2024 წლის 5-6 დეკემბრის ღამეს, თბილისში, პარლამენტის შენობასთან მიმდინარე მშვიდობიანი საპროტესტო აქციის გაშუქებისას პოლიციამ ონლაინგამოცემა „პუბლიკის“ ჟურნალისტებს, ნათია ამირანაშვილსა და ბასტი მგალობლიშვილს ჟურნალისტურ საქმიანობაში უკანონოდ ხელი შეუშალა. ამის შესახებ ინფორმაციას ონლაინგამოცემა ავრცელებს. ჟურნალისტები აქციის მონაწილეების დაკავების კადრებს იღებდნენ, როცა სამართალდამცავებმა ტელეფონის წართმევა სცადეს.
საპროტესტო აქციის გაშუქების დროს, ცისფერ გალერეასთან „პუბლიკის” ჟურნალისტ მინდია გაბაძეს ფიზიკურად გაუსწორდა უცნობი პირი. ვიდეოში ჩანს, რომ პოლიციას იქვე მდგომი პირები მოძალადის დაკავების თხოვნით მიმართავენ და სამართალდამცავები არ რეაგირებენ. გაბაძეს დაზიანება სახის არეში აქვს მიღებული. ჟურნალისტი აცხადებს, რომ უცნობ პირს უთხრა რომ ჟურნალისტია, თუმცა ისინი მას ფიზიკურად მაინც გაუსწორდნენ. მინდია გაბაძემ დაზიანება 29 ნოემბერსაც მიიღო, როცა მშვიდობიანი საპროტესტო აქციის დაშლას აშუქებდა.
საპროტესტო აქციების გაშქებისას დაშავებულთა სრული სია იხილეთ აქ:
2024 წლის1 დეკემბერს, პარლამენტის შენობასთან მიმდინარე მშვიდობიანი საპროტესტო აქციის დაშლისას დაშავდა სხვადასხვა მედიის 11 წარმომადგენელი. სამი დღის განმავლობაში, ჯამში, 59 შემთხვევა იყო, როცა ჟურნალისტი, ოპერატორი და ფოტოგრაფი დაშავდა და ხელი შეეშალა პროფესიული საქმიანობის განხორციელებაში. რამდენიმე მათგანი დააკავეს.
საჯაროდ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად:
- აქციის დაშლის დროს, მეტრო “რუსთაველში”, პოლიციამ დააკავა ონლაინგამოცემა „მაუწყებლის“ ჟურნალისტი გიორგი ჩაგელიშვილი. გავრცელებულ ვიდეოში ჩანს, რომ ჩაგელიშვილი პოლიციელებს ეუბნება, რომ ჟურნალისტია, თუმცა ამის მიუხედავად მაინც აკავებენ.
- მეტრო „რუსთაველთან“ აქციის მონაწილეების დაკავებას იღებდა ონლაინგამოცემა „პუბლიკის“ ჟურნალისტი, რა დროსაც პოლიციელმა მას ხელი ჰკრა და ტელეფონი გააგდებინა, რომლითაც ის ვიდეოს იღებდა.
- OC MEDIA-ს რედაქტორი მარიამ ნიკურაძე პოლიციელმა კედელს მიანარცხა, რა დროსაც დაზიანდა ჟურნალისტის კამერაც. მარიამ ნიკურაძე რამდენიმე დღის წინაც დაზარალდა საპროტესტო აქციის გაშუქებისას.
- პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე ფეხში დაიჭრა პრო-სამთავრობო ტელევიზიის „რუსთავი 2“-ის ჟურნალისტი თამთა ჩიტიშვილი. ტელეკომპანიის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, ჟურნალისტს, სავარაუდოდ, ქირურგიული ჩარევა სჭირდება.
- პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე დაშავდა „რუსთავი 2“-ის ოპერატორი გიორგი ნერგაძე. მას ადგილზე სასწრაფოს ექიმებმა აღმოუჩინეს დახმარება.
- აქციაზე დაშავდა „TV პირველის“ ოპერატორი ნიკო კოკაია. ჟურნალისტის თქმით, მას, სავარაუდოდ, წიწაკის სპრეი შეასხეს. ოპერატორს ადგილზე სასწრაფო დახმარების ექიმებმა აღმოუჩინეს დახმარება. ასევე, „მედიაომბუდსმენის“ ინფორმაციით, კოკაიასთან ერთად, დაშავდა ჟურნალისტი მარიამ მაკასარაშვილიც.
- ბესიკის ქუჩაზე, ერთ-ერთ ბიზნეს ცენტრში შესული მოქალაქეების დაკავებას იღებდა “TV პირველი“, როცა ოპერატორს სპეცრაზმის წარმომადგენლები დაემუქრნენ, უთხრეს, კადრები არ გადაეღო.
