბილისში, კოსტავას ქუჩაზე განხორციელდა, როდესაც იგი აქციიდან ბრუნდებოდა. დაცვის მხარის განცხადებით,  მანაგაძე სამოქალაქო ტანსაცმელში ჩაცმულმა პირებმა დააკავეს. ადვოკატისვე განცხადებით, დაკავების შემდგომ, მასთან შევიდა ერთ-ერთი პირი და უხეშად ეუბნებოდა, თუ რატომ დადის აქციებზე და როდემდე აპირებს ასე გაგრძელებას. გარდა ამისა,  დაკავებამდე რამდენიმე საათით ადრე მანაგაძე შსს-მ გამოკითხვაზე დაიბარა. აქტივისტმა სამმართველოში მისვლაზე უარი თქვა და მაგისტრი მოსამართლის წინაშე გამოკითხვა მოითხოვა.

16 დეკემბერი

16 დეკემბერს, მედიაში და სოციალური ქსელების საშუალებით გავრცელდა არაერთი განცხადება, რომლის მიხედვითაც დემონსტრანტები მიუთითებდნენ, რომ დაკავებებისა და აქციების დაშლის პროცესში მათი პირადი ნივთები, მათ შორის მობილური ტელეფონები, ჩამოართვეს. რესპონდენტთა ნაწილმა აღწერა შემთხვევები, სადაც ნივთების ჩამორთმევა მათი თქმით ხდებოდა ყოველგვარი პროცედურული დოკუმენტაციის გარეშე და არაიდენტიფიცირებადი, ხშირად ნიღბიანი პირების მიერ. აღნიშნულ პრაქტიკაზე საუბრობდნენ დემონსტრანტები, მათ შორის გიორგი ბრეგვაძე, ბესიკ ლიპარტელიანი, გია ჯვარშეიშვილი და სალომე ზანდუკელი. აქტივისტები ასევე აცხადებდნენ, რომ სპეციალური აპლიკაციების მეშვეობით მათი მოწყობილობების ლოკაცია შინაგან საქმეთა სამინისტროს ადმინისტრაციულ შენობებთან ფიქსირდებოდა.

არასამთავრობო ორგანიზაციებმა აღნიშნული პრაქტიკა საჯაროდ შეაფასეს როგორც შესაძლო უკანონო ჩამორთმევის ან მითვისების შემთხვევები და მიუთითეს, რომ მსგავსი ქმედებები, სამართლებრივი შეფასების შემთხვევაში, შესაძლოა შეიცავდეს როგორც ქონებრივი, ისე სამოხელეო დანაშაულის ნიშნებს. მათი განცხადებით, რიგ შემთხვევებში ნივთების ჩამორთმევა არ იყო ასახული შესაბამის ოქმებში, ხოლო დაზარალებულებს ნივთები გათავისუფლების შემდეგ არ დაბრუნებიათ.

შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გავრცელებულ ბრალდებები უარყო და განაცხადა, რომ პოლიცია მოქმედებდა კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში. უწყების განმარტებით, „პოლიციის შესახებ“ კანონისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის საფუძველზე, პოლიციას უფლება აქვს კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში დროებით ჩამოართვას პირს ნივთი. სამინისტროს განცხადებით, კანონიერად ჩამორთმეული პირადი ნივთები დაკავებულებს გათავისუფლებისთანავე უბრუნდებათ,

დავით გოგილაშვილის  საქმეზე სასამართლო პროცესი 17 დეკემბერს გაიმართა, გოგილაშვილი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზეა დაკავებული, რაც პოლიციის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას გულისხმობს.  იგი 30 ნოემბერს საპროტესტო აქციაზე დააკავეს. მედიაში გავრცელებული ცნობებით, დაკავების შემდეგ გოგილაშვილი სამედიცინო დაწესებულებაში გადაიყვანეს, მას თავის ტრამვა  და სახეზე დაზიანებები აღენიშნებოდა. გოგილაშვილი მიუთითებს, რომ დაკავების დროს მასზე ფიზიკურად იძალადეს. მისი განმარტებით,იგი სპეცრაზმმა დააკავა, სასტიკად სცემა, 9 საათი მიკროავტობუსში სისხლდენით გამოკეტა და ბოლოს გაძარცვა კიდეც.  მიუხედავად აღნიშნული გარემოებებისა, სამართალდამცავი ორგანოები მას ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას ედავებიან.

19 დეკემბერი

თბილისის საქალაქო სასამართლოში გაიმართა საპროტესტო აქციის მონაწილის გიორგი ჩუტკერაშვილის სასამართლო პროცესი. იგი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზე სამართალდამრღვევად იქნა ცნობილი და 2000 ლარით დაჯარიმდა.

