თბილისის საქალაქო სასამართლომ თეონა ბაღდავაძე ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნო და 1,500-ლარიანი ჯარიმა დააკისრა. საქმე სოციალურ ქსელში ნათია ბერიძის მიმართ სავარაუდო სიტყვიერ შეურაცხყოფას ეხება.
გავრცელებული ინფორმაციით, საქმე ეხება თეონა ბაღდავაძის მიერ Facebook-ზე გამოქვეყნებულ ვიდეოს, რომელშიც POSTV-ის წარმომადგენელი ნათია ბერიძე მას კითხვებს უსვამს და საუბრისას ბაღდავაძის გარდაცვლილ დას ახსენებს. ბაღდავაძემ ვიდეოს თან დაურთო კომენტარი, რომელშიც ბერიძის ქცევა „ამაზრზენად“ შეაფასა და განაცხადა, რომ ის მისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ადამიანის სახელით მანიპულირებდა.
საქმე შსს-ს „სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველომ“ აღძრა. სამმართველომ მასალები სასამართლოს გადასცა, რის შემდეგაც სასამართლომ ქმედება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად მიიჩნია.
თბილისის სააპელაციო სასამართლომ ძალაში დატოვა ქართულ ციხეში მყოფი რუსი აქტივისტების, ანასტასია ზინოვკინასა და არტემ გრიბულის სასჯელი. ანასტასია ზინოვკინასა და არტემ გრიბულს 8.5 წლით თავისუფლების აღკვეთა აქვთ მისჯილი ნარკოტიკების ფლობის ბრალდებით. ისინი დანაშაულს არ აღიარებენ და ამბობენ, რომ ნარკოტიკები “ჩაუდეს” „დეკემბრის აქციებში“ მონაწილეობის გამო.
ანასტასია ზინოვკინა და არტემ გრიბული თბილისში გამართულ პროევროპულ აქციებში მონაწილეობდნენ – აქციის მონაწილეებს ცხელი სასმელებით ამარაგებდნენ. მათი თქმით, სწორედ ეს გახდა მათი დაკავების მიზეზი. ანასტასია ზინოვკინას მძიმე ჯანმრთელობის პრობლემა აქვს და მან არაერთხელ დაადანაშაულა ციხის ადმინისტრაცია უყურადღებობასა და ღირსების შემლახავ მოპყრობაში.
მოსამართლე დავით მაკარაძემ აქტივისტ ანა ბდეიანს 4,000-ლარიანი ჯარიმა შეუფარდა. შსს მას ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173¹⁶ მუხლით სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის შეურაცხყოფას ედავებოდა.
საქმე ეხება Facebook-კომენტარს, რომელიც ბდეიანმა თორნიკე რაზმაძის ვიდეოზე დაწერა. ვიდეოში რაზმაძე „გეორგიევსკის ტრაქტატთან“ დაკავშირებით ირაკლი კობახიძისა და რუსი პროპაგანდისტის, მარგარიტა სიმონიანის განცხადებებს მიმოიხილავდა.ამავე ვიდეოზე დაწერილი კომენტარის გამო ადმინისტრაციული წარმოება დაწყებულია თორნიკე რაზმაძის მიმართაც. რაზმაძის ოქმში მითითებულია მხოლოდ 166-ე მუხლი, რაც საჯარო სივრცეში ლანძღვა-გინებას გულისხმობს, მაშინ როდესაც სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის შეურაცხყოფას 173¹⁶ მუხლი არეგულირებს. ადვოკატის განცხადებით, ოქმი ამ ეტაპზე ჩასწორებული არ არის.
ანა ბდეიანის საქმე უკავშირდება სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებული კომენტარების გამო დაწყებულ ადმინისტრაციულ წარმოებებს, რომლებიც შსს-ში ახლად შექმნილი „სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოს“ პრაქტიკის ნაწილია.
მოსამართლე ნინო ენუქიძემ აქტივისტი მიხეილ ზაქარეიშვილი Facebook-ზე გამოქვეყნებული პოსტების გამო 4,000 ლარით დააჯარიმა. შინაგან საქმეთა სამინისტრო მას ბიძინა ივანიშვილის, ბერა ივანიშვილის, შალვა პაპუაშვილისა და მოსამართლე ნანა შამათავას სიტყვიერ შეურაცხყოფას ედავებოდა.
