ანტიკორუფციული ბიურო “მედიის განვითარების ფონდისგან” გრანტების შესახებ ინფორმაციას ითხოვს

2025 წლის 19 ივნისს, ორგანიზაცია “მედიის განვითარების ფონდს” (MDF) ჩაბარდა სასამართლოს განჩინება, რომლის თანახმად, ანტიკორუფციულმა ბიურომ ორგანიზაციის საქმიანობის შესწავლა დაიწყო. ბიურო ორგანიზაციას დიდი მოცულობის ინფორმაციის მიწოდებას სთხოვს, მათ შორის ბენეფიციარებისა და პარტნიორების პერსონალურ მონაცემებს.

დოკუმენტებით ირკვევა, რომ სასამართლოსადმი მიმართვის   ერთ-ერთი საფუძველია   არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ მედიის თავისუფლების მდგომარეობისა და მედიის წარმომადგენლებზე ზეწოლის შესახებ ერთობლივი განცხადებების გამოქვეყნება. MDF-მა სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება სასამართლოში გაასაჩივრა . 

MDF ფაქტების გადამოწმების ევროპული სტანდარტების ქსელის (EFCSN) წევრი ორგანიზაციაა. EFCSN-მა გაავრცელა საჯარო განცხადება, რომლითაც ის სოლიდარობას აცხადებს საქართველოში ფაქტების გადამოწმების პლატფორმებს. EFCSN-ის განცხადებაში ნათქვამია, რომ მითების დეტექტორი (MDF-ის პროექტი) გამჭვირვალობისა და ჟურნალისტური მეთოდოლოგიის კუთხით მაღალი სტანდარტებით ხელმძღვანელობს.

MDF-ის გარდა, ანტიკორუფციულმა ბიურომ საქმის წარმოება დაიწყო, “მედიის ადვოკატირების კოალიციის” წევრი კიდევ სამი ორგანიზაციის “საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს”, “სამოქალაქო საზოგადოების ფონდისა” და “სამართლიანი არჩევნების” მისამართით. ჯამში, სასამართლო უწყება უკვე 7 სამოქალაქო ორგანიზაციას მიუვიდა. 
“მედიის ადვოკატირების კოალიცია” “რუსული კანონების” ამოქმედებას აფასებს როგორც “სამოქალაქო ორგანიზაციების წინააღმდეგ კოორდინირებულ შეტევას”.  მედია ადვოკატირების კოალიცია მიმართავს საქართველოს ყველა დემოკრატიულ ძალას, მედია ორგანიზაციას, სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენელს და თითოეულ მოქალაქეს – გააერთიანონ ძალები მედიისა და სამოქალაქო საზოგადოების მხარდასაჭერად. “მედიის თავისუფლებისა და სამოქალაქო საზოგადოების დაცვა არის დემოკრატიის თავისუფლების საფუძველი”, – ნათქვამია განცხადებაში

სასამართლოებში მედიის მუშაობა დღეიდან შეიზღუდა

2025 წლის 26 ივნისს “ქართული ოცნების” პარლამენტმა მესამე მოსმენით, დაჩქარებული წესით საერთო სასამართლოების შესახებ ორგანულ კანონში ცვლილებები მიიღო. ახალი ნორმებით, რომელიც კანონის გამოქვეყნებისთანავე შევიდა ძალაში, სასამართლოს სხდომებზე მედიისთვის ფოტო-ვიდეო გადაღება აიკრძალა. ცვლილებების შედეგად, იზღუდება ასევე, როგორც სასამართლოს შიგნით სივრცეში, ასევე ეზოსა და დერეფნებში გადაღება. ცვლილებებმა სასამართლო პროცესების გაშუქების წესები ფუნდამენტურად შეცვალა. დღეს, 30 ივნისს,  „პუბლიკის“ მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, თბილისის საქალაქო სასამართლოში მედიის წარმომადგენლები კამერებით არ შეუშვეს, შეზღუდეს ეზოში ტელეფონებით გადაღებაც