- ონლაინმედია “აპრილის“ ინფორმაციით, მათ ჟურნალისტს გიორგი ბასხაჯაურს პროფესიული მოვალეობის შესრულებისას პოლიციელი თავს დაესხა. ბასხაჯაური აქციის მონაწილეების დაკავებას იღებდა, როცა ტელეფონის ჩამორთმევა სცადეს და დაედევნენ.
- ასევე დაშავდა მირიან მელაძე, ფოტორეპორტიორი – მელაძემ ფეისბუკის პირად გვერდზე დაშავებული ფეხის ფოტო გამოაქვეყნა და დაწერა, რომ ეს ფაქტი სამი დღის წინ მოხდა.
- ონლაინ მედია “პუბლიკის” ინფორმაციით, აქციაზე ცრემლსადენი გაზით დაშავდა პროპაგანდისტული პრო-სამთავრობო მედიის POST TV-ის თანამშრომელი გურანდა ბილიხოძე.
საპროტესტო აქციებზე 29, 30 ნოემბერს და 1 დეკემბერსაც დაშავდნენ მედიის წარმომადგენლები.
2024 წლის 28 ნოემბრის ღამეს, თბილისში, რუსთაველის გამზირზე, პარლამენტის შენობასთან მიმდინარე მშვიდობიანი საპროტესტო აქციის დაშლისას 35 ჟურნალისტი და ოპერატორი დაშავდა და პროფესიულ საქმიანობაში შეეშალა ხელი. აქციაზე მყოფი რეპორტიორების მონათხრობით, სპეცრაზმი მათ დამიზნებით უშენდა წიწაკის სპრეის და წყლის ჭავლს, ზოგ მათგანს კი ფიზიკურად უსწორდებოდა.
საჯაროდ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად:
- მძიმედ დაშავდა ტელეკომპანია “ფორმულას” ჟურნალისტი გურამ როგავა. ჟურნალისტი პირდაპირ ეთერში მუშაობდა, რა დროსაც მას სპეცრაზმელმა დაარტყა, რის გამოც ჟურნალისტი დაეცა. მან დაზიანებები მიიღო თავის არეში. კადრებში ჩანს ძირს დაცემული ჟურნალისტი, რომელსაც სისხლი სდის. მოგვიანებით იგი სამედიცინო დაწესებულებაში გადაიყვანეს. იქამდე როგავას, ასევე პირდაპირ ეთერში მუშაობის დროს, პოლიციელებმა მუშაობაში შეუშალეს ხელი. კადრებში, რომელიც ამ დროს ეთერში გადიოდა, ჩანს, რომ პოლიციელებს ჟურნალისტი იძულებით გაჰყავთ ტერიტორიიდან, ამავე დროს, ხელს აფარებენ კამერას და ხელს უშლიან გადაღებაში ოპერატორსაც.
- აქციაზე დაშავდა “ფორმულას“ ჟურნალისტი გიორგი კვიჟინაძე, ასევე ოპერატორი თედო ქვაჩახია. წიწაკის სპრეი შეასხეს ჟურნალისტ ხატია სამხარაძესაც.
- ტექნიკა დაუზიანდა ტელეკომპანია “ფორმულას” გადამღებ ჯგუფს, რომელიც ბათუმში მიმდინარე აქციას აშუქებდა. ამის შესახებ თამარ თედიაშვილმა პირდაპირი ჩართვისას თქვა.
ონლაინგამოცემა “პუბლიკას” ჟურნალისტი ალექსანდრე ქეშელაშვილი, სამართალდამცველებმა პროფესიული მოვალეობის შესრულების დროს დააკავეს, კამერა წაართვეს და სცემეს. მოგვიანებით იგი ხელწერილის საფუძველზე გაათავისუფლეს და შესამოწმებლად სამედიცინო დაწესებულებაში გადაიყვანეს. “ვუმეორებდი, რომ ჟურნალისტი ვარ, მაგრამ მგონი მაგან პირიქით იმოქმედა, ისეც მაგინებდნენ და მერე ჟურნალისტობის გამოც დამიმატეს. ერთგვარ კორიდორში გამატარეს, სადაც მირტყამდნენ ხელებს და ფეხებს, ძირითადად, სახეში. წამართვეს კამერები, ბეიჯი, აირწინაღი. ასე ხელიდან ხელში გადავყავდი და ყველა სათითაოდ მირტყამდა, სანამ ჭიჭინაძის ქუჩიდან პარლამენტის უკანა ტერიტორიის გავლით, 9 აპრილის ქუჩამდე არ ამიყვანეს, იქ გამიკეთეს ბორკილები”, – დაწერა ჟურნალისტმა სოციალურ ქსელში. ,
- პუბლიკას” კიდევ ერთ ჟურნალისტს, ნათია ამირანაშვილს, პოლიციამ გადაღებაში ხელი შეუშალა და მისი ტელეფონის დალეწვა სცადეს.