სასამართლო სხდომაზე ჩუტკერაშვილმა განაცხადა, რომ იგი 2 დეკემბერს, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე საპროტესტო აქციაზე დააკავეს. მისი განმარტებით, დაკავება სპეციალური დანიშნულების რაზმის თანამშრომლებმა განახორციელეს. ჩუტკერაშვილი მიუთითებდა, რომ დაკავებისას მის მიმართ ადგილი ჰქონდა ფიზიკურ ძალადობასა და არასათანადო მოპყრობას. მისივე განცხადებით, დაკავების შედეგად მას ჯანმრთელობის პრობლემები განუვითარდა, მათ შორის მხედველობის გაუარესება, მას მხედველობის 20% დააკლდა. ჩუტკერაშვილი ასევე აცხადებდა, რომ ოფიციალურ დოკუმენტაციაში მითითებული დაზიანებები არ ასახავდა მის რეალურ მდგომარეობას.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ შშმ პირების უფლებათა აქტივისტი გია ჯვარშეიშვილი პოლიციელის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობისთვის 2200 ლარით დააჯარიმა. ჯვარშეიშვილი 2 დეკემბერს, თბილისში, ბესიკის ქუჩაზე დააკავეს. სასამართლო სხდომაზე მან განაცხადა, რომ დაკავების დროს მის მიმართ ადგილი ჰქონდა ფიზიკურ ძალადობას, სიტყვიერ შეურაცხყოფასა და მუქარას. მისი განმარტებით, აღნიშნული ქმედებები განხორციელდა სამართალდამცავების მხრიდან.

ჯვარშეიშვილის მიერ ძალადობის შესახებ გაკეთებული განმარტების დროს მოსამართლემ აღნიშნა, რომ მოცემული საკითხები ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის განხილვის საგანს არ წარმოადგენდა და მიუთითა, რომ შესაძლო არასათანადო მოპყრობის ფაქტებზე რეაგირებისთვის შესაბამის უწყებას უნდა მიემართა. მედიაში მანამდე გავრცელებული ინფორმაციით, ჯვარშეიშვილი მიუთითებდა, რომ დაკავების შედეგად მიიღო ჯანმრთელობის დაზიანებები. ამავე ცნობების მიხედვით, იგი ასევე საუბრობდა პირადი ნივთების ჩამორთმევის შესახებ.

20 დეკემბერი

ა(ა)იპ „გორელ ფოტოგრაფთა კლუბის“ განცხადებით, გორის მუნიციპალიტეტის მერიამ მათთან გაფორმებული ხელშეკრულების შეწყვეტა ინსტალაციის – „საომარი ქალაქი ბოდიშს არ იხდის“ გახსნიდან რამდენიმე დღეში მოითხოვა. ორგანიზაციის შეფასებით, ხელშეკრულების შეწყვეტა უკავშირდება მათ მიერ განხორციელებულ შემოქმედებით საქმიანობას და გამოხატვის თავისუფლებას. კლუბმა მერიის გადაწყვეტილებას არ დაეთანხმა და სამართლებრივი დავის დაწყების შესახებ განაცხადა.

მოგვიანებით გორის მუნიციპალიტეტის მერიამ გაავრცელა განმარტება, რომლის მიხედვითაც ხელშეკრულების შეწყვეტა განხორციელდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების საფუძველზე. მერიის განცხადებით, მუნიციპალიტეტს შეთანხმების შეწყვეტის უფლება ჰქონდა, ხოლო გადაწყვეტილების მიზეზად დასახელდა აღნიშნულ სივრცეში ინოვაციების ცენტრის მოწყობის გეგმა.

ადმინისტრაციული წესით დააკავეს პარტია „ახლის“ ახალციხის ოფისის წარმომადგენელი  და პოლიტიკური აქტივისტი დავით ახალკაცი. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, იგი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 116-ე და 173-ე მუხლების საფუძველზე დააკავეს, რაც წვრილმან ხულიგნობასა და სამართალდამცავის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას გულისხმობს.მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, დაკავებამდე სიტყვიერი დაპირისპირება დაფიქსირდა დავით ახალკაცსა და ახალციხის მერის მოადგილეს შორის. გავრცელებული ცნობებით, ინციდენტი საახალწლო ღონისძიების მიმდინარეობის დროს მოხდა.

