თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე მანუჩაც ცაცუამ, სამოქალაქო აქტივისტი ნატაში ლაზიშვილი ტროტუარზე დგომის გამო სამართალდამრღვევად ცნო და სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა. შინაგან საქმეთა სამინისტრო მას ედავებოდა, რომ 2025 წლის 18 დეკემბერს, პარლამენტთან, ტროტუარზე დგომით მიზანმიმართულად უშლიდა ხელს მოქალაქეებს გადაადგილებაში.
ნატაში ლაზიშვილი მე-9 ადამიანია, ვინც ტროტუარზე დგომის გამო სამართალდამრღვევად ცნეს. 9-დან 5 ადამიანს ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდეს, 4-ს კი (3 ქალს და პირველ გასამართლებულს ტრტუარზე დგომისთვის, რეზი დუმბაძეს) სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადეს.
შეკრების თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილება “ქართულმა ოცნებამ“ 2025 წლის 12 დეკემბერს მიიღო. ცვლილებები დაჩქარებული წესით, 3 დღეში განიხილეს. ამ ცვლილებებით, ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება. საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს შეფასებით, “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”.
2026 წლის 23 იანვარს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლეებმა, 7 მოქალაქე ტროტუარზე დგომის გამო სამართალდამრღვევად ცნეს. მათგან ხუთს (მამაკაცებს) ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდეს, ორს კი (ქალებს) სიტყვიერი გაფრთხილება მისცეს:
- სანდრო მეგრელიშვილს – 4-დღიანი პატიმრობა (მოსამართლე დავით მაკარაძე);
- დიმიტრი ჯამბურიას – 4-დღიანი პატიმრობა (მოსამართლე დავით მაკარაძე);
- ლუკა ნაგლიაშვილს – 5-დღიანი პატიმრობა (მოსამართლე დავით მაკარაძე);
- მიხეილ ზაქარეიშვილს – 5-დღიანი პატიმრობა (მოსამართლე ზვიად ცეკვავა);
- ნუკრი კაკულიას – 4-დღიანი პატიმრობა (მოსამართლე მანუჩარ ცაცუა);
- ანი ახმეტელს – სიტყვიერი შენიშვნა (მოსამართლე ზვიად ცეკვავა);
- ნათია ჭავჭანიძეს – სიტყვიერი შენიშვნა (მოსამართლე მანუჩარ ცაცუა).
შინაგან საქმეთა სამინისტრო მოქალაქეებს ედავებოდა, რომ ტროტუარზე დგომით ისინი გადაადგილებაში ხელს უშლიდნენ სხვა მოქალაქეებს. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც მოსამართლეებმა ე.წ. ტროტუარის საქმეზე პატიმრობის გადაწყვეტილება მიიღეს.
შეკრების თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიულისაკანონმდებლო ცვლილება „ქართულმა ოცნებამ“ 2025 წლის 12 დეკემბერსმიიღო. ცვლილებები დაჩქარებული წესით, 3 დღეში განიხილეს. ამ ცვლილებებით პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება. პირველი აქტივისტი, რომელიც გამკაცრებული კანონის შემდეგ სასამართლოში დაიბარეს, ანი ახმეტელი იყო. მას უწყება 23 დეკემბერს მიუტანეს. ტროტუარის საქმეების პირველი განაჩენი კი 22 იანვარს გამოცხადდა – აქტივისტი რეზი დუმბაძე მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ სამართალდამრღვევად სცნო და სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა.
“საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოს” შეფასებით, “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”.
2026 წლის 22 იანვარს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში პრეცენდენტი შედგა – გამოცხადდა პირველი განაჩენი ე.წ. ტროტუარის საქმეზე. მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ პროევროპული აქციების მონაწილე რეზი დუმბაძე, სამართალდამრღვევად ცნო პარლამენტის მიმდებარედ ტროტუარზე დგომისთვის „ხალხის გადაადგილების დაბრკოლებაში” და იგი სიტყვიერად გააფრთხილა.