- “პუბლიკას” ფოტორეპორტიორი მინდია გაბაძე სამართალდამცველებმა პროფესიული მოვალეობის შესრულებისას დააზიანეს.
- მუშაობაში არაერთხელ შეუშალეს ხელი “პუბლიკას” ჟურნალისტ ბასტი მგალობლიშვილსაც. გამოცემის ინფორმაციით, მას რამდენჯერმე დაარტყეს.
- “TV პირველის” ოპერატორს, ნიკო კოკაიას, ტელეკომპანიის ინფორმაციით, სპეცრაზმმა დამიზნებით სახეში წიწაკის სპრეი შეასხა.
- TV პირველის” ოპერატორს, გიორგი შეწირულს, სპეცრაზმის წევრი ფიზიკურად გაუსწორდა. ჟურნალისტის ინფორმაციით, რომელიც შეწირულთან ერთად მუშაობდა, ოპერატორს უკნიდან მიეპარა სპეცრაზმელი და დაარტყა.
- აქციაზე დაშავდნენ “TV პირველის” ჟურნალისტი ნანუკა ქაჯაია და ოპერატორი დავით ბიჭიკაშვილი. გადამღებ ჯგუფს და მათ რესპონდენტს სპეცრაზმმა პირდაპირ ეთერში დაუშინა დიდი რაოდენობით წყლის ჭავლი. ოპერატორს სამედიცინო დახმარება დასჭირდა.
- ასევე, გაურკვეველი ნივთიერება შეასხეს სახეში “TV პირველის” ჟურნალისტ ანა მდივანს. მას სამედიცინო დახმარება დასჭირდა.
- აქციის დაშლისას გამოყენებული ცრემლსადენი გაზით შეუძლოდ გახდნენ “მთავარი არხის” წარმომადგენლებიც. მათ შორის, ჟურნალისტი დეა მამისეიშვილი და ოპერატორი გიორგი გოგინაშვილი.
- “მთავარი არხის” ჟურნალისტ ქეთა ციცქიშვილს პოლიციელებმა სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს და პროფესიულ საქმიანობაში ხელი შეუშალეს. პოლიციელებმა პროფესიულ საქმიანობაში ხელი შეუშალეს ამავე არხის ჟურნალისტს დავით კობიძესა და ოპერატორს, ლუკა ბაჩილავას.
- “რადიო თავისუფლების” ცნობით, აქციაზე ფიზიკურად იძალადეს ჟურნალისტებზე დავით ქორიძესა და სალომე ჩადუნელზე. ასევე ოპერატორ ზუკა ხიდაშელზე.
- “რადიო თავისუფლების” კიდევ ერთ ჟურნალისტს, დავით ცაგარელს გამთენიისას, დემონსტრაციის დარჩენილი ნაწილის დარბევის დროს, სპეცრაზმელმა მუცელში მუშტი ჩაარტყა, მიწაზე დაგდების შემდეგ კი წიხლი.
- აქციის გაშუქებისას შეუძლოდ გახდა და გონება დაკარგა “აჭარის ტელევიზიის” ჟურნალისტმა ნინო ლორჩოშვილმა. არხის ინფორმაციით, ის სავარაუდოდ სპეცრაზმის მხრიდან წიწაკის სპრეის გამოყენების შედეგად გახდა ცუდად.
- წიწაკის სპრეი შეასხეს სახეში სამართალდამცავებმა ონლაინგამოცემა “ნეტგაზეთის” ჟურნალისტს გივი ავალიანს.
- გამოცემა OC Media-ს დამფუძნებელს, ფოტოგრაფ მარიამ ნიკურაძეს წყლის ჭავლი მოხვდა. როგორც ნიკურაძე წერს, ის დავარდა, მისი კამერა კი დაზიანდა. ფოტოგრაფს სამედიცინო დახმარება დასჭირდა. მოგვიანებით, მან სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ სამართალდამცველები მუშაობას უკრძალავდნენ: “ორჯერ დამიგდო სპეცრაზმმა ტელეფონი ძალით, გვიკრძალავენ გადაღებას, გვაგინებენ ჟურნალისტებს”, – წერს მარიამ ნიკურაძე.
- JAMnews-ის რეპორტიორს იულია კალაბანს, რომელიც ცდილობდა გადაეღო კადრი, როგორ იღებდა სპეცრაზმი რუსთაველის გამზირზე მოწყობილი ბარიკადებს, სამართალდამცველმა ხელი ჰკრა და ფეხში დაარტყა. რეპორტიორს პირველადი სამედიცინო დახმარების ჯგუფის დახმარება დასჭირდა.
- აქციის გაშუქებაში ხელი შეუშალეს „სტუდია მონიტორის“ ჟურნალისტებს — ნინო წვერავასა და ნინო შუბითიძეს, ასევე ოპერატორს გიორგი ბარამიძეს. პოლიციის მხრიდან ძალის გადამეტების ამსახველი ვიდეო ჟურნალისტმა ნინო წვერავამ სოციალურ ქსელ „X“-ზე გამოაქვეყნა.
- სპეცრაზმი ფიზიკურად გაუსწორდა “პროექტ 64-ის” რედაქტორს გიორგი გოგუას. მას ფეხები ურტყეს.
- წყლის ჭავლით დაშავდა „რუსთავი 2“-ის ჟურნალისტი.
- სპეცრაზმელმა წიხლი ჩაარტყა „ექსპრესნიუსის“ ჟურნალისტს ირაკლი მანაგაძეს.
- დაშავდა მედია “აპრილის” ფოტოგრაფი ტბელ აბუსერიძეც.
- TOK TV-ს ჟურნალისტი ფილიპე წერეთელი დაზარალდა გაზის კაფსულის სროლის შედეგად. ჟურნალისტი ჰყვება, რომ ცრემლსადენი ხელყუმბარები მიზანმიმართულად ისროლეს: ,,გამოუშვეს დაახლოებით 5 კაფსულა. ბესიკის ქუჩაზე, სადაც ჩვენ ვიყავით, მხოლოდ ჟურნალისტები იყვნენ, დაახლოებით 5-7 კაცი. იმ დროს იქ აქციის მონაწილეები არ იყვნენ.
- საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის ჩართვის ოპერატორი დავით ბეჟანიშვილი, ასევე დაშავდა აქციაზე.
- „რადიო თავისუფლების“ რუსულენოვანი ტელევიზიის – Current Time ოპერატორს გიორგი ჭუმბურიძეს პროფესიულ საქმიანობაში შეუშალეს ხელი.
- “რადიო თავისუფლების” ოპერატორებს, ილია რატიანსა და ზუკა ხიდაშელს – ხელი შეუშალეს პროფესიულ საქმიანობაში.
“საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია” მედიის წარმომადგენლების მიმართ მიზანმიმართულ ძალადობაზე, პროფესიულ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლის ათობით დოკუმენტირებულ ფაქტზე, პირად პასუხისმგებლობას შინაგან საქმეთა მინისტრს ვახტანგ გომელაურს აკისრებს და მას კანონის ფარგლებში დაბრუნებისკენ მოუწოდებს. ქარტია პროკურატურისა და სპეციალური საგამოძიებო სამსახურისგან სისხლის სამართლის დანაშაულის შემცველი მრავალი ფაქტის სწრაფ და მიუკერძოებელ გამოძიებას, საპოლიციო ძალების მოძალადე თანამშრომლების, ასევე, მათი ხელმძღვანელების კანონის მთელი სიმკაცრით დასჯას ითხოვს.
2024 წლის 19 ნოემბერს, თბილისში ილია ჭავჭავაძის გამზირზე მიმდინარე მშვიდობიანი აქციის დარბევის დროს პოლიციამ ფიზიკურად იძალადა და პროფესიული საქმიანობის განხორციელებაში უკანონოდ ხელი შეუშალა მედიის წარმომადგენლებს.
საჯაროდ გავრცელებული წყაროდან დგინდება, რომ:
პოლიციამ აშკარა, არაპროპორციული ძალის გამოყენებით, პროფესიული მოვალეობის შესრულებაში ხელი შეუშალა, ფიზიკურად გაუსწორდა და დააკავა “მთავარი არხის” ოპერატორი სერგი ბარამიძე. დაზიანებული ტელევიზიის ტექნიკაც.
ჟურნალისტურ საქმიანობაში ხელი შეუშალა OC Media-ს ჟურნალისტს მარიამ ნიკურაძეს, რომელიც სოციალურ ქსელში წერს: “აქტივისტებისგან გაწმენდის დროს ვიღებდი ვიდეოს. ერთმა მეორეს ანიშნა ჩემზე. მოვიდა, შემატრიალა, წამართვა ტელეფონი ცოტა ხნით, მითხრა რომ “შენიანები” იქით გარბიანო, ვეჩხუბე, ტელეფონი დამიბრუნა, ვიდეო დაპაუზდა და არ ჩაიწერა ამ ჯაჯგურში”.
ასევე, გადაღების საშუალება არ მისცა პოლიციამ “ნეტგაზეთის” კორესპონდენტს გივი ავალიანს, “პუბლიკის“ ჟურნალისტს მინდია გაბაძეს კი ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს.
ტელეკომპანია “ფორმულას” ჟურნალისტმა გიორგი კვიჟინაძემ თქვა, რომ პოლიციელები მას და მის ოპერატორსაც უშლიდნენ ხელს გადაღებაში.
“ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამ” და “მედიაომბუდსმენმა” სამართალდამცველების მხრიდან ჟურნალისტებისთვის პროფესიული საქმიანობაში ხელის შეშლის შესახებ განცხადებები გაავრცელეს.
2024 წლის 26 ოქტომბერს საქართველოში საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდა. საპარლამენტო არჩევნების გაშუქების პროცესში, მთელი საქართველოს მასშტაბით, ჟურნალისტებისთვის არასახარბიელო სამუშაო გარემო იყო შექმნილი. დაფიქსირდა ჟურნალისტებისთვის საქმიანობაში ხელის შეშლის მრავალი შემთხვევა, მათ შორის, შეურაცხყოფის, ფიზიკური ანგარიშსწორების, ტექნიკის დაზიანების და თავისუფლების დროებით აღკვეთის შემთხვევებიც.
თბილისის საარჩევნო უბნებზე ჟურნალისტებისთვის ხელის შეშლის შემთხვევები:
- ონლაინგამოცემა „პუბლიკის“ ჟურნალისტებს მინდია გაბაძეს და შაკო ბრეგაძეს თბილისში, გლდანის რაიონში, 59-ე საარჩევნო უბანთან უცნობმა პირებმა სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს. გამოცემის მიერ გადაღებულ ვიდეომასალაში ჩანს, რომ საარჩევნო უბანთან მობილიზებული პირები ჟურნალისტს აგინებენ და შეურაცხმყოფელ ჟესტებს უჩვენებენ მხოლოდ იმის გამო, რომ ის მათ გადაღებას ცდილობს და იქ ყოფნის მიზეზებს ეკითხება;
- გლდანის ერთ-ერთ საარჩევნო უბანზე შეურაცხყოფის ადრესატი გახდა “რადიო თავისუფლების” ჟურნალისტი თამუნა ჩქარეული. დაუდგენელი პირებიდან ერთ-ერთმა მათგანმა განაცხადა, რომ „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერია;
- “TV პირველის” ოპერატორს პაატა ხაჩიძეს თბილისში, ისნის ერთ-ერთ საარჩევნო უბანთან კერძო პირები ზურგიდან დაესხნენ თავს. შემთხვევა მოხდა მაშინ, როდესაც გადამღები ჯგუფი ცდილობდა გაერკვია რა მიზნით იყვნენ შეკრებილი უცნობი პირები უბნების სიახლოვეს.თავდასხმის შედეგად დაზიანდა ტელევიზიის ტექნიკა. ვიდეომასალაში, რომელიც რედაქციამ გაავრცელა, ჩანს, რომ კამერის ნაწილები ძირს არის მიმოფანტული;
- ტელეკომპანია “მთავარი არხის” გადამღებ ჯგუფი – ჟურნალისტი ქეთა ციცქიშვილი და ოპერატორი დავით ბადაგაძე, ასევე “TV პირველის” გადამღებ ჯგუფი – ჟურნალისტი მარიამ გაფრინდაშვილი და ოპერატორი პაპუნა ხაჩიძე, 38-ე საარჩევნო უბნიდან გააძევეს. მოგვიანებით, როდესაც საარჩევნო უბანთან მობილიზებულ მოქალაქეებს კითხვებს უსვამდნენ, მოქალაქემ მათ სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა და ფიზიკურად შეეხებაც სცადა;
- ისნის მე-9 საარჩევნო უბანზე დაუპირისპირდნენ „ფორმულას“ გადამღებ ჯგუფს. ჟურნალისტ ნუცა ბახუტაშვილის თქმით, მას და მის ოპერატორს, გიგა აღდგომელაშვილს მიაყენეს სიტყვიერი შეურაცხყოფა;
- „ნეტგაზეთის“ ჟურნალისტს, რაფო მესხიძეს თბილისში, მე-9 ოლქის მე-3 უბანზე „ქართულ ოცნებასთან“ აფილირებულმა პირებმა ტელეფონი წაართვეს;
- გლდანში, მე-60 საარჩევნო უბანზე სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს და ჟურნალისტურ საქმიანობაში ხელი შეუშალეს „მთავარი არხის“ ჟურნალისტს, ნინა მაჩაბელს და ოპერატორს, გიორგი ჩანტლაძეს;
- გლდანის მე-60 საარჩევნო უბანთან მუშაობის დროს ხელი შეეშალა „TV პირველის“ გადამღებ ჯგუფსაც, მაკა ანდრონიკაშვილსა და გიორგი შეწირულს. ჟურნალისტის თქმით, მათ უბნიდან გაძევებით ემუქრებოდნენ, ხელშეშლის პროცესში კი ჩართულნი იყვნენ როგორც საოლქო კომისიის წარმომადგენლები, ისე „ქართული ოცნების“ დამკვირვებლები;
- სხვადასხვა საარჩევნო უბანზე პროფესიულ საქმიანობაში ხელი შეუშალეს „OC მედიას“ 6 წარმომადგენელს: ჰერმინე ვირაბიანს, რაფიგ შაბაზოვს, თეკლა ჩხაიძეს, ზეინაბ ისგანდაროვას, აითან ფარადოვას. კიდევ ერთი წარმომადგენლის, ქრისტინა კვაჭანტირაძის მშობლებს კი, როგორც ჟურნალისტი ამბობს, უსაფრთხოების სამსახურის წარმომადგენელმა, გიორგი მგელაძემ დაურეკა და მოსთხოვა, რომ ქრისტინას გადაღებულ ვიდეოში ადამიანების სახეები დაეფარა. აღსანიშნავია, რომ ჟურნალისტის მამა ერთ-ერთი საარჩევნო უბნის თავმჯდომარე იყო.