საქმის მასალების მიხედვით, სავარაუდო სამართალდარღვევის შესახებ შსს-ს ელექტრონული ფოსტით მერაბ ღოღობერიძემ აცნობა. მის მიერ მიწოდებული ინფორმაცია ბერა ივანიშვილისა და შალვა პაპუაშვილის მიმართ გამოთქმულ სავარაუდოდ შეურაცხმყოფელ განცხადებებს ეხებოდა. რაც შეეხება ბიძინა ივანიშვილისა და მოსამართლე ნანა შამათავას მიმართ გამოქვეყნებულ პოსტებს, შსს-ს ინსპექტორის პატაკის მიხედვით, ისინი მიხეილ ზაქარეიშვილის Facebook-გვერდის დათვალიერების შედეგად გამოავლინეს. საქმის მასალების თანახმად, ზაქარეიშვილმა სადავო პოსტები 2026 წლის 2 ივნისს, 17 ივნისსა და 3 ივლისს გამოაქვეყნა.
შსს ზაქარეიშვილს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილით, წვრილმანი ხულიგნობა, და 173¹⁶ მუხლის პირველი ნაწილით ედავებოდა, რომელიც სახელმწიფო-პოლიტიკური და საჯარო თანამდებობის პირების შეურაცხყოფას ითვალისწინებს.
საჯარო სივრცეში, მათ შორის სოციალურ ქსელებში, გამოქვეყნებული განცხადებების გამო მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული წარმოებები შსს-ში ახლად შექმნილი „სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოს“ ოქმების საფუძველზე მიმდინარეობს. სამმართველო 1 ივნისიდან ფუნქციონირებს და მისი ამოცანაა ადამიანის ღირსების შემლახველი, შეურაცხმყოფელი ან სიძულვილის ენის შემცველი განცხადებების მონიტორინგი და პროაქტიული გამოვლენა.
მაისურზე არსებული წარწერის გამო დაკავებულ შოთა ოდიშვილს მოსამართლე ნინო ენუქიძემ 15-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. ადვოკატ გიორგი ტაბატაძის ინფორმაციით, ოდიშვილი გურჯაანის დროებითი მოთავსების იზოლატორშია გადაყვანილი. შოთა ოდიშვილი საპროტესტო აქციების აქტიური მონაწილეა. ის 23 აგვისტოს თბილისში, რუსთაველის გამზირზე გამართული აქციის შემდეგ, მთავრობის ადმინისტრაციასთან დააკავეს.
ადვოკატის განცხადებით, ოდიშვილი მთავრობის ადმინისტრაციის წინ, შემაღლებულ ადგილზე იჯდა და ტელეფონში სუდოკუს თამაშობდა. ტაბატაძის თქმით, ოდიშვილი პოლიციელებთან კომუნიკაციაში არ შესულა, თუმცა მოგვიანებით სამართალდამცველებმა მას პოლიციელების შეურაცხყოფაში დასდეს ბრალი.
ადვოკატის განმარტებით, ოდიშვილს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლით – წვრილმანი ხულიგნობა – მაისურზე არსებული წარწერის გამო, ხოლო 173-ე მუხლით პოლიციის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობა – პოლიციელების სავარაუდო შეურაცხყოფის საფუძველზე შეუდგინეს სამართალდარღვევის ოქმი. ტაბატაძის თქმით, საქმეში არ არსებობს მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ ოდიშვილმა პოლიციელებს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა.
გზის ხელმეორედ გადაკეტვისთვის გასამართლებული ზურაბ მენთეშაშვილის ადვოკატის, ჯანო ჭკადუას ინფორმაციით, სააპელაციო სასამართლომ ზურაბ მენთეშაშვილის საქმეზე გადაწყვეტილება ზეპირი მოსმენის გარეშე მიიღო და დაცვის მხარის სააპელაციო საჩივარი არ დააკმაყოფილა.
“საქმის ზეპირი განხილვის გარეშე გადაწყვეტა პირდაპირ არღვევს სამართლიანი სასამართლოს უფლებას და საქმის საჯაროობის ფუნდამენტურ პრინციპს”, – წერს ადვოკატი
მენთეშაშვილის მხარე ზემდგომ ინსტანციაში მის უდანაშაულოდ ცნობას მოითხოვდა. მენთეშაშვილი პირველი მოქალაქეა, ვისაც საპროტესტო აქციების კვალდაკვალ გამკაცრებული კანონმდებლობის საფუძველზე სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა დაეკისრა საავტომობილო გზის ხელმეორედ გადაკეტვისთვის. მან ციხეში 9 თვე გაატარა.
31 ივლისს, თბილისის საკრებულოს შენობასთან სამოქალაქო აქტივისტი თორნიკე თოშხუა დააკავეს. მას ხელში ეჭირა ფურცელი წარწერით: „ბიძინა ყ არაა/არის?“.
გავრცელებული ვიდეოკადრების მიხედვით, დაკავების დროს თოშხუა პოლიციელებს დაკავების საფუძვლის განმარტებას სთხოვდა. კადრებში ისმის, რომ პოლიცია დაკავების საფუძვლად „ხულიგნობას“ ასახელებს. მოგვიანებით, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ „რადიო თავისუფლებას“ დაუდასტურა, რომ თორნიკე თოშხუა ადმინისტრაციული წესით, „შეურაცხმყოფელი ბანერისთვის“, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის – წვრილმანი ხულიგნობის – საფუძველზე დააკავეს.
