2024 წლის 30 დეკემბერს, ბელგიელი ჟურნალისტი ვიტსე დე გეიტერი საქართველოში არ შემოუშვეს.
“დღეს დილით ქუთაისის აეროპორტში ჩამოვიდა ბელგიაში მოკლე ვიზიტის შემდეგ. სასაზღვრო სამსახურმა მას ქვეყანაში შესვლა ოფიციალური მიზეზის გარეშე აუკრძალა” – წერს ნიდერლანდური ყოველდღიური გაზეთ Trouw და Bureau Buitenland NPO Radio 1-ის რუსეთის, კავკასიის და ცენტრალური აზიის კორესპონდენტმა ჯარონ კამფჰორსტმა სოციალურ ქსელში X-ში.
ვიტსე დე გეიტერმა რადიო თავისუფლებასთან საუბარში თქვა, რომ მისი აზრით, არსებობს შავი სიები იმ ადამიანების თუ ვინ არ უნდა შეუშვან ქვეყანაში – “ჩემი ცხოვრება იყო საქართველო. ყველაფერი მქონდა, რასაც კაცი ისურვებდა: კარგი ხალხი, კარგი ამინდი, მშვენიერი ბუნება და თან ეს ყველაფერი არც ისე შორს ბელგიიდან. მე დარწმუნებული ვარ, რომ [საქართველოს საზღვარზე] არსებობს შავი სიები იმ ადამიანების, ვინც არ უნდა შეუშვან ქვეყანაში. სხვებს პირადად არ ვიცნობ, მაგრამ ვიცი რომ ეს უკვე ბევრს შეემთხვა. თუმცა მე მაინც იმედი მაქვს, რომ ეს ყველაფერი შეიცვლება, სულ მცირე, ცალკეულ შემთხვევებში მაინც გადახედავენ მიღებულ გადაწყვეტილებებს”.
მანამდე, 7 დეკემბერს, ბელგიელი ჟურნალისტი ვიტსე დე გეიტერი აქციაზე დააკავეს რესპუბლიკის მოედანზე.
ტელეკომპანია “ფორმულას” ჟურნალისტი ნანო ჩაკვეტაძე 5 000 ლარით დააჯარიმეს. მას ედავებიან „გზის ხელოვნურად გადაკეტვას“ 2025 წლის 13 მარტს. დაჯარიმების მომენტში იგი რუსთაველის გამზირზე პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა და პირდაპირ ჩართვაზე მუშაობდა. კერძოდ, “ფორმულას” მაყურებელს აწვდიდა ინფორმაციას აქციაზე დაჯარიმებული მოქალაქეების შესახებ. ჟურნალისტმა ჯარიმა გაასაჩივრა, თუმცა გაუუქმეს თუ არა სანქცია, მისთვის ამ დრომდე უცნობია.
ქართულმა ოცნებამ“ პროევროპული პროტესტების კონტექსტში გაზარდა ჯარიმების ოდენობა, რომლებიც 28 ნოემბრის შემდეგ დაიწყო. საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილი ცვლილებების მიხედვით, გზის უკანონო გადაკეტვისთვის ჯარიმა ათჯერ გაიზარდა – 500 ლარიდან 5 000 ლარამდე.
2025 წლის 15 მარტს “მთის ამბების” დამფუძნებელმა და რედაქტორმა გელა მთივლიშვილმა სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ მას და მის თანხმლებ პირს პოლიციელიები თავს დაესხნენ.
„თბილისში ვბრუნდებოდით, რა დროსაც უკან თეთრი ფერის პიკაპი აგვედევნა სახელმწიფო ნომრით BJ-573-BB. რადგან საავარიო სიტუაციას გვიქმნიდა, მანქანა გავაჩერეთ. პიკაპიდან შსს-ს შეიარაღებული თანამშრომელი და მისი თანმხლები პირი გადმოხტნენ. შეიარაღებული თანამშრომელი ყვიროდა, რატომ არ გავატარე, იგინებოდა და მემუქრებოდა. როდესაც ინციდენტის გადაღება ვცადე, ის თავს დამესხა, სამჯერ დამარტყა და ტელეფონის წართმევას ცდილობდა. თავდასხმის ამსახველი ვიდეო თვითმხილველებმა გადაიღეს. შეიარაღებული პირი ვიდეოს წაშლას მათგანაც ითხოვდა“ – აცხადებს გელა მთივლიშვილი.