2024 წლის 26 ოქტომბერს, საპარლამენტო არჩევნებზე, სამეგრელოში, სხვადასხვა საარჩევნო უბნებზე, კომისიის წევრები ცდილობდნენ ხელი შეეშალათ ჟურნალისტების მუშაობისთვის.
საჯაროდ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად:
- ჩხოროწყუს მე-4 საარჩევნო უბანზე, ტელეკომპანია “ფორმულას” გადამღებ ჯგუფს, დავით მანიას და ირაკლი შენგელიას, კომისიის თავმჯდომარემ სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა და კომისიის სხვა წევრებთან ერთად, მათ უბნიდან გაძევებას ცდილობდა;
- წალენჯიხის 21-ე უბანზე „ქართული ოცნების“ წარმომადგენელი ლირა ღურწკაია სტუდენტური ონლაინმედიის “მრავალკუთხედის” ჟურნალისტ დიტო ბელქანიას დაუპირისპირდა;
- “TV პირველის“ გადამღებ ჯგუფს, სოფო ნიაურსა და დავით ბერაძეს ხელი შეუშალეს ზუგდიდის მე-9 საარჩევნო უბანზე. ჟურნალისტის თქმით, სპეციალური ბეიჯის ქონის მიუხედავად, კომისიის თამჯდომარე მათ გადაღების უფლებას არ აძლევდა და შენობაში არ უშვებდა.
2024 წლის 26 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებზე, მძიმე სამუშაო გარემო იყო ჟურნალისტებისთვის აჭარაშიც, ბათუმის საარჩევნო უბნებზე
- ბათუმის მე-5 საარჩევნო უბანთან მობილიზებულმა “ქართული ოცნების” კოორდინატორებმა, “TV პირველის” გადამღებ ჯგუფს – ჟურნალისტ თეონა დოლენჯაშვილს, და ოპერატორ ნიკო კოკაიას მუშაობაში ხელიშეუშალეს. დოლენჯაშვილი, რომელიც კითხვების დასასმელად მათ მიკროავტობუსში ავიდა, ჯერ კარი ჩაუკეტეს და გარეთ არ უშვებდნენ, შემედგ ერთ-ერთი კოორდინატორი ციხეში გაშვებით დაემუქრა.
- „მთავარი არხისა“ ჟურნალისტს და ოპერატორს თეა ვაშალომიძეს და ბაჩანა ოქროპირიძეს, ასევე „ფორმულას“ გადამღებ ჯგუფს, თამარ თედიაშვილს და ლერი როგავას ბათუმის მე-17 საარჩევნო უბანზე შესვლის უფლებას არ აძლევდნენ. სავარაუდოდ, „ქართული ოცნებასთან“ დაკავშირებულმა პირებმა, რომლებიც უბანთან იყვნენ მობილიზებულები, ჟურნალისტებს პროვოკატორები უწოდეს და უთხრეს, რომ „სიტუაციის არევისთვის“ იყვნენ მისულები.
- „ბათუმელების“ ინფორმაციით, ბათუმში, თამარის დასახლებაში მდებარე #42 და #79 საარჩევნო უბნებთან უცნობი პირების, ნიღბიანი ბიჭების დიდი ჯგუფის მობილიზება შეინიშნებოდა, რომლებმაც ადგილზე მისულ „ფორმულას“ და „მთავარი არხის“ ჟურნალისტებს მუშაობის საშუალება არ მისცეს. ერთ-ერთი ჟურნალისტი, რომელსაც პროფესიული საქმიანობის შესრულებაში ხელი შეუშალეს (გავრცელებულ ვიდეოში ჩანს), „მთავარი არხის“ კორესპონდენტი აჭარაში, თეა ვაშალომიძეა.
- გაზეთ “ბათუმელების” რედაქტორის ეთერ თურაძის განცხადებით მას და მისი რედაქციის 7 ჟურნალისტს საპარლამენტო არჩევნების გაშუქების პროცეში საქმიანობაში ხელი შეუშალეს. მისი განცხადებით, ჟურნალისტებს ადამიანები ყავდათ მიჩენილი, რომ საარჩევნო პროცესი და ამ პროცესში დარღვევები ვერ გადაეღოთ: ევა ართმელაძეს გადაღების საშუალება არ მისცეს დაბა ხულოს ერთ-ერთ უბანზე. ბათუმის ერთ-ერთ საარჩევნო უნაბთან მობილიზებული ე.წ. „შპანა“ გადაღების საშუალებას არ აძლევდა ჟურნალისტ ცაგო კახაბერიძესაც. მუშაობის დროს ტელეფონის წართმევაც სცადეს, რის გამოც იძულებული გახდა გადაღება შეეწყვიტა. ეთერ თურაძის თქმით, მას პროფესიულ საქმიანობაში ხელი ბათუმის 72-ე უბანთან არაფხიზელ მდგომარეობაში მყოფმა ე.წ. „შპანამ“ შეუშალა. „ბათუმელების“ რედაქტორს პოლიციის გამოძახებაც დასჭირდა. თურაძის თქმით, 10-მდე პირი სიტყვიერ შეურაცხყოფასაც აყენებდა. თურაძეს პროფესიული საქმიანობის დროს პრობლემა შეექმნა ბათუმის 52-ე და 81-ე უბნებთანაც (ორივე უბანი ერთ სკოლაში იყო განთავსებული), სადაც აგრესიულად მოითხოვდნენ, რომ მას კამერა გამოერთო. ქუთაისისა და ბათუმის სხვადასხვა უბნებზე პროფესიულ საქმიანობაში ასევე ხელი შეუშალეს „ბათუმელების“ ჟურნალისტებს: მანანა ქველიაშვილს, ლელა დუმბაძეს, არჩილ კახაძეს და თედო ჯორბენაძეს.
2024 წლის 26 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებზე, მედიის წარმომადგენლების მიმართ არაერთ დარღვევას ჰქონდა ადგილი კახეთის საარჩევნო უბნებზე.
იხილეთ საჯაროდ გავრცელებული ინციდენტების სია კახეთიდან:
- გამოცემა “საქართველოს ამბების” ჟურნალისტს გელა მთივლიშვილს, რომლიც დამკვირვებლის სტატუსით მუშაობდა, ახმეტაში, მე-11 საარჩევნო უბანზე “ქართული ოცნების” კოორდინატორებმა ტელეფონი ჩამოართვეს და ფიზიკური და სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს;
- „TV პირველის“ გადამღებ ჯგუფს, ჟურნალისტ მარიამ მაკასარაშვილს და ოპერატორ ნუკრი ქაფიაშვილს, თელავის რაიონის სოფელ ქვემო ხოდაშენში, მე-16 საარჩევნო უბანთან თავს დაესხნენ. სავარაუდოდ, “ქართული ოცნების” დაჯგუფების წევრების სამიზნე გადამღები ჯგუფი მას შემდეგ გახდა, რაც ტელეკომპანიის ოპერატორმა ამომრჩეველზე ზეწოლისა და მოსყიდვის სავარაუდო ფაქტები გადაიღო. საარჩევნო უბანთან უცნობი პირები ავტომობილებში სიებით იყვნენ მობილიზებული და თანხებს არიგებდნენ. თავდასხმის შედეგად ნაცემია ოპერატორი, ტელევიზიის კუთვნილი აპარატურა კი სრულად დამტვრეულია. აპარატურის დაზიანებამდე ჟურნალისტმა გარკვეული მასალის გადმოგზავნა მოასწრო“, – წერს ტელეარხი;
- “მთავარი არხის” გადამღებ ჯგუფს – ია გულიაშვილსა და ლევან დვალს კახეთში თავს დაესხა სავარაუდოდ “ქართულ ოცნებასთან” დაკავშირებული პირი და კადრების გადაღების საშუალება არ მისცა. ჟურნალისტი ცდილობდა გაერკვია, ვინ გაუმასპინძლდა უბანზე მისულ ამომრჩევლებს. მოგვიანებით, იგივე პირმა “მთავარი არხის” კამერის გატაცება სცადა;
- ტელეკომპანია “ფორმულას” ჟურნალისტებს დავით ჭაბაშვილს და აგილ რუსტამოვს ლაგოდეხის სოფელა ჭიაურში სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს და გადაღებაში ხელი შეუშალეს. ამავე ვიდეოში ჩანს, რომ პროფესიული მოვალეობის შესრულებაში ხელს უშლიდნენ „ლაგოდეხის ტელევიზიის“ ჟურნალისტს, ნიკა ბურჭულაძესაც;
- “მთავარი არხის” ჟურნალისტს, თენგო გოგოტიშვილს და ოპერატორ, იაგო გოგილაშვილს სოფელ ბოდბეში, სიღნაღიის მერიის წარმომადგენელი, ბაჩუკი კოჭლამაზიშვილი მუშაობაში ხელს უშლიდა,მან კამერას ხელი ააფარა და ცდილობდა, ოპერატორისთვის გადაღების საშუალება არ მიეცა. გადამღებ ჯგუფს საქმიანობაში ხელი სოფელ მაღაროშიც შეუშალეს.
2024 წლის 16 ოქტომბერს, გაზეთ “ჩემი ხარაგაულის” დამფუძნებელს ლაურა გოგოლაძესა და ჟურნალისტს ნინო კაპანაძეს, ხარაგაულის მერმა, კობა ლურსმანაშვილმა სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა და უფლება არ მისცა დასწრებოდნენ პარტია “ქართული ოცნების” საარჩევნო შეხვედრას.
“წაბრძანდით, ნაციონალების შეხვედრაზე დადექით. ვინ ხართ, თქვენ ხართ ჩვეულებრივი მიყიდული, გაყიდული…,“ – ასე მიმართა მერმა ჟურნალისტებს და „სხვადასხვა პარტიების მიერ ნაყიდი და დაქირავებული“ და „პროვოკატორობით ცნობილი“ უწოდა.
გამოცემა “ბათუმელებთან” ლაურა გოგოლაძე ამბობს, რომ ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც საჯარო პირები მათ მუშაობაში ხელს უშლიან.
ორგანიზაცია “საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია” აცხადებს, რომ ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენელთა უხეშობა და უდიერი დამოკიდებულება ადგილობრივი ჟურნალისტების მიმართ სამწუხარო ტენდენციად ჩამოყალიბდა:“ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლები, ცენტრალური ხელისუფლების წარმომადგენლთა მსგავსად, ძალას არ იშურებენ ჟურნალისტების უარყოფით ჭრილში წარმოსაჩენად და მოსახლეობაში მედიის, როგორც ინსტიტუციის, მიმართ ნდობის შესარყევად”, ნათქვამია ორგანიზაციის განცხადებაში.
2024 წლის 30 აპრილსა და 1 მაისს, ე.წ “რუსული კანონის” საპროტესტო აქციის დაშლის დროს, სამართალდამცველების სამიზნე 14 ჟურნალისტი გახდა. ჟურნალისტების წინააღმდეგ, რომლებიც აქციას აშუქებდნენ, პოლიციამ წიწაკის სპრეი და ცრელმსადენი საშუალებები გამოიყენა, მეორე ნაწილს კი სიტყვიერი და ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა.
,,TV პირველის” გადამღები ჯგუფი, ჟურნალისტი ნანუკა ქაჯაია და დავით ბერაძე ჩიტაძის ქუჩიდან ძალის გამოყენებით გაიყვანეს. ოპერატორს, ნიკა კოკაიას, სახეში წიწაკის სპრეი შეასხეს. გარდა ამისა, მუშაობაში ხელი შეუშალეს ამავე ტელეკომპანიის რეპორტიორებს: გიორგი შეწირულს, მარიამ მაკასარაშვილს და დიანა ჩირგაძეს ,,TV პირველის” ინფორმაციით, მარიამ მაკასარაშვილს სამედიცინო დახმარება დასჭირდა.
ონლაინ გამოცემა „პუბლიკას“ ინფორმაციით, წიწაკის სპრეი შეასხეს გამოცემის რედაქტორს ლიკა ზაკაშვილს და ჟურნალისტს ბასტი მგალობლიშვილს.
„აი ფაქტის“ ჟურნალისტი რობი ზარიძე პოლიციელებმა ჯერ კორდონში ძალის გამოყენებით შეიყვანეს, სადაც სპეცრაზმელები ფიზიკურად გაუსწორდნენ , ხოლო შემდეგ დააკავეს. როდესაც გაირკვა რომ ზარიძე ჟურნალისტი იყო და პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა, გაათავისუფლეს.
პოლიციელებმა ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს „მთავარი არხის“ ჟურნალისტს დეა მამისეიშვილს. გამოცემის ინფორმაციით, მას ყელში სწვდნენ და ასე შეეცადნენ, უკან დაეხია.
თვითმხილველთა ინფორმაციით, სპეცრაზმელებმა სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს ფოტოგრაფებს: გურამ მურადოვსა და დავით ქორიძეს, ხოლო ფოტოჟურნალისტ გიორგი ნაკაშიძეს სახეში შეასხეს წიწაკის სპრეი. ფოტოჟურნალისტი ზიანისგან კამერამ დაიცვა.
მომხდარს გამოეხმაურა საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია. ორგანიზაცია გმობს ჟურნალისტებზე განხორციელებულ ძალადობას და საგამოძიებო უწყებებს მოუწოდებს, სწრაფად და ეფექტურად გამოიძიონ მომხდარი.