დღეს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში პროევროპული საპროტესტო აქციების დროს ჯგუფური ძალადობის ბრალდებით დაკავებული 11 პირის პროცესი მიმდინარეობდა. მედიის წარმომადგენლებმა იუსტიციის საბჭოს მიმართეს სხდომის გადაღების ნებართვასთან დაკავშირებით, თუმცა მათგან პასუხი ვერ მიიღეს. ადვოკატებმა სხდომის გადაღების ნებართვასთან დაკავშირებით შეკითხვით მიმართეს მოსამართლესაც, თუმცა მოსამართლის განმარტებით, ვინაიდან სასამართლოში წარმოდგენილი არ არის გადაწყვეტილება სხდომის გადაღების ნებართვის თაობაზე, სხდომას აუდიო-ვიდეო ჩაწერის გარეშე გაგრძელდებოდა. 

ამ დრომდე, იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს არ დაუდგენია პროცედურა, თუ რა წესით გაიცემა მედიისთვის ნებართვა სასამართლო პროცესების გაშუქებაზე. ცნობილია, რომ პროცესების გაშუქება შესაძლებელია მხოლოდ საბჭოს ნებართვით, თუმცა თავად ნებართვის გაცემის ფორმა და წესი ჯერ კიდევ გაურკვეველია. მკაფიო რეგულაციების არარსებობა ქმნის თვითნებური მიდგომის საფრთხეს, რაც მნიშვნელოვნად ზღუდავს მედიის თავისუფლებასა და სასამართლო პროცესების საჯაროობას.

ქართული ოცნების მორიგი საკანონმდებლო ცვლილებები სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების წინააღმდეგ

18 ივნისს, ქართულმა ოცნებამ სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების კანონში ცვლილებები დააინიცირა, რაც პარლამენტმა დაჩქარებული წესით განიხილა. 26 ივნისს, პარლამენტმა სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების მასშტაბური შეზღუდვები ერთხმად მიიღო.  ინიციირებული ცვლილებები წარმოადგენს გაგრძელებას „ქართული ოცნების“ მიერ მიღებული ათზე მეტი კანონმდებლობის ცვლილებისა, რომლებიც ზღუდავს ადამიანის უფლებების აქამდე არსებულ სტანდარტებს ან ამკაცრებს სანქციებს სხვადასხვა სახის დარღვევებზე.

რა ცვლილებები შედის კანონში:

  • ცვლილება ცილისწამების განმარტებაში: ცილისწამებად განისაზღვრება „არსებითად მცდარი და სახელის გამტეხი განცხადება“ , ცნებიდან ამოღებულია ზიანის კომპონენტი, რომელიც დღეს მოქმედი რედაქციით ცილისწამებად განცხადების შეფასებისთვის არსებითია.
  • მტკიცების ტვირთის გადატანა მოპასუხეზე: ცვლილებით, ცილისწამების დავაში პირს, რომელმაც გააკეთა განცხადება, დაეკისრება ფაქტის ჭეშმარიტების მტკიცების ტვირთი, მაშინ როცა დღეს ამას  თავად მოსარჩელე ამტკიცებს. 
  • ზიანის ანაზღაურების გაფართოება: თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ შესწორების ან უარყოფის გამოქვეყნება საკმარისად არ ანაზღაურებს ზიანს, მოპასუხეს დაეკისრება მორალური ან/და ქონებრივი ზარალის ანაზღაურება.
  • უქმდება დაცვის მექანიზმები: უქმდება ნორმა, რომლის თანახმადაც სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვის საქმეზე მოპასუხის უარი, გაამხილოს წყარო ან პროფესიული საიდუმლოება, – დაუშვებელია, გახდეს მოპასუხის საწინააღმდეგო გადაწყვეტილების გამოტანის ერთადერთი საფუძველი. 
  • უქმდება ‘კვალიფიციური პრივილეგია’: აღარ იმოქმედებს ნორმა, რომელიც იცავდა პირს, რომელმაც გონივრულად გადაამოწმა ფაქტი, მაგრამ მაინც დაუშვა შეცდომა, მოქმედებდა საზოგადოებრივი ინტერესით, ან გააკეთა სამართლიანი და ზუსტი რეპორტაჟი საზოგადოებრივი მნიშვნელობის საკითხზე. ეს ცვლილება, სავარაუდოდ, ყველაზე მეტად კრიტიკულ მედიასა და ჟურნალისტებს დააზარალებს, განსაკუთრებით როცა რეპორტაჟის სუბიექტები ხშირად უარს ამბობენ თანამშრომლობაზე.
  • ანონით დაწესდა სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლება შინაარსობრივად რეფგულირება თუ ეს ეხება  „საჯარო სივრცეში შეურაცხყოფას”. ამ დრომდე შეიძლებოდა კანონით დარეგულირებულიყო მხოლოდ “ადამიანის პირისპირ შეურაცხყოფა“, ცვლილებების ამოქმედების შემდეგ კანონით რეგულირებადი ხდება „საჯარო სივრცეში შეურაცხყოფა“.
  • უქმდება ჩანაწერი, რომლის მიხედვითაც პირადი ცხოვრების დაცვა არ შეიძლება გამოყენებულ იქნას გამოხატვის თავისუფლების შესაზღუდად, რაც იცავდა მედიასა და საზოგადოებას იმ შემთხვევებში, როცა საჯარო ინტერესის მქონე ინფორმაცია ნაწილობრივ პირად საკითხსაც ეხებოდა — განსაკუთრებით მაღალი თანამდებობის პირების ან საჯარო პირების საქმიანობას. მისი გაუქმება ზრდის რისკს, რომ საზოგადოებისთვის მნიშვნელოვანი ინფორმაციის გავრცელება შეიზღუდოს პირადი ცხოვრების დაცვის მოტივით, რაც საფრთხეს უქმნის გამჭვირვალობასა და დემოკრატიულ ანგარიშვალდებულებას.
  • კანონს  100-დღიანი უკუქცევითი ძალა აქვს. ეს ნიშნავს, რომ ახალი რეგულაციები კანონის ძალაში შესვლამდე 100 დღით ადრე გაკეთებულ განცხადებას შეეხება. 

გარდა ამისა, კანონიდან ქრება შემდეგი ფრაზაც: ყოველგვარი ეჭვი, რომელიც ვერ დადასტურდება კანონით დადგენილი წესით, უნდა გადაწყდეს სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვის საწინააღმდეგოდ“.საკანონმდებლო ცვლილებები მნიშვნელოვნად ართულებს თავისუფალი მედიის, სამოქალაქო სექტორისა და კრიტიკული მოქალაქეების საქმიანობას და ეწინააღმდეგება კონსტიტუციურ და საერთაშორისო სტანდარტებს.

საერთო სასამართლოების შესახებ ორგანულ კანონში შეტანილი ცვლილებები ზღუდავს სასამართლო პროცესების საჯაროობას

18 ივნისს, პარლამენტში დაინიცირდა, საერთო სასამართლოების შესახებ ორგანულ კანონში ცვლილებები, რომელიც პარლამენტმა დაჩქარებული წესით განიხილა და 26 ივნისს, მე-3 მოსმენით მხარი დაუჭირა, მათ შორის, სასამართლოს სხდომებზე მედიისთვის ფოტო-ვიდეო გადაღების აკრძალვას. ცვლილებები სასამართლო პროცესების გაშუქების წესებს ფუნდამენტურად ცვლის და ფაქტობრივად, შეუძლებელს ხდის მედიისთვის პროცესების გაშუქებას. კანონში შეტანილი ცვლილებების შედეგად, იზღუდება როგორც სასამართლოს შიგნით სივრცეში, ასევე ეზოსა და დერეფნებში გადაღება.