სამწუხაროდ, ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც გელა მთივლიშვილი “ქართული ოცნების” მხრიდან თავდასხმის სამიზნე ხდება.
OC Media-ს დამფუძნებელი და ფოტოგრაფი მარიამ ნიკურაძე „გზის ხელოვნურად გადაკეტვის“ საფუძვლით, შსს-მ ოთხჯერ დააჯარიმა 11 მარტს, 15 მარტს, 2 და 3 აპრილს. ჯამში ჟურნალისტს 20 000 ლარის ჯარიმა აქვს დაკისრებული.
მარიამ ნიკურაძემ ყველა ჯარიმა გაასაჩივრა. ერთ-ერთ საჩივარზე, რომელიც 11 მარტს გზის გადაკეტვას ეხებოდა, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ჟურნალისტს უარი უთხრა ჯარიმის გაუქმებაზე. დანარჩენი საჩივრები კვლავ განხილვის ეტაპზეა.
ჟურნალისტის თქმით, ის ყველა ზემოთ ჩამოთვლილ შემთხვევაში ასრულებდა პროფესიულ მოვალეობას და ეკეთა პრესის აღმნიშვნელი ნიშანი, ასევე ჰქონდა ფოტოკამერა.
2025 წლის 21 თებერვალს, შსს-მ “რადიო თავისუფლების” ჟურნალისტი გელა ბოჩიკაშვილი გზის „ხელოვნურად გადაკეტვის“ საფუძვლით 5000 ლარით დააჯარიმა. ჟურნალისტი პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა და საპროტესტო აქციას აშუქებდა. მას ეცვა პრესის ჟილეტი და ეკეთა სპეციალური მოწმობა.
ივნისის თვეში, გელა ბოჩიკაშვილს აცნობეს, რომ მას ჯარიმა გაუუქმდა.
2025 წლის 19 თებერვალს გამთენიისას, “TV პირველის” ოპერატორი, ლაშა ჯიოშვილი პოლიციელებმა ძალის გამოყენებით დააკავეს.
ფაქტის შემსწრე მოქალაქეების მიერ გადაღებულ კადრებში ჩანს, რომ დაკავების დროს შეუძლებელია ჯიოშვილის დამკავებლების იდენტიფიცირება, რადგან სამოქალაქო ტანსაცმელში ჩაცმულ პირებს არ აქვთ პოლიციის მაიდენტიფიცირებელი რაიმე ნიშანი. “რადიო თავისუფლების” მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, ერთ-ერთმა მათგანმა თქვა, რომ პოლიციიდან არიან, თუმცა ისინი ადგილზე არ განმარტავდნენ დაკავების მიზეზს.
“TV პირველის” ინფორმაციით, ლაშა ჯიოშვილი ქალაქ თბილისში, რუსთაველის გამზირზე გამართულ პრო-ევროპული აქციის შემდეგ სასტუმრო “რედისონ ივერია ბლუს” მიმდებარე ტერიტორიიდან “გაიტაცეს”.
როგორც მოგვიანებით გახდა ცნობილი, ჯიოშვილი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლით არის დაკავებული, რაც პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნის დაუმორჩილებლობას გულისხმობს.
20 თებერვალს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ ტელეკომპანია „პირველის“ ოპერატორი ლაშა ჯიოშვილი 2500 ლარით დააჯარიმა.
2025 წლის 30 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლელა ცაგარეიშვილმა, ჟურნალისტისა და ტელეწამყვანის, ნათია გოგსაძის საქმე განიხილა და ის 5 000 ლარით დააჯარიმა, მიუხედავად იმისა, რომ ჟურნალისტის განცხადებით, ის პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა და შესაბამისი მტკიცებულებები წარდგენილი ჰქონდა. მოსამართლე ცაგარეიშვილი ესტონეთის მიერ სანქცირებულთა სიაშია.
შეტყობინება დაჯარიმების თაობაზე ნათია გოგსაძემ ჯერ კიდევ ტელეკომპანია “მთავარი არხის” ტელეწამყვანობის პერიოდში, 2025 წლის 13 თებერვალს მიიღო. მის მიმართ შედგენილი სამართალდარღვევის ოქმით, შინაგან საქმეთა სამინსტრო ჟურნალისტს 2025 წლის 2 თებერვალს, პროევროპულ აქციაზე გზის გადაკეტვას ედავებოდა.
რამდენიმე დღით ადრე, 23 მაისს, მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ, ასევე 5 000 ლარის ოდენობის ჯარიმა დააკისრა ონლაინ გამოცემა “პუბლიკის” ჟურნალისტს, მარიამ ქავშბაიას.
