სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2025 წლის ივნისი

2025 წლის ივნისში დოკუმენტირებული ინციდენტები საპროტესტო აქციებთან დაკავშირებული პირების მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნის გაგრძელებასა და კრიტიკული მოქალაქეების მიმართ ზეწოლის სხვადასხვა ფორმის გამოყენებაზე მიუთითებს. თვის განმავლობაში პროევროპული საპროტესტო აქციების რამდენიმე მონაწილეს თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა, ხოლო რიგ შემთხვევებში გამოძიება და სისხლისსამართლებრივი დევნა დაიწყო სასამართლოს შენობაში ან საპროტესტო აქციების მიმდინარეობისას მომხდარი ინციდენტების საფუძველზე.

ივნისში განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო აქტივისტისა და მასწავლებლის, ნინო დათაშვილის საქმემ, რომლის წინააღმდეგაც სასამართლოში მომხდარი დაპირისპირების შემდეგ თავდაპირველად გამოძიება დაიწყო, მოგვიანებით კი იგი სისხლის სამართლის წესით დააკავეს. ამავე პერიოდში, პარლამენტთან გამართულ საპროტესტო აქციაზე დააკავეს პოეტი ზვიად რატიანი, რომელსაც მოგვიანებით სასამართლომ აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეუფარდა.

გარდა სისხლისსამართლებრივი დევნის შემთხვევებისა, დაფიქსირდა ფინანსური სანქციების გამოყენების ფაქტებიც. მათ შორის, ქალთა უფლებადამცველი ორგანიზაცია „საფარის“ ხელმძღვანელი ბაია პატარაია სოციალურ ქსელში გაკეთებული განცხადებების გამო დაჯარიმდა.

დოკუმენტირებული შემთხვევები აჩვენებს, რომ საპროტესტო აქტივობებში მონაწილე პირების მიმართ სამართლებრივი მექანიზმების გამოყენება ივნისშიც აქტიურად გაგრძელდა და მოიცავდა როგორც დაკავებასა და თავისუფლების აღკვეთას, ასევე ფინანსური სანქციების გამოყენებას.

ინციდენტები:

2025 წლის 2 ივნისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლემ, ლილი მსხილაძემ, 2023 წლის დეკემბერში რუსთაველის გამზირზე სამეთვალყურეო კამერების დაზიანების ბრალდებით დაკავებულ 23 წლის დანიელ მუმლაძეს და 26 წლის გურამ ხუტაშვილს 3-3 წლით პატიმრობა მიუსაჯა. მიუხედავად იმისა, რომ ბრალდებულები დანაშაულს აღიარებდნენ და ზარალის ანაზღაურებისთვისაც მზად იყვნენ, მათ საპროცესო შეთანხმება არ გაფორმდათ.

ნინო დათაშვილის საქმე

აქტივისტისა და სამოქალაქო განათლების პედაგოგის, ნინო დათაშვილის საქმე 2025 წლის ივნისში თბილისის საქალაქო სასამართლოში მომხდარი ინციდენტით დაიწყო, სადაც საპროტესტო აქციებზე დაკავებული პირების სასამართლო პროცესები მიმდინარეობდა. 

9 ივნისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ფოიეში ნინო დათაშვილსა და მანდატურის სამსახურის წარმომადგენლებს შორის დაპირისპირება მოხდა. მანდატურები ნინო დათაშვილს სიტყვიერად აიძულებდნენ, დაეტოვებინა ადგილი, სადაც, მათი განცხადებით, დგომა აკრძალული იყო სასამართლოს მითითებით. ამას ნინო დათაშვილის მხრიდან თავდაპირველად სიტყვიერი წინააღმდეგობა მოჰყვა. ინციდენტის ამსახველ ვიდეოში, რომელიც აქტივისტებმა გაავრცელეს ჩანდა, რომ ნინო დათაშვილი სასამართლოს შენობიდან რამდენიმე მანდატურმა იძულებით გაიყვანა. 

2025 წლის 11 ივნისს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, საქალაქო სასამართლოში მომხდარ ფაქტთან დაკავშირებით, ნინო დათაშვილის წინააღმდეგ გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე სეკუნდა მუხლით დაიწყო. აღნიშნული მუხლი საჯარო მოსამსახურეზე სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს განხორციელებულ თავდასხმას გულისხმობს. 

აღნიშნული ინციდენტიდან 11 დღის შემდეგ, 2025 წლის 20 ივნისს, სამართალდამცავებმა ნინო დათაშვილი დააკავეს, ხოლო სასამართლომ ბრალდების მხარის მოთხოვნა სრულად გაიზიარა და მას აღკვეთის ღონისძიების სახით წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა, მიუხედავად იმისა, რომ დაცვის მხარე თავიდანვე მიუთითებდა ჯანმრთელობის რისკებზე. 

ნინო დათაშვილის დაკავებიდან მალევე, 200-ზე მეტმა მასწავლებელი და ლექტორმა დაკავებულ მასწავლებელს სოლიდარობა გამოუცხადა და განცხადება გაავრცელა. მასწავლებლები აცხადებენ, რომ ნინო დათაშვილის მიმართ პოლიტიკურად მოტივირებული სამართლებრივი დევნა მიმდინარეობდა. ისინი ითხოვდნენ, რომ აღკვეთის ღონისძიების სახით შეფარდებული პატიმრობა უფრო მსუბუქი ფორმით შეცვლილიყო.

7 აგვისტოს სასამართლო პროცესზე ნინო დათაშვილმა გაიხსენა, როგორ ექცეოდნენ პოლიციელები 20 ივნისს, დაკავების შემდეგ. მასწავლებლისა და აქტივისტის თქმით, მას რამდენიმე საათის განმავლობაში არ აძლევდნენ შვილთან და ადვოკატთან დარეკვის საშუალებას. დათაშვილი ჰყვებოდა, რომ განყოფილებაში გააშიშვლეს და რამდენიმე საათის განამვლობაში არ მისცეს ტუალეტში შესვლის უფლება ( ნიშანდობლივია, რომ იდენტურ მოპყრობაზე ისაუბრა მზია ამაღლობელმაც). მასწავლებლის თქმით, მას შსს-ს წარმომადგენლები ექცეოდნენ ექცეოდნენ როგორც ნივთს, ცინიკურად და ღირსების შემლახავად.  

საპატიმროში ყოფნის პერიოდში საქმემ კიდევ უფრო რეზონანსული ხასიათი მიიღო, როდესაც აგვისტოს დასაწყისში პროკურატურამ ბრალდებულის სამედიცინო ბარათში არსებული ჩანაწერის საფუძველზე სტაციონარული ფსიქიატრიული ექსპერტიზა მოითხოვა. სასამართლომ ეს შუამდგომლობა დააკმაყოფილა და ბრალდებულს უარის თქმის შემთხვევაში 20 დღით ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში იძულებითი გადაყვანით დაემუქრნენ, რაც უფლებადამცველებმა და თავად დათაშვილმა საბჭოთა ტიპის რეპრესიულ პრაქტიკად და წამებასთან გათანაბრებულ მოპყრობად შეაფასეს.

სექტემბრიდან ნინო დათაშვილის ჯანმრთელობის მდგომარეობა საპატიმროში მკვეთრად და კრიტიკულად გაუარესდა, რის გამოც მან ხერხემლის პრობლემების ფონზე დამოუკიდებლად გადაადგილების, ჯდომისა და საკვების მიღების უნარიც კი დაკარგა. მძიმე ფიზიკური მდგომარეობის გამო ის საკუთარ სასამართლო სხდომებზე გამოცხადებასაც ვეღარ ახერხებდა, რაც სასჯელაღსრულების სამსახურის მთავარმა ექიმმაც ოფიციალურად დაადასტურა. მიუხედავად ადვოკატების არაერთი მცდელობისა და საზოგადოებრივი პროტესტისა, სასამართლო მას თავდაპირველად მაინც პატიმრობაში ტოვებდა.

საბოლოოდ, ვინაიდან პატიმრობაში ყოფნა შეუთავსებელი აღმოჩნდა მის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობასთან, თავად პროკურატურამ დააყენა შუამდგომლობა აღკვეთის ღონისძიების შეცვლის თაობაზე. 2025 წლის 29 ოქტომბერს მოსამართლე თამარ მჭედლიშვილმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომლის საფუძველზეც ნინო დათაშვილს პატიმრობა 5000-ლარიანი გირაოთი შეეცვალა, რის შემდეგაც მან საპატიმრო დაწესებულება მკურნალობის მიზნით დატოვა

ადგილობრივი და საერთაშორისო უფლებადამცველი ორგანიზაციები ნინო დათაშვილის საქმეს პოლიტიკურად მოტივირებულად მიიჩნევენ და სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ მიმართულ რეპრესიულ კამპანიად აფასებენ.

უფლებადამცველების ძირითადი აქცენტები და შეფასებები რამდენიმე მიმართულებად იყოფა:

  • პატიმრობის დაუსაბუთებლობა: საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ (საია) სასამართლო მეგობრის (Amicus Curiae) მოსაზრებაში განმარტა, რომ წინასწარი პატიმრობის გამოყენება სრულიად დაუსაბუთებელი იყო, რადგან არ არსებობდა მიმალვის, მოწმეებზე ზემოქმედების ან ახალი დანაშაულის ჩადენის რეალური საფრთხე. საქართველოს სახალხო დამცველმაც აღნიშნა, რომ პატიმრობის მუდმივი გაგრძელება აბსტრაქტულ რისკებს ეყრდნობოდა და უგულებელყოფდა მის მძიმე ჯანმრთელობის მდგომარეობას.
  • საბჭოთა ტიპის ფსიქიატრიული რეპრესიები: ორგანიზაციამ „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ (PHR) და ფსიქიკური ჯანმრთელობის სფეროს პროფესიონალებმა მკაცრად დაგმეს იძულებითი ფსიქიატრიული ექსპერტიზის მოთხოვნა. მათი შეფასებით, სამედიცინო ისტორიიდან ამოგლეჯილი სიმპტომის („ემოციური ლაბილობის“) გამოყენება აქტივისტის წინააღმდეგ იყო „საბჭოთა ტიპის რეპრესიული პრაქტიკის“ დაბრუნება და უთანაბრდებოდა არაჰუმანურ და დამამცირებელ მოპყრობას.
  • საერთაშორისო გამოხმაურება: წამების საწინააღმდეგო მსოფლიო ორგანიზაციამ (OMCT) და ადამიანის უფლებათა დამცველთა დაცვის ობსერვატორიამ (FIDH) დათაშვილის პატიმრობა შეაფასეს როგორც თვითნებური დაკავება და სასამართლო დევნა, რომელიც მიზნად ისახავდა მის დასჯას გამოხატვისა და შეკრების თავისუფლების დაცვისთვის.
  • ჯანმრთელობის უფლების დარღვევა: საერთაშორისო ორგანიზაციები მიუთითებდნენ, რომ საპატიმროში დათაშვილისთვის ადეკვატური სამედიცინო მომსახურების არმიწოდება (FIDH) და მისი მძიმე ფიზიკური ტკივილის უგულებელყოფა ადამიანის უფლებათა ფუნდამენტური სტანდარტების უხეში დარღვევა იყო.