23 დეკემბერი

თბილისის საქალაქო სასამართლომ საპროტესტო აქციების დროს დაკავებული საბა ქევხიშვილი ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნო და სიტყვიერი გაფრთხილება მისცა. მას ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ჩადენას ედავებოდნენ, რაც სამართალდამცავის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას გულისხმობს. ქევხიშვილი 1 დეკემბერს დააკავეს. ქევხიშვილის განცხადებით, დაკავების შემდეგ მის მიმართ განხორციელდა ფიზიკური და სიტყვიერი ძალადობა. „სოციალური სამართლიანობის ცენტრის“ ცნობით, „ნიღბიანმა სპეცრაზმელების მიერ განხორციელებული სასტიკი ფიზიკური ანგარიშსწორების შედეგად, მას დაზიანებები აღენიშნებოდა სახის არეში – ცხვირის და ყბის ძვლების, ასევე თვალბუდის მოტეხილობისა და ტვინის შერყევის სახით“.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ საპროტესტო აქციაზე დაკავებულ მსახიობ გიორგი ბახუტაშვილს ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის სახით სიტყვიერი გაფრთხილება შეუფარდა. სასამართლო სხდომაზე ბახუტაშვილმა განმარტა, რომ მისი დაკავება იმ ვითარებაში მოხდა, როდესაც იგი პოლიციელს მოუწოდებდა, არ დაეკავებინა შეუძლოდ მყოფი მოქალაქე. მისი თქმით, სამართალდამცავთან ფიზიკურ კონტაქტში არ შესულა და მხოლოდ სიტყვიერად მიმართავდა. ბახუტაშვილის განცხადებით, დაკავება სწორედ აღნიშნული ეპიზოდის დროს განხორციელდა.

26 დეკემბერი

გავრცელებული ინფორმაციით, დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ეროვნულ სააგენტოში დასაქმებულ თანამშრომელთა ნაწილს 2025 წლიდან შრომითი ხელშეკრულებები აღარ გაუგრძელდათ. იუსტიციის სამინისტროს განმარტებით, ხელშეკრულებები დაახლოებით 10-მდე თანამშრომელს შეუწყდა.

ხელშეკრულებისშეწუყვეტის შესახებ საჯაროდ განაცხადეს სოციალური მუშაკებმა –  ანა ენდელაძემ და მარიამ სირაძემ. მათი განცხადებით, გადაწყვეტილება მათთვის მოულოდნელი იყო და შესაბამისი წერილობითი დასაბუთება არ მიუღიათ. ორივე მათგანი მიუთითებდა, რომ მათ მიმართ მანამდე დისციპლინური ან პროფესიული ხასიათის პრეტენზიები არ არსებობდა.

საჯარო განცხადება გაავრცელა ასევე მედიატორმა – გიორგი აბულაძემ, რომელმაც ხელშეკრულების შეწყვეტა საკუთარ პოლიტიკურ პოზიციას დაუკავშირა. მისი განცხადებით, სააგენტომ ხელშეკრულებები სამ მედიატორს აღარ გაუგრძელა.

„სოციალურ მუშაკთა გაერთიანების“ ინფორმაციით, ხელშეკრულებების შეწყვეტა შეეხო რამდენიმე სოციალურ მუშაკს. ორგანიზაციამ აღნიშნული პროცესი საეჭვოდ მიიჩნია და შესაძლო პოლიტიკური ნიშნით გადაწყვეტილებებზე მიუთითა. თავის მხრივ, იუსტიციის სამინისტრომ და სააგენტომ უარყვეს პოლიტიკური მოტივაცია და განაცხადეს, რომ გადაწყვეტილებები მოკლევადიანი ხელშეკრულებების ვადის ამოწურვას უკავშირდებოდა.

ამავე დღეს, თბილისის მერიის შშმ პირთა პროგრამების კოორდინატორი გიგა სოფრომაძე, რომელიც აღნიშნულ პოზიციაზე დაახლოებით 8 წლის განმავლობაში მუშაობდა, სამსახურიდან გაათავისუფლეს. მის მიერ საჯაროდ გავრცელებული დოკუმენტების მიხედვით, ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლად დასახელდა შტატგარეშე პოზიციის საჭიროების არარსებობა. დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ მერიის მიერ განხორციელებულ პროგრამებს უკვე ჰყავთ კოორდინატორები, რის გამოც აღნიშნული პოზიციის არსებობა საჭიროებას აღარ წარმოადგენს. ხელშეკრულების შეწყვეტის ბრძანებას ხელს კახა კალაძე აწერს.

თავის მხრივ, გიგა სოფრომაძემ განაცხადა, რომ გადაწყვეტილება მისთვის მოულოდნელი იყო და მის პროფესიულ საქმიანობასთან დაკავშირებული პრეტენზიები მანამდე არ მიუღია.

მოგვიანებით, 27 დეკემბერს, თბილისის მერმა კახა კალაძემ განაცხადა, რომ სოფრომაძის გათავისუფლება პოლიტიკური ნიშნით არ მომხდარა. მისი განმარტებით, სოფრომაძე შტატგარეშე, ხელშეკრულებით დასაქმებული თანამშრომელი იყო, რომელსაც ხელშეკრულების ვადა ამოეწურა და მისი გაგრძელების საჭიროება აღარ არსებობდა.