თორნიკე თოშხუა პოლიციამ 26 ივლისსაც დააკავა თბილისის საკრებულოს შენობასთან, ასევე „შეურაცხმყოფელი ბანერისთვის“. მაშინ მას ხელში ეჭირა ფურცელი წარწერით: „ბიძინა ყ***? კი თუ არა“. მისი დაკავების შემდეგ, სოლიდარობის ნიშნად, საკრებულოსთან კიდევ 9 მოქალაქე დააკავეს. 26 ივლისს დაკავებულთა საქმეებზე სასამართლომ ნაწილს ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა, ნაწილს კი ადმინისტრაციული ჯარიმა დააკისრა. თავად თოშხუა მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ 3,000 ლარით დააჯარიმა.
თოშხუა მანამდე სისხლის სამართლის წესითაც იყო დაკავებული და საპატიმრო რამდენიმე კვირის წინ დატოვა.
2 აგვისტოს, მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ თორნიკე თოშხუას 5-დღიანი პატიმრობა შეუფარდა.
26 ივლისს თბილისის საკრებულოსთან დაკავებული 10 პირის საქმეების განხილვა სასამართლომ 28 ივლისს, გვიან ღამით დაასრულა. საქმეები მოსამართლეებმა ზვიად ცეკვავამ და თორნიკე კაპანაძემ განიხილეს.
სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ოთხ პირს ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდა. ია მელითაურსა და ნატო ბოლქვაძეს 5-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდათ, შაკო ბაღდოშვილსა და ლაშა დგებუაძეს კი – 10-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა.
დანარჩენი დაკავებულები სასამართლომ დააჯარიმა: თორნიკე თოშხუა – 3,000 ლარით, ვასო ბერიძე – 5,000 ლარით, მარიამ მეყანწიშვილი – 6,000 ლარით, მარინე ნანავა – 5,000 ლარით, სანდრო სეხნიაშვილი – 5,000 ლარით. თორნიკე თიკარაძის საქმის განხილვა 31 ივლისისთვის გადაიდო და ის დაკავებიდან გათავისუფლდა.
ია მელითაურის საქმეში მოსამართლემ 173-ე მუხლის დარღვევა არ დაადგინა და ის სამართალდამრღვევად მხოლოდ წვრილმან ხულიგნობაში ცნო. პროცესზე დამსწრეთა ინფორმაციით, მელითაურმა პოლიციაში არასათანადო მოპყრობაზე ისაუბრა და მოსამართლეს დაკავებისას მიღებული დაზიანებები აჩვენა.
სხდომების პარალელურად გავრცელდა ინფორმაცია მოქალაქეებსა და მანდატურის სამსახურის თანამშრომლებს შორის დაპირისპირების შესახებ. გავრცელებულ კადრებში ჩანდა, როგორ ატოვებინებდნენ მანდატურები მოქალაქეებს სასამართლოს შენობას ძალის გამოყენებით.
საქმე 26 ივლისს თბილისის საკრებულოსთან განვითარებულ მოვლენებს უკავშირდება. პოლიციამ თავდაპირველად თორნიკე თოშხუა დააკავა, რომელიც საკრებულოსთან ბანერით იდგა წარწერით: „ბიძინა ყ*ეა? კი — არა“. მისი დაკავების შემდეგ, სოლიდარობის ნიშნად, მოქალაქეებმა იმავე შინაარსის ბანერები გაშალეს, რის შემდეგაც პოლიციამ დამატებით 9 პირი დააკავა. შსს დაკავებულებს საჯარო სივრცეში ლანძღვა-გინებასა და პოლიციის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებოდა.
მოქალაქე გიორგი გოგია, “ქართული ოცნების” საპატიო თავმჯდომარის შვილის, ბერა ივანიშვილის შეურაცხყოფის საბაბით, 3000 ლარით დააჯარიმეს. გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თორნიკე ქოჩქიანმა მიიღო.
შინაგან საქმეთა სამინისტრო გიორგი გოგიას ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის საფუძველზე საჯარო სივრცეში ლანძღვა-გინებას [წვრილმანი ხულიგნობა] ედავებოდა. უწყების მტკიცებით, გოგიამ სოციალურ ქსელ Facebook-ში შეურაცხყოფა მიაყენა „ქართული ოცნების“ დამფუძნებლისა და საპატიო თავმჯდომარის, ბიძინა ივანიშვილის შვილს, ბერა ივანიშვილს. შსს-მ შესაძლო სამართალდარღვევად შეაფასა 14 ივნისს დაწერილი პოსტი, რომელშიც გიორგი გოგია აზიარებს ბერა ივანიშვილის განცხადებას და წერს: „განაცხადა **ისშვილმა, რომელიც ბავშვების საცემად ირაკლი ღარიბაშვილს სკოლებში არბენინებდა“.