2024 წლის 28 ნოემბრიდან დღემდე, პროევროპული პროტესტის პერიოდში, საჯაროდ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, აქციაზე მყოფი, ან მომუშავე ჟურნალისტის მიმართ ოქმის შედგენის 35 -ზე მეტი შემთხვევა დაფიქსირდა.
2025 წლის 12 თებერვალს, ონლაინგამოცემა “პუბლიკის” ჟურნალისტისა და ფოტორეპორტიორის, ალექსანდრე ქეშელაშვილის წინააღმდეგ შინაგან საქმეთა სამინისტრომ სასამართლოს მიმართა. უწყება ფოტორეპორტიორს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის კოდექსის 166-ე და 173-ე მუხლების დარღვევას ედავება, რაც წვრილმან ხულიგნობასა და პოლიციისადმი დაუმორჩილებლობას გულისხმობს. სასამართლოში პროცესი 25 თებერვალს,16:00 საათზეა ჩანიშნული.
2024 წლის 19 ნოემბერს, იმ დღეს, როდესაც ფოტორეპორტიორს სამართალდარღვევის ჩადენას ედავებიან, რეპორტიორი თავად გახდა სამართალდამცველების სამიზნე; ის თბილისში მიმდინარე პროევროპული აქციის გაშუქებისას დააკავეს და სასტიკად სცემეს: „თავიდანვე ვუმეორებდი, რომ ჟურნალისტი ვარ, მაგრამ, მგონი, მაგან პირიქით იმოქმედა – ისეც მაგინებდნენ და მერე ჟურნალისტობის გამოც დამიმატეს. ერთგვარ „დერეფანში“ გამატარეს, სადაც მირტყამდნენ ხელებს და ფეხებს, ძირითადად – სახეში“, – ამბობს ქეშელაშვილი.
მას სამედიცინო დახმარება და ცხვირზე ქირურგიული ოპერაცია დასჭირდა. ძალადობის საქმეზე გამოძიება დაიწყო სპეციალურმა საგამოძიებო სამსახურმა, თუმცა, ამ დრომდე არ დასჯილა ძალოვანი უწყების არცერთი წარმომადგენელი.
პოლიცია ფიზიკურად გაუსწორდა ჟურნალისტებს
2025 წლის 4 თებერვალს, თბილისში, საქართველოს პარლამენტის შენობასთან გამართულ საპროტესტო აქციაზე, პოლიციამ უკანონოდ შეუშალა ხელი მედიის წარმომადგენლებს პროფესიული მოვალეობის შესრულებაში, მათ შორის, ფიზიკურად გაუსწორდა 3 ჟურნალისტს:
- პროფესიული მოვალეობის შესრულების დროს პოლიციელმა თავში ძლიერი დარტყმით ასფალტზე დააგდო NEWS.On.ge-ს მთავარი რედაქტორი ვანცენტ ხაბეიშვილი.
- “პუბლიკას” ინფორმაციით, პოლიციამ პარლამენტთან სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს მათ ჟურნალისტზე, ნათია ლევერაშვილზე იძალადა – პოლიციელებმა მას ხელი დაარტყეს და თმაზე მოქაჩეს.
- ნიღბიანმა პოლიციელმა სცადა ტელეფონის წართმევა OC Media-ს ჟურნალისტისთვის, გივი ავალიანისთვის, რომელიც პროფესიული მოვალეობას ასრულებდა . „პარლამენტთან, ჟურნალისტებზე ძალადობისას, ადამიანის დაკავებას ვიღებდი, როცა ერთ-ერთი ნიღბიანი პოლიციელი ჩემს ტელეფონს სწვდა და წართმევა სცადა“ – წერს ავალიანი.
პარლამენტთან აქცია “ბათუმელების” დამფუძნებლისა და რედაქტორის მზია ამაღლობელის მხარდასაჭერად გაიმართა. ჟურნალისტი 24 დღეა პროტესტის ნიშნად შიმშლობს.
პოლიცია პარლამენტთან ფიზიკურად გაუსწორდა ჟურნალისტებს
2025 წლის 2 თებერვალს „თბილისი მოლთან“ გამართულ მშვიდობიან საპროტესტო აქციაზე სამართალდამცავებმა მედიის 11 წარმომადგენელს პროფესიული მოვალეობის შესრულებაში უკანონოდ შეუშალეს ხელი.
