ჯარიმების, სანქციების ან ადმინისტრაციული ბერკეტების გამოყენება ეკონომიკური ზეწოლის მიზნით

26 ივლისს საკრებულოსთან დაკავებულთა საქმეებზე 4 პირი პატიმრობაში დატოვეს, 5 კი დააჯარიმეს

26 ივლისს თბილისის საკრებულოსთან დაკავებული 10 პირის საქმეების განხილვა სასამართლომ 28 ივლისს, გვიან ღამით დაასრულა. საქმეები მოსამართლეებმა ზვიად ცეკვავამ და თორნიკე კაპანაძემ განიხილეს.

სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ოთხ პირს ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდა. ია მელითაურსა და ნატო ბოლქვაძეს 5-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდათ, შაკო ბაღდოშვილსა და ლაშა დგებუაძეს კი – 10-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა.

დანარჩენი დაკავებულები სასამართლომ დააჯარიმა: თორნიკე თოშხუა – 3,000 ლარით, ვასო ბერიძე – 5,000 ლარით, მარიამ მეყანწიშვილი – 6,000 ლარით, მარინე ნანავა – 5,000 ლარით, სანდრო სეხნიაშვილი – 5,000 ლარით. თორნიკე თიკარაძის საქმის განხილვა 31 ივლისისთვის გადაიდო და ის დაკავებიდან გათავისუფლდა.

ია მელითაურის საქმეში მოსამართლემ 173-ე მუხლის დარღვევა არ დაადგინა და ის სამართალდამრღვევად მხოლოდ წვრილმან ხულიგნობაში ცნო. პროცესზე დამსწრეთა ინფორმაციით, მელითაურმა პოლიციაში არასათანადო მოპყრობაზე ისაუბრა და მოსამართლეს დაკავებისას მიღებული დაზიანებები აჩვენა.

სხდომების პარალელურად გავრცელდა ინფორმაცია მოქალაქეებსა და მანდატურის სამსახურის თანამშრომლებს შორის დაპირისპირების შესახებ. გავრცელებულ კადრებში ჩანდა, როგორ ატოვებინებდნენ მანდატურები მოქალაქეებს სასამართლოს შენობას ძალის გამოყენებით.

საქმე 26 ივლისს თბილისის საკრებულოსთან განვითარებულ მოვლენებს უკავშირდება. პოლიციამ თავდაპირველად თორნიკე თოშხუა დააკავა, რომელიც საკრებულოსთან ბანერით იდგა წარწერით: „ბიძინა ყ*ეა? კი — არა“. მისი დაკავების შემდეგ, სოლიდარობის ნიშნად, მოქალაქეებმა იმავე შინაარსის ბანერები გაშალეს, რის შემდეგაც პოლიციამ დამატებით 9 პირი დააკავა. შსს დაკავებულებს საჯარო სივრცეში ლანძღვა-გინებასა და პოლიციის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებოდა.

Facebook-ზე ბერა ივანიშვილის შესახებ გამოქვეყნებული პოსტის გამო, მოქალაქე გიორგი გოგია 3000 ლარით დააჯარიმეს

მოქალაქე გიორგი გოგია, “ქართული ოცნების” საპატიო თავმჯდომარის შვილის, ბერა ივანიშვილის შეურაცხყოფის საბაბით, 3000 ლარით დააჯარიმეს. გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თორნიკე ქოჩქიანმა მიიღო.

შინაგან საქმეთა სამინისტრო გიორგი გოგიას ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის საფუძველზე საჯარო სივრცეში ლანძღვა-გინებას [წვრილმანი ხულიგნობა] ედავებოდა. უწყების მტკიცებით, გოგიამ სოციალურ ქსელ Facebook-ში შეურაცხყოფა მიაყენა „ქართული ოცნების“ დამფუძნებლისა და საპატიო თავმჯდომარის, ბიძინა ივანიშვილის შვილს, ბერა ივანიშვილს. შსს-მ შესაძლო სამართალდარღვევად შეაფასა 14 ივნისს დაწერილი პოსტი, რომელშიც გიორგი გოგია აზიარებს ბერა ივანიშვილის განცხადებას და წერს: „განაცხადა **ისშვილმა, რომელიც ბავშვების საცემად ირაკლი ღარიბაშვილს სკოლებში არბენინებდა“.

საჯარო სივრცეში გამოთქმული მოსაზრებების გამო მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული დავები, შსს-ში ახლად შექმნილი “სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოს” ოქმების საფუძველზე იწყება. ახალი სამმართველო შსს-ში 1 ივნისიდან ფუნქციონირებს. სამმართველოს ამოცანაა საჯარო სივრცეში გავრცელებული ადამიანის ღირსების შემლახველი, შეურაცხმყოფელი ან სიძულვილის ენის შემცველი განცხადებების მონიტორინგი და პროაქტიული გამოვლენა, თუ ისინი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ნიშნებს შეიცავს.

“რადიო თავისუფლების” ინფორმაციით, ამოქმედებიდან, 1 ივნისიდან 2 ივლისამდე პერიოდში, ამ სამმართველოს მიერ გამოვლენილია 170 სავარაუდო სამართალდარღვევის ფაქტი, საიდანაც 150 საქმე უკვე სასამართლოშია წარდგენილი. ამ 150 შემთხვევიდან, 33 საქმეზე გადაწყვეტილება უკვე მიღებულია – 31 ადამიანი დააჯარიმეს, 2 ადამიანს კი სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადეს. დაჯარიმებულთა უმეტესობა მოქალაქეები და აქტივისტები არიან.

სამოქალაქო აქტივისტი გიორგი მელითაური დააჯარიმეს Facebook-ში მეგობრის შესახებ დაწერილი კომენტარის გამო

სამოქალაქო აქტივისტი გიორგი მელითაური, Facebook-ში შეურაცხმყოფელი კომენტარის დაწერის საბაბით, 2000 ლარით დააჯარიმეს მეგობრის შესახებ დაწერილი კომენტარის გამო.

შინაგან საქმეთა სამინისტრო გიორგი მელითაურს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის საფუძველზე საჯარო სივრცეში ლანძღვა-გინებას [წვრილმანი ხულიგნობა] ედავებოდა. საქმე ეხება კომენტარს, რომელიც მელითაურმა დაწერა ტელეკომპანია “მთავარის” ერთ-ერთი პოსტის ქვეშ. “მთავარის” ეს პოსტი ეხებოდა, მელითაურის მეგობარზე, ფოტოგრაფ ლევან ზაზაძეზე თავდასხმას. მელითაურის კომენტარი იმ პირს მიემართებოდა, რომელიც ზაზაძეს დაეხა თავს და გამოყენებული იყო გინება. შსს-ს “სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველომ” ეს კომენტარი ჩათვალა, როგორც მეგობრის შეურაცხყოფა და ოქმი შეადგინა. შსს-ს წარმომადგენელმა სასამართლო პროცესზე აღნიშნა, რომ მნიშვნელობა არ აქვს, ვის მიემართება შეურაცხყოფა.

„[ლევან ზაზაძის შეურაცხყოფას] მედავებოდნენ, თუმცა რომ მიხვდნენ, რომ ლევან ზაზაძეს კი არა, მის თავდამსხმელს მიემართებოდა ეს გინება, თქვეს, არ აქვს მნიშვნელობა ვინმეს აგინე თუ არა, მთავარია, საჯარო სივრცეში უწმაწურ სიტყვას იყენებდიო“, – ამბობს მელითაური “პუბლიკასთან”.

ემიგრაციაში მყოფი ბესიკ ანდღულაძე პარლამენტარ ეკა ჭიჭინაძის შეურაცხყოფის საბაბით 4000 ლარით დააჯარიმეს

2026 წლის 6 ივლისს, ემიგრაციაში მყოფი საქართველოს მოქალაქე, ბესიკ ანდღულაძე, “ქართული ოცნების” დეპუტატის, პარლამენტარ ეკა ჭიჭინაძის შეურაცხყოფის საბაბით 4000 ლარით დააჯარიმეს. გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო ენუქიძემ მიიღო.