საჯაროდ ხელმისაწვდომი ინფორმაციით, გიგა სოფრომაძე მონაწილეობდა მიმდინარე საპროტესტო აქციებში და საკუთარ პოზიციას საჯაროდ გამოხატავდა.

ორგანიზაცია „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ გამოეხმაურა შშმ პირთა უფლებების აქტივისტისა და უფლებადამცველის თათია დათაშვილის მიმართ სოციალურ ქსელში გავრცელებულ შეურაცხმყოფელ და მუქარის შემცველ შეტყობინებებს. გავრცელებული ინფორმაციით, თათია დათაშვილმა განაცხადა, რომ სოციალურ ქსელ „ფეისბუქში“ მომხმარებელმა – მარინა კირთაძემ  მის მიმართ შეურაცხმყოფელი განცხადებები გაავრცელა და მუქარის შემცველი ხმოვანი შეტყობინებები გაუგზავნა. დათაშვილის განმარტებით, აღნიშნული ქმედებები უკავშირდებოდა მის სამოქალაქო პოზიციასა და უფლებადაცვით საქმიანობას. „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ (PHR) განცხადებით, დათაშვილმა შეურაცხმყოფელი და მუქარის შემცველი შეტყობინებები მისი აქტივიზმისა და საჯაროდ გამოხატული პოზიციის გამო მიიღო. ორგანიზაციამ აღნიშნულ ფაქტზე სამართალდამცავ ორგანოებს მიმართა და შესაბამისი რეაგირება მოითხოვა

27 დეკემბერი

ორგანიზაცია „საფარის“ განცხადებით, ისინი სამართლებრივ დახმარებას გაუწევენ ქალთა მარშის მონაწილეს – ქეთევან მესხს, რომელიც, გავრცელებული ინფორმაციით, 25 დეკემბერს, ორბელიანის მოედანზე ფიზიკური ძალადობის მსხვერპლი გახდა. გავრცელებული ცნობებით, ინციდენტი ქალთა მარშის მიმდინარეობისას მოხდა. არსებული ინფორმაციით, უცნობი პირი მარშის მონაწილეებს სიტყვიერ შეურაცხყოფას აყენებდა, რის შემდეგაც ქეთევან მესხს ფიზიკურად გაუსწორდა. დაზარალებულის განცხადებით, მან მიიღო სხეულის დაზიანებები.

თბილისის მერიის ყოფილმა თანამშრომელმა ნინო კიკნაძემ საჯაროდ განაცხადა, რომ მუნიციპალიტეტმა მას შრომითი ხელშეკრულება შეუწყვიტა. მისი განცხადებით, გადაწყვეტილების შესახებ 27 დეკემბერს აცნობეს და განუმარტეს, რომ ხელშეკრულება 2025 წლის 1 იანვრიდან აღარ გაგრძელდებოდა. ნინო კიკნაძის განმარტებით, ხელშეკრულების შეწყვეტა უკავშირდება მის მიერ საჯაროდ გამოხატულ პოლიტიკურ პოზიციას. კიკნაძე მიუთითებდა, რომ წლების განმავლობაში თბილისის მერიის ფარგლებში თანამშრომლობდა საერთაშორისო კულტურულ პროექტებზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ საპროტესტო აქციაზე დაკავებულ საბა სხვიტარიძეს ადმინისტრაციულ საქმეზე 2 500 ლარის ოდენობის ჯარიმა დააკისრა. გადაწყვეტილება მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ მიიღო. საბა სხვიტარიძის მიმართ ადმინისტრაციული სამართალწარმოება მიმდინარეობდა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე პრიმა მუხლის მე-4 ნაწილით, 166-ე და 173-ე მუხლებით, რაც გზის სავალი ნაწილის ხელოვნურად გადაკეტვას, წვრილმან ხულიგნობასა და პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას გულისხმობს. ადვოკატის განმარტებით, აღნიშნული საქმეები სასამართლომ ერთობლივად განიხილა. სასამართლო სხდომაზე საბა სხვიტარიძემ დაკავების გარემოებებთან დაკავშირებით განაცხადა, რომ მისი დაკავება პოლიციასთან ფიზიკური ინციდენტის შემდეგ მოხდა. მისი განმარტებით, დაკავების პროცესში მასზე განხორციელდა ფიზიკური ძალადობა. ამავე პერიოდში საბა სხვიტარიძე სისხლის სამართლის საქმის ფარგლებში პატიმრობაში იმყოფებოდა, იგი 5 დეკემბერს დააკავეს. დაკავების შემდეგ მან ისაუბრა სამართალდამცავების მხრიდან არასათანადო მოპყრობის შესახებ.

მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, თბილისის მერიის თანამშრომელთა ნაწილზე შესაძლო ზეწოლის შესახებ განცხადებები გავრცელდა. ანონიმური წყაროს ინფორმაციით, მერიის თანამშრომლებს მოუწოდებდნენ, უკან გაეტანათ ევროკავშირთან დაკავშირებული საჯარო განცხადების ხელმოწერები, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი შრომითი ხელშეკრულებების გაუგრძელებლობაზე მიუთითებდნენ.

ამავე ინფორმაციით, ერთ-ერთ სტრუქტურულ ერთეულში ხელმძღვანელ პირს დაევალა განცხადებაზე ხელმომწერი თანამშრომლების გათავისუფლება, რის შემდეგაც, გავრცელებული ცნობებით, მან თანამდებობა დატოვა.აღნიშნულ გარემოებებზე საჯაროდ ისაუბრა მერიის ყოფილმა თანამშრომელმა – გიგა სოფრომაძემ, რომელმაც განაცხადა, რომ განცხადების ხელმომწერ თანამშრომლებზე ზეწოლა მიმდინარეობდა. მისი განმარტებით, ხელმომწერთა რაოდენობა შემცირდა. სოფრომაძემ მიუთითა შესაბამის დოკუმენტზე, რომლის მიხედვითაც, თავდაპირველად განცხადებას დაახლოებით 240 თანამშრომელი აწერდა ხელს, მოგვიანებით კი ხელმოწერების რაოდენობა შემცირდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ 7 დეკემბერს დაკავებული სანდრო ბუკია ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნო. მოსამართლე ნინო ენუქიძის გადაწყვეტილებით, იგი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზე სამართალდამრღვევად იქნა ცნობილი და სიტყვიერი გაფრთხილება მიეცა. გავრცელებული ინფორმაციით, სანდრო ბუკია 7 დეკემბერს, რუსთაველის მეტროს მიმდებარე ტერიტორიაზე დააკავეს. მედიის ცნობით, დაკავება განხორციელდა იმ დროს, როდესაც იგი გადაადგილდებოდა. მედიაში გავრცელებული ცნობებით, დაკავების დროს ოჯახის წევრი მიუთითებდა დაკავებულის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე.

გავრცელებული ინფორმაციით, რუსთავის მუნიციპალიტეტის სარეაბილიტაციო-განმავითარებელი ცენტრიდან გაათავისუფლეს ქცევითი თერაპევტი  სალომე მჭედლიძე. მისი განცხადებით, შრომითი ხელშეკრულება, რომლის ვადაც 31 დეკემბერს იწურებოდა, 2025 წლიდან აღარ გაუგრძელდა. სალომე მჭედლიძის განმარტებით, იგი ჩართული იყო ABA თერაპიისა და რეაბილიტაცია-აბილიტაციის პროგრამებში. მისი განცხადებით, ხელშეკრულების შეწყვეტის მიზეზად მხოლოდ ხელშეკრულების ვადის ამოწურვა დაუსახელეს, ხოლო გადაწყვეტილებას იგი საკუთარ პოლიტიკურ პოზიციას უკავშირებს. მისივე ინფორმაციით, ხელშეკრულება აღარ გაუგრძელდა კიდევ ერთ ქცევით თერაპევტს, ხოლო ორმა თანამშრომელმა, გავრცელებული ცნობებით,  სამსახური მათდამი სოლიდარობის მიზნით დატოვა

თბილისის საქალაქო სასამართლომ საპროტესტო დემონსტრაციების მონაწილე ბილალ დუიშვილი ადმინისტრაციული სამართალწარმოების ფარგლებში სიტყვიერი გაფრთხილებით გაათავისუფლა. გადაწყვეტილება მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ მიიღო. გავრცელებული ინფორმაციით, ბილალ დუიშვილი 4 დეკემბერს საპროტესტო აქციის მიმდინარეობისას დააკავეს. არსებული ცნობებით, დაკავების პროცესში იგი მიუთითებდა სამართალდამცავების მხრიდან ფიზიკურ ძალადობაზე. ამავე ინფორმაციით, დაკავების დროს მას ჩამოართვეს პირადი ნივთები. მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, დაკავების შემდეგ ბილალ დუიშვილი სამედიცინო დაწესებულებაში გადაიყვანეს. გავრცელებული ცნობებით, მას აღენიშნებოდა ცხვირის მოტეხილობა, მრავლობითი დაჟეჟილობები და ტვინის შერყევა, რის გამოც იგი კლინიკაში რამდენიმე დღის განმავლობაში იმყოფებოდა.