  • სასამართლოში გადაღების შეზღუდვა: ფოტო, ვიდეო და აუდიოგადაღება/ტრანსლაცია აკრძალულია სასამართლოს შენობაში, სხდომის დარბაზსა და ეზოში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ამას სასამართლო ან მის მიერ უფლებამოსილი პირი ახორციელებს. სასამართლო სხდომის ვიდეო და აუდიო ჩაწერა, ასევე ტრანსლაცია, შეიძლება დაშვებულ იქნეს მხოლოდ ყოველ კონკრეტულ სასამართლო სხდომასთან დაკავშირებით საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მიერ მიღებული შესაბამისი გადაწყვეტილებით.
  • მაუწყებლების წვდომის შეზღუდვა: უქმდება ნორმა, რომლის მიხედვითაც საზოგადოებრივ მაუწყებელს შეზღუდვის გარეშე შეეძლო სასამართლო პროცესის გაშუქება, თუ ის არ სარგებლობდა ამ უფლებით, გადაღების უფლება სხვა მაუწყებელს გადაეცემოდა მოსამართლის წინასწარი წერილობითი თანხმობით.
  • პირადი ნივთების ჩამორთმევის უფლება: სასამართლოს ენიჭება უფლება, შენობაში შესულ პირებს ჩამოართვას მობილური ტელეფონი, კომპიუტერი, ფოტო-ვიდეო-აუდიო ტექნიკა და სხვა ნივთები.
  • სასამართლო გადაწყვეტილებების საჯაროობის შეზღუდვა: სასამართლო აქტები მხოლოდ საბოლოო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ გახდება საჯარო. ნებისმიერ პირს, მათ შორის მედიას, ეკრძალება გადაწყვეტილების გამოქვეყნება დეპერსონალიზაციის გარეშე. ინფორმაცია გაიცემა მხოლოდ ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წესით.
  • პასუხისმგებლობა სასამართლოს უპატივცემულობისათვის: მხარეების, საქმეში მონაწილე სხვა პირების, აგრეთვე ნებისმიერი პირის მიერ ნებისმიერი ფორმით (ვერბალურად, უხამსი ან სხვა მსგავსი ქმედებით) და ნებისმიერ ვითარებაში (სასამართლო სხდომაზე, საჯარო სივრცეში) მოსამართლისადმი უპატივცემულობას გამოხატვა, რომელიც უკავშირდება მოსამართლის სტატუსს, იწვევს კანონით გათვალისწინებულ პასუხისმგებლობას. 

აღნიშნული ცვლილებები მნიშვნელოვნად ზღუდავს სასამართლო პროცესის საჯაროობის პრინციპს და დაუსაბუთებლად ზღუდავს მედიის წვდომას ღია სასამართლო პროცესებზე, რაც ეწინააღმდეგება ღიაობისა და ანგარიშვალდებულების დემოკრატიულ პრინციპებს.

“ქართული ოცნების” მიერ მედიის წინააღმდეგ მიღებული კანონი “უცხოური აგენტების რეგისტრაციის აქტი” [FARA]

2025 წლის 1 აპრილს, “ქართული ოცნების” პარლამენტმა “უცხოური აგენტების რეგისტრაციის აქტი“ [FARA] დაამტკიცა

ახალი კანონით, შემოდის ტერმინი “უცხოური პრინციპალის აგენტი”. ასეთი კი, კანონის განმარტებით, შეიძლება იყოს მათ შორის საინფორმაციო სამსახურის თანამშრომელი, რომელიც “უცხოური პრინციპალის სასარგებლოდ ან მისი ინტერესის გამო საქართველოში მოქმედებს”. 

კანონის მოთხოვნით, რეგისტრაციის განცხადება უნდა წარედგინოს ანტიკორუფციულ ბიუროს, რომელსაც კანონი ანიჭებს, ფართო უფლებამოსილებას. მათ შორის, ნებისმიერი ინფორმაციის მოთხოვნის უფლებას “ეროვნული უსაფრთხოებისა და საჯარო ინტერესებიდან გამომდინარე”. 

განსხვავებით მედიის შემზღუდავი სხვა კანონებისგან, რომელიც “ქართული ოცნების” პარლამენტმა მიიღო, FARA-ს მოთხოვნების დარღვევა გამოიწვევს, როგორც ფინანსურ სანქციებს, ასევე ხუთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთას.