შინაგან საქმეთა სამინისტრო რეზი დუმბაძეს ედავებოდა სამართალდარღვევას 2025 წლის 17 დეკემბერს. აქციების მონაწილეს თბილისის საქალაქო სასამართლოდან 14 იანვარს აცნობეს, რომ იბარებდნენ ტროტუარის „გადაკეტვის“ გამო.
შეკრების თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილება “ქართულმა ოცნებამ“ 2025 წლის 12 დეკემბერს მიიღო. ცვლილებები დაჩქარებული წესით, 3 დღეში განიხილეს. ამ ცვლილებებით, ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება. “საერთაშორისო გამჭვირვალობა- საქართველოს” შეფასებით, “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”.
რეზი დუმბაძე პირველი სამოქალაქო აქტივისტია, ვინც ამ საქმეზე სამართალდამრღვევად სცნეს.
ადმინისტრაციული წესით დაკავებული სამოქალაქო აქტივისტის ისაკო დევიძის წინააღმდეგ სისხლისსამართლებრივი დევნა დაიწყო. ამის შესახებ ინფორმაცია მისმა დამ, მარი დევიძემ გაავრცელა.
მან დაწერა, რომ 17 იანვრის საღამოს, ძმის მოკითხვისთვის იზოლატორში დარეკა, სადაც უთხრეს, რომ ისაკო იქ არ იყო. შემდეგ კი გაარკვია, რომ მისი ძმა გლდანის მე-8 დაწესებულებაშია გადაიყვანეს ისე, რომ ოჯახს არაფერი უთხრეს. ოჯახის ინფორმაციით, ისაკო დევიძის მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნა 366-ე მუხლითაა დაწყებული, რაც სასამართლოს უპატივცემულობას გულისხმობს და ერთ წლამდე პატიმრობას ითვალისწინებს.
ისაკო დევიძე 2025 წლის 20 დეკემბერს, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე აქციაზე, პოლიციელის შეურაცხყოფის საფუძვლით დააკავეს. 22 დეკემბერს, მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ მას 30-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. ადმინისტრაციული პატიმრობის ვადა, 19 იანვარს იწურებოდა. არც ოჯახი და არც ადვოკატები არ იყვნენ ინფორმირებულები, რომ ისაკო დევიძის წინააღმდეგ სასამართლოში აღკვეთის ღონისძიების საკითხი განიხილებოდა.
სამოქალაქო აქტივისტის, დავით გაგრელის, წინააღმდეგ, შინაგან საქმეთა სამინისტრო სისხლის სამართლის გამოძიებას იწყებს. როგორც აქტივისტი წერს სოციალურ ქსელში, სასამართლოდან მას აცნობეს, რომ მისი ადმინისტრაციული საქმის წარმოება შეწყდა და საქმე შსს-ს დაუბრუნდა მასში სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნების გამო.
“სასამართლოდან დამირეკეს. 2025 წლის 18 დეკემბერს ტროტუარზე ხალხს გადაადგილებაში უშლიდი ხელსო, მაგრამო შენო ნაჯდომი კაცი ხარ მაგ მუხლითო, ამიტომ შეწყდა სამართალწარმოება და დაუბრუნდა პოლიციას, რომ სისხლის სამართლის კვალიფიკაცია მიანიჭონო”, – წერს დავით გაგრელი სოციალურ ქსელში.
დავით გაგრელს შინაგან საქმეთა სამინისტრო ედავება მოქალაქეების გადაადგილებაში ხელშეშლას ტროტუარზე გამოხატული პროტესტის გამო. ამ საფუძვლით აქციის მონაწილეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული საქმეები მას შემდეგ დაიწყო, რაც “ქართულმა ოცნებამ” 2025 წლის 12 დეკემბერს, შეკრების თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებას მიიღო და ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება.
იგივე მოტივით, სასამართლომ შინაგან საქმეთა სამინისტროში, ამ დრომდე, ხუთი სამოქალაქო აქტივისტის საქმე დააბრუნა: ვაჟა გაფრინდაშვილის, გიორგი წულაიას, ანა ბდეიანის, მამა-შვილ კახა და კონსტანტინე მიქაიების. ჯამში, სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა, ტროტუარზე პროტესტის გამო, ექვს აქტივისტს ემუქრება.