ჟურნალისტების ნაწილი ფიზიკურად დაშავდა.
- აქციაზე დაშავდა TV პირველის ოპერატორი ნიკო კოკაია. ის პოლიციის მიერ აქციის ერთ-ერთი მონაწილის დაკავების კადრებს იღებდა, როდესაც ფიზიკურად დაზიანდა. შედეგად, მას კლინიკაში გადაყვანა დასჭირდა. კვლევებით დადგინდა, რომ ნიკო კოკაიამ აქციაზე მიღებული დაზიანების შედეგად ტვინის შერყევა მიიღო.
- მედია „აპრილის“ მიერ გავრცელებულ ვიდეოში ჩანს, რომ პოლიციელმა ხელი ჰკრა და პროფესიული საქმიანობის განხორციელებაში ხელი შეუშალა მათ თანამშრომელს, ნატა ურიდიას. ვიდეოში ისმის ჟურნალისტის ხმა, რომელიც ნიღბიან პოლიციელს ეუბნება, რომ ჟურნალისტია.
- აქციის მონაწილეების დაკავების დროს პოლიციამ პროფესიული მოვალეობის შესრულებაში ხელი შეუშალა მედია „აპრილის“ კიდევ ერთ წარმომადგენელს, ვახო ქარელს. მას და ნატა ურიდიას პოლიციელებმა ტერიტორიის დატოვება მოსთხოვეს. ამ ეპიზოდშიც პოლიციელმა ნატა ურიდიას ხელი ჰკრა.
- პოლიციელი „რადიო თავისუფლების“ ჟურნალისტ გელა ბოჩიკაშვილს დაემუქრა. მედიამ გამოაქვეყნა ვიდეო, სადაც ისმის, როგორ ეუბნება ნიღბიანი პოლიციელი ჟურნალისტს: „გაწიე ახლა ეგ კამერა, თორემ გაგიტეხავ თავს.“
- „მთავარი არხის“ ჟურნალისტმა, დეა მამისეიშვილმა, გამოაქვეყნა ვიდეო, სადაც ჩანს, როგორ აყენებს პოლიციელი მას სიტყვიერ და ფიზიკურ შეურაცხყოფას.
- „რადიო მარნეულის“ ჟურნალისტი ვლადიმერ ჩხიტუნიძე ოპოზიციონერი პოლიტიკოსის დაკავებას იღებდა, როცა ის გდდ-ის თანამშრომლებმა შეაჩერეს და ძალის გამოყენებით ტროტუარზე გადაიყვანეს.
- პოლიციელებმა შეურაცხყოფა მიაყენეს და ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ TV პირველის გადამღებ ჯგუფს. ტელეკომპანიის გავრცელებული ინფორმაციით, მათ სამაუწყებლო ტექნიკაც დაუზიანეს.
- TV პირველის ინფორმაციით, მათ ჟურნალისტს, ხატია სამხარაძეს, თავს დაესხა განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის (გდდ) უფროსის მოადგილე, მირზა კეზევაძე. მედიის ცნობით, მირზა კეზევაძემ ჟურნალისტს ტელეფონი წაართვა და დაუზიანა.
- TV პირველის ცნობით, გდდ-ის წევრები ცდილობდნენ „ფორმულას“ ჟურნალისტ გიორგი კვიჟინაძისთვის მიკროფონის წართმევას და პროფესიულ მოვალეობაში ხელის შეშლას.
- TV პირველის ინფორმაციით, პოლიციელებმა სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს და მუშაობაში ხელი შეუშალეს “TV პირველის” ჟურნალისტს დიანა ჩირგაძესა და მის ოპერატორს.
- ნიღბიანმა პოლიციელმა პროფესიული მოვალეობის შესრულებაში ხელი შეუშალა „გურია ნიუსის“ წარმომადგენელს აკაკი სიხარულიძეს. გავრცელებულ ვიდეოში ჩანს, როგორ ჰკრავს ნიღბიანი პოლიციელი კამერას ხელს.
- პოლიცია გადაღებაში ხელს უშლიდა “მედიაჩეკერის” ჟურნალისტ ნინია კაკაბაძესაც. მას პოლიციელებმა ხელიც ჰკრეს.
“თბილისი მოლის” მიმდებარედ მშვიდობიანი საპროტესტო აქციის გაშუქების დროს, მედიის წარმომადგენლების დაშავებას გამოეხმაურა მედიის ადვოკატირების კოალიცია.