FARA-ს მიღება შეფასდა, როგორც დამოუკიდებელი სამოქალაქო ორგანიზაციებისა და მედიის შემზღუდავი კანონი. 

“ქართულ ოცნებას“, ერთი შეხედვით, საზოგადოებრივი და მედიაორგანიზაციების კონტროლისთვის აშკარად შეუსაბამო FARA-ს გადმოღება კანონში გათვალისწინებული მკაცრი სისხლის სამართლებრივი მექანიზმების და ინდივიდუალურ დონეზე კანონის სელექციური და პოლიტიკური მოტივებით გამოყენების გამო სურს. ამაზე ღიად მიუთითებენ მმართველი გუნდის წარმომადგენლები, მათ შორის, ირაკლი კობახიძე, შალვა პაპუაშვილი და მამუკა მდინარაძე. მმართველ გუნდს FARA-ს კანონის გამოყენება საქართველოში, ამერიკული რეალობისგან განსხვავებით, დამოუკიდებელი სასამართლოს და გამოხატვისა და გაერთიანების თავისუფლების დაცვის მყარად დამკვიდრებული გარანტიების გარეშე ესახება და წარმოუდგენია, რომ ამერიკული სახელდების კანონის ინსტრუმენტალიზებას სამოქალაქო საზოგადოების დაზიანებისთვის გამოიყენებს” – ნათქვამია სოციალური სამართლიანობის ცენტრის განცხადებაში.

საკანონმდებლო ცვლილებები ზღუდავს მედიის გამოხატვის თავისუფლებას

12 ივნისს, პარლამენტმა მესამე მოსმენით, 84 ხმით მიიღო „გრანტების შესახებ“ კანონში ცვლილებები. კერძოდ, ცვლილებით გრანტად ჩაითვლება ტექნიკური და საექსპერტო დახმარება, ცოდნის გაზიარება და სხვა მსგავსი ტიპის კონტრიბუციაც.

აღნიშნული ცვლილება მოსდევს კანონში უკვე შეტანილ, აპრილის ჩანაწერს, რომლის მიხედვითაც, უცხოური გრანტების მისაღებად საჭირო გახდა მთავრობის ან მისი უფლებამოსილი პირის თანხმობა. “ქართული ოცნება” ამას სახელმწიფოს სუვერენიტეტის დაცვის მექანიზმად აფასებს, მაშინ როცა სამოქალაქო სექტორის შეფასებით ცვლილებები სამოქალაქო საზოგადოების განადგურებას ისახავს მიზნად.  არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვის და მედიისთვის საერთაშორისო გრანტები დამოუკიდებლად მუშაობის ძირითადი წყაროა. აღნიშნული ცვლილებები განიხილება იმ საკანონმდებლო პაკეტის ნაწილად, რომელიც სამოქალაქო საზოგადოებისა და მედიის წინააღმდეგაა მიმართული.

მანამდე, 2025 წლის 16 აპრილს, “ქართულმა ოცნებამ”  “გრანტების შესახებ” კანონში მიიღო სხვა ცვლილებები:

  • გრანტის გამცემმა (დონორმა) გრანტის გაცემაზე თანხმობის მისაღებად უნდა მიმართოს საქართველოს მთავრობას;
  • გრანტის მიმღები, თანხმობის გარეშე გრანტის მიღების შემთხვევაში დაჯარიმდება გრანტის ორმაგი ოდენობით;
  • ანტიკორუფციულ ბიუროს ენიჭება დამატებითი უფლებამოსილება, როგორიცაა – პირისგან ფინანსური ანგარიშის მოთხოვნა, ასევე ფიზიკური პირის გამოკითხვის უფლება; 
  • ანტიკორუფციული ბიურო საჯარო დაწესებულებისგან, ფიზიკური პირისგან, იურიდიული პირისგან შეძლებს გამოითხოვოს “განსაკუთრებული კატეგორიის პერსონალური მონაცემი”.