27 დეკემბერს, თბილისის მერიიდან გაათავისუფლეს მერიის მედიის ურთიერთობის სამსახურის თანამშრომელი თაია მახარაშვილი. მისი განცხადებით, გადაწყვეტილება პოლიტიკურ ხასიათს ატარებს. მახარაშვილის თქმით, ოფიციალურ მიზეზად დაუსახელეს, რომ მისი შრომითი ხელშეკრულება აღარ გაგრძელდება, ვინაიდან დაკავებული პოზიცია გაუქმდა. მისივე განმარტებით, აღნიშნული ახსნა ეჭვებს აჩენს, განსაკუთრებით იმ ფონზე, რომ იგი იმ საჯარო განცხადების ხელმომწერთა შორის იყო, სადაც მერიის თანამშრომლები კონსტიტუციისა და ევროინტეგრაციისადმი ერთგულებას გამოხატავდნენ. ასევე, მახარაშვილი მიუთითებს, რომ რამდენიმე დღის წინ სხვა საჯარო მოხელეებთან ერთად პროფკავშირის შექმნაში მონაწილეობდა, რაც, მისი შეფასებით, გადაწყვეტილების შესაძლო პოლიტიკურ მოტივზე მიანიშნებს.

მსგავსი საფუძვლით – შტატის გაუქმების მიზეზით – მერიიდან გაათავისუფლეს საზოგადოებასთან ურთიერთობის დეპარტამენტის თანამშრომელი ლანა ქარდავაც. ქარდავამ სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ გადაწყვეტილებას პოლიტიკურ კონტექსტში განიხილავს და მას ქვეყანაში მიმდინარე პროცესებს უკავშირებს. გათავისუფლებების სერიას წინ უძღოდა კიდევ ერთი შემთხვევა – 26 დეკემბერს, 8-წლიანი მუშაობის შემდეგ, მერიიდან გაათავისუფლეს გიგა სოფრომაძე, რომელიც შშმ პირთა პროგრამების კოორდინატორის პოზიციას იკავებდა. აღსანიშნავია, რომ დეკემბრის დასაწყისში გავრცელებულ განცხადებას, რომელშიც მერიის თანამშრომლები ევროინტეგრაციის კურსის მხარდაჭერას აფიქსირებდნენ, 220-ზე მეტმა თანამშრომელმა მოაწერა ხელი. თბილისის მერმა კახა კალაძემ აღნიშნულ განცხადებას საჯაროდ „საბოტაჟი“ უწოდა და განაცხადა, რომ რეაგირება იქნება.

27 დეკემბერს ადიგენის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს აპარატის უფროსი მიხეილ ბუცხრიკიძე თანამდებობიდან გაათავისუფლეს. გადაწყვეტილებას წინ უძღოდა მისი საჯარო განცხადება სოციალურ ქსელში, რომელიც 26 დეკემბერს გამოქვეყნდა. ბუცხრიკიძე აღნიშნავდა, რომ ემიჯნებოდა „ქართული ოცნების“ გადაწყვეტილებას ევროინტეგრაციის პროცესის შეჩერებასთან დაკავშირებით და გმობდა მოქალაქეთა მშვიდობიანი პროტესტის ძალადობრივ დარბევას.

საჯარო პოზიციის დაფიქსირებიდან ერთ დღეში იგი საკრებულოს აპარატიდან გაათავისუფლეს. თავად ბუცხრიკიძემ გათავისუფლების შესახებ ინფორმაცია ასევე სოციალურ ქსელში გაავრცელა, სადაც აღნიშნა, რომ ათ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში საჯარო სამსახურში მუშაობდა და ქვეყანას „პირნათლად“ ემსახურებოდა.

29 დეკემბერი

რუსთაველის გამზირზე, ქაშვეთის ეკლესიის მიმდებარედ, პოლიციამ აქციის მონაწილეები დააკავა. თვითმხილველების თქმით, დემონსტრანტები გზის სავალ ნაწილს არ იკავებდნენ და მათთვის გაურკვეველია, რა გახდა დაკავებების დაწყების საფუძველი. ადგილზე ვითარება დაიძაბა და იყო დაპირისპირება. აქციის ერთ-ერთმა მონაწილემ მედიასთან განაცხადა, რომ შეკრებილები ტროტუარზე და გაზონის მიმდებარედ იდგნენ, ხოლო გზის ნაწილი თავად პოლიციას ჰქონდა გადაკეტილი. მისი შეფასებით, სამართალდამცველები ადამიანებს ძალის გამოყენებით აკავებდნენ.

შინაგან საქმეთა სამინისტროში განმარტეს, რომ ადმინისტრაციული წესით 6 პირი დააკავეს. მოგვიანებით უწყებამ განაცხადა, რომ ექვსივე დაკავებული ხელწერილის საფუძველზე გაათავისუფლეს. მათ წვრილმან ხულიგნობასა და პოლიციელის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებოდნენ. ადგილზე მყოფი პოლიციელების თქმით, დაკავებების მიზეზი აქციის მონაწილეთა მხრიდან სამართალდამცველების შეურაცხყოფა გახდა.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის შეფასებით, დაკავებები ძალადობრივი მეთოდებით განხორციელდა. ორგანიზაციის განცხადებით, დაფიქსირდა ისეთი ქმედებები, როგორიცაა თმების მოქაჩვა და მოქალაქეების მიწაზე თრევა, რაც, მათი შეფასებით, არღვევს მშვიდობიანი შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლებას და არ შეესაბამება სამართლებრივ ნორმებს.