საჯარო სივრცეში გამოთქმული მოსაზრებების გამო მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული დავები, შსს-ში ახლად შექმნილი “სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოს” ოქმების საფუძველზე იწყება. ახალი სამმართველო შსს-ში 1 ივნისიდან ფუნქციონირებს. სამმართველოს ამოცანაა საჯარო სივრცეში გავრცელებული ადამიანის ღირსების შემლახველი, შეურაცხმყოფელი ან სიძულვილის ენის შემცველი განცხადებების მონიტორინგი და პროაქტიული გამოვლენა, თუ ისინი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ნიშნებს შეიცავს.
“რადიო თავისუფლების” ინფორმაციით, ამოქმედებიდან, 1 ივნისიდან 2 ივლისამდე პერიოდში, ამ სამმართველოს მიერ გამოვლენილია 170 სავარაუდო სამართალდარღვევის ფაქტი, საიდანაც 150 საქმე უკვე სასამართლოშია წარდგენილი. ამ 150 შემთხვევიდან, 33 საქმეზე გადაწყვეტილება უკვე მიღებულია – 31 ადამიანი დააჯარიმეს, 2 ადამიანს კი სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადეს. დაჯარიმებულთა უმეტესობა მოქალაქეები და აქტივისტები არიან.
სამოქალაქო აქტივისტი გიორგი მელითაური, Facebook-ში შეურაცხმყოფელი კომენტარის დაწერის საბაბით, 2000 ლარით დააჯარიმეს მეგობრის შესახებ დაწერილი კომენტარის გამო.
შინაგან საქმეთა სამინისტრო გიორგი მელითაურს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის საფუძველზე საჯარო სივრცეში ლანძღვა-გინებას [წვრილმანი ხულიგნობა] ედავებოდა. საქმე ეხება კომენტარს, რომელიც მელითაურმა დაწერა ტელეკომპანია “მთავარის” ერთ-ერთი პოსტის ქვეშ. “მთავარის” ეს პოსტი ეხებოდა, მელითაურის მეგობარზე, ფოტოგრაფ ლევან ზაზაძეზე თავდასხმას. მელითაურის კომენტარი იმ პირს მიემართებოდა, რომელიც ზაზაძეს დაეხა თავს და გამოყენებული იყო გინება. შსს-ს “სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველომ” ეს კომენტარი ჩათვალა, როგორც მეგობრის შეურაცხყოფა და ოქმი შეადგინა. შსს-ს წარმომადგენელმა სასამართლო პროცესზე აღნიშნა, რომ მნიშვნელობა არ აქვს, ვის მიემართება შეურაცხყოფა.
„[ლევან ზაზაძის შეურაცხყოფას] მედავებოდნენ, თუმცა რომ მიხვდნენ, რომ ლევან ზაზაძეს კი არა, მის თავდამსხმელს მიემართებოდა ეს გინება, თქვეს, არ აქვს მნიშვნელობა ვინმეს აგინე თუ არა, მთავარია, საჯარო სივრცეში უწმაწურ სიტყვას იყენებდიო“, – ამბობს მელითაური “პუბლიკასთან”.
საჯარო სივრცეში გამოთქმული მოსაზრებების გამო მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული დავები, შსს-ში ახლად შექმნილი “სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოს” ოქმების საფუძველზე იწყება. ახალი სამმართველო შსს-ში 1 ივნისიდან ფუნქციონირებს. სამმართველოს ამოცანაა საჯარო სივრცეში გავრცელებული ადამიანის ღირსების შემლახველი, შეურაცხმყოფელი ან სიძულვილის ენის შემცველი განცხადებების მონიტორინგი და პროაქტიული გამოვლენა, თუ ისინი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ნიშნებს შეიცავს.
“რადიო თავისუფლების” ინფორმაციით, ამოქმედებიდან, 1 ივნისიდან 2 ივლისამდე პერიოდში, ამ სამმართველოს მიერ გამოვლენილია 170 სავარაუდო სამართალდარღვევის ფაქტი, საიდანაც 150 საქმე უკვე სასამართლოშია წარდგენილი. ამ 150 შემთხვევიდან, 33 საქმეზე გადაწყვეტილება უკვე მიღებულია – 31 ადამიანი დააჯარიმეს, 2 ადამიანს კი სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადეს. დაჯარიმებულთა უმეტესობა მოქალაქეები და აქტივისტები არიან.