2026 წლის 16 იანვარს, გზის გადაკეტვის ძველ საქმეზე, მთარგმნელი, სამოქალაქო აქტივისტი, ნინო ბარძიმაშვილი დააკავეს.
როგორც გაირკვა, სასამართლომ მას 2025 წლის დეკემბრის ბოლოს შეუფარდა 5-დღიანი პატიმრობა ოქტომბერში რუსთაველზე სამანქანო გზის გადაკეტვის საბაბით.
რატომ დააკავეს აქტივისტი, პატიმრობის ვადის მოსახდელად, სამი კვირის შემდეგ, უცნობია. იგი სახლთან აიყვანეს და რუსთავის იზოლატორში გადაიყვანეს.
“ქართული ოცნების” პოლიტსაბჭოს ყოფილი წევრის, სამოქალაქო აქტივისტის, კახა მიქაიასა და მისი შვილის, კონსტანტინე მიქაიას წინააღმდეგ, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ სისხლის სამართლებრივი დევნა დაიწყო.
“მომივიდა დადგენილება, რომ ადმინისტრაციული სისხლის სამართლის კოდექსის გარკვეული მუხლის ცვლილების საფუძველზე ეს გადავიდა სისხლის სამართალში. ეს მოსალოდნელი იყო ამ ხელისუფლებისგან”, – ამბობს კახა მიქაია “TV პირველთან”.
მამა-შვილი – კონსტანტინე და კახა მიქაიები რუსთაველის პროტესტის აქტიური მონაწილეები არიან. ორივე მათგანი უკვე იყო დაპატიმრებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისთვის სამანქანო გზის “გადაკეტვის” საბაბით. 2025 წლის 21 ოქტომბერს, მოსამართლე ნინო ენუქიძემ კახა მიქაიას, რომელიცსაპროტესტო აქციაზე გზის უკანონოდ გადაკეტვის საბაბით დააკავეს, 14-დღიანი პატიმრობა შეუფარდა. იმავე დღეს 14-დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს კონსტანტინე მიქაიასაც, რომელიც იქამდე, 2025 წლის 17 სექტემბერს 10 დღით იყო დაპატიმრებული ჯარიმის გადაუხდელობის გამო.
მოქალაქეების გადაადგილებაში ხელშეშლას ტროტუარზე გამოხატული პროტესტის გამო, შსს მოქალაქეებს მას შემდეგ ედავება, რაც რაც “ქართულმა ოცნებამ” 2025 წლის 12 დეკემბერს, შეკრების თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებას მიიღო და ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება.
იგივე მოტივით, სასამართლომ შინაგან საქმეთა სამინისტროში, ამ დრომდე, სამი სამოქალაქო აქტივისტის საქმე დააბრუნა: ვაჟა გაფრინდაშვილის, გიორგი წულაიას და ანა ბდეიანის.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ, სამოქალაქო აქტივისტ ანა ბდეიანის წინააღმდეგ ადმინისტრაციული საქმის წარმოება შეწყვიტა და შემდგომი რეაგირებისთვის საქმე შინაგან საქმეთა სამინისტროს გადასცა. ადვოკატ მარიკა არევაძის განცხადებით, მოსამართლეს დასაბუთებაში აღნიშნული აქვს, რომ შესაძლოა, საქმე შეიცავდეს სისხლის სამართლის ნიშნებს.
სამი შვილის დედას, ანა ბდეიანს შსს ტროტუარის ხელოვნურად გადაკეტვას ედავება. სამართალდარღვევის ოქმი ადმინისტრაციული კოდექსის 174-ე პრიმა მუხლის მე-10 ნაწილითაა შედგენილი. ანა ბდეიანი მანამდე, 2025 წლის 4 ნოემბერს, უკვე არის ცნობილი სამართალდამრღვევად, საავტომობილო გზის “ხელოვნურად გადაკეტვის” საბაბით.
მოქალაქეების გადაადგილებაში ხელშეშლას ტროტუარზე გამოხატული პროტესტის გამო, შსს აქტივისტებს მას შემდეგ ედავება, რაც “ქართულმა ოცნებამ” 2025 წლის 12 დეკემბერს, შეკრების თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილება მიიღო და ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება.