30 დეკემბერი

მთავრობის ადმინისტრაციის თანამშრომელი მათე სოხაძე აცხადებს, რომ 2025 წლის იანვრიდან შრომით ხელშეკრულებას აღარ უგრძელებენ. მისი შეფასებით, აღნიშნული გადაწყვეტილება პოლიტიკურად მოტივირებულია.

სოხაძე სოციალურ ქსელში წერს, რომ ხელშეკრულების გაუგრძელებლობის შესახებ ინფორმაცია დეკემბრის ბოლოს მიიღო. მისი თქმით, გადაწყვეტილება მისთვის სრულად მოულოდნელი არ ყოფილა, თუმცა აღნიშნავს, რომ ოფიციალური დასაბუთება არ მიუღია. სოხაძე საკუთარ გათავისუფლებას უკავშირებს მის საჯარო პოზიციებს, მათ შორის საჯარო სექტორში დასაქმებულთა განცხადებაზე ხელმოწერასა და საპროტესტო აქციებში მონაწილეობას. მთავრობის ადმინისტრაციაში განმარტავენ, რომ მათე სოხაძე შტატგარეშე თანამშრომელი იყო, ხელშეკრულების ვადა ამოიწურა და მისი გაგრძელება არ იგეგმება. უწყების განცხადებით, გადაწყვეტილება პოლიტიკურ ფაქტორებს არ უკავშირდება და სოხაძის „პოლიტიკური გემოვნების შესახებ“ ინფორმაცია არ აქვთ.

ბოლო პერიოდში საჯარო უწყებებიდან შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებული არაერთი პირის გათავისუფლების შესახებ გავრცელდა ინფორმაცია. სხვადასხვა მედიის ცნობით, გათავისუფლებები შეეხო როგორც დანაშაულის პრევენციისა და პრობაციის ცენტრს, ასევე თბილისის მერიას.

30 დეკემბერს გავრცელდა ინფორმაცია, რომლის თანახმადაც საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თანამშრომლების ნაწილი აცხადებს, რომ 2025 წლიდან შრომით ხელშეკრულებებს აღარ უგრძელებენ. შესაბამისი განცხადებები თანამშრომლებმა სოციალურ ქსელში გაავრცელეს.

ხელშეკრულების არგაგრძელების შესახებ ერთ-ერთი პირველი საჯაროდ დაწერა ანი მამუკელაშვილმა, რომელმაც აღნიშნა, რომ 30 დეკემბერს HR-ის წარმომადგენელმა აცნობა გადაწყვეტილების შესახებ. მისი შეფასებით, აღნიშნული ნაბიჯი უკავშირდება მის მიერ საჯარო რეესტრის თანამშრომელთა პეტიციაზე ხელმოწერას. გათავისუფლებას საკუთარ სამოქალაქო პოზიციებს უკავშირებს ნინო ხარჩილავაც. მისი განცხადებით, იგი რამდენიმე წლის განმავლობაში იყო ჩართული მიწის სისტემური რეგისტრაციის პროექტში და ხელშეკრულების შეწყვეტა სწორედ პეტიციაში მონაწილეობის შემდეგ შეიტყო. ანალოგიური შინაარსის განცხადება გაავრცელა სალი კაპანაძემ, რომელიც წერს, რომ სააგენტომ მასთან თანამშრომლობა მრავალწლიანი მუშაობის შემდეგ შეწყვიტა. გადაწყვეტილებას პოლიტიკურ გარემოებებს უკავშირებს ელზა გელაძეც, რომლის თქმით, ოფიციალურ მიზეზად „კადრის საჭიროების არ არსებობა“ დაუსახელეს. პოლიტიკურ მოტივზე საუბრობს ფიქრია არდია, რომელიც აცხადებს, რომ ხელშეკრულების არგაგრძელება მის პოლიტიკურ შეხედულებებს უკავშირდება. ამავე კონტექსტში საკუთარ პოზიციებსა და გათავისუფლებაზე წერენ სააგენტოს სხვა თანამშრომლებიც — ანა გურასაშვილი, მერი თაგოშვილი და ზურა გეგეშიძე, რომლებიც აღნიშნავენ, რომ გადაწყვეტილება პოლიტიკურად იყო განპირობებული.