შინაგან საქმეთა სამინისტრო ანდღულაძეს ედავებოდა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173¹⁶ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ ქმედებას, რაც სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის სიტყვიერ შეურაცხყოფასა და ლანძღვა-გინებას მოიაზრებს.

ბესიკ ანდღულაძის ადვოკატმა სასამართლოს განუმარტა, რომ არ არსებობდა არანაირი მტკიცებულება, რომელიც უტყუარად დაადასტურებდა, რომ კომენტარის ავტორი ნამდვილად ბესიკ ანდღულაძე იყო. ამის მიუხედავად, მოსამართლემ მისი ეს არგუმენტი არ გაიზიარა და გამამტყუნებელი გადაწყვეტილება მიიღო.

“რადიო თავისუფლების” ინფორმაციით, ამოქმედებიდან 2 ივლისამდე პერიოდში, ამ სამმართველოს მიერ გამოვლენილია 170 სავარაუდო სამართალდარღვევის ფაქტი, საიდანაც 150 საქმე უკვე სასამართლოშია წარდგენილი. ამ 150 შემთხვევიდან, 33 საქმეზე გადაწყვეტილება უკვე მიღებულია – 31 ადამიანი დააჯარიმეს, 2 ადამიანს კი სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადეს. დაჯარიმებულთა უმეტესობა მოქალაქეები და აქტივისტები არიან.

მწერალი, აქციების მონაწილე ბექა ქურხული დააჯარიმეს სოციალურ ქსელში გამოთქმული მოსაზრებების გამო

2026 წლის 6 ივლისს, მწერალი, საპროტესტო აქციების მონაწილე, ბექა ქურხული სოციალურ ქსელში შეურაცხმყოფელი პოსტების გამოქვეყნების საბაბით, 3000 ლარით დააჯარიმეს. გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო ენუქიძემ მიიღო.

შინაგან საქმეთა სამინისტრო ბექა ქურხულს საჯარო სივრცეში ლანძღვა-გინებას (წვრილმანი ხულიგნობა) ედავებოდა. უწყების პოზიციით, ქურხულმა Facebook-ზე გამოაქვეყნა რამდენიმე პოსტი, კომენტარი და ვიდეო, რომელშიც „იყენებს უცენზურო სიტყვებს და ფრაზებს“, რომლის ნაწილი მიემართება „ქართული ოცნების“ საპატიო თავმჯდომარეს, ბიძინა ივანიშვილს და „მაესტროს“ წამყვანს გია გაჩეჩილაძეს.

ბექა ქურხულმა “TV პირველს” განუცხადა, რომ მას სატელევიზიო ეთერში დაფიქსირებული მოსაზრების გამოც ედავებოდნენ. კერძოდ, მისი თქმით, რამდენიმე კვირის წინ “TV პირველის” ეთერში ისაუბრა, რა პრობლემები ექმნებოდათ საზღვარზე უკრაინიდან დაბრუნების დროს და გააკრიტიკა ბიძინა ივანიშვილი, რაც მას შეურაცხყოფად ჩაუთვალეს.

მუსიკოსი მაია დარსმელიძე 2800 ლარით დააჯარიმეს, “ქართულ ოცნებასთან” დაახლოებული პირის შეურაცხყოფის საფუძვლით

2026 წლის 10 ივლისს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ მუსიკოსი მაია დარსმელიძე 2 800 ლარით დააჯარიმა, “ქართულ ოცნებასთან” დაახლოებული პირის ნინო ჯღარკავას მიმართ ფეისბუქზე გამოქვეყნებული პოსტის გამო. გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე მანუჩარ ცაცუამ მიიღო.

მუსიკოსის წინააღმდეგ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოება შინაგან საქმეთა სამინისტროს ახლადშექმნილმა, “სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველომ” დაიწყო. მუსიკოსი ერ-ერთი პირველი იყო, საჯაროდ გავრცელებული შემთხვევებიდან, ვის წინააღმდეგაც ახალმა სამმართველომ ოქმი შეადგინა. ამის შესახებ თავად მუსიკოსმა დაწერა სოციალურ ქსელში.

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2025 წლის სექტემბერი

კონტექსტი

2025 წლის სექტემბერში დოკუმენტირებული ინციდენტები მიუთითებს სამოქალაქო აქტივისტებისა და საპროტესტო მოძრაობასთან დაკავშირებული პირების მიმართ რეპრესიული პრაქტიკის კიდევ უფრო გამკაცრებაზე. საანგარიშო პერიოდში განსაკუთრებით თვალსაჩინო იყო თავისუფლების აღკვეთისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის გამოყენება პროევროპული აქციების მონაწილეების წინააღმდეგ, მათ შორის მრავალწლიანი პატიმრობის შეფარდება როგორც ჯგუფურ ქმედებებში მონაწილეობის, ისე ნარკოდანაშაულისა და სხვა ბრალდებების საფუძველზე. არაერთ შემთხვევაში ბრალდებულები აცხადებდნენ, რომ სამართლებრივი დევნა მათ საპროტესტო აქტივობას უკავშირდებოდა.

დოკუმენტირებული შემთხვევები ასევე მოიცავდა ადმინისტრაციულ დაკავებებს, ფინანსური სანქციების დაკისრებას, ფიზიკური ძალადობისა და დაშინების ფაქტებს, მათ შორის აქტივისტებზე ჯგუფურ თავდასხმებსა და მუქარის შემცველ ინციდენტებს. ცალკეულ ეპიზოდებში გამოიკვეთა შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვის ნიშნებიც, როდესაც სამართალდამცავები აქციის მონაწილეებს პროტესტის გამოხატვის შესაძლებლობას უზღუდავდნენ ან მათ წინააღმდეგ ძალის გამოყენებით მოქმედებდნენ.

ამასთან, სექტემბერში გაგრძელდა ე.წ. „პირბადეების საქმის“ ფარგლებში არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და მათი წარმომადგენლების წინააღმდეგ საგამოძიებო მოქმედებები, რომლებიც სამოქალაქო საზოგადოების მხარდამჭერ საქმიანობას უკავშირდება.

ინციდენტები:

2025 წლის 2 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ჯვებე ნაჭყებიამ, პროევროპული აქციების დროს ნარკოდანაშაულის ბრალდებით დაკავებულ ანტონ ჩეჩინს 8 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.

ჩეჩინს განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკის ფლობაში ედებოდა ბრალი. ის ბრალს არ აღიარებს და ამბობს, რომ ნარკოტიკი აქციებში მონაწილეობის გამო ჩაუდეს. ჩეჩინი 3 დეკემბერს დააკავეს. დაკავებას წინ უძღოდა 18 ნოემბრის შემთხვევა, რა დროსაც, მისი თქმით, ის აქციიდან პოლიციის განყოფილებასთან გადაიყვანეს და დაემუქრნენ, რომ შეეწყვიტა მას საპროტესტო აქციებში მონაწილეობის მიღება.

2025 წლის 2 სექტემბერს, რუსთაველის გამზირზე, პარლამენტის შენობასთან გამართულ საპროტესტო აქციაზე, სადაც მოქალაქეები „ქართული ოცნების“ საგამოძიებო კომისიის ფარგლებში თეა წულუკიანის განცხადებებს აპროტესტებდნენ, პოლიციამ ადმინისტრაციული წესით 23 ადამიანი დააკავა. აქციის მონაწილეები გზის გადაკეტვას ცდილობდნენ, თუმცა სამართალდამცავებმა ამის საშუალება არ მისცეს და რამდენიმე პირი ტროტუარზე ძალის გამოყენებით დააკავეს. შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადებით, დაკავებულები პოლიციის კანონიერ მოთხოვნებს არ დაემორჩილნენ.

2025 წლის 3 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თამარ მჭედლიშვილმა პროევროპულ აქციებში მონაწილეობის გამო დაკავებული რვავე ბრალდებულს ბრალი გადაუკვალიფიცირა და დამნაშავედ ცნო სისხლის სამართლის კოდექსის 226-ე მუხლით, რაც ჯგუფური მოქმედების ორგანიზებას ან მასში მონაწილეობას გულისხმობს.