იგივე მოტივით, სასამართლომ შინაგან საქმეთა სამინისტროში, ამ დრომდე, ორი სამოქალაქო აქტივისტის საქმე დააბრუნა – ვაჟა გაფრინდაშვილისა და გიორგი წულაიას.
2026 წლის 14 იანვარს, თბილისში, ირანის საელჩოსთან გამართულ, ირანელი ხალხის სოლიდარობის აქციაზე, სამოქალაქო აქტივისტი ნუცა მხარაძე დააკავეს. შინაგან საქმეთა სამინისტრო ნუცა მახარაძეს პოლიციის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობასა და სიტყვიერ შეურაცხყოფას ედავება.
რადიო “თავისუფლების” ცნობით, ნუცა მახარაძის დაკავებამდე, დემონსტრანტები ირანის საელჩოსთან მდებარე შუქნიშანზე მწვანე ფერის ანთების დროს გზის ერთი მხრიდან მეორეზე გადასვლით გამოხატავდნენ პროტესტს. მოგვიანებით, როგორც პოლიციამ განმარტა, „მწყობრიდან გამოვიდა შუქნიშანი“, მახარაძემ კი სწორედ ამ დროს დაიწყო გზის გადაკვეთა.
ნუცა მახარაძის საქმეზე ერთი სასამართლო პროცესი უკვე გაიმართა 16 იანვარს. ამ პროცესზე ის შეუძლოდ გახდა. ნუცა მახარაძე წინასწარი დაკავების იზოლატორში არასათანადო მოპყრობაზე საუბრობს: “გული წამივიდა ორჯერ და კრუნჩხვა მქონდა, ემოციურ ფონზე [პანიკური შეტევები] მაქვს, მაგრამ ასეთი აქამდე არ მქონია. იზოლატორში ვიყავი ორი დღე დაუბანელი და უსამართლოდ დაკავებული და ალბათ ამან იმოქმედა”.
მომდევნო პროცესი 27 იანვარს გაიმართება. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევა კოდექსში შესული ცვლილებების მიხედვით, პოლიციის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობა (173-ე მუხლის პირველი ნაწილი) − ჯარიმდება 2 000-დან 5 000 ლარამდე ოდენობით ან იწვევს ადმინისტრაციულ პატიმრობას, 60 დღემდე ვადით. ხოლო, სამართალდამცავი ორგანოს თანამშრომლის სიტყვიერი შეურაცხყოფა, ლანძღვა-გინება (173-ე მუხლის მეორე ნაწილი) – იწვევს დაჯარიმებას 2 000 ლარიდან 5 000 ლარამდე ოდენობით ან ადმინისტრაციულ პატიმრობას 60 დღემდე ვადით.
ზუგდიდის საპატრულო პოლიციის თანამშრომელი ნიკოლოზ თორდია, სამოქალაქო აქტივისტს, თაკო გვილიას, სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებული პოსტის გამო უჩივის. პოლიციელი აქტივისტს საჯარო განცხადებაში სიტყვიერი შეურაცხყოფის მიყენებას ედავება.
როგორც თაკო გვილია სოციალურ ქსელში წერს, მას სამართალდარღვევის ოქმი ჩაბარდა: “ამ წამს ჩამბარდა სამართალდარღვევის ოქმი, სადაც წერია, რომ სოციალურ ქსელში, გამოვაქვეყნე საჯარო პოსტი, სადაც მილიციელ ნიკოლოზ თორდიას მივაყენე სიტყვიერი შეურაცხყოფა”.
თაკო გვალია პირველი აქტივისტი არაა, ვისაც ნიკოლოზ თორდიამ უჩივლა. ზუგდიდის საპატრულო პოლიციის თანამშრომელმა 2025 წლის დეკემბერში ასევე უჩივლა პარტია “დროას” წევრს მარიამ სიჭინავასაც. პოლიციელი სიჭინავას სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ მეგრულ სიტყვა “ლოდოს” (მოსულელო) გამო ედავებოდა. მარიამ სიჭინავა მაშინ 3000 ლარითდააჯარიმეს.