„ქართული ოცნება” რუსული კანონის აღსრულებასაც აუდიტის სამსახურს ავალებს

9 მარტს, „ქართულმა ოცნებამ“ პარლამენტში წარადგინა საკანონმდებლო ცვლილება, რომლის მიხედვითაც ე.წ. “რუსული კანონის” („უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“) კანონის აღსრულება სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს გადაეცემა.

განმარტებით ბარათში აღნიშნულია, რომ აუდიტის სამსახური უკვე ახორციელებს „უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტისა“(ე.წ. FARA) და “გრანტების შესახებ” კანონის მონიტორინგსა და აღსრულებას, რის გამოც მიზანშეწონილად მიიჩნევა, რომ ამავე უწყებამ განახორციელოს აღნიშნული კანონის შესრულებაც.

ცვლილებების ავტორები არიან „ქართული ოცნების“ დეპუტატები: არჩილ გორდულაძე, თორნიკე ჭეიშვილი, რატი იონათამიშვილი, ალუდა ღუდუშაური, დავით მათიკაშვილი, გურამ მაჭარაშვილი, აკაკი ალადაშვილი, თენგიზ შარმანაშვილი და ალექსანდრე ტაბატაძე.

ე.წ. „რუსული კანონი“, რომელიც პირველად 2023 წელს იქნა ინიცირებული, დასავლური დაფინანსების მქონე სამოქალაქო ორგანიზაციებისა და დამოუკიდებელი მედიის სპეციალურ რეესტრში რეგისტრაციას ითვალისწინებს და კრიტიკოსების მიერ „რუსულ კანონად“ მოიხსენიება მისი მსგავსების გამო რუსეთში მოქმედ „უცხოეთის აგენტების“ კანონთან. კანონპროექტს საქართველოში ფართომასშტაბიანი საპროტესტო აქციები და საერთაშორისო კრიტიკა მოჰყვა, რის შემდეგაც 2023 წელს მისი მიღება შეაჩერა. თუმცა 2024 წლის აპრილში პარტიამ პროექტი ხელახლა წარადგინა პარლამენტში და 2024 წლის 28 მაისს, პრეზიდენტის ვეტოს დაძლევის შემდეგ, საბოლოოდ მიიღო.კანონი ავალდებულებს უცხოური დაფინანსების მქონე ორგანიზაციებს ყოველწლიურად წარადგინონ ფინანსური დეკლარაციები და ითვალისწინებს სანქციებს მოთხოვნების შეუსრულებლობის შემთხვევაში.

აღნიშნული კანონი იქცა საფუძვლად შემდგომი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებების სერიისთვის, რომელიც მიმართულია ქვეყანაში კრიტიკული აზრის ჩახშობისა და სამოქალაქო საზოგადოებისა და დამოუკიდებელი მედიის საქმიანობის შეზღუდვისკენ.

“ქართულმა ოცნებამ” უცხოურ დაფინანსებასა და „ხელისუფლების არაღიარებასთან“ დაკავშირებული საკანონმდებლო ცვლილებები მესამე მოსმენით მიიღო

2026 წლის 28 იანვარსა და 16 თებერვალს „ქართულმა ოცნებამ“ დააინიცირა საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტი, რომელიც შეეხებოდა „გრანტების შესახებ“ კანონს, სისხლის სამართლის კოდექსს, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსსა და „მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ“ კანონს. 4 მარტს, ქართულმა ოცნებამ, პლენარულ სხდომაზე აღნიშნული ცვლილებები მესამე მოსმენით მიიღო. 

მიღებული ცვლილებები მნიშვნელოვნად ამკაცრებს უცხოურ დაფინანსებასთან დაკავშირებულ რეგულაციებს და აფართოებს გრანტის ცნებას, რაც მოიცავს როგორც ფინანსურ, ისე ნატურალურ რესურსებსა და ტექნიკურ დახმარებას, რომელიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას საქართველოს პოლიტიკურ პროცესებზე გავლენის მოსახდენად. კანონპროექტი ასევე აწესებს დამატებით შეზღუდვებს პოლიტიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებით, მათ შორის კრძალავს პოლიტიკური პარტიის წევრობას იმ ორგანიზაციების თანამშრომლებისთვის, რომლებიც უცხოურ დაფინანსებას იღებენ, და ამკაცრებს პასუხისმგებლობას ე.წ. „გარე ლობიზმისთვის“.

საკანონმდებლო პაკეტში ასევე შევიდა ცვლილებები სისხლის სამართლის კოდექსში, რომლის მიხედვითაც დასჯადი ხდება ხელისუფლების სისტემური არაღიარება და საჯარო, სისტემატური მოწოდებები კანონმდებლობის მასობრივად დარღვევის, ხელისუფლების ორგანოებისადმი დაუმორჩილებლობის ან ალტერნატიული ხელისუფლების ორგანოების შექმნისკენ. კანონი ძალაში  მისი ოფიციალური გამოქვეყნებისთანავე შევა.