2025 წლის 12 ივნისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლემ, ნინო გალუსტაშვილმა, ე.წ „სინდისის პატიმარს“ , 21 წლის მათე დევიძეს 4 წლითა და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა. მათე დევიძეს ბრალი სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე პრიმა მუხლის პირველი ნაწილით წარუდგინეს, რაც პოლიციელზე თავდასხმას გულისხმობს.

2025 წლის 18 ივნისს, ქალთა უფლებადამცველი ორგანიზაცია  „საფარის“ ხელმძღვანელი ბაია პატარაია,  თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლელა ცაგარეიშვილმა 4 000 ლარით დააჯარიმა. ბაია პატარაიას  Facebook-ზე მამუკა მდინარაძის, თეა წულუკიანისა და მარიამ ლაშხის შეურაცხყოფას ედავებოდნენ. 

2025 წლის 23 ივნისს, რუსთაველის გამზირზე, პარლამენტთან გამართულ საპროტესტო აქციაზე პოეტი ზვიად რატიანი დააკავეს. მან პოლიციელს პროტესტის ნიშნად სახეში სილა გააწნა. 25 ივნისს კი, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე არსენ კალატოზიშვილმა  პროკურატურის შუამდგომლობა დააკმაყოფილა და პოეტ ზვიად რატიანს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეუფარდა. რატიანს პოლიციელზე თავდასხმას ედავებიან, მას ბრალი სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე პრიმა მუხლის პირველი ნაწილით აქვს წარდგენილი, რაც 4-დან 7 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის ივლისი

კონტექსტი

ივლისში აქტივისტების და კრიტიკულად განწყობილი მოქალაქეების წინააღმდეგ დაფიქსირდა სამართლებრივი ბერკეტების გამოყენების, სასამართლო სანქციების დაკისრებისა და საგამოძიებო ორგანოებში დაბარების პრაქტიკა. დოკუმენტირებული შემთხვევები მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციული და საგამოძიებო მექანიზმები გამოიყენებოდა იმ პირების მიმართ, რომლებიც საჯაროდ გამოხატავდნენ პროტესტს ან აქტიურად იყვნენ ჩართული საზოგადოებრივ პროცესებში, რაც საზოგადოებაში პროტესტის ჩახშობის მიზანს ემსახურებოდა. 

ინციდენტები:

2024 წლის 1-ლ ივლისს,  სასამართლომ 700 ლარით დააჯარიმა მოქალაქე მარიამ წიწიკაშვილი, რომელმაც ვიქტორ ჯაფარიძის მიმართ პროტესტი გამოხატა.  წიწიკაშვილი, ადმინისტრაციული წესით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე – წვრილმანი ხულიგნობის მუხლით 9 ივნისს დააკავეს.

2024 წლის 23 ივლისს, სპეცრაზმის მიერ ნაცემი დავით ქაცარავა, რომელიც სპეცრაზმელებმა 14 მაისს ანტირუსული საპროტესტო აქციიდან გაიტაცეს და სასტიკად სცემეს, სასამართლომ 2 000 ლარით დააჯარიმა. მოსამართლემ 166-ე მუხლთან დაკავშირებით წარმოება შეწყვიტა, ხოლო ქაცარავა სამართალდამრღვევად სცნო 173-ე მუხლის ნაწილში (წვრილმანი ხულიგნობა). ქაცარავას ასევე, აეკრძალა ცეცხლსასროლი იარაღის ტარება 2 წლის ვადით.

2024 წლის 23 ივლისს, თბილისის 51-ე სკოლის განთავისუფლებული თანამშრომელი, მისი გათავისუფლებას ,,რუსული კანონის“ საწინააღმდეგო აქციებში მონაწილეობას უკავშირებს. მანანა ღვინჯილია ამბობს, აქციების დასრულების შემდეგ  მას სკოლის დირექციამ განცხადების დაწერა და სამსახურიდან წასვლა მოსთხოვა. მასწავლებელმა მომხდარი პოლიტიკურ ზეწოლად შეაფასა.

2024 წლის 20 – 25 ივლისს, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის (სუს)  სახელმწიფო გადატრიალებისა და ტერორიზმის მუხლებით მიმდინარე საიდუმლო გამოძიებაზე უკრაინაში მებრძოლ ქართველ ვეტერანებსა და აქტივისტებს სასამართლოში მოწმის სახით იბარებს და კითხავს. გამოძიება “ქართული ოცნების” ლიდერებისა და ადვოკატების ცნობით, “ქართული ოცნების” საპატიო თავმჯდომარის, ბიძინა ივანიშვილისა და სხვა მაღალჩინოსნების წინააღმდეგ თითქოსდა “თავდასხმის მომზადების” ვერსიას უკავშირდება.

ე.წ “გადატრიალების საქმეზე” სუს-ში დაიბარეს  უკრაინაში მებრძოლი და “რუსული კანონის” მოწინააღმდეგე ნადიმ ხმალაძე, ხოლო 23 ივლისს – უკრაინის ომის ვეტერანი გელა კახაბრიშვილი. გამოძიების ფარგლებში, სუს-ის მიერ გამოსაკითხ პირთა შორის ასევე მოხვდნენ უკრაინის ომის ვეტერანები: ვაჟა ცაცაძე, ლაშა ჭიღლაძე, ბესო ბენდელიანი, კონსტანტინე ჯღამაია, ლაშა რუხაია. 

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2025 წლის იანვარი

2025 წლის იანვარში დოკუმენტირებული ინციდენტები სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ გამოყენებულ, ზეწოლის მრავალფეროვან და ინტენსიურ ფორმებზე მიუთითებს. შემთხვევები მოიცავს ადმინისტრაციულ და სისხლისსამართლებრივ დევნას, ფიზიკურ ძალადობას, გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვას, ფინანსურ სანქციებსა და პროფესიულ საქმიანობაში სავარაუდოდ, პოლიტიკური ნიშნით დისკრიმინაციას. 

საანგარიშო პერიოდში განსაკუთრებით თვალსაჩინოა საპროტესტო აქციებთან დაკავშირებული მასობრივი დაკავებები თბილისსა და ბათუმში, ასევე სასამართლოების მიერ აქტივისტებისა და ე.წ. „სინდისის პატიმრების“ მიმართ მიღებული გადაწყვეტილებები. პარალელურად, დაფიქსირდა არაერთი შემთხვევა, როდესაც მოქალაქეები სამსახურიდან გათავისუფლებას საკუთარ სამოქალაქო პოზიციასა და პროტესტში მონაწილეობას უკავშირებდნენ, რამაც განსხვავებული აზრის გამოხატვის შემაკავებელი, ე.წ „მსუსხავი“ ეფექტი შექმნა. 

ასევე გამოვლინდა ფიზიკური ძალადობისა და არასათანადო მოპყრობის შემთხვევები, მათ შორის აქტივისტების მიმართ როგორც საქართველოში, ისე ქვეყნის ფარგლებს გარეთ. საერთო ჯამში, იანვრის მოვლენები ასახავს გარემოს, სადაც სამართლებრივი, ადმინისტრაციული და ძალისმიერი მექანიზმები ერთობლივად გამოიყენება სამოქალაქო საზოგადოების წინააღმდეგ.

ინციდენტები:

2025 წლის 5 იანვარს, საჯარო მოხელეები სამსახურიდან გაათავისუფლეს. ცენტრალური საარჩევნო კომისიის (ცესკო) თავმჯდომარემ გიორგი კალანდარიშვილმა ცესკოს თანამშრომელი – ვაკო მაისურაძე, რეორგანიზაციის მიზეზით სამსახურიდან გაათავისუფლა. მაისურაძე მის გათავისუფლებას “ქართული ოცნების” ძალადობის საჯარო დაგმობას უკავშირებს. აქციებში მონაწილეობის გამო სამსახურიდან გათავისუფლებაზე საუბრობს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მართვის ცენტრ 112-ის თანამშრომელიც. პავლე გახარიას თქმით, მას შრომითი ხელშეკრულება ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე შეუჩერეს.

2025 წლის 8 იანვარს, გერმანიის მოქალაქე გელა მეგრელიძეს, რომელიც ე.წ “რუსული კანონის” საწინააღმდეგო აქციების მონაწილეა, სამშობლოში ბინადრობის უფლება არ მისცეს და აქციაზე სამართალდამრღვევად სცნეს. გელა მეგრელიძეს, რომელიც 20 წლის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში, ბინადრობის ნებართვა არ მისცეს. გერმანიის მოქალაქე საქართველოში ცხოვრების უფლებას ითხოვდა, თუმცა უარის მიზეზად მიუთითეს, რომ ის ქვეყნისთვის საფრთხეს წარმოადგენს. ფოტოგრაფ გელა მეგრელიძისთვის გადაცემულ ოფიციალურ დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ მისი საქართველოში ყოფნა „სახელმწიფო ინტერესებთან შეუთავსებელია“.

2025 წლის 10 იანვარს, მოსამართლე ქეთევან ჯაჭვაძემ სინდისის 11 პატიმრის – ანდრო ჭიჭინაძის, ჯანო არჩაიას, გურამ მირცხულავას, ონისე ცხადაძის, რუსლან სივაკოვის, ლუკა ჯაბუას, სერგეი კუხარჩუკის, გიორგი ტერიშვილის, ირაკლი ქერაშვილის, რევაზ კიკნაძის, ვალერი თეთრაშვილის საქმეები განიხილა და ისინი წინასწარ პატიმრობაში დატოვა. პროევროპული საპროტესტო აქციების აქციების მონაწილე თერთმეტ პირს პროკურატურა ჯგუფურ ძალადობას ედავება. 