სამ მათგანს – ზვიად ცეცხლაძეს, ვეფხია კასრაძესა და ვასილ კაძელაშვილს 2 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა; პროკურატურა სამივეს 225-ე მუხლის პირველი ნაწილით ჯგუფური ძალადობის ორგანიზებას სდებდა ბრალად.

დანარჩენ 5 ბრალდებულს: ირაკლი მიმინოშვილს, გიორგი გორგაძეს, თორნიკე გოშაძეს, ინსაფ ალიევსა და ნიკოლოზ ჯავახიშვილს 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. ამ პირებს პროკურატურა სისხლის სამართლის კოდექსის 225-ე მუხლის მეორე ნაწილით ორგანიზებულ ჯგუფურ ძალადობაში მონაწილეობას ედავებოდა.

2025 წლის 3 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილმა პროევროპულ აქციებში მონაწილეობის გამო დაკავებულ თერთმეტივე ბრალდებულს – რევაზ კიკნაძეს, ვალერი თეთრაშვილს, გიორგი ტერიშვილს, ანდრო ჭიჭინაძეს, ონისე ცხადაძეს, რუსლან სივაკოვს, ირაკლი ქერაშვილს, ლუკა ჯაბუას, ჯანო არჩაიას, სერგეი კუხარჩუკსა და გური მირცხულავას – 2-2 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.

პროკურატურა 11-ვე პირს 225-ე მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე ორგანიზებულ ჯგუფურ ძალადობაში მონაწილეობას ედავებოდა. მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილმა 8 პირის საქმის მსგავსად მათ ბრალი გადაუკვალიფიცირა და დამნაშავედ ცნო სისხლის სამართლის კოდექსის 226-ე მუხლით, რაც ჯგუფური მოქმედების ორგანიზებას ან მასში მონაწილეობას გულისხმობს.

2025 წლის 3 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ჯვებე ნაჭყებიამ, პროევროპული აქციების დროს დაკავებულ საბა სხვიტარიძეს 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.

საბა სხვიტარიძეს თავდაპირველად ბრალდების მხარე პოლიციელ მირიან ქავთარაძეზე თავდასხმას ედავებოდა, თუმცა 24 ივლისს პროკურატურამ მას ბრალი ჯანმრთელობის განზრახ მსუბუქი დაზიანების მუხლზე გადაუკვალიფიცირა, რაც სისხლის სამართლის კოდექსის 120-ე მუხლის პირველი ნაწილით დასჯადი ქმედებაა.

2025 წლის 3 სექტემბერს, აქტივისტ მარიამ მეყანწიშვილს „ოცნების” მხარდამჭერი ბექა გოცირიძე თავს დაესხა. როგორც მარიამ მეყანწიშვილი „პუბლიკას” უყვება, ბექა გოცირიძემ მას, 3 სექტემბერს, მელიქიშვილის გამზირზე, სადაც საპროტესტო მარშის პარალელურად კახა კალაძის საარჩევნო შტაბის გახსნის ღონისძიება მიმდინარეობდა, სიგარეტის ნამწვი ესროლა და ხელი დაარტყა.

2025 წლის 4 სექტემბერს, აქტივისტ ალბი კორძაიას თბილისის საქალაქო სასამართლომ 12-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. საქმე უკავშირდებოდა 2 სექტემბერს, პარლამენტთან გამართულ საპროტესტო აქციაზე მის დაკავებას, სადაც მოქალაქეები „ქართული ოცნების“ საპარლამენტო კომისიაში თეა წულუკიანის განცხადებებს აპროტესტებდნენ.

2024 წლის 4 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ 2 სექტემბერს რუსთაველის გამზირზე გამართულ საპროტესტო აქციაზე დაკავებულების ადმინისტრაციული საქმმეები განიხილა. აქტივისტები: ლუკა დევდარიანი, ნიკა კორძაძე და დავით გუნაშვილი 5000-5000 ლარით დაჯარიმდნენ.

2025 წლის 8 სექტემბერს, თბილისის მერის, კახა კალაძის საარჩევნო შტაბთან შეკრებილ დემონსტრანტებს „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერები ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ. მედიასაშუალებების მიერ გავრცელებულ კადრებში ჩანს, როგორ ესხმიან თავს აქტივისტებს და მათ ფიზიკურად უსწორდებიან. დაპირისპირება რამდენიმე საათის განმავლობაში პერიოდულად გრძელდებოდა. მონაწილეების განცხადებით, ადგილზე მობილიზებულმა პოლიციამ თავდასხმების ეფექტიანად აღკვეთა ვერ შეძლო, მიუხედავად იმისა, რომ აქტივისტების თქმით, თავდამსხმელთა ნაწილის იდენტიფიცირება შესაძლებელი იყო. შსს-ს ინფორმაციით, გამოძიება ჯგუფური ძალადობის ფაქტზე დაიწყო.

2025 წლის 10 სექტემბერს, კახა კალაძის საარჩევნო ბანერის დაზიანების ბრალდებით მეგი დიასამიძე დააკავეს. 23 წლის მეგი დიასამიძე სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლის საფუძველზე დააკავეს, რაც სხვისი ნივთის დაზიანებას ან განადგურებას გულისხმობს. მუხლი ითვალისწინებს ჯარიმას, საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომას, შინაპატიმრობას ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთას ვადით ერთიდან ხუთ წლამდე. ხოლო 12 სექტემბერს, დაკავებულ 23 წლის აქტივისტს, მეგი დიასამიძეს, მოსამართლე დავით კურტანიძემ აღკვეთის ღონისძიების სახით 2 000-ლარიანი გირაო შეუფარდა და დარბაზიდან გაათავისუფლა.

2025 წლის 12 სექტემბერს, პროევროპული აქციების დროს ნარკოდანაშაულის ბრალდებით დაკავებულ ანასტასია ზინოვკინასა და არტემ გრიბულს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილმა 8.5-8.5 წელი მიუსაჯა. ანასტასია ზინოვკინა და არტემ გრიბული 17 დეკემბერს დააკავეს, მათ ბრალი განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების ფლობაში ედებათ. გრიბული და ზინოვკინა ბრალს არ აღიარებენ და ამბობენ, რომ მათ ნარკოტიკი აქციებში მონაწილეობის გამო პირადი და ბინის ჩხრეკის დროს ჩაუდეს. ორივე მათგანი წარსულში რუსეთში, ვლადიმერ პუტინის წინააღმდეგ გამართულ დემონსტრაციებში მონაწილეობდა.

2025 წლის 12 სექტემბერს, საჯარო მოხელის, თაკო კავკასიძის თქმით, ის პოლიტიკური ნიშნით გაათავისუფლეს. როგორც კავკასიძე აღნიშნავს, ის “ქართული ოცნების” მიერ ევროინტეგრაციის პროცესის შეჩერების გადაწყვეტილებას გაემიჯნა და პოზიცია სპეციალურ პეტიციაზე ხელმოწერით დააფიქსირა. მასთან ერთად, ყოფილი საჯარო მოხელის განცხადებით, თანამდებობა დაატოვებინეს პროევროპული კურსის მხარდამჭერი პეტიციის კიდევ ერთ ხელმომწერს.

2025 წლის 15 სექტემბერს, რუსთაველის გამზირისა და ბესიკის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე, საზოგადოებრივი მაუწყებლის შენობიდან წამოსული საპროტესტო მარშის მონაწილეებს რამდენიმე პირი სიტყვიერად და ფიზიკურად დაუპირისპირდა. აქტივისტების ინფორმაციით, დაპირისპირების დროს ერთ-ერთ პირს, სავარაუდოდ, ცეცხლსასროლი იარაღი და დანა ჰქონდა. შსს-ს ცნობით, ინციდენტის შემდეგ, ცეცხლსასროლი იარაღისა და საბრძოლო მასალის უკანონო შეძენა-შენახვა-ტარების ბრალდებით 2009 წელს დაბადებული დ.გ. დააკავეს.