“გრანტების შესახებ” კანონში ცვლილებას არასამთავრობო ორგანიზაციები ერთობლივი განცხადებით გამოეხმაურნენ

აღნიშნული კანონი თავისი არსით და მოსალოდნელი შედეგით არის ხალხის დევნის აქტი და მიზნად ისახავს მოქალაქეების მმართველი პარტიის სადამსჯელო სისტემის პირისპირ დატოვებას და საერთაშორისო საზოგადოებისთვის მათი თანადგომის აკრძალვას“, – ნათქვამია არასამთავრობო ორგანიზაციების განცხადებაში.

ონლაინ გამოცემა “ტაბულას”, “გრანტების კანონის” საფუძველზე, კუთვნილი გრანტის მიღება შეეზღუდა

2025 წლის 11 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ ონლაინ გამოცემა “ტაბულა” ვეღარ მიიღებს გაერთიანებული სამეფოს მთავრობის გრანტს, 50 ათასი ფუნტის ოდენობით, რომელიც მოგებული ჰქონდა კონკურსის წესით. როგორც გამოცემა წერს, ეს თანხა უნდა მოხმარებოდა თვითმმართველობის არჩევნების მიმდინარეობის შესახებ ქართული საზოგადოების ინფორმირებას.

გამოცემის განცხადებიდან ასევე ირკვევა, რომ ბრიტანეთის მთავრობამ, გრანტის მიმღებთა დაცვის მიზნით, ახლახან მიღებული “გრანტების შესახებ კანონის” მოთხოვნების შესაბამისად, “ქართული ოცნების” მთავრობას ნებართვისთვის მიმართა. მთავრობისგან კი მიიღო პასუხი, რაც ვადების გაჭიანურებაზე მიუთითებდა, რის შემდეგაც ბრიტანეთის მთავრობამ პროექტი გააუქმა. 

განცხადება ამის შესახებ დღეს ბრიტანეთის მთავრობამაც გაავრცელა. მასში  ნათქვამია, რომ გაერთიანებული სამეფო კეთილსინდისიერად ცდილობდა მოეპოვებინა გრანტის დამტკიცების შესახებ თანხმობა რიგ პროექტებზე, რომლებიც მიზნად ისახავდა სამოქალაქო საზოგადოების მხრიდან  ამომრჩეველთა განათლებასა და მოქალაქეთა მხრიდან არჩევნების მონიტორინგს, “თუმცა, საქართველოს ხელისუფლებასთან განხილვის შემდეგ, გვაცნობეს, რომ მთავრობის დადგენილება ‘გრანტების დამტკიცების პროცედურის შესახებ’ ჯერ არ არის დასრულებული. შესაბამისად, ამ დრომდე არ არსებობს  ‘გრანტების დამტკიცების პროცედურის შესახებ’ გადაწყვეტილებების მიღების მექანიზმები ან ვადები. სამწუხაროდ, ამ გაურკვევლობის გამო, გვიწევს გავაუქმოთ დაგეგმილი საგრანტო წინადადებები, რომლებიც მიზნად ისახავდა დაგეგმილი მუნიციპალური არჩევნების გამჭვირვალობისა და კონკურენტუნარიანობის მხარდაჭერას”, – ნათქვამია განცხადებაში. 

“გრანტების შესახებ” კანონში ცვლილება “ქართულმა ოცნებამ” 2025 წლის 16 აპრილს მიიღო. ცვლილებების თანახმად გრანტის გამცემმა (დონორმა) გრანტის გაცემაზე თანხმობის მისაღებად უნდა მიმართოს საქართველოს მთავრობას; გრანტის მიმღები, თანხმობის გარეშე გრანტის მიღების შემთხვევაში დაჯარიმდება გრანტის ორმაგი ოდენობით.

საკანონმდებლო ცვლილებები ზრდის მარეგულირებლის კონტროლის მექანიზმებს მაუწყებლებზე

2025 წლის 12 ივნისს, ერთპარტიულმა პარლამენტმა მესამე მოსმენით მიიღო საკანონმდებლო პაკეტი, რომლითაც ცვლილებები შევიდა, მათ შორის მაუწყებელთა შესახებ კანონში და კომუნიკაციების კომისიას მიენიჭა უფლებამოსილება მაუწყებლების შესახებ კონფიდენციალური ინფორმაცია ბანკებისგან სასამართლოს გზით გამოითხოვოს. აღნიშნულის შესახებ, ახალი თავი დაემატა „ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსს“.