2025 წლის 11 იანვარს, მოსამართლე ირაკლი ხუსკივაძემ განიხილა სინდისის 8 პატიმრის – ვეფხია კასრაძის, ზვიად ცეცხლაძის, ვასილ კაძელაშვილის, გიორგი გიორგაძის, ირაკლი მიმინოშვილის, ინსაფ ალიევის, თორნიკე გოშაძის, ნიკოლოს ჯავახიშვილის საქმეები და ისინი წინასწარ პატიმრობაში დატოვა. პროკურატურა სამ ბრალდებულს, ზვიად ცეცხლაძეს, ვეფხია კასრაძესა და ვასილ კაძელაშვილს ჯგუფური ძალადობის ორგანიზებასა და ხელმძღვანელობას ედავება, რაც 6-დან 9 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. ხუთს კი – ირაკლი მიმინოშვილს, ინსაფ ალიევს, თორნიკე გოშაძეს, ნიკოლოზ ჯავახიშვილსა და გიორგი გორგაძეს ძალადობაში მონაწილეობას, რაც 4-დან 6 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

2025 წლის, 11 იანვარს, თბილისში, რუსთაველის გამზირის მიმდებარე ტერიტორიაზე, პროევროპული პროტესტის მიმდინარეობისას,  აქციის ერთ-ერთი მონაწილე, შშმ პირთა უფლებადამცველი, გია ჯვარშეიშვილი, დააკავეს. როგორც “საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს” დირექტორის, ეკა გიგაურისა და “საქართველოს ევროპული ორბიტის” ხელმძღვანელის, ნინო ლომჯარიას ბრიფინგიდან ირკვევა, ჯვარშეიშვილის დაკავებისას არაერთი უფლება დაირღვა და მას მიაყენეს როგორც სიტყვიერი, ისევე ფიზიკური შეურაცხყოფა. 

2025 წლის 12 იანვარს, თბილისში, ბელიაშვილის ქუჩაზე მდებარე რესტორან „ბაბილოსთან“, ხალხმრავალი საპროტესტო აქცია სახელწოდებით „უსამართლო სასამართლო“ გაიმართა. აქციის მიზეზი გახდა სოციალურ ქსელებსა და საპროტესტო ჯგუფებში გავრცელებული ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ სასამართლო სისტემის წარმომადგენლები და ე.წ. „კლანის“ წამყვანი მოსამართლეები რესტორანში საახალწლო კორპორატიულ წვეულებას მართავდნენ. მოქალაქეების მწვავე პროტესტი გამოიწვია იმ ფაქტმა, რომ ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური კრიზისის, მასობრივი დემონსტრაციებისა და მომიტინგეთა დაკავებების ფონზე, მოსამართლეები სადღესასწაულო ვახშამს აწყობდნენ. აქცია დღის მეორე ნახევარში დაიწყო, რის გამოც ადგილზე დაუყოვნებლივ მობილიზდა პოლიციისა და სპეცდანიშნულების რაზმების დიდი რაოდენობა, მათ შორის წყლის ჭავლის მანქანები. სამართალდამცავებმა რესტორნის პერიმეტრი სრულად ჩაკეტეს, რათა შენობაში მყოფი სტუმრები მომიტინგეებისგან დაეცვათ.

ადგილზე საპოლიციო ძალებმა მედიას არ მისცეს საშუალება მათი გასვლის კადრები გადაეღოთ. მოსამართლეების შეკრების პარალელურად, ადგილზე საპროტესტო აქცია მთელი დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა. პოლიციამ ჯამში ადმინისტრაციული წესით 9 ადამიანი დააკავა. მათ 166-ე და 173-ე მუხლების დარღვევას ედავებოდნენ, რაც წვრილმან ხულიგნობასა და პოლიციელის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას გულისხმობს. საგულისხმოა, რომ ყველა დაკავებული საუბრობდა დაკავებისას არაპროპორციული ძალის გამოყენებაზე. 

დაკავებულების პროცესი 14 იანვარს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში გაიმართა. დაკავებულ 8 აქტივისტს მოსამართლეებმა ადმინისტრაციული პატიმრობები შეუფარდეს

კერძოდ: 

  • მოსამართლე ლელა მილდენბერგერმა ტიტე გედენიძესა და ზვიად რობაქიძეს  10 დღიანი პატიმრობა შეუფარდა, ხოლო შაკო მაღრაძეს  – 12-დღიანი პატიმრობა.
  • მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ დანიელ ბულკაშვილს 14 დღიანი პატიმრობა შეუფარდა; 
  • მოსამართლე მანუჩარ ცაცუამ ზურაბ მანჩხაშვილს 13 დღიანი, ხოლო გიორგი ჩაჩანიძეს 10-დღიანი პატიმრობა შეუფარდა;
  • მოსამართლე კობა ჩაგუნავამ ბექა პაპაშვილს 15 დღიანი პატიმრობა შეუფარდა;
  • მოსამართლე ნინო ენუქიძემ კახა ჯაფარიძეს 10 დღიანი პატიმრობა შეუფარდა

2025 წლის 11-12 იანვარს ბათუმში, საკონსტიტუციო სასამართლოსა და აჭარის პოლიციის მთავარ სამმართველოსთან მიმდინარე საპროტესტო აქციებზე პოლიციამ 13 აქტივისტი დააკავა.

11 იანვარს დაკავებები დაიწყო ბათუმის საქალაქო სასამართლოსთან, სადაც საპროტესტო პლაკატის გაკვრის გამო დააკავეს აქტივისტი თათია აბულაძე. მოგვიანებით, აჭარის პოლიციის მთავარ სამმართველოსთან დააკავეს აქტივისტი ციალა ქათამიძე, რომელმაც ანალოგიური შინაარსის პლაკატი გააკრა. პოლიციამ სხვადასხვა ეპიზოდში დააკავა აქტივივისტები: მათე ცენტერაძე, გოდერძი ფრანგიშვილი, თემურ ქათამაძე, ლალი დგებუაძე, თეო ბერიძე, მალხაზ ირემაძე და არასრულწლოვანი ნინი შავაძე. საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის განცხადებით, დაკავებულთა ნაწილს პოლიციის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებოდნენ.

12 იანვარს ბათუმის საკონსტიტუციო სასამართლოსთან მიმდინარე აქციაზე პოლიციამ კიდევ რამდენიმე აქტივისტი დააკავა. მათ შორის იყვნენ: ელიზბარ ჩხიკვაძე, ლუკა ნაცვლიშვილი, შუშანა მაცაბერიძე და ლევან ხორავა. ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის ინფორმაციით, დაკავებულები ფოთში გადაიყვანეს. 

2025 წლის 13 იანვარს,  “ქართული ოცნების” წევრებმა, ვიქტორ სანიკიძემ და ირაკლი ზარქუამ, დუბაიში, სამოქალაქო აქტივისტს, ლაშა გაბიტაშვილს, ფიზიკურად გაუსწორდნენ. დაპირისპირება ლაშა გაბიტაშვილის მიერ “ქართული ოცნების” დეპუტატებისთვის, წინა დღით, “მონისა” და “მოღალატის” დაძახებას მოჰყვა. 

2025 წლის 13 იანვარს, თბილისის მერიის თანამშრომელი, ქრისტინა ჩუბინიძე, სამსახურიდან გაათავისუფლეს. ყოფილი საჯარო მოხელე ამბობს, რომ სამსახურიდან კონსტიტუციის და ქვეყნის ევროპული ღირებულებების ერთგულების გამო გაუშვეს. მისი განმარტებით, 31 დეკემბერს შეწყვეტილი შრომითი ურთიერთობის შესახებ მხოლოდ 13 იანვარს შეიტყო. ქრისტინა ჩუბინიძე ერთ-ერთი იყო იმ მოქალაქეთაგან, ვინც ქვეყნის ევროპული კურსის მხარდამჭერ განცხადებაზე ხელი მოაწერა. 

გარდა ქრისტინა ჩუბინიძისა, 5 იანვარს, საჯაროდ გავრცელებული წყაროებიდან გახდა ცნობილი, რომ ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თანამშრომელი ვაკო მაისურაძე გაათავისუფლეს სამსახურიდან რეორგანიზაციის მიზეზით. მაისურაძე გათავისუფლებას საპროტესტო აქციებში მონაწილეობას უკავშირებს. ასევე 5 იანვარს გახდა ცნობილი, რომ 112-ის თანამშრომელს, პავლე გახარიას, ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე გაუშვეს სამსახურიდან. 

2025 წლის 18 იანვარს, გლდანი-ნაძალადევის პოლიციის VII სამმართველოსთან გამართულ საპროტესტო აქციაზე სამართალდამცავებმა ძალის გამოყენებით რამდენიმე აქტივისტი დააკავეს. მათ შორის არიან: რეჟისორი გურამ მაცხონაშვილი, სონა კალანდაძე, „ჰარაკის“ მენეჯერი მარიამ პაიჭაძე, თამარ ჩუმაშვილი, რომან აკოპოვი და მარიამ გილაშვილი. მათ პირბადის ტარებასა და პოლიციის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებიან. 

თემქის პოლიციასთან ადმინისტრაციული წესით დაკავებული აქტივისტების ნაწილი პოლიციელების მხრიდან ფიზიკურ და სიტყვიერ შეურაცხყოფაზე საუბრობს. ადვოკატის განცხადებით, სონა კალანდაძეს პოლიციის განყოფილებაში შეყვანისას თმა მოქაჩეს და აგინეს, მარიამ პაიჭაძეს კი დაკავების დროს ასევე თმაში მოქაჩეს. მისივე თქმით, ერთ-ერთი სავარაუდო სამართალდამცავი, რომელიც სამოქალაქო ტანსაცმელში იყო, დაკავებულებს დასცინოდა და აქციებში მონაწილეობისთვის ამცირებდა.

„სოციალური სამართლიანობის ცენტრის“ დირექტორის, თამთა მიქელაძის თქმით, პოლიციის განყოფილებაში კეფაში ჩაარტყეს გურამ მაცხონაშვილს. 