2025 წლის 23 სექტემბერს, OC MEDIA-ს დირექტორისა და ფოტორეპორტიორის, მარიამ ნიკურაძის ინფორმაციით, თბილისში, ათონელის რეზიდენციასთან მიმდინარე ე.წ. ზებრების აქციაზე, დემონსტრანტებს ავტომობილი განზრახ დააჯახეს.

“მარიამ მეყანწიშვილი გადაიყვანეს სასწრაფოში, მანამდე გონი დაკარგა ორჯერ. მეორე დაზარალებულიც, ლიზი უბილავა, ამ წუთას წაიყვანა სასწრაფომ. პოლიციამ გვითხრა, რომ განზრახ დაჯახების ფაქტი “გადაცემულიაო” შესაბამის ადგილასო. გამოძიება დაიწყო თუ არა, არ ვიცით”, – წერს OC MEDIA-ს დირექტორი და ფოტორეპორტიორი, მარიამ ნიკურაძე.

2025 წლის 29 სექტემბერს, „გირჩი – მეტი თავისუფლების” წევრი, აქტივისტი გელა ხასაია დააკავეს. შსს-ს განცხადებით, გელა ხასაია ჯანმრთელობის განზრახ მსუბუქი დაზიანების ბრალდებით დააკავეს და გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 120-ე მუხლით მიმდინარეობს. ადვოკატის განცხადებით, საქმე ეხება 1 სექტემბერს, სადგურის მოედანზე მომხდარ კონფლიქტს, რომელშიც გელა ხასაიასთვის უცნობი პირები მონაწილეობდნენ და რომელსაც ხასაია შეესწრო. ადვოკატი ომარ ფურცელაძე ამბობს, რომ გელა ხასაიას პოლიციის განყოფილებაში ყოფნის პერიოდში, მასზე მიმდინარეობდა სიტყვიერი შეურაცხყოფა და ფსიქოლოგიური ზეწოლა. ფურცელაძის თქმით, ხასაიას ერთ-ერთმა პოლიციელმა შეახსენა ეპიზოდი, სადაც სამართალდამცავი დაჰპირდა, რომ ხასაიას „სისხლის სამართლის წესით დააკავებდა“.

ე.წ “პირბადეების საქმე”

ე.წ. „პირბადეების საქმის“ ფარგლებში საქართველოს პროკურატურამ მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე გამოკითხვაზე არაერთი სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენელი დაიბარა. 4 სექტემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოში გამოიკითხა ორგანიზაცია „დემოკრატიის მცველების“ თავმჯდომარე გიორგი მშვენიერაძე. მისი განცხადებით, პროკურატურის კითხვები ეხებოდა როგორც მის ცალკეულ Facebook-პოსტებსა და ორგანიზაციის ფინანსურ დოკუმენტაციას, ასევე 2024 წლის საპროტესტო აქციების ორგანიზების საკითხს.

8 სექტემბერს იმავე საქმეზე გამოიკითხა „სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოების“ (ISFED) აღმასრულებელი დირექტორი ლევან ნატროშვილი.

17 სექტემბერს მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე გამოიკითხნენ „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ აღმასრულებელი დირექტორი ეკა გიგაური და „თბილისის ადამიანის უფლებათა სახლის“ თავმჯდომარე, „საქართველოს წამების მსხვერპლთა ფსიქოლოგიური და სამედიცინო რეაბილიტაციის ცენტრის“ (GCRT) დირექტორი ლელა ცისკარიშვილი. მათი განცხადებით, გამოკითხვის დროს შეკითხვები შეეხებოდა საპროტესტო აქციებთან დაკავშირებულ საქმიანობას, მათ შორის აქციების მონაწილეთა მხარდაჭერას, ადმინისტრაციული ჯარიმების გადახდას, იურიდიულ დახმარებასა და სხვადასხვა სახის აღჭურვილობისა თუ ინვენტარის შეძენას.

ე.წ პირბადეების საქმე უკავშირდება პროკურატურაში 2025 წლის 8 თებერვალს დაწყებულ გამოძიებას, რომელიც მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 318-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 19, 318-ე მუხლის მეორე ნაწილით, 319-ე და 321/1 მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით“.

გამოძიების ფარგლებში, 7 აგვისტოს პროკურატურის განცხადებით ყადაღა დაედო 7 არასამთავრობო ორგანიზაციის, „სამოქალაქო საზოგადოების ფონდის“, ISFED-ის, IDFI-ის, GDI-ის, „დემოკრატიის მცველების“, „საფარის“ და „სოციალური სამართლიანობის ცენტრის“, ანგარიშებს. უწყების თანახმად, ამ ორგანიზაციების „მიზნობრივი ფინანსები გამოყენებული იქნა ისეთი აღჭურვილობის შესაძენად, როგორიც არის – სპეციალური აირწინაღები, დამცავი სათვალეები, პირბადეები, სახის დასაფარი ნიღბები, წიწაკის სპრეი და სხვა საშუალებები, რასაც აქციის მონაწილეები აქტიურად იყენებდნენ პოლიციასთან ძალადობრივი დაპირისპირებისას“. აღსანიშნავია, რომ პროკურატურა დანაშაულად მიიჩნევს საპროტესტო აქციების დროს დაკავებულების და დაჯარიმებულების იურიდიულ დახმარებასაც.

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის სექტემბერი

კონტექსტი

2024 წლის სექტემბერში დოკუმენტირებული ინციდენტები მიუთითებს სამოქალაქო აქტივიზმთან და კრიტიკული პოზიციის გამოხატვასთან დაკავშირებული პირების მიმართ ზეწოლის სხვადასხვა ფორმის გამოყენებაზე. თვის განმავლობაში დაფიქსირდა როგორც ადმინისტრაციული დაკავებებისა და ფინანსური სანქციების, ისე ირიბი ზეწოლის შემთხვევები, რომლებიც შეეხო აქტივისტებს, სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებსა და საჯარო სექტორში დასაქმებულ პირებს.

სექტემბერში განსაკუთრებულად გამოიკვეთა ადმინისტრაციული და ეკონომიკური ბერკეტების გამოყენება აქტივისტების მიმართ. ამასთან, დაფიქსირდა სავარაუდოდ პოლიტიკური ნიშნით სამსახურიდან გათავისუფლების შემთხვევებიც, რაც უფლებადამცველი ორგანიზაციების შეფასებით, შესაძლოა დაკავშირებული ყოფილიყო ე.წ. „რუსულ კანონთან“ დაკავშირებით გამოხატულ კრიტიკულ პოზიციებთან.

ამავე პერიოდში, არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და მათი ხელმძღვანელების მიმართ განხორციელებულმა სამართლებრივმა და ადმინისტრაციულმა ნაბიჯებმა გააჩინა კითხვები სამოქალაქო საზოგადოების საქმიანობის შესაძლო შეზღუდვის შესახებ. ჯამში, სექტემბერში დაფიქსირებული შემთხვევები აჩვენებს, რომ კრიტიკული და საპროტესტო აქტივობის მიმართ ზეწოლის პრაქტიკა სხვადასხვა ფორმით გრძელდებოდა და მოიცავდა როგორც ინდივიდუალურ აქტივისტებს, ისე სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებს.

ინციდენტები:

2024 წლის 4 სექტემბერს, „TV პირველის“ მიერ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, სავარაუდოდ პოლიტიკური ნიშნით რამდენიმე საჯარო სკოლის დირექტორი გაათავისუფლეს. მათ შორის არიან: სოფელ ნოქალაქევის სკოლის დირექტორი შორენა შამათავა, ჭიათურის მე-7 საჯარო სკოლის დირექტორი ხათუნა ბრეგვაძე და სოფელ ნამაშევის სკოლის ხელმძღვანელი მინდია გველებიანი. აღნიშნულ შემთხვევებთან დაკავშირებით განცხადება გაავრცელა „საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამაც“, რომელმაც ყურადღება გაამახვილა სავარაუდო დისკრიმინაციულ მოტივებზე და აღნიშნა, რომ დირექტორების გათავისუფლება შესაძლოა უკავშირდებოდეს მათ მიერ ე.წ. „რუსულ კანონთან“ დაკავშირებით გამოხატულ კრიტიკულ პოზიციას.