მედიის ადვოკატირების კოალიციის განცხადებით, მარეგულირებლისთვის მსგავსი უფლებამოსილების მინიჭების აუცილებლობა საერთოდ არ არსებობს. მეტიც, დამატებითი უფლებები სცილდება ზოგადად უწყების მანდატს. კომისიისთვის საბანკო კონფიდენციალურობის დარღვევის შესაძლებლობის მინიჭება მედიაზე ფინანსური ზეწოლისა და შანტაჟის ახალი იარაღია”.

თავდაპირველად, კანონში “მაუწყებლობის შესახებ” ცვლილებები “ქართული ოცნების” პარლამენტმა 2025 წლის 1 აპრილს მიიღო.

ცვლილების თანახმად სრულად აიკრძალა მაუწყებლების უცხოური დაფინანსება, მნიშვნელოვნად გაიზარდა მარეგულირებელი ორგანოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის უფლებამოილება, კერძოდ  ჟურნალისტების პროფესიული საქმიანობა რეგულირების სფეროში მოექცა. 

  • კანონში შესული ცვლილებების თანახმად იკრძალება ე.წ. “უცხოური ძალისგან” მაუწყებლის მიერ პირდაპირი ან არაპირდაპირი დაფინანსების მიღება და უცხოური ძალის მიერ მაუწყებლის მომსახურების შესყიდვა, გარდა რეკლამისა ან პროდუქტის განთავსებისა.
  • ცვლილების თანახმად მაუწყებლებს ეკრძალებათ სოციალური რეკლამის განთავსების სანაცვლოდ პირდაპირი ან არაპირდაპირი დაფინანსების მიღება.

კანონის თანახმად, უცხოურ ძალად განიხილება: ა) უცხო სახელმწიფოს ხელისუფლების სისტემის შემადგენელი სუბიექტი; ბ) ფიზიკური პირი, რომელიც არ არის საქართველოს მოქალაქე; გ) იურიდიული პირი, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობის საფუძველზე არ არის დაფუძნებული; დ) ისეთი ორგანიზაციული ერთეული ან პირთა სხვა სახის ისეთი გაერთიანება, რომელიც უცხო სახელმწიფოს სამართლის ან/და საერთაშორისო სამართლის საფუძველზეა დაფუძნებული.

  • ცვლილებით  შემოდის ასევე დეტალური რეგულაციები,  ტელე და რადიო მაუწყებლობის სტანდარტებთან დაკავშირებით, ფაქტის ჯეროვანი სიზუსტის და პასუხის უფლების შესახებ. აგრეთვე ემატება რეგულაციები ფაქტის სამართლიანობის და მიუკერძოებლობის, პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის, ფარული მეთოდის გამოყენებით ინფორმაციის მოპოვების და გადაცემის, შეიარაღებული დაპირისპირების, უბედური შემთხვევის და სხვა საგანგებო ვითარების გაშუქების და არასრულწლოვან პირთა დაცვის ცალკეული საკითხების შესახებ.

“საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” აცხადებს, რომ აღნიშნული კანონები საფრთხეს უქმნის კრიტიკულად განწყობილი დამოუკიდებელი მედიის არსებობას.

ამ კანონებთან ერთად საქართველოში 2024 წლიდან მოქმედებს კანონი “უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ”, იგივე “რუსული კანონი”, რომელიც გასულ წელს “ქართულმა ოცნებამ” ფართო საზოგადოებრივი წინააღმდეგობის და საერთაშორისო კრიტიკის მიუხედავად მიიღო და რომელიც მიზნად ისახავს იმ არასამთავრობო და მედიაორგანიზაციების “უცხოური ძალის” ინტერესების გამტარებელ ორგანიზაციებად რეგისტრაციას, რომელთა შემოსავლების 20% უცხოური ორგანიზაციებიდან არის მიღებული.