ქვეყანაში შესვლაზე უარის თქმა

საქართველოში შემოსვლაზე პრობლემები შეუქმნეს სამ უცხოელ რეპორტიორს, მათგან ორი უკან გააბრუნეს

2025 წლის სექტემბრის ბოლო კვირაში, საქართველოში შემოსვლაზე უარი უთხრეს სამ უცხოელ ფოტოგრაფს. მათგან ორს ქვეყანაში დაგეგმილი თვითმმართველობის არჩევნები უნდა გაეშუქებინა. სამივე ფოტორეპორტიორი საქართველოში მანამდეც იყო ნამყოფი, ისინი პროევროპულ საპროტესტო აქციებს იღებდნენ.

კერძოდ, 2025 წლის 28 სექტემბერს საქართველოში არ შემოუშვეს შვეიცარიელი ფოტოჟურნალისტი გრეგორ ზომერი. საზღვარზე მას განუცხადეს, რომ მის სახელზე “გზის ხელოვნურად გადაკეტვის საფუძვლით” გამოწერილი ორი ჯარიმა ფიქსირდებოდა 10 000 ლარის (დაახლ. 3 700 $) ოდენობით და ქვეყანაში არ შეუშვებდნენ, ვიდრე ამ თანხას არ გადაიხდიდა. ფოტოჟურნალისტმა ჯარიმის გადახდაზე უარი განაცხადა და ის ქვეყნიდან უკან გააბრუნეს. OC Media-სთან ფოტოჟურნალისტი ჰყვება, რომ უარის შემდეგ ის “რაღაც ოთახში” გაიყვანეს და იქ რვა საათის განმავლობაში დააყოვნეს: „მომიწია უკან დასაბრუნებელი ფრენის დაჯავშნა. ამის შემდეგ, მათ ტელეფონი წამართვეს. ვცადე ტელეფონის დაბრუნება, მაგრამ არ დამიბრუნეს. ვცადე დარეკვა მეთხოვა, მაგრამ მითხრეს, რომ ეს შეუძლებელი იყო და ტელეფონი წამართვეს“.

29 სექტემბერს საქართველოში შემოსვლაზე უარი უთხრეს იტალიელ ჟურნალისტს ჯაკომო ფერარას. ის საქართველოში სომხეთიდან შემოდიოდა. საზღვარზე პოლიციამ უთხრა, რომ მას 5000 ლარიანი (დაახლ. (1 900$) ჯარიმა ეკისრება და ქვეყანაში გადახდის გარეშე არ შემოუშვებენ. ფერარას თქმით, მისთვის ეს ინფორმაცია მოულოდნელი იყო. მისი მონათხრობით, იგი 31 მარტს თბილისში საპროტესტო აქციაზე ყოფნის გამო დააჯარიმეს, არგუმენტმა, რომ დემონსტრაციაში არ მონაწილეობდა და მხოლოდ აშუქებდა, არ გაჭრა. ჟურნალისტმა ჯარიმის გადახდაზე უარი თქვა და პასპორტი მოითხოვა, რომელიც 2 საათის შემდეგ დაუბრუნეს. ჟურნალისტი ამბობს, რომ მომხდარის შესახებ შეატყობინა იტალიის საელჩოს საქართველოში და ჟურნალისტების საერთაშორისო ფედერაციას.

OC Media-ს დამფუძნებლის, მარი ნიკურაძის ცნობით, 1-ელ ოქტომბერს საქართველოში საზღვარზე 6 საათით შეაყოვნეს გერმანელი ჟურნალისტიც. მასაც მიზეზად მის სახელზე არსებული ჯარიმა დაუსახელეს – 5 000 ლარი (1 900$), “გზის ხელოვნურად გადაკეტვისთვის”. გერმანელმა ჟურნალისტმა ქვეყანაში შემოსვლა მხოლოდ მას შემდეგ შეძლო, რაც თანხა გადაიხადა.

ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც უცხოელ რეპორტიორებს საქართველოში შემოსვლაზე პრობლემებს უქმნიან. საჯაროდ გავრცელებულ წყაროებზე დაყრდნობით, “მედიის, ინფორმაციისა და სოციალური კვლევების ცენტრმა”, ბოლო ორ წელიწადში, ასეთი 10-ზე მეტი შემთხვევა აღრიცხა.

თბილისში მცხოვრები, GIPA-ს ჟურნალისტიკის ფაკულტეტის აზერბაიჯანელი სტუდენტი საქართველოში არ შემოუშვეს

2025 წლის 6 სექტემბერს, საქართველოში შემოსვლაზე უარი უთხრეს აზერბაიჯანელ სტუდენტს, ჯავიდ აჰმედოვს, რომელიც თბილისში ცხოვრობს და სწავლობს. 26 წლის ჯავიდ აჰმედოვი “რადიო თავისუფლებასთან” ჰყვება, რომ უარის მიზეზად ჯერ მის სახელზე “გზის გადაკეტვის საფუძვლით” არსებული ჯარიმები დაუსახელეს, ჯამში 10, 000ლარის ოდენობის (ორი ჯარიმა), შემდეგ კი უთხრეს, რომ ეს თანხა რომც გადაეხადა, ქვეყანაში შესვლაზე მაინც უარს ეტყოდნენ. საბოლოოდ, დოკუმენტში, რომელიც საზღვის კვეთაზე უარის დასაბუთებისთვის მისცეს, უარის თქმის საფუძვლად „სხვა მიზეზი“ წერია.

ჯავიდ აჰმედოვი ამ ინციდენტს მის პროფესიულ საქმიანობას უკავშირებს. ის ამბობს, რომ რუსთაველზე რამდენჯერმე იმყოფებოდა მაგრამ არა როგორც აქტივისტი, არამედ, როგორც ჟურნალისტი და თან ჰქონდა ფოტოკამერაც. მის სახელზე ჯარიმის არსებობის შესახებ, აჰმედოვმა 24 აგვისტოს, საქართველოდან გასვლისას შეიტყო, თუმცა, მაშინ უთხრეს, რომ ამ თანხის გადახდა დაბრუნების შემდეგ შეეძლო და ქვეყნის დატოვებისას მისთვის პრობლემა არ შეუქმნიათ. დაბრუნებისას კი აღმოაჩინა, რომ ერთი კი არა, ორი ჯარიმა ჰქონდა და ვერც ქვეყანაში შემოსვლა შეძლო. ის უკან, თურქეთში გააბრუნეს.

ჯავიდ აჰმედოვი საქართველოში 2024 წლის სექტემბრიდან ცხოვრობს და “საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტში” (GIPA) ჟურნალისტიკას სწავლობს. 8 სექტემბერს მას ფრენა ჰქონდა ქუთაისიდან გერმანიისკენ, სადაც სტიპენდიით სასწავლებლად მიემგზავრება.

საქართველოში კიდევ ერთი ფრანგი ფოტოჟურნალისტი არ შემოუშვეს

საქართველოში არ შემოუშვეს ფრანგი ფოტოგრაფი ჰიშამ ელ ბოუჰმიდი, რომელიც ქვეყანაში მიმდინარე საპროტესქტო აქციებს აშუქებდა. 2025 წლის 3 აგვისტოს ინსტაგრამზე დაწერა, რომ სომხეთ-საქართველოს საზღვარზე ექვსსაათიანი ლოდინისა და გამოკითხვის შემდეგ, მას ქვეყანაში შემოსვლაზე უარი უთხრეს და ოფიციალურ მიზეზად „საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა შემთხვევები“ დაუსახელეს.

2024-2025 წელს, საჯაროდ გავრცელებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, “მედიის, ინფორმაციის და სოციალური კვლევების ცენტრმა”, უცხოელი ჟურნალისტებისა და ფოტოგრაფების საქართველოში არ შემოშვების 9 , ხოლო ქვეყნიდან გასვლაზე უარის თქმის 1 შემთხვევა აღრიცხა. ქვეყანაში შემოსვლაზე უარის თქმის მოტივი, სამართალდამცველებს, არცერთ შემთხვევაში არ დაუკონკრეტებიათ.

ჩეხი/ბრიტანელი ჟურნალისტი, რეი ბეისლი, ქვეყანაში არ შემოუშვეს

2024 წლის 22 ოქტომბერს, საქართველოში არ შემოუშვეს ჩეხი/ბრიტანელი ჟურნალისტი რეი ბეისლი. ამის შესახებ ჟურნალისტმა პლატფორმა X-ზე თავად დაწერა და დახმარება ითხოვა. ბოლო შეტყობინებაში ბეისლიმ სტუდია მონიტორს მისწერა, რომ ტელეფონის ჩამორთმევას უპირებდნენ, რის შემდეგაც მასთან კონტაქტი გაწყდა. დოკუმენტში, რომელიც რეი ბეისლიმ სტუდია მონიტორს გაუგზავნა, შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქვეყანაში შემოსვლაზე უარის საფუძვლად მითითებული აქვს შემდეგი: “არ აკმაყოფილებს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ სხვა მოთხოვნებს”. ბეისლისი თილისის საერთაშორისო აეროპორტში უკანონოდ დაკავებული 34 საათი იყო.
რეი ბეისლი საქართველოში ბოლოს გაზაფხულზე იმყოფებოდა, რა დროსაც ის აქტიურად აშუქებდა ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციებს.

ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როცა საქართველოში ჟურნალიტებს შემოსვლას უკრძალავენ:

2024 წლის 17 სექტემბერს, საქართველოს აეროპორტიდან სტამბულში გააბრუნეს ქართულ-სომხური გამოცემის, Aliq Media-ს დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი არსენ ხარატიანი;
2024 წლის 16 სექტემბერს, ბელარუს ჟურნალისტსა და აქტივისტს, ანდრეი მიალეშკას, საქართველოში შესვლის უფლება არ მისცეს.

ფრანგი ფოტოგრაფი მარილიზ ვინიო საქართველოში არ შემოუშვეს

2025 წლის 11 ივნისს ფრანგი ფოტოგრაფი მარილიზ ვინიო საქართველოში არ შემოუშვეს. იგი ვენიდან ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტში ჩამოფრინდა. მისი ინფორმაციით, პასპორტში ჯერ ჩაურტყეს ბეჭედი, მაგრამ, შემდეგ საბუთები აღარ დაუბრუნეს და გამოკითხვაზე გადაიყვანეს. კითხვები მისი მარშრუტს შეეხებოდა. სამსაათიანი ლოდინის შემდეგ, მკაფიო განმარტების გარეშე, უარი უთხრეს ქვეყანაში შემოსვლაზე და მიზეზად დაუსახელეს “საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა შემთხვევები”.

მარილიზ ვინიო გასულ წელს საქართველოს ორჯერ სტუმრობდა. მათ შორის იმ პერიოდში, როდესაც რუსთაველის გამზირზე საპროტესტო აქციები მიმდინარეობდა. მის მიერ გადაღებული ფოტოები დაიბეჭდა The Eye of Photography-სა და Hot Mirror-ში , გამოიფინა თბილისის ფოტოფესტივალზე „ქოლგა“ და ასევე, მოხვდა რამდენიმე საერთაშორისო კონკურსზე.

“ვიცი, რომ პირველი ფოტოჟურნალისტი არ ვარ, ვისაც ეს დაემართა. გასულ ზამთარს ორჯერ ვესტუმრე საქართველოს. პირველად ერთი თვით, ოქტომბერ-ნოემბერში, გაყალბებულ საპარლამენტო არჩევნებამდე და შემდეგ სამი კვირით დეკემბერში. ამ დროს თითქმის ყოველ საღამოს დავდიოდი რუსთაველსა და პარლამენტთან. სოლოლაკში ჩემი სახლისკენ მიმავალი გზა ნიშნავდა, რომ შენობის უკან მდგარი პოლიციის პირდაპირ უნდა გამევლო. მიუხედავად იმისა, რომ მთავრობას ჯერ არ ჰქონდა დამონტაჟებული ჩინური ხელოვნური ინტელექტის მქონე სათვალთვალო კამერები, ვფიქრობ, „მომმნიშნეს“, – წერს იგი.

მარილიზ ვინიო არ არის პირველი, ვინც საზღვრიდან უკან გააბრუნეს. ბოლო ორ წელიწადში ქვეყანაში შესვლაზე 6 უცხოელს უთხრეს უარი.

ბრიტანელი ჟურნალისტი, ვილ ნილი, საქართველოში არ შემოუშვეს

2025 წლის 20 მაისს, საქართველოს საზღვარზე არ შემოუშვეს ბრიტანელი ჟურნალისტი, ვილ ნილი, რომელიც საქართველოში 2022 წლიდან ცხოვრობდა.

ვილ ნილი ბრიტანული მედიასაშუალების “Byline Times”-ის ფრილანსერი ჟურნალისტია. მიმდინარე წლის 31 მარტს, ნილმა ჟურნალისტური გამოძიება გამოაქვეყნა რუსი ოლოგარქის, რომან აბრამოვიჩის, ბრიტანეთში რეგისტრირებულ კომპანიებსა და საქართველოში, პარტია, “ქართული ოცნების”, დამფუძნებელის, ბიძინა ივანიშვილის, შესახებ. საერთაშორისო ორგანიზაცია “რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე” თავის გვერდზე გამოქვეყნებულ სტატიაში, ჟურნალისტის საქართველოს ტერიტორიაზე არშემოშვებას აღნიშნულ ჟურნალისტურ გამოძიებას უკავშირებს: .

„გაძევება მოჰყვა სიძულვილის კამპანიას, რომელსაც პროსამთავრობო პოლიტიკოსები და მედიასაშუალებები აწარმოებდნენ ნილის მიმართ, საქართველოს ძალაუფლების მქონე წრეებთან დაკავშირებით ჩატარებული გამოძიების საპასუხოდ, რადგან ქვეყანაში პრესის თავისუფლება გაუარესებას აგრძელებს,“ სტატიაში.

ეს არაა პირველი შემთხვევა, როდესაც ჟურნალისტს უარი ეთქვა ქვეყანაში შემოსვლაზე.

იტალიური მედიის ფოტოჟურნალისტი, ჟერომ შაბო, საქართველოში არ შემოუშვეს

2025 წლის 30 მარტს საქართველოში შემოსვლაზე უარი უთხრეს იტალიური მედიის NurPhoto-ს ფოტოჟურნალისტს ჟერომ შაბოს.

ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როცა ჟურნალისტებს საქართველოში შემოსვლას უკრძალავენ:

2025 წლის 12 თებერვალს, საქართველოს საზღვარზე არ შემოუშვეს ჟურნალისტი კლემენ ჟირარდო.
2024 წლის 30 დეკემბერს, ბელგიელი ჟურნალისტი ვიტსე დე გეიტერი საქართველოში არ შემოუშვეს;
2024 წლის 26 ოქტომბერს საქართველოში არ შემოუშვეს IFJGlobal-ის ჟურნალისტი სტეფან გოსი;
2024 წლის 16 სექტემბერს, ბელარუს ჟურნალისტსა და აქტივისტს, ანდრეი მიალეშკას, საქართველოში შესვლის უფლება არ მისცეს.

საქართველოში ჟურნალისტების შესვლის უფლების აკრძალვას გამოეხმაურა პრესის თავისუფლების დამცველი საერთაშორისო ორგანიზაცია “რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე”. ორგანიზაციამ გააკრიტიკა ეს გადაწყვეტილებები და აღნიშნა, რომ ჟურნალსიტები საპროტესტო აქციების გაშუქების გამო ისჯებიან.

“საქართველოს მთავრობამ უნდა შეწყვიტოს ჟურნალისტების ამგვარი შევიწროება” – ნათქვამია განცხადებაში.

ფრანგი ჟურნალისტი, კლემენ ჟირარდო, საქართველოში არ შემოუშვეს

2025 წლის 10 აპრილს, ფრანგმა ჟურნალისტმა, კლემენ ჟირარდომ გამოაქვეყნა პოსტი სოციალურ ქსელში, რომლის მიხედვითაც გაირკვა, რომ ჟურნალისტი საქართველოს საზღვარზე არ შემოუშვეს 2025 წლის 12 თებერვალს. კლემენ ჟირარდო თანამშრომლობს ისეთ საერთაშორისო მედიაგამოცემებთან, როგორებიცაა Le Monde, Society და Al Jazeera. ბოლო თვეების განმავლობაში იგი ხშირად აქვეყნებდა სტატიებს საქართველოში მიმდინარე საპროტესტო აქციებსა და მათ ძალადობრივად ჩახშობასთან დაკავშირებით.

“მიუნხენიდან ღამით დაგვიანებული და დამღლელი ფრენის შემდეგ, როცა პასპორტის კონტროლის რიგში ერთ საათზე მეტხანს ველოდე, საქართველოს ტერიტორიიდან გამაძევეს. პოლიციელმა მომცა ფურცელი, სადაც ეწერა, რომ ქვეყანაში შემოსვლა „სხვა მიზეზით“ ამიკრძალეს და მითხრეს, რომ შესაძლოა მომავალში შევძლო დაბრუნება” – დაწერა ჟურნალსიტმა.

კლემენ ჟირარდო ფიქრობს, რომ საზღვარზე შესვლის აკრძალვა მის ჟურნალისტურ საქმიანობას უკავშირდება.

“გავიგე, რომ ჩემი სახელი და გვარი შინაგან საქმეთა სამინისტროს „წითელ სიაში“ იყო და ეს აკრძალვა დროებითი არ ყოფილა. ზუსტი მიზეზი დღემდე უცნობია და შესაძლოა ვერც ვერასდროს გავიგოთ, თუმცა ეს გადაწყვეტილება უდავოდ უკავშირდება ჩემს საქმიანობას, როგორც ჟურნალისტს” – განაცხადა კლემენ ჟირარდომ.

2025 წლის 30 მარტს საქართველოში შემოსვლაზე უარი უთხრეს იტალიური მედიის NurPhoto ფოტოჟურნალისტს ჟერომ შობოს;
2024 წლის 30 დეკემბერს, ბელგიელი ჟურნალისტი ვიტსე დე გეიტერი საქართველოში არ შემოუშვეს;
2024 წლის 26 ოქტომბერს საქართველოში არ შემოუშვეს IFJGlobal-ის ჟურნალისტი სტეფან გოსი;
2024 წლის 16 სექტემბერს, ბელარუს ჟურნალისტსა და აქტივისტს, ანდრეი მიალეშკას, საქართველოში შესვლის უფლება არ მისცეს.

ბელგიელი ჟურნალისტი საქართველოში არ შემოუშვეს

2024 წლის 30 დეკემბერს, ბელგიელი ჟურნალისტი ვიტსე დე გეიტერი საქართველოში არ შემოუშვეს.

“დღეს დილით ქუთაისის აეროპორტში ჩამოვიდა ბელგიაში მოკლე ვიზიტის შემდეგ. სასაზღვრო სამსახურმა მას ქვეყანაში შესვლა ოფიციალური მიზეზის გარეშე აუკრძალა” – წერს ნიდერლანდური ყოველდღიური გაზეთ Trouw და Bureau Buitenland NPO Radio 1-ის რუსეთის, კავკასიის და ცენტრალური აზიის კორესპონდენტმა ჯარონ კამფჰორსტმა სოციალურ ქსელში X-ში.

ვიტსე დე გეიტერმა რადიო თავისუფლებასთან საუბარში თქვა, რომ მისი აზრით, არსებობს შავი სიები იმ ადამიანების თუ ვინ არ უნდა შეუშვან ქვეყანაში – “ჩემი ცხოვრება იყო საქართველო. ყველაფერი მქონდა, რასაც კაცი ისურვებდა: კარგი ხალხი, კარგი ამინდი, მშვენიერი ბუნება და თან ეს ყველაფერი არც ისე შორს ბელგიიდან. მე დარწმუნებული ვარ, რომ [საქართველოს საზღვარზე] არსებობს შავი სიები იმ ადამიანების, ვინც არ უნდა შეუშვან ქვეყანაში. სხვებს პირადად არ ვიცნობ, მაგრამ ვიცი რომ ეს უკვე ბევრს შეემთხვა. თუმცა მე მაინც იმედი მაქვს, რომ ეს ყველაფერი შეიცვლება, სულ მცირე, ცალკეულ შემთხვევებში მაინც გადახედავენ მიღებულ გადაწყვეტილებებს”.

მანამდე, 7 დეკემბერს, ბელგიელი ჟურნალისტი ვიტსე დე გეიტერი აქციაზე დააკავეს რესპუბლიკის მოედანზე.

IFJGlobal-ის ჟურნალისტი სტეფან გოსი საქართველოში არ შემოუშვეს

2024 წლის 26 ოქტომბერს IFJGlobal-ის ჟურნალისტი სტეფან გოსი საქართველოში არ შემოუშვეს. შვეიცარელი ჟურნალისტი საქართველოში საპარლამენტო არჩევნების გასაშუქებლად მოემგზავრებოდა. გოსმა აღნიშნულის შესახებ პოსტი სოციალურ ქსელ X-ზე გამოაქვეყნა, სადაც ქვეყანაში არ შემოშვების ოფიციალურ მიზეზის შესახებ ვკითხულობთ შემდეგს: „არ აკმაყოფილებს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ სხვა მოთხოვნებს“.

OC Media ინფორმაციით, გოსი 2022 წლის აპრილიდან უკრაინაში მიმდინარე ომს აშუქებს.