2024 წლის 9 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ დააჯარიმა აქტივისტი ლექსო სამხარაძე, რომელმაც რუსული კანონის მხარდამჭერ დეპუტატს, ვიქტორ ჯაფარიძეს, მონა ეძახა.

2024 წლის 14 სექტემბერს, პოლიციამ გორში ბიზნესმენი და სამოქალაქო აქტივისტი სოსო ბაბაევი დააკავა. მას სამართალდამცავებისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებოდნენ. ბაბაევი გორში ფლობს ბარს. ამ ბარის მიმდებარე ტერიტორიაზე სამი დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა სამზადისი „ქართული ოცნების“ ლიდერის, ბიძინა ივანიშვილის დასახვედრად. გადაადგილებისას შექმნილ დისკომფორტს ბაბაევი ღიად აპროტესტებდა და სოციალურ ქსელში საპროტესტო აქციის ჩატარების შესახებაც იუწყებოდა. 14 სექტემბრის დილით კი სამსახურში მიმავალი ბაბაევი დააკავეს. მან იზოლატორში 48 საათი გაატარა.

2024 წლის 24 სექტემბერს, ბორის ჩელე ყურუას საბანკო ანგარიშები დაუყადაღეს – ამის შესხებ კოალიცია „ცვლილებისთვის” წევრი სოციალურ ქსელში წერს. მისივე თქმით, აქციებზე 500 ლარით დააჯარიმეს, თუმცა, სასამართლოს გადაწყვეტილება მას არ ჩაბარებია. ჩელე ყურუას თანხა არ გადაუხდია, რასაც ანგარიშების დაყადაღება მოჰყვა.

2024 წლის 24 სექტემბერს, საპარლამენტო არჩევნებამდე ერთი თვით ადრე, ანტიკორუფციული ბიუროს ხელმძღვანელმა რაჟდენ კუპრაშვილმა ორგანიზაციები „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“ და „აირჩიე ევროპა“ გაცხადებული საარჩევნო მიზნების მქონე სუბიექტებად გამოაცხადა. ბიურომ მათ, აგრეთვე მათ ხელმძღვანელებს — ეკა გიგაურსა და ხათუნა ლაგაზიძეს, 5 დღის ვადაში ფინანსური ანგარიშგებების წარდგენა მოსთხოვა, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი სამართლებრივი ზომების გამოყენებით დაემუქრა.

ეს გადაწყვეტილება არასამთავრობო ორგანიზაციებმა სასამართლოში გაასაჩივრეს და უკანონოდ მიიჩნიეს, რადგან აღნიშნული სტატუსი მათზე „მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ“ კანონის გავრცელებასა და საქმიანობის შეზღუდვას გულისხმობდა. შექმნილი კრიზისის ფონზე, 2 ოქტომბერს, ანტიკორუფციულმა ბიურომ პრემიერ-მინისტრის მოწოდების საფუძველზე გადაწყვეტილება შეცვალა და ქვეყნის ინტერესებიდან გამომდინარე, ორგანიზაციებს საარჩევნო მიზნის მქონე სუბიექტის სტატუსი ოფიციალურად მოუხსნა.

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2025 წლის მაისი

კონტექსტი

2025 წლის მაისში დოკუმენტირებული ინციდენტები ასახავს სამოქალაქო აქტივისტებზე ზემოქმედების როგორც სამართლებრივ, ისე ადმინისტრაციულ და ირიბ მექანიზმებს. გამოვლენილი შემთხვევები უკავშირდება ადმინისტრაციულ დაკავებას, ფინანსური სანქციების დაკისრებასა და ინდივიდუალური აქტივისტების მიმართ განხორციელებულ ისეთ გადაწყვეტილებებს, რომლებიც გავლენას ახდენს მათ სამართლებრივ სტატუსსა და სამოქალაქო უფლებებზე.

საანგარიშო პერიოდში განსაკუთრებით თვალსაჩინოა ფინანსური სანქციების გამოყენების შემთხვევები, რაც მიუთითებს სანქცირების პრაქტიკის სისტემურ ხასიათზე. ამასთანავე, ფიქსირდება აქტივისტზე ირიბი ზეწოლის შემთხვევაც.

გარდა ამისა, საყურადღებოა საკანონმდებლო ცვლილებები, რომლებიც გავლენას ახდენს სამოქალაქო სექტორის ფუნქციონირებაზე. საანგარიშო პერიოდში ძალაში შევიდა კანონი რომელმაც გაამკაცრა არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და მედიის საქმიანობის სამართლებრივი ჩარჩოს, რაც, ჯამში, ემსახურება ისეთი გარემოს შექმნას, სადაც სამოქალაქო აქტივობა და გამოხატვის თავისუფლება უმძიმესი წნეხის ქვეშ ექცევა.

ინციდენტები:

2025 წლის 1-ლ მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში ოპოზიციური პარტიების – “ახალის” და “გირჩი-მეტი თავისუფლების” პრესსამსახურების, მირანდა ბაღათურიასა და ანა ყურაშვილის პროცესი გაიმართა. შსს-ს წარმოამდგენელი თამთა ქიმბარიშვილი აქტივისტების ადმინისტრაციულ პატიმრობას ითხოვდა, თუმცა, მოსამართლემ ყურაშვილსა და ბაღათურიას 4 000-4 000-ლარიანი ჯარიმა დააკისრა. მირანდა ბაღათურიას და ანა ყურაშვილის ადმინისტაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე პოლიციელ მირიან ქავთარაძის შეურაცხყოფას ედავებოდნენ. აღსანიშნავია, რომ შსს-ს წარმომადგენელი თამთა ქიმბარიშვილი 2025 წლის პირველ ივნისს, სიძულვილის ენის მონიტორინგის სამმართველოს უფროსად დაინიშნა.

2025 წლის 5 მაისს სამი აქტივისტი ქალი – ნუცა მახარაძე, ქეთი ჯანანაშვილი და მათი მეგობარი საცხოვრებელ კორპუსთან, სავარაუდოდ, თავდასხმის სამიზნე გახდნენ. მახარაძის თქმით, თავდამსხმელები მათ ლიფტიდან გამოსვლისას ჩაუსაფრდნენ და სახეში წიწაკის სპრეი და მწვანე საღებავი შეასხეს, რის შემდეგაც შემთხვევის ადგილიდან მიიმალნენ.

2025 წლის 19 მაისს, პროევროპული აქციების მონაწილე ლაშა გაბიტაშვილს, რომელიც საზოგადოებამ აბუ-დაბიში „ქართული ოცნების“ წევრებთან ინციდენტის შემდეგ გაიცნო, საქართველოს მოქალაქეობა შეუწყვიტეს. მიზეზად ორმაგი მოქალაქეობა სახელდება. გაბიტაშვილმა ისრაელის პასპორტი ცოლთან ქორწინების შემდეგ აიღო, საქართველოს მოქალაქეობის შესანარჩუნებლად კი იუსტიციის სამინისტროს მიმდინარე წლის თებერვალში მიმართა. იურისტები განმარტავენ, რომ ლაშა გაბიტაშვილისთვის მოქალაქეობის ჩამორთმევის საფუძველი არ არსებობს და მას სხვა ქვეყნის მოქალაქეობის პარალელურად შეეძლო საქართველოს მოქალაქეობის შენარჩუნება.

2025 წლის 26 მაისს, პოლიტიკური აქტივისტი ლუკა ნაცვლიშვილი პოლიციამ 26 მაისს, ბათუმში გამართული საპროტესტო აქციის დასრულების შემდეგ დააკავა. ბათუმის საქალაქო სასამართლომ აქტივისტს 12-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. შსს ლუკა ნაცვლიშვილს წვრილმან ხულიგნობასა და პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნის დაუმორჩილებლობას ედავებოდა.

2025 წლის 30 მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო ენუქიძემ 5-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა თორნიკე სხვიტარიძეს და 5000-ლარიანი ჯარიმა დააკისრა ანი ქავთარაძეს. შსს სინდისის პატიმრის, საბა სხვიტარიძის, ძმას და პარტია “ახლის” წევრს, ანი ქავთარაძეს, 17 აპრილს სასამართლოს დერეფანში პოლიციელ მირიან ქავთარაძის შეურაცხყოფას ედავებოდა. მირიან ქავთარაძე პატიმრობაში მყოფი აქტივისტის და პარტია „ახლის“ წევრის, საბა სხვიტარიძის საქმის განხილვისას ამ დღეს სასამართლომ მოწმის სახით გამოჰკითხა. გამოკითხვისას თორნიკე სხვიტარიძე სხდომათა დარბაზში იყო, ანი ქავთარაძე კი დარბაზის გარეთ. მას შემდეგ, რაც პოლიციელის გამოკითხვა დასრულდა, მირიან ქავთარაძეს საბა სხვიტარიძის მხარდამჭერებმა ე.წ. სირცხვილის კორიდორი მოუწყვეს.

2025 წლის 30 მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე მანუჩარ ცაცუამ, აქტივისტებს თათია აფრიამაშვილსა და ლიკა ლორთქიფანიძეს 12-12-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობები შეუფარდა. მაგდა მამუკაშვილი კი 4000 ლარით დააჯარიმა. გადაწყვეტილება უკავშირდება 17 მაისს, ერთ-ერთ კაფეში მომხდარ ინციდენტს, როდესაც აქტივისტებმა „ქართული ოცნების“ დეპუტატ მარიამ ლაშხის მიმართ პროტესტი გამოხატეს შეძახილებით: „თავისუფლება რეჟიმის ტყვეებს“, „არა რუსულ რეჟიმს“, „ძირს რუსეთის მონები“.

2025 წლის 31 მაისიდან ძალაში შევიდა „ქართული ოცნების“ მიერ, 1-ლ აპრილს მიღებული კანონი „უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტი“ ე.წ.”ქართული FARA”, რომლის აღსრულებაზე პასუხისმგებელი ორგანო ანტიკორუფციული ბიუროა. აღნიშნული კანონი, ამერიკული FARA-სგან განსხვავებით, მიზანში ქართულ არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და მედიას. კანონი მოიცავს რეგისტრაციის, შესაბამისი დოკუმენტაციის საჯაროობის მოთხოვნას და ყოველწლიური საფინანსო დეკლარაციის წარდგენის ვალდებულებას. გათვალისწინებული ვალდებულებების შეუსრულებლობა ან არაჯეროვნად შესრულება კი გამოიწვევს ფიზიკური პირის დასჯას თავისუფლების აღკვეთით 5 წლამდე ვადით ან ჯარიმით, იურიდიული პირის შემთხვევაში კი – ჯარიმას. აღსანიშნავია, რომ არასამთავრობო ორგანიზაცია “საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ” (საია) FARA-ს შეჩერების მოთხოვნით საკონსტიტუციო სასამართლოს უკვე მიმართა. მასთან ერთად მოსარჩელეები არიან მედიაორგანიზაციები სტუდია “მონიტორი” და “საქართველოს ამბები”. სარჩელი საკონსტიტუციო სასამართლოში 2025 წლის 15 მაისს შევიდა.

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის მაისი

კონტექსტი

2024 წლის მაისი ჩატარებულმა მონიტორინგმა ცხადყო, რომ საქართველოში სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ განხორციელებული უფლებადარღვევები მკვეთრად გააქტიურდა. აღნიშნული პერიოდი დაემთხვა ე.წ. „რუსული კანონის“ ხელახალ ინიცირებას, რამაც გამოიწვია ფართომასშტაბიანი, უწყვეტი და ინტენსიური საპროტესტო აქციები ქვეყნის სხვადასხვა ქალაქში, განსაკუთრებით თბილისში.

საანგარიშო პერიოდში დოკუმენტირებულია არაერთი ინციდენტი, მათ შორის ადმინისტრაციული და სისხლის სამართლის წესით დაკავებები, ძალადობის მძიმე ფაქტები, შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვა, დაშინება და ფინანსური სანქციების გამოყენება. ინციდენტების მნიშვნელოვანი ნაწილი უკავშირდებოდა მშვიდობიან შეკრებებსა და საპროტესტო აქციებს, სადაც ფიგურირებდნენ სამართალდამცავი ორგანოები ან მათთან ასოცირებული პირები, რაც მიუთითებს სახელმწიფოს მხრიდან სამოქალაქო სივრცის შეზღუდვისა და კრიტიკული აქტივიზმის ჩახშობის ტენდენციაზე.

ინციდენტები

2024 წლის 1-ლ მაისს, რუსთაველის გამზირზე განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტმა ე.წ “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქცია დაშალა. აქციის დაშლისას სპეცდანიშნულების რაზმმა გამოიყენა წიწაკის სპრეი, ცრემლსადენი გაზი, რეზინის ტყვიები და წყლის ჭავლი. დაშავდა არაერთი ადამიანი. მათ შორის იყო 25 წლის ბიჭი ნიკა დემურიშვილიც, რომელსაც სპეცრაზმელებმა სავარაუდოდ რეზინის ტყვია ესროლეს. დემურიშვილმა დაზიანება სახის არეში მიიღო. მათ შორის, რეზინის ტყვია ესროლეს. კონსტანტინე ჩახუნაშვილს. მისი თქმით, ტყვია ხელსა და ბარძაყის არეში მოხვდა. 2 მაისს, 01:30 საათისთვის, უკვე ჰოსპიტალიზებული იყო 8 მოქალაქე.

განცხადება გაავრცელა “საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ” და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოუწოდა, უარი ეთქვა კანონსაწინააღმდეგო, ადამიანის უფლებების დაცვასთან შეუთავსებელ და ღირსების შემლახავ ძალადობრივ პრაქტიკაზე.

2024 წლის 1-ლ მაისს, ზუგდიდში, რუსული კანონის საწინააღმდეგო აქციაზე ზუგდიდის საკრებულოში ფრაქცია “ახალის” თავმჯდომარე მაია კალანდია და “დროას” ზუგდიდის ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, მარიამ სიჭინავა დააკავეს

2024 წლის 3 მაისს, თბილისში, სასტუმრო “პარაგრაფში”, სადაც აზიის განვითარების ბანკის პრეზიდენტის მიღება მიმდინარეობდა, მოქალაქეებმა საპროტესტო აქცია გამართეს. აღნიშნულ აქციაზე სიტუაცია არაერთხელ დაიძაბა. პოლიციელებმა დააკავეს 1 მოქალაქე.

2024 წლის 3 მაისს, მასწავლებელს და აქტივისტს ლადო აფხაზავას სახლთან ჩასაფრება მოუწყვეს და შვილთან ერთად ყოფნისას, ხის ხელჯოხებით ფიზიკურად გაუსწორდნენ.

2024 წლის 3 მაისს, თბილისში, ცირკის მიმდებარე ტერიტორიაზე, აქციის მონაწილეებს თავს დაესხნენ და რამდენიმე პირს ფიზიკურად გაუსწორდნენ. დაშავდა 5 მოქალაქე.

2024 წლის 7 მაისს, IDFI-ის დირექტორს, გიორგი კლდიაშვილს, შვედეთის საელჩოსთან, ინტერვიუს მიცემისას თავს დაესხნენ უცნობი პირები და ფიზიკურად გაუსწორდნენ.

2024 წლის 8 მაისს, “ჭავჭავაძის ცენტრის” მკვლევარს, გია ჯაფარიძეს, არაიდენტიფიცირებულმა პირებმა საკუთარ სახლთან ჩასაფრება მოუწყვეს და ფიზიკურად გაუსწორდნენ. თავდასხმა 2-ზე მეტმა ადამიანმა განახორციელა, რომლებიც, სავარაუდოდ, ბეისბოლის ხის ჯოხებით იყვნენ შეიარაღებულები.