2025 წლის 20 იანვარს, სინდისის პატიმრების ომარ ოკრიბელაშვილისა და საბა მეფარიშვილის საქმეზე, მოსამართლე ნინო გუდაძემ გადაწყვეტილება გამოაცხადა. პატიმრებს სასჯელის სახედ 3-3 წელი განესაზღვრათ, რაც ამნისტიით 2,5 წელი გახდა. აქედან ერთი წელი პირობით სასჯელად ჩაითვალა, ხოლო წელიწად-ნახევარი – სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში მოსახდელად. ომარ ოკრიბელაშვილი და საბა მეფარიშვილი 8 თვეა სასჯელს იხდიან, შესაბამისად, ისინი პენიტენციურ დაწესებულებაში კიდევ 10 თვეს გაატარებენ. 20 იანვარს სასამართლო სხდომაზე ომარ ოკრიბელაშვილმა და საბა მეფარიშვილმა აღიარეს მათ მიმართ წაყენებული ბრალი. პროკურატურა მათ 400-ლარიანი ჯებირის ჯგუფურად დაზიანებას ედავებოდა. როგორც საქმის პროკურორმა ნუგზარ ჭიტაძემ თქვა, ბრალდებულებმა აანაზღაურეს ეს ზიანიც. 

ომარ ოკრიბელაშვილი და საბა მეფარიშვილი პოლიციამ  ე.წ. “აგენტების კანონის” საპროტესტო აქციაზე დააკავეს

2025 წლის 20 იანვარს, ე.წ „რუსული კანონის“ საწინააღმდეგო აქციებზე დაკავებულ 20 წლის ფრიდონ ბუბუტეიშვილს 5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. –  გადაწყვეტილება მოსამართლე ზვიად შარაძემ გამოაცხადა.

პროკურატურა ბუბუტეიშვილს პარლამენტის ჭიშკრის დაზიანებას ედავებოდა, რამაც 500 ლარის ზიანი გამოიწვია. ბუბუტეიშვილს პროკურატურა ასევე, მეხანძრე-მაშველისთვის ქვის სროლას ედავებოდა.

2025 წლის 26 იანვარს, გორში, წმინდაწყლის დასახლებაში სამოქალაქო აქტივისტი, ვახო ფიცხელაური გაიტაცეს და ფიზიკურად გაუსწორდნენ. აქტივისტი ამბობს, რომ მინიმუმ 3 ნიღბიანი პირი თავს მაშინ დაესხა, როცა ის მაღაზიაში მიდიოდა. ფიცხელაური აღნიშნულ ფაქტს მის საქმიანობას უკავშირებს

2025 წლის 29 იანვარს, ბათუმში, აჭარის მთავრობის სახლის წინ მოქალაქეებმა “ქართული ოცნების” პოლიტიკის წინააღმდეგ მორიგი საპროტესტო აქცია გამართეს და კარვები მიიტანეს, თუმცა, აქციის მიმდინარეობისას პოლიცია მოქალაქეებს გამოხატვის თავისუფლებას უზღუდავდა. სამართალდამცავებმა მოქალაქეებს საპროტესტო კარვებიც წაართვეს.

2025 წლის 20 იანვარს, რეჟისორი გურამ მაცხონაშვილი სასამართლომ 2000 ლარით დააჯარიმა. შსს მას ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე და 174-ე მუხლებს ედავებოდა. მუხლები პოლიციისადმი დაუმორჩილებლობას და აქციაზე სახის დაფარვას გულისხმობს. მაცხონაშვილი გლდანი-ნაძალადევის პოლიციის VII სამმართველოსთან გამართულ საპროტესტო აქციაზე სამართალდამცავებმა ძალის გამოყენებით დააკავეს რამდენიმე აქტივისტთან ერთად. 

2025 წლის 27 იანვარს, ზუგდიდის რაიონულმა სასამართლომ სახის დამფარავი საშუალების აქციაზე ტარებისთვის, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე მუხლის საფუძველზე, პარტია “დროას” პოლიტიკური აქტივისტი მარიამ სიჭინავა 2000 ლარით დააჯარიმა.

2025 წლის 30 იანვარს, სამცხე-ჯავახეთის დანიშნულების ადგილის მართვის ორგანიზაციის თანამშრომელი, ნინო ხაზალაშვილი წერს, რომ სამსახურიდან პოსტის “დაჰაჰავების” გამო გაათავისუფლეს. ხაზალაშვილის თქმით, ის კვირების განმავლობაში გამოხატავდა რეაქციებს სამოქალაქო აქტივიზმთან დაკავშირებულ პოსტებზე, რაც მისი სამსახურიდან გათავისუფლების მიზეზი გახდა.

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2025 წლის აგვისტო

კონტექსტი

2025 წლის აგვისტოში დოკუმენტირებული ინციდენტები საპროტესტო აქციებთან დაკავშირებული პირების მიმართ სისხლისსამართლებრივი რეაგირების გამკაცრებაზე მიუთითებს. თვის განმავლობაში, თბილისის საქალაქო სასამართლოში აქციის დაკავებული მონაწილეების პროცესების განხილვა დასკვნით ფაზაში გადავიდა. მოსამართლეებმა ე.წ “სინდისის პატიმრები” დამნაშავედ სცნეს და თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. ცალკეულ შემთხვევებში სასამართლომ თავდაპირველი ბრალდებები შედარებით მსუბუქ მუხლებზე გადააკვალიფიცირა. ბრალდებულთა უმეტესობა ბრალს არ აღიარებდა და აცხადებდა, რომ საქმეები პოლიტიკურად მოტივირებული იყო, ხოლო ადვოკატების შეფასებით, მათი დაცვის ქვეშ მყოფების წინააღმდეგ წარმოდგენილი მტკიცებულებები სანდოობას მოკლებული იყო.

ამავე პერიოდში გაძლიერდა ზეწოლა სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებზეც – სასამართლოს გადაწყვეტილებით, რამდენიმე ქართულ არასამთავრობო ორგანიზაციას საბანკო ანგარიშები დაუყადაღდა, რასაც სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლები კრიტიკული და უფლებადამცველი ორგანიზაციების საქმიანობის შეზღუდვის მცდელობად აფასებდნენ.

ჯამში, აგვისტოში დაფიქსირებული შემთხვევები აჩვენებს, რომ საპროტესტო პროცესებთან დაკავშირებული სამართლებრივი და ინსტიტუციური ზეწოლის პრაქტიკა კვლავ ინტენსიურად გრძელდებოდა და ის შეეხებოდა როგორც ინდივიდუალურ აქტივისტებს, ისე სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებს.

ინციდენტები

2025 წლის 12 აგვისტოს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ჯვებე ნაჭყებიამ პროევროპული აქციების დროს დაკავებულ ანატოლი გიგაურს 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. ნაჭყებიამ გიგაურის ბრალდება, რაც „პოლიციელზე თავდასხმას“ ითვალისწინებდა, გადაუკვალიფიცირა სისხლის სამართლის 353-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რაც პოლიციის მუშაკის მიმართ წინააღმდეგობას გულისხმობს, ჩადენილს ძალადობით ან ძალადობის მუქარით. გიგაური 2024 წლის 24 ნოემბერს რუსთაველის გამზირზე მომხდარი ინციდენტის გამო დააკავეს – პოლიციელ ვახტანგ გაბუნიასთვის ხელის დარტყმის გამო. გიგაურის დაცვის მხარე ამბობდა, რომ ამ ფაქტს წინ უძღოდა ამავე პოლიციელის მხრიდან ძალადობა – სახეში დარტყმა – გიგაურის თქმით, სანამ ის ხელს მოიქნევდა, მანამდე პოლიციელმა თავად დაარტყა ხელი და შესაბამისად ის აუცილებელი მოგერიების პირობებში მოქმედებდა. 

2025 წლის 12 აგვისტოს, ბათუმის საქალაქო სასამართლომ 2024 წლის 9 დეკემბერს ბათუმის ხელოვნების უნივერსიტეტში მომხდარ ინციდენტთან დაკავშირებით ბრალდებულების საქმეზე გადაწყვეტილება გამოაცხადა. საქმე ეხებოდა საპროტესტო აქციის მონაწილეების მცდელობას, უნივერსიტეტის შენობაზე ბანერი განეთავსებინათ. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, ამის შესაძლებლობა მათ უნივერსიტეტის ლექტორმა თეა ცაგურიამ არ მისცა, რასაც მოგვიანებით მისი მეუღლისა და თანმხლები პირის მიმართ ფიზიკური დაპირისპირება მოჰყვა. აღნიშნულ ფაქტზე სამართალდამცავებმა რამდენიმე პირი ჯგუფურად ჩადენილი ძალადობის ბრალდებით დააკავეს.

სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ბათუმის ხელოვნების უნივერსიტეტის სტუდენტს ანრი კაკაბაძეს 9 თვით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. კაკაბაძე გადაწყვეტილების გამოცხადების დროისთვის უკვე დაახლოებით 7 თვის განმავლობაში იმყოფებოდა წინასწარ პატიმრობაში და სასჯელის მოხდის მიზნით პატიმრობაში კიდევ 2 თვის გატარება მოუწევს.

ამავე საქმეზე ბათუმის ხელოვნების უნივერსიტეტის დეკანს, მამუკა ჯორბენაძეს, 20 000-ლარიანი ჯარიმა დაეკისრა, თუმცა წინასწარ პატიმრობაში გატარებული პერიოდის გათვალისწინებით, გადასახდელი თანხა 18 000 ლარით განისაზღვრა.

სასამართლომ ფინანსური სანქციები დააკისრა ასევე უნივერსიტეტის სტუდენტებს — გურამ მიქელაძეს, დავით გვიანიძეს და გიორგი დავითაძეს. თითოეულ მათგანს 17 000-ლარიანი ჯარიმა შეეფარდა, ხოლო წინასწარ პატიმრობაში გატარებული პერიოდის გათვალისწინებით, გადასახდელი თანხა 15 000 ლარამდე შემცირდა.

2025 წლის 15 აგვისტოს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილმა პროევროპული აქციების დროს დაკავებულ დავით ხომერიკს 4 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. პროკურატურა ხომერიკს აფეთქების მომზადებას ედავებოდა (სსკ-ის 18-229 მუხლი), რაც 4-დან 7 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. ხომერიკი ბრალს არ აღიარებს და ამბობს, რომ საქმეში არსებული ნივთები/ნივთიერებები მას არ ეკუთვნოდა.