2024 წლის 8 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” მოწინააღმდეგე მოქალაქეს, ნესტან ანანიძეს თბილისში, “გამარჯვების პარკში”, ვარჯიშის დროს პოლიციელებმა ტერიტორიის დატოვება მოსთხოვეს. მოქალაქე თვლის, რომ მიზეზი მაისური გახდა, რომელსაც აწერია “არა რუსულ კანონს.” “გამარჯვების პარკში” ფაშიზმზე გამარჯვების დღესთან, დაკავშირებული ღონისძიება იმართებოდა, რომელსაც “ქართული ოცნების” მაღალჩინოსნები ესწრებოდნენ.

2024 წლის 8 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე სათვალთვალო კამერის დაზიანების ბრალდებით დააკავეს უკრაინის მხარეს მებრძოლი გიორგი შანიძე. მას პოლიცია საცხოვრებელ სახლთან დახვდა.

2024 წლის 9 მაისს, პოლიციამ საცხოვრებელ სახლში დააკავა სამოქალაქო აქტივისტი და სამხედრო ბლოგერი უჩა აბაშიძე.

2024 წლის 9 მაისს, “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე ჭავჭავაძის გამზირზე სამართალდამცავებმა ძალის გამოყენებით დაიწყეს მშვიდობიანი დემონსტრანტების დაკავება. “TV პირველის” ინფორმაციით, დაკავებული იყო მინიმუმ, 5 ადამიანი.

2024 წლის 9 მაისს, პოლიციამ ე.წ “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე, პარლამენტის ჭიშკრის დაზიანებისა (სსკ-ის 187-ე მუხლის პირველი ნაწილი) და მეხანძრე-მაშველისთვის ქვის სროლის ბრალდებით (სსკ-ის 353 პრიმა მუხლი), დააკავა ფრიდონ ბუბუტეიშვილი, ხოლო პოლიციელზე თავდასხმის ბრალდებით (სსკ-ის 353 პრიმას პირველი ნაწილი), დააკავა აქციის მონაწილე ირაკლი მეღვინეთუხუცესი.

2024 წლის 9 მაისს, პარტია “ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის” წევრს გიორგი მუმლაძეს ფიზიკურად გაუსწორდნენ. მას თავს 4 პირი დაესხა და სასტიკად გაუსწორდა. მას ტელეფონიც წაართვეს. თავდასხმა მარნეულში, მცირეწლოვანი შვილის თანდასწრებით მოხდა.

2024 წლის 9 მაისს, ბაიკერებს, რომლებიც ე.წ. “რუსული კანონის” აქტიური მოწინააღმდეგეები არიან, საკუთარი მოტოციკლები დილით დაზიანებული დახვდათ.

2024 წლის 10 მაისს, პოლიციამ სისხლის სამართლის წესით დააკავა სამოქალაქო აქტივისტი და უჩა აბაშიძის მეუღლე, მარიამ იაშვილი.

2024 წლის 10 მაისს, ჭავჭავაძის გამზირზე “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე პოლიციამ 11 ადამიანი დააკავა. მათგან 5 ხელწერილის საფუძველზე მალევე გაათავისუფლეს. მომიტინგეები ყვებოდნენ, რომ პოლიცია ძალის გამოყენებით აკავებდა მოქალაქეებს.

2024 წლის 10 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე, ჭავჭავაძის გამზირზე მსვლელობის დროს, დააკავეს რეჟისორი ლევან აბდუშელიშვილი. აბდუშელიშვილის თქმით მასზე პოლიციამ ფიზიკურად იძალადა, რის შემდეგადაც მისი ინგოროყვას კლინიკაში გადაყვანა გახდა საჭირო.

2024 წლის 10 მაისს, ვიდეოგრაფ გიორგი ჯობავას არაიდენტიფიცირებულმა პირებმა ის მანქანა დაუზიანეს, რომლითაც აქტივისტი აქციის მონაწილეებს ყავა/ჩაით უმასპინძლდებოდა.

2024 წლის 10 მაისს, ჩასაფრება მოუწყვეს “ლელოს” ახალგაზრდული ორგანიზაციის წევრ ბექა ბერიძესაც. ბერიძის თქმით, მისი ოჯახის წევრებმა სახლთან ახლოს დააფიქსირეს მანქანა და ის გააფრთხილეს, რომ სახლში არ დაბრუნებულიყო.

2024 წლის 10 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციებში მონაწილე სანდრო ქინქლაძე წერდა, რომ მის სახლთან ჩასაფრებას უწყობდნენ. ქინქლაძემ სოციალურ ქსელში იმ ავტომობილის ფოტოც გაავრცელა, რომელიც მისი მტკიცებით, მას ელოდებოდა.

2024 წლის 10 მაისს, “გირჩი ტივის” თანამშრომელი, გიორგი მოსიაშვილი, გამოკითხვაზე გადაიყვანეს. ზურა გირჩი ჯაფარიძე წერდა, რომ სავარაუდოდ, მიზეზი შესაძლოა წინა დღეს იმედისა და პოსტვის მიერ, წლების წინანდელი ჩაწერილი საუბრის ფაბრიკაციის გავრცელება იყო.

2024 წლის 11 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” აქციების მონაწილესთან, შეფ ნოდარ ტურაშვილთან, პოლიცია დაახლოებით 18:00 საათისთვის მივიდა და გაურკვეველი მიმართულებით წაიყვანა. ინფორმაცია მან ფეისბუქზე თავად გაავრცელა. როგორც მოგვიანებით გაირკვა, ის თითქოსდა „ქურდობის ფაქტთან“ დაკავშირებით ჰყავდათ გამოკითხვაზე ორთაჭალის იზოლატორში გადაყვანილი. ტურაშვილი აღნიშნულ ინციდენტს მის სამოქალაქო აქტიურობას უკავშირებს.

2024 წლის 11 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” მოწინააღმდეგე აქტივისტებს ჩასაფრებებს მთელი ღამის განმავლობაში უწყობდნენ – ე.წ ტიტუშკების სამიზნეები დაფიონის წევრები – ზვიად ცეცხლაძე, ლუკა ნაცვლიშვილი და პოეტი რატი ამაღლობელი გახდნენ. მოძრაობა “დაფიონის” დამფუძნებლებს სახლებთან ნიღბიანი მამაკაცები მივიდნენ, აქტივიტებს აგინეს და ფიზიკური ანგარიშსწორებით დაემუქრნენ. უცნობი საკუთარ სახლთან სავარაუდო მოძალადეები ელოდებოდნენ რატი ამაღლობელსაც

2024 წლის 12 მაისს, აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდათ ფრიდონ ბუბუტეიშვილს, ირაკლი მეღვინეთუხუცესსა და გიორგი შანიძეს.

2024 წლის 12 მაისს, პოლიციამ დააკავა გიორგი კუჭუაშვილი და დავით კოლდარი. სასამართლომ კი იმავე დღეს, აღკვეთის ღონისძიების სახედ ორივე პირს პატიმრობა შეუფარდა.

2024 წლის 12 მაისს, ბლოგერ უჩა აბაშიძეს და მის მეუღლეს, მარიამ იაშვილს, აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდათ.

2024 წლის 13 მაისს, განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტმა ე.წ “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქცია დაშალა. პარალელურ რეჟიმში, არაერთი მედიასაშუალება ავრცელებდა სპეცრაზმის მხრიდან მოქალაქეებზე ძალადობის კადრებს.

პარლამენტთან აქციაზე, სადაც მოქალაქეები ე.წ “რუსულ კანონს” აპროტესტებდნენ, 23 ადამიანი დააკავეს. ომბუდსმენის შეფასებით, 23 დაკავებულიდან 22 პოლიციის მხრიდან ფიზიკურ ანგარიშსწორებაზე საუბრობდა. აქციაზე დაკავებულებს შორის არიან სამოქალაქო აქტივისტები: გურამ ადამია, მალხაზ გორგიძე, ირაკლი ზარქუა, პატრიკ ჰერნანდესი, ბრაიან ჯეი ბინგემი, გუკა რჩეულიშვილი, გიორგი კემულარია, ლაშა კემულარია, რევი ყურაშვილი, ზურა ხომერიკი, კახა კვეკვესკირი.

აქციაზე პოლიციელები ფიზიკურად გაუსწორდნენ უკრაინის ომის ვეტერანს, ნადიმ ხმალაძესაც. ის ჯერ დააკავეს, სცემეს და შემდეგ გაათავისუფლეს.

2024 წლის 14 მაისს, საქართველოს პარლამენტმა „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონი, რომელსაც საზოგადოება ე.წ “რუსული კანონის” სახელით იცნობს, მესამე მოსმენით მიიღო. კენჭისყრაში მონაწილე 116 დეპუტატიდან კანონპროექტს მხარი 84-მა დაუჭირა.

კანონი ავალდებულებს უცხოური დაფინანსების მიმღებ არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და მედიასაშუალებებს სპეციალურ რეესტრში დარეგისტრირებას, როგორც „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებელ“ სუბიექტებს. კრიტიკოსების შეფასებით, აღნიშნული ტერმინოლოგია სტიგმატიზების საფრთხეს ქმნის და სამოქალაქო საზოგადოების საქმიანობას ზღუდავს.

კანონის მიღებას წინ უძღოდა მრავალკვირიანი მასშტაბური საპროტესტო აქციები თბილისში და სხვა ქალაქებში. დემონსტრანტები აცხადებდნენ, რომ ინიციატივა საფრთხეს უქმნიდა ქვეყნის დემოკრატიულ განვითარებასა და ევროპულ ინტეგრაციას. საქართველოს საერთაშორისო პარტნიორების, მათ შორის ევროკავშირისა და აშშ-ის წარმომადგენლებიც მიუთითებდნენ, რომ მსგავსი ტიპის კანონმდებლობა შეუთავსებელია ევროპულ დემოკრატიულ სტანდარტებთან და შესაძლოა, ნეგატიურად აისახოს საქართველოს ევროინტეგრაციის პროცესზე.

სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები და უფლებადამცველები ხშირად ავლებდნენ პარალელს რუსეთში მოქმედ მსგავს კანონმდებლობასთან, რომლის ამოქმედების შემდეგაც მნიშვნელოვნად შეიზღუდა დამოუკიდებელი მედიისა და არასამთავრობო სექტორის საქმიანობა. მათი შეფასებით, რუსეთში აღნიშნული კანონი წლების განმავლობაში ეტაპობრივად გამკაცრდა და საბოლოოდ გავრცელდა როგორც ორგანიზაციებზე, ისე ცალკეულ ფიზიკურ პირებზე.

2024 წლის 14 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე დააკავეს სამოქალაქო აქტივისტი ლაზარე გრიგორიადისი.

2024 წლის 14 მაისს, გმირთა მოედანზე, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე, “TV პირველის” ცნობით, მინიმუმ 3 ადამიანი იქნა დაკავებული. დაკავებულთაგან 1 კონსტანტინე თოხაძე იყო, რომელიც მოგვიანებით გაათავისუფლეს.

2024 წლის 14 მაისს, პოლიციელზე თავდასხმის (სსკ-ის 353 პრიმას პირველი ნაწილი) ბრალდებით დააკავეს კომპანია „ლიმონის“ დამფუძნებელი და აქციების მონაწილე გიორგი ოკმელაშვილი.

2024 წლის 14 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე ათობით სპეცრაზმელმა აქტივისტი დავით ქაცარავა, ძალის გამოყენებით კორდონში შეათრია და ადგილზე წიხლებით ცემით გაუსწორდა. ქაცარავა დააკავეს, თუმცა მძიმე ფიზიკური დაზიანებების გამო მისი საავადმყოფოში გადაყვანა და ქირურგიული ოპერაციის ჩატარება გახდა საჭირო.

2024 წლის 15 მაისს, გვიან ღამით, რუსთაველის გამზირზე ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციის მიმდინარეობისას აქციის მონაწილეებმა ავტომობილი შენიშნეს, საიდანაც ხის ხელჯოხებით შეიარაღებული ადამიანები გამოჩნდნენ. უცნობი პირები ადგილიდან გაიქცნენ, მას შემდეგ რაც ახალგაზრდებმა მობილიზება და კადრების გადაღება დაიწყეს.

2024 წლის 15 მაისს, ირაკლი მილაძეს, სტუდენტს, რომელიც კავკასიის საერთაშორისო უნივერსიტეტში შეხვედრას ე.წ. “რუსული კანონის” წინააღმდეგ აწყობდა, თავს დაესხნენ. სტუდენტის თქმით, აგრესიულმა დაჯგუფებამ, რომელიც უნივერსიტეტის თვითმმართველობის წევრები არიან, შეხვედრის დასრულების შემდეგ მას ჩასაფრება მოუწყვეს, ფიზიკურად გაუსწორდნენ და აგინეს.

2024 წლის 16 მაისს, პარლამენტთან, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე 400-ლარიანი დროებითი ჯებირის დაზიანების საქმეზე, (სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლის მეორე ნაწილის “გ” ქვეპუნქტი) დააკავეს 19 წლის ომარ ოკრიბელაშვილი და 23 წლის საბა მეფარიშვილი.

2024 წლის 16 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე დაკავებულ ზუკა ჩაკვეტაძეს დაკავების დროს სამართალდამცავები ფიზიკურად გაუსწორდნენ არა მხოლოდ პარლამენტთან, არამედ შემდეგ საპოლიციო მანქანაშიც. ჩაკვეტაძის თქმით, აქტივისტს მინიმუმ 10 სამართალდამცავი ურტყამდა.

2024 წლის 20 მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში 54 აქტივისტის საქმე განიხილებოდა. მათ შინაგან საქმეთა სამინისტრო ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციებზე გზის გადაკეტვას ედავებოდა.

2024 წლის 21 მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ 2300 ლარით დააჯარიმა ზვიად დალაქიშვილი, “რუსული კანონის” მოწინააღმდეგე აქტივისტი, რომელიც სპეცრაზმმა ჯერ გაიტაცა და შემდეგ სასტიკად ცემა. 2200 ლარით დააჯარიმეს ასევე ე.წ. “რუსული კანონის” მოწინააღმდეგე აქტივისტი თორნიკე ქეთელაური.

2024 წლის 24 მაისს, მოსამართლე ნინო ენუქიძემ 6 აქტივისტი 500-500 ლარით დააჯარიმა. შსს აქტივისტებს ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე გზის გადაკეტვას ედავებოდა.

2024 წლის 30 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე დგომისთვის აბიტურიენტი საბა პაპაშვილი სასამართლომ 500 ლარით დააჯარიმა. მას გამოძიება გზის გადაკეტვას ედავებოდა.

2024 წლის 30 მაისს, ე.წ. “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციაზე დგომისთვის მსახიობ ანანო მახარაძეს საქალაქო სასამართლოში შსს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას – გზის გადაკეტვას ედავებოდა.

2024 წლის 31 მაისს, სამოქალაქო აქტივისტ ვიტალი გუგუჩიას და მისი ოჯახის წევრებს “ქართული ოცნების” მიერ კონტროლირებული ტელეკომპანია “POSTV” თანამშრომლები ფიზიკურად გაუსწორდნენ. დაპირისპირება მას შემდეგ დაიწყო, რაც სამეგრელოში, სოფელში, სამოქალაქო აქტივისტები იყვნენ ჩასულები, “POSTV”-იც ჩავიდა. ვიტალი გუგუჩიას ფიზიკურად “POSTV”-ის ოპერატორი გაუსწორდა. ოპერატორი თავს დაესხა ასევე მისი ოჯახის წევრებს. ”POSTV-ის გადამღები ჯგუფის მხრიდან ვიტალი გეგუჩიაზე თავდასხმის შემდეგ, სპეციალურმა საგამოძიებო სამსახურმა გამოძიება “POSTV”-ის გადამღები ჯგუფის მიმართ ჟურნალისტური საქმიანობის ხელის შეშლის ფაქტზე დაიწყო.