2025 წლის 22 აგვისტოს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე გიორგი არევაძემ პროევროპული აქციების დროს დაკავებულ არჩილ მუსელიანცს 4 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. მუსელიანცს ედავებოდნენ აქციების დროს პარლამენტთან დამონტაჟებული სამეთვალყურეო კამერების კაბელების დაზიანებას, რამაც 534 ლარის ზიანი გამოიწვია. არჩილ მუსელიანცს ბრალი სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლის მეორე ნაწილით ჰქონდა წარდგენილი, რაც გულისხმობს ნივთის დაზიანებას ცეცხლის წაკიდებით და სასჯელის სახედ 3-დან 6 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

2025 წლის 27 აგვისტოს, პროკურატურის მოთხოვნის საფუძველზე, თბილისის საქალაქო სასამართლომ 7 ქართული არასამთავრობო ორგანიზაციის საბანკო ანგარიშები დააყადაღა. დაყადაღებულია „სამოქალაქო საზოგადოების ფონდის”,  ISFED-ის, IDFI-ის, GDI-ის, „დემოკრატიის მცველების”, „საფარის” და „სოციალური სამართლიანობის ცენტრის” ანგარიშები.

პროკურატურის განცხადებით, ორგანიზაციებისთვის ყადაღის დადება იმ სისხლის სამართლის გამოძიებებს უკავშირდებოდა, რომლებიც ვატო შაქარიშვილის ორგანიზაციის მიმართვის საფუძველზე დაიწყო. უწყება ამტკიცებდა, რომ აღნიშნული ორგანიზაციების მიერ დაფინანსებული იყო სხვადასხვა დამცავი საშუალების, მათ შორის აირწინაღების, დამცავი სათვალეების, პირბადეების, სახის ნიღბებისა და წიწაკის სპრეის, შეძენა, რომელსაც უწყების მტკიცებით, თითქოსდა „საპროტესტო აქციების მონაწილეები პოლიციასთან დაპირისპირების დროს იყენებდნენ.“

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის 11-31 დეკემბერი

კონტექსტი

დეკემბრის მეორე ნახევარში სამოქალაქო აქტივისტების, საპროტესტო აქციებში მონაწილე მოქალაქეებისა და საჯარო სექტორში დასაქმებულთა მიმართ გამოიკვეთა სამართლებრივი, ადმინისტრაციული და ირიბი ზეწოლის პრაქტიკა. დეკემბრის მეორე ნახევარი გამოირჩევა საკანონმდებლო რეგულაციების გამკაცრებით, ასევე დაკავებებისა და შრომითი ურთიერთობების შეწყვეტის პრაქტიკის ზრდით. ქვემოთ მოცემულია დეკემბრის მეორე ნახევარში განვითარებული მოვლენების მიმოხილვა, რომელიც ეყრდნობა მედიაში გავრცელებულ ინფორმაციასა და საჯაროდ ხელმისაწვდომ წყაროებს და შესაძლოა არ ასახავდეს ყველა შემთხვევას.

კანონების გამკაცრება / საკანონმდებლო ცვლილებები: საანგარიშო პერიოდში პარლამენტმა მიიღო 2 საკანონმდებლო ცვლილებათა პაკეტი, რომლებიც ეხებოდა შეკრებებისა და მანიფესტაციების რეგულაციებს, ადმინისტრაციული სანქციების ზრდას, პოლიციაში სამსახურის წესებსა და საჯარო სამსახურის სამართლებრივ ჩარჩოს.

დაკავება: 11–31 დეკემბრის პერიოდში ადმინისტრაციული წესით დააკავეს სულ მცირე 16 პირი, ხოლო სისხლის სამართლის წესით – სულ მცირე 16 პირი. 

ადმინისტრაციული წარმოება/სიტყვიერი შენიშვნა: ადმინისტრაციული საქმეების სასამართლო განხილვის შედეგად, სულ მცირე 4 პირს გამოუცხადეს სიტყვიერი შენიშვნა: 

ფინანსური სანქციები: ადმინისტრაციული საქმეების ფარგლებში ფინანსური სანქცია დაეკისრა სულ მცირე 3 პირს; ჯარიმების საერთო ოდენობამ შეადგინა 6,700 ლარი.

ფიზიკური ძალადობა / არასათანადო მოპყრობა: სულ მცირე 8 შემთხვევაში აქტივისტები მიუთითებდნენ ფიზიკურ ძალადობაზე ან არასათანადო მოპყრობაზე, მათ შორის დაკავების, ტრანსპორტირების, პოლიციის განყოფილებაში ყოფნის ან სასამართლო განხილვის კონტექსტში.

ქონების / პირადი ნივთების ჩამორთმევა: სულ მცირე 3 შემთხვევაში დაკავებებს თან ახლდა პირადი ნივთების, მათ შორის მობილური ტელეფონების, სავარაუდო უკანონო ჩამორთმევა ან დაუბრუნებლობა.

ირიბი ზეწოლა / „Chilling Effect“: გამოვლინდა სულ მცირე 3 განსხვავებული პრაქტიკა, მათ შორის აქტივისტების გამოკითხვაზე ან „გასაუბრებაზე“ დაბარება, მიგრაციული მექანიზმების გამოყენება საპროტესტო აქციებში მონაწილე უცხო ქვეყნის მოქალაქეების მიმართ და საჯარო სამსახურში დასაქმებულ პირებზე ზეწოლა. შრომითი ხელშეკრულება შეუწყვიტეს ან აღარ გაუგრძელეს სულ მცირე 24 საჯარო სექტორში დასაქმებულ პირს.

11 დეკემბერი

საქართველოს პარლამენტში „ქართულმა ოცნებამ“ პირველი მოსმენით მხარი დაუჭირა საკანონმდებლო ცვლილებათა პაკეტს, რომელიც მოიცავდა პიროტექნიკის რეგულაციასა და „პოლიციის შესახებ“ კანონში ცვლილებებს. პაკეტის ფარგლებში ინიცირებული ცვლილებები ითვალისწინებდა პიროტექნიკური ნაწარმის იმპორტის, ექსპორტის, წარმოებისა და რეალიზაციის სპეციალური ნებართვის რეჟიმში მოქცევას. ამასთან, პიროტექნიკა დაემატა იმ ნივთების ჩამონათვალს, რომელთა ქონაც დემონსტრაციების დროს აკრძალული იქნებოდა. ამავე პაკეტში შეტანილი „პოლიციის შესახებ“ კანონში ცვლილებები არეგულირებდა პოლიციაში მიღების წესს, მათ შორის სპეციალური კონკურსის გარეშე დანიშვნის შესაძლებლობას მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული პირობებით.

11 დეკემბერს, არასამთავრობო ორგანიზაციებმა გაავრცელეს ერთობლივი განცხადება, რომლის მიხედვითაც პოლიციას მოქალაქეთა ნაწილი გამოსაკითხად იძულებით გადაჰყავს.  განცხადებაში აღწერილი პრაქტიკა შეფასებული იყო როგორც შესაძლო ზეწოლის მექანიზმი. ორგანიზაციები ასევე მიუთითებდნენ, რომ ადვოკატებს რიგ შემთხვევებში არ ეძლეოდათ შესაბამის პირებთან შეხვედრის შესაძლებლობა.

ამავე დღეს, გავრცელდა ინფორმაცია, რომ საპროტესტო აქციებში მონაწილე უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს მიგრაციის დეპარტამენტში იბარებდნენ. „სოციალური სამართლიანობის ცენტრის“ ინფორმაციით, არასამთავრობო ორგანიზაციების სამართლებრივი დახმარების ქსელის ცხელ ხაზზე ბოლო დღეებში შესული ინფორმაციის თანახმად, საპროტესტო აქციებში მონაწილე უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს მიგრაციის დეპარტამენტში იბარებენ. პარალელურად, გავრცელებული ინფორმაციით, მიგრაციის დეპარტამენტში გამოცხადებულ ერთ-ერთ პირს იძულებით დაატოვებინეს საქართველოს ტერიტორია სხვა ქვეყნის გავლით. ორგანიზაცია აღნიშნავს, რომ მშვიდობიან დემონსტრაციებში მონაწილეობის გამო უცხო ქვეყნის მოქალაქეების ქვეყნიდან გაძევება არ შეესაბამება ეროვნულ კანონმდებლობასა და საერთაშორისო სტანდარტებს.

11 დეკემბერს, ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, ბოლნისის საჯარო სკოლის მასწავლებლელსა და სამოქალაქო აქტივისტს, ფიქრია ეპიტაშვილს თავს დაესხნენ. გავრცელებული ინფორმაციით, ეპიტაშვილს უცნობი პირი მიუახლოვდა და სახის არეში სამართებელი გადაუსვა. მომხდარის შესახებ ინფორმაცია თავდაპირველად სოციალურ ქსელში გავრცელდა. თავად ეპიტაშვილმა საჯაროდ განაცხადა, რომ მას სამედიცინო დახმარება გაეწია და ფაქტზე გამოძიება დაიწყო. მის მიერ გამოქვეყნებულ განცხადებაში ინციდენტი შეფასებულია როგორც ძალადობისა და დაშინების აქტი, რომელიც უკავშირდება ქვეყანაში მიმდინარე პროცესებსა და მის სამოქალაქო პოზიციას.  

12 დეკემბერი

გურამ ხუტაშვილი  11 დეკემბერს დააკავეს. მას ბრალად ედება 112-ის სათვალთვალო კამერების დაზიანება, რაც 3-დან 6 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.  ბრალდებული წინასწარ პატიმრობაში რჩება, მიუხედავად აღიარებისა, სინანულისა და ზარალის ანაზღაურების მზადყოფნისა. დაცვის მხარის პოზიციით, ამ პირობებში პატიმრობის გამოყენება სადამსჯელო ხასიათს ატარებს. საქმის მიხედვით, ბრალდებული აცხადებს, რომ კამერების დაზიანება მისი მიზანი არ ყოფილა. გურამ ხუტაშვილის საქმე გაერთიანდა დანიელ მუმლაძის საქმესთან, რომელიც 9 დეკემბერს დააკავეს. მიუხედავად იმისა, რომ საქმეები ჯგუფური დანაშაულის კვალიფიკაციას ეხება, აღკვეთის ღონისძიების შეფარდების სასამართლო სხდომები ცალ-ცალკე ჩატარდა. არსებითი განხილვა კი ერთიან წარმოებაში წარიმართება.

12 დეკემბერს თბილისში ადმინისტრაციული წესით დააკავეს „რონდელის ფონდის“ მკვლევარი ვატო ბჟალავა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზე (პოლიციის მოთხოვნაზე დაუმორჩილებლობა). გავრცელებული ინფორმაციით, იგი ირაკლი აბაშიძის ქუჩაზე, ძაღლის გასეირნებისას აიყვანეს. დაცვის მხარის განცხადებით, დაკავების შემდეგ ბჟალავას მიმართ პოლიციის განყოფილებაში ადგილი ჰქონდა შესაძლო ფიზიკურ ძალადობას და მასგან მოითხოვდნენ ტელეფონის პაროლს. ადმინისტრაციულ ოქმში მითითებული იყო წინააღმდეგობის გაწევა, თუმცა გავრცელებული ვიდეომასალის მიხედვით, დაკავებული სამართალდამცავებს წინააღმდეგობის გარეშე გაჰყვა

თბილისში, პოეტ ზვიად რატიანს საცხოვრებელი კორპუსის სადარბაზოსთან თავს დაესხნენ. მისი განცხადებით, მას ფიზიკურად გაუსწორდა რამდენიმე პირი, რის შედეგადაც მიიღო დაზიანებები. რატიანი მანამდე, 29 ნოემბერს, საპროტესტო აქციაზე ადმინისტრაციული წესით იყო დაკავებული. სასამართლომ მას 8-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა, ხოლო 9 დეკემბერს გაათავისუფლეს.

13 დეკემბერი

საქართველოს პარლამენტმა დაჩქარებული წესით, სამი მოსმენით მიიღო ცვლილებები „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონში. ცვლილებები შეეხო ვაკანტურ თანამდებობებზე დანიშვნის წესს, მოხელეთა შეფასების მექანიზმებსა და რეორგანიზაციის რეგულირებას. კანონით განისაზღვრა, რომ პირველადი სტრუქტურული ერთეულების ხელმძღვანელები და მათი მოადგილეები ადმინისტრაციული ხელშეკრულებით დასაქმებული პირები გახდებიან. ხელისუფლების წარმომადგენლების განცხადებით, ცვლილებები ავტომატურად არ იწვევს სამსახურებრივი ურთიერთობების შეწყვეტას და რეორგანიზაციის შემდეგ კონკურსის შედეგები განსაზღვრავს თანამშრომელთა სტატუსს.

ცვლილებები კრიტიკულად შეფასდა იურისტებისა და სამოქალაქო სექტორის მიერ. გამოთქმული შეფასებების თანახმად, ახალი რეგულაციები ამცირებს საჯარო მოხელეთა შრომითი დაცვის გარანტიებს, ცვლის შეფასების წესებს და ზღუდავს სასამართლო კონტროლის ეფექტიანობას. არასამთავრობო ორგანიზაციების, მათ შორის საიას შეფასებით, ცვლილებებით სუსტდება უფლებების დაცვის მექანიზმები და იზრდება საჯარო სამსახურის პოლიტიზაციის რისკი. სახალხო დამცველმა ასევე გააკრიტიკა როგორც საკანონმდებლო პროცესი, ისე მიღებული ნორმების შინაარსი, განსაკუთრებით რეორგანიზაციის საფუძვლებზე გათავისუფლებული პირებისთვის უფლებაში აღდგენის გაუქმების ნაწილში.

ამავე დღეს, საქართველოს პარლამენტმა დაჩქარებული წესით მიიღო საკანონმდებლო ცვლილებათა პაკეტი, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის შეკრებებსა და მანიფესტაციებთან დაკავშირებულ რეგულაციებს, ადმინისტრაციულ სანქციებსა და პოლიციაში სამსახურის წესებს. პაკეტი რამდენიმე კანონში შეტანილ ცვლილებებს აერთიანებს, მათ შორის „შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ კანონში, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსსა და „პოლიციის შესახებ“ კანონში.

ცვლილებებით აიკრძალა შეკრების ან მანიფესტაციის მონაწილეების მიერ პიროტექნიკის, ლაზერული ან მკვეთრი გამოსხივების მქონე საშუალებების ტარება, აგრეთვე სახის ნიღბით ან სხვა საშუალებით დაფარვა. კანონით განისაზღვრა, რომ იმ პირთა ნუსხას, რომელთათვისაც სახის დაფარვა დასაშვები იქნება, შინაგან საქმეთა მინისტრი დაადგენს. აღნიშნული შეზღუდვები გამოქვეყნებისთანავე ამოქმედდება.

„პოლიციის შესახებ“ კანონში შეტანილი ცვლილებით განისაზღვრა, რომ სპეციალური კონკურსის გარეშე პოლიციაში მიღების წესი და პირობები მინისტრის ბრძანებით განისაზღვრება.

ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში განხორციელებული ცვლილებებით მნიშვნელოვნად გაიზარდა ჯარიმები სხვადასხვა სამართალდარღვევებზე, მათ შორის შეკრების წესების დარღვევაზე, ვანდალიზმსა და გზის გადაკეტვასთან დაკავშირებულ ქმედებებზე. ასევე გაფართოვდა ადმინისტრაციული დაკავებისა და ნივთების ჩამორთმევის სამართლებრივი საფუძვლები

“ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციიამ” აღნიშნული ცვლილებები შეაფასა, როგორც არადემოკრატიული და რეპრესიული შინაარსის საკანონმდებლო ინიციატივები. 

 14 დეკემბერი

თბილისის საქალაქო სასამართლომ ვატო ბჟალავას 4-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. იგი 12 დეკემბერს თბილისში, ირაკლი აბაშიძის ქუჩაზე ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზე დააკავეს. სასამართლო სხდომაზე ბჟალავამ განაცხადა, რომ დაკავებისას სამართალდამცავებისთვის წინააღმდეგობა არ გაუწევია. მისივე განმარტებით, პოლიციის განყოფილებაში ერთ-ერთმა თანამშრომელმა მასზე ფიზიკურად იძალადა და მოსთხოვა მობილური ტელეფონის კოდი.

პარტია „დროას“ ინფორმაციით, ადმინისტრაციული წესით დააკავეს პარტიის წევრი და პოლიტიკური აქტივისტი ნიკო ქვაცაბაია. თავდაპირველად პარტია მიუთითებდა, რომ მისი ადგილსამყოფელი უცნობი იყო. მოგვიანებით ადვოკატის განცხადებით დადასტურდა, რომ ქვაცაბაია ადმინისტრაციული წესით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზე დააკავეს. იგი გადაყვანილია დიღმის იზოლატორში. დაცვის მხარის განმარტებით, დაკავებულს დაზიანებები არ აღენიშნებოდ

15 დეკემბერი

ადვოკატის ინფორმაციით, აქტივისტი ნიკო მანაგაძე ადმინისტრაციული წესით დააკავეს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე. გავრცელებული ცნობებით, დაკავება თბილისში, კოსტავას ქუჩაზე განხორციელდა, როდესაც იგი აქციიდან ბრუნდებოდა. დაცვის მხარის განცხადებით,  მანაგაძე სამოქალაქო ტანსაცმელში ჩაცმულმა პირებმა დააკავეს. ადვოკატისვე განცხადებით, დაკავების შემდგომ, მასთან შევიდა ერთ-ერთი პირი და უხეშად ეუბნებოდა, თუ რატომ დადის აქციებზე და როდემდე აპირებს ასე გაგრძელებას. გარდა ამისა,  დაკავებამდე რამდენიმე საათით ადრე მანაგაძე შსს-მ გამოკითხვაზე დაიბარა. აქტივისტმა სამმართველოში მისვლაზე უარი თქვა და მაგისტრი მოსამართლის წინაშე გამოკითხვა მოითხოვა.

16 დეკემბერი

16 დეკემბერს, მედიაში და სოციალური ქსელების საშუალებით გავრცელდა არაერთი განცხადება, რომლის მიხედვითაც დემონსტრანტები მიუთითებდნენ, რომ დაკავებებისა და აქციების დაშლის პროცესში მათი პირადი ნივთები, მათ შორის მობილური ტელეფონები, ჩამოართვეს. რესპონდენტთა ნაწილმა აღწერა შემთხვევები, სადაც ნივთების ჩამორთმევა მათი თქმით ხდებოდა ყოველგვარი პროცედურული დოკუმენტაციის გარეშე და არაიდენტიფიცირებადი, ხშირად ნიღბიანი პირების მიერ. აღნიშნულ პრაქტიკაზე საუბრობდნენ დემონსტრანტები, მათ შორის გიორგი ბრეგვაძე, ბესიკ ლიპარტელიანი, გია ჯვარშეიშვილი და სალომე ზანდუკელი. აქტივისტები ასევე აცხადებდნენ, რომ სპეციალური აპლიკაციების მეშვეობით მათი მოწყობილობების ლოკაცია შინაგან საქმეთა სამინისტროს ადმინისტრაციულ შენობებთან ფიქსირდებოდა.

არასამთავრობო ორგანიზაციებმა აღნიშნული პრაქტიკა საჯაროდ შეაფასეს როგორც შესაძლო უკანონო ჩამორთმევის ან მითვისების შემთხვევები და მიუთითეს, რომ მსგავსი ქმედებები, სამართლებრივი შეფასების შემთხვევაში, შესაძლოა შეიცავდეს როგორც ქონებრივი, ისე სამოხელეო დანაშაულის ნიშნებს. მათი განცხადებით, რიგ შემთხვევებში ნივთების ჩამორთმევა არ იყო ასახული შესაბამის ოქმებში, ხოლო დაზარალებულებს ნივთები გათავისუფლების შემდეგ არ დაბრუნებიათ.

შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გავრცელებულ ბრალდებები უარყო და განაცხადა, რომ პოლიცია მოქმედებდა კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში. უწყების განმარტებით, „პოლიციის შესახებ“ კანონისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის საფუძველზე, პოლიციას უფლება აქვს კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში დროებით ჩამოართვას პირს ნივთი. სამინისტროს განცხადებით, კანონიერად ჩამორთმეული პირადი ნივთები დაკავებულებს გათავისუფლებისთანავე უბრუნდებათ,

დავით გოგილაშვილის  საქმეზე სასამართლო პროცესი 17 დეკემბერს გაიმართა, გოგილაშვილი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზეა დაკავებული, რაც პოლიციის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას გულისხმობს.  იგი 30 ნოემბერს საპროტესტო აქციაზე დააკავეს. მედიაში გავრცელებული ცნობებით, დაკავების შემდეგ გოგილაშვილი სამედიცინო დაწესებულებაში გადაიყვანეს, მას თავის ტრამვა  და სახეზე დაზიანებები აღენიშნებოდა. გოგილაშვილი მიუთითებს, რომ დაკავების დროს მასზე ფიზიკურად იძალადეს. მისი განმარტებით,იგი სპეცრაზმმა დააკავა, სასტიკად სცემა, 9 საათი მიკროავტობუსში სისხლდენით გამოკეტა და ბოლოს გაძარცვა კიდეც.  მიუხედავად აღნიშნული გარემოებებისა, სამართალდამცავი ორგანოები მას ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას ედავებიან.

19 დეკემბერი

თბილისის საქალაქო სასამართლოში გაიმართა საპროტესტო აქციის მონაწილის გიორგი ჩუტკერაშვილის სასამართლო პროცესი. იგი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზე სამართალდამრღვევად იქნა ცნობილი და 2000 ლარით დაჯარიმდა.

სასამართლო სხდომაზე ჩუტკერაშვილმა განაცხადა, რომ იგი 2 დეკემბერს, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე საპროტესტო აქციაზე დააკავეს. მისი განმარტებით, დაკავება სპეციალური დანიშნულების რაზმის თანამშრომლებმა განახორციელეს. ჩუტკერაშვილი მიუთითებდა, რომ დაკავებისას მის მიმართ ადგილი ჰქონდა ფიზიკურ ძალადობასა და არასათანადო მოპყრობას. მისივე განცხადებით, დაკავების შედეგად მას ჯანმრთელობის პრობლემები განუვითარდა, მათ შორის მხედველობის გაუარესება, მას მხედველობის 20% დააკლდა. ჩუტკერაშვილი ასევე აცხადებდა, რომ ოფიციალურ დოკუმენტაციაში მითითებული დაზიანებები არ ასახავდა მის რეალურ მდგომარეობას.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ შშმ პირების უფლებათა აქტივისტი გია ჯვარშეიშვილი პოლიციელის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობისთვის 2200 ლარით დააჯარიმა. ჯვარშეიშვილი 2 დეკემბერს, თბილისში, ბესიკის ქუჩაზე დააკავეს. სასამართლო სხდომაზე მან განაცხადა, რომ დაკავების დროს მის მიმართ ადგილი ჰქონდა ფიზიკურ ძალადობას, სიტყვიერ შეურაცხყოფასა და მუქარას. მისი განმარტებით, აღნიშნული ქმედებები განხორციელდა სამართალდამცავების მხრიდან.

ჯვარშეიშვილის მიერ ძალადობის შესახებ გაკეთებული განმარტების დროს მოსამართლემ აღნიშნა, რომ მოცემული საკითხები ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის განხილვის საგანს არ წარმოადგენდა და მიუთითა, რომ შესაძლო არასათანადო მოპყრობის ფაქტებზე რეაგირებისთვის შესაბამის უწყებას უნდა მიემართა. მედიაში მანამდე გავრცელებული ინფორმაციით, ჯვარშეიშვილი მიუთითებდა, რომ დაკავების შედეგად მიიღო ჯანმრთელობის დაზიანებები. ამავე ცნობების მიხედვით, იგი ასევე საუბრობდა პირადი ნივთების ჩამორთმევის შესახებ.

20 დეკემბერი

ა(ა)იპ „გორელ ფოტოგრაფთა კლუბის“ განცხადებით, გორის მუნიციპალიტეტის მერიამ მათთან გაფორმებული ხელშეკრულების შეწყვეტა ინსტალაციის – „საომარი ქალაქი ბოდიშს არ იხდის“ გახსნიდან რამდენიმე დღეში მოითხოვა. ორგანიზაციის შეფასებით, ხელშეკრულების შეწყვეტა უკავშირდება მათ მიერ განხორციელებულ შემოქმედებით საქმიანობას და გამოხატვის თავისუფლებას. კლუბმა მერიის გადაწყვეტილებას არ დაეთანხმა და სამართლებრივი დავის დაწყების შესახებ განაცხადა.

მოგვიანებით გორის მუნიციპალიტეტის მერიამ გაავრცელა განმარტება, რომლის მიხედვითაც ხელშეკრულების შეწყვეტა განხორციელდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების საფუძველზე. მერიის განცხადებით, მუნიციპალიტეტს შეთანხმების შეწყვეტის უფლება ჰქონდა, ხოლო გადაწყვეტილების მიზეზად დასახელდა აღნიშნულ სივრცეში ინოვაციების ცენტრის მოწყობის გეგმა.

ადმინისტრაციული წესით დააკავეს პარტია „ახლის“ ახალციხის ოფისის წარმომადგენელი  და პოლიტიკური აქტივისტი დავით ახალკაცი. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, იგი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 116-ე და 173-ე მუხლების საფუძველზე დააკავეს, რაც წვრილმან ხულიგნობასა და სამართალდამცავის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას გულისხმობს.მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, დაკავებამდე სიტყვიერი დაპირისპირება დაფიქსირდა დავით ახალკაცსა და ახალციხის მერის მოადგილეს შორის. გავრცელებული ცნობებით, ინციდენტი საახალწლო ღონისძიების მიმდინარეობის დროს მოხდა.

23 დეკემბერი

თბილისის საქალაქო სასამართლომ საპროტესტო აქციების დროს დაკავებული საბა ქევხიშვილი ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნო და სიტყვიერი გაფრთხილება მისცა. მას ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ჩადენას ედავებოდნენ, რაც სამართალდამცავის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას გულისხმობს. ქევხიშვილი 1 დეკემბერს დააკავეს. ქევხიშვილის განცხადებით, დაკავების შემდეგ მის მიმართ განხორციელდა ფიზიკური და სიტყვიერი ძალადობა. „სოციალური სამართლიანობის ცენტრის“ ცნობით, „ნიღბიანმა სპეცრაზმელების მიერ განხორციელებული სასტიკი ფიზიკური ანგარიშსწორების შედეგად, მას დაზიანებები აღენიშნებოდა სახის არეში – ცხვირის და ყბის ძვლების, ასევე თვალბუდის მოტეხილობისა და ტვინის შერყევის სახით“.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ საპროტესტო აქციაზე დაკავებულ მსახიობ გიორგი ბახუტაშვილს ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის სახით სიტყვიერი გაფრთხილება შეუფარდა. სასამართლო სხდომაზე ბახუტაშვილმა განმარტა, რომ მისი დაკავება იმ ვითარებაში მოხდა, როდესაც იგი პოლიციელს მოუწოდებდა, არ დაეკავებინა შეუძლოდ მყოფი მოქალაქე. მისი თქმით, სამართალდამცავთან ფიზიკურ კონტაქტში არ შესულა და მხოლოდ სიტყვიერად მიმართავდა. ბახუტაშვილის განცხადებით, დაკავება სწორედ აღნიშნული ეპიზოდის დროს განხორციელდა.

26 დეკემბერი

გავრცელებული ინფორმაციით, დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ეროვნულ სააგენტოში დასაქმებულ თანამშრომელთა ნაწილს 2025 წლიდან შრომითი ხელშეკრულებები აღარ გაუგრძელდათ. იუსტიციის სამინისტროს განმარტებით, ხელშეკრულებები დაახლოებით 10-მდე თანამშრომელს შეუწყდა.

ხელშეკრულებისშეწუყვეტის შესახებ საჯაროდ განაცხადეს სოციალური მუშაკებმა –  ანა ენდელაძემ და მარიამ სირაძემ. მათი განცხადებით, გადაწყვეტილება მათთვის მოულოდნელი იყო და შესაბამისი წერილობითი დასაბუთება არ მიუღიათ. ორივე მათგანი მიუთითებდა, რომ მათ მიმართ მანამდე დისციპლინური ან პროფესიული ხასიათის პრეტენზიები არ არსებობდა.

საჯარო განცხადება გაავრცელა ასევე მედიატორმა – გიორგი აბულაძემ, რომელმაც ხელშეკრულების შეწყვეტა საკუთარ პოლიტიკურ პოზიციას დაუკავშირა. მისი განცხადებით, სააგენტომ ხელშეკრულებები სამ მედიატორს აღარ გაუგრძელა.

„სოციალურ მუშაკთა გაერთიანების“ ინფორმაციით, ხელშეკრულებების შეწყვეტა შეეხო რამდენიმე სოციალურ მუშაკს. ორგანიზაციამ აღნიშნული პროცესი საეჭვოდ მიიჩნია და შესაძლო პოლიტიკური ნიშნით გადაწყვეტილებებზე მიუთითა. თავის მხრივ, იუსტიციის სამინისტრომ და სააგენტომ უარყვეს პოლიტიკური მოტივაცია და განაცხადეს, რომ გადაწყვეტილებები მოკლევადიანი ხელშეკრულებების ვადის ამოწურვას უკავშირდებოდა.

ამავე დღეს, თბილისის მერიის შშმ პირთა პროგრამების კოორდინატორი გიგა სოფრომაძე, რომელიც აღნიშნულ პოზიციაზე დაახლოებით 8 წლის განმავლობაში მუშაობდა, სამსახურიდან გაათავისუფლეს. მის მიერ საჯაროდ გავრცელებული დოკუმენტების მიხედვით, ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლად დასახელდა შტატგარეშე პოზიციის საჭიროების არარსებობა. დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ მერიის მიერ განხორციელებულ პროგრამებს უკვე ჰყავთ კოორდინატორები, რის გამოც აღნიშნული პოზიციის არსებობა საჭიროებას აღარ წარმოადგენს. ხელშეკრულების შეწყვეტის ბრძანებას ხელს კახა კალაძე აწერს.

თავის მხრივ, გიგა სოფრომაძემ განაცხადა, რომ გადაწყვეტილება მისთვის მოულოდნელი იყო და მის პროფესიულ საქმიანობასთან დაკავშირებული პრეტენზიები მანამდე არ მიუღია.

მოგვიანებით, 27 დეკემბერს, თბილისის მერმა კახა კალაძემ განაცხადა, რომ სოფრომაძის გათავისუფლება პოლიტიკური ნიშნით არ მომხდარა. მისი განმარტებით, სოფრომაძე შტატგარეშე, ხელშეკრულებით დასაქმებული თანამშრომელი იყო, რომელსაც ხელშეკრულების ვადა ამოეწურა და მისი გაგრძელების საჭიროება აღარ არსებობდა.

საჯაროდ ხელმისაწვდომი ინფორმაციით, გიგა სოფრომაძე მონაწილეობდა მიმდინარე საპროტესტო აქციებში და საკუთარ პოზიციას საჯაროდ გამოხატავდა.

ორგანიზაცია „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ გამოეხმაურა შშმ პირთა უფლებების აქტივისტისა და უფლებადამცველის თათია დათაშვილის მიმართ სოციალურ ქსელში გავრცელებულ შეურაცხმყოფელ და მუქარის შემცველ შეტყობინებებს. გავრცელებული ინფორმაციით, თათია დათაშვილმა განაცხადა, რომ სოციალურ ქსელ „ფეისბუქში“ მომხმარებელმა – მარინა კირთაძემ  მის მიმართ შეურაცხმყოფელი განცხადებები გაავრცელა და მუქარის შემცველი ხმოვანი შეტყობინებები გაუგზავნა. დათაშვილის განმარტებით, აღნიშნული ქმედებები უკავშირდებოდა მის სამოქალაქო პოზიციასა და უფლებადაცვით საქმიანობას. „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ (PHR) განცხადებით, დათაშვილმა შეურაცხმყოფელი და მუქარის შემცველი შეტყობინებები მისი აქტივიზმისა და საჯაროდ გამოხატული პოზიციის გამო მიიღო. ორგანიზაციამ აღნიშნულ ფაქტზე სამართალდამცავ ორგანოებს მიმართა და შესაბამისი რეაგირება მოითხოვა

27 დეკემბერი

ორგანიზაცია „საფარის“ განცხადებით, ისინი სამართლებრივ დახმარებას გაუწევენ ქალთა მარშის მონაწილეს – ქეთევან მესხს, რომელიც, გავრცელებული ინფორმაციით, 25 დეკემბერს, ორბელიანის მოედანზე ფიზიკური ძალადობის მსხვერპლი გახდა. გავრცელებული ცნობებით, ინციდენტი ქალთა მარშის მიმდინარეობისას მოხდა. არსებული ინფორმაციით, უცნობი პირი მარშის მონაწილეებს სიტყვიერ შეურაცხყოფას აყენებდა, რის შემდეგაც ქეთევან მესხს ფიზიკურად გაუსწორდა. დაზარალებულის განცხადებით, მან მიიღო სხეულის დაზიანებები.

თბილისის მერიის ყოფილმა თანამშრომელმა ნინო კიკნაძემ საჯაროდ განაცხადა, რომ მუნიციპალიტეტმა მას შრომითი ხელშეკრულება შეუწყვიტა. მისი განცხადებით, გადაწყვეტილების შესახებ 27 დეკემბერს აცნობეს და განუმარტეს, რომ ხელშეკრულება 2025 წლის 1 იანვრიდან აღარ გაგრძელდებოდა. ნინო კიკნაძის განმარტებით, ხელშეკრულების შეწყვეტა უკავშირდება მის მიერ საჯაროდ გამოხატულ პოლიტიკურ პოზიციას. კიკნაძე მიუთითებდა, რომ წლების განმავლობაში თბილისის მერიის ფარგლებში თანამშრომლობდა საერთაშორისო კულტურულ პროექტებზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ საპროტესტო აქციაზე დაკავებულ საბა სხვიტარიძეს ადმინისტრაციულ საქმეზე 2 500 ლარის ოდენობის ჯარიმა დააკისრა. გადაწყვეტილება მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ მიიღო. საბა სხვიტარიძის მიმართ ადმინისტრაციული სამართალწარმოება მიმდინარეობდა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე პრიმა მუხლის მე-4 ნაწილით, 166-ე და 173-ე მუხლებით, რაც გზის სავალი ნაწილის ხელოვნურად გადაკეტვას, წვრილმან ხულიგნობასა და პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას გულისხმობს. ადვოკატის განმარტებით, აღნიშნული საქმეები სასამართლომ ერთობლივად განიხილა. სასამართლო სხდომაზე საბა სხვიტარიძემ დაკავების გარემოებებთან დაკავშირებით განაცხადა, რომ მისი დაკავება პოლიციასთან ფიზიკური ინციდენტის შემდეგ მოხდა. მისი განმარტებით, დაკავების პროცესში მასზე განხორციელდა ფიზიკური ძალადობა. ამავე პერიოდში საბა სხვიტარიძე სისხლის სამართლის საქმის ფარგლებში პატიმრობაში იმყოფებოდა, იგი 5 დეკემბერს დააკავეს. დაკავების შემდეგ მან ისაუბრა სამართალდამცავების მხრიდან არასათანადო მოპყრობის შესახებ.

მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, თბილისის მერიის თანამშრომელთა ნაწილზე შესაძლო ზეწოლის შესახებ განცხადებები გავრცელდა. ანონიმური წყაროს ინფორმაციით, მერიის თანამშრომლებს მოუწოდებდნენ, უკან გაეტანათ ევროკავშირთან დაკავშირებული საჯარო განცხადების ხელმოწერები, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი შრომითი ხელშეკრულებების გაუგრძელებლობაზე მიუთითებდნენ.

ამავე ინფორმაციით, ერთ-ერთ სტრუქტურულ ერთეულში ხელმძღვანელ პირს დაევალა განცხადებაზე ხელმომწერი თანამშრომლების გათავისუფლება, რის შემდეგაც, გავრცელებული ცნობებით, მან თანამდებობა დატოვა.აღნიშნულ გარემოებებზე საჯაროდ ისაუბრა მერიის ყოფილმა თანამშრომელმა – გიგა სოფრომაძემ, რომელმაც განაცხადა, რომ განცხადების ხელმომწერ თანამშრომლებზე ზეწოლა მიმდინარეობდა. მისი განმარტებით, ხელმომწერთა რაოდენობა შემცირდა. სოფრომაძემ მიუთითა შესაბამის დოკუმენტზე, რომლის მიხედვითაც, თავდაპირველად განცხადებას დაახლოებით 240 თანამშრომელი აწერდა ხელს, მოგვიანებით კი ხელმოწერების რაოდენობა შემცირდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ 7 დეკემბერს დაკავებული სანდრო ბუკია ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნო. მოსამართლე ნინო ენუქიძის გადაწყვეტილებით, იგი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზე სამართალდამრღვევად იქნა ცნობილი და სიტყვიერი გაფრთხილება მიეცა. გავრცელებული ინფორმაციით, სანდრო ბუკია 7 დეკემბერს, რუსთაველის მეტროს მიმდებარე ტერიტორიაზე დააკავეს. მედიის ცნობით, დაკავება განხორციელდა იმ დროს, როდესაც იგი გადაადგილდებოდა. მედიაში გავრცელებული ცნობებით, დაკავების დროს ოჯახის წევრი მიუთითებდა დაკავებულის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე.

გავრცელებული ინფორმაციით, რუსთავის მუნიციპალიტეტის სარეაბილიტაციო-განმავითარებელი ცენტრიდან გაათავისუფლეს ქცევითი თერაპევტი  სალომე მჭედლიძე. მისი განცხადებით, შრომითი ხელშეკრულება, რომლის ვადაც 31 დეკემბერს იწურებოდა, 2025 წლიდან აღარ გაუგრძელდა. სალომე მჭედლიძის განმარტებით, იგი ჩართული იყო ABA თერაპიისა და რეაბილიტაცია-აბილიტაციის პროგრამებში. მისი განცხადებით, ხელშეკრულების შეწყვეტის მიზეზად მხოლოდ ხელშეკრულების ვადის ამოწურვა დაუსახელეს, ხოლო გადაწყვეტილებას იგი საკუთარ პოლიტიკურ პოზიციას უკავშირებს. მისივე ინფორმაციით, ხელშეკრულება აღარ გაუგრძელდა კიდევ ერთ ქცევით თერაპევტს, ხოლო ორმა თანამშრომელმა, გავრცელებული ცნობებით,  სამსახური მათდამი სოლიდარობის მიზნით დატოვა

თბილისის საქალაქო სასამართლომ საპროტესტო დემონსტრაციების მონაწილე ბილალ დუიშვილი ადმინისტრაციული სამართალწარმოების ფარგლებში სიტყვიერი გაფრთხილებით გაათავისუფლა. გადაწყვეტილება მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ მიიღო. გავრცელებული ინფორმაციით, ბილალ დუიშვილი 4 დეკემბერს საპროტესტო აქციის მიმდინარეობისას დააკავეს. არსებული ცნობებით, დაკავების პროცესში იგი მიუთითებდა სამართალდამცავების მხრიდან ფიზიკურ ძალადობაზე. ამავე ინფორმაციით, დაკავების დროს მას ჩამოართვეს პირადი ნივთები. მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, დაკავების შემდეგ ბილალ დუიშვილი სამედიცინო დაწესებულებაში გადაიყვანეს. გავრცელებული ცნობებით, მას აღენიშნებოდა ცხვირის მოტეხილობა, მრავლობითი დაჟეჟილობები და ტვინის შერყევა, რის გამოც იგი კლინიკაში რამდენიმე დღის განმავლობაში იმყოფებოდა.

27 დეკემბერს, თბილისის მერიიდან გაათავისუფლეს მერიის მედიის ურთიერთობის სამსახურის თანამშრომელი თაია მახარაშვილი. მისი განცხადებით, გადაწყვეტილება პოლიტიკურ ხასიათს ატარებს. მახარაშვილის თქმით, ოფიციალურ მიზეზად დაუსახელეს, რომ მისი შრომითი ხელშეკრულება აღარ გაგრძელდება, ვინაიდან დაკავებული პოზიცია გაუქმდა. მისივე განმარტებით, აღნიშნული ახსნა ეჭვებს აჩენს, განსაკუთრებით იმ ფონზე, რომ იგი იმ საჯარო განცხადების ხელმომწერთა შორის იყო, სადაც მერიის თანამშრომლები კონსტიტუციისა და ევროინტეგრაციისადმი ერთგულებას გამოხატავდნენ. ასევე, მახარაშვილი მიუთითებს, რომ რამდენიმე დღის წინ სხვა საჯარო მოხელეებთან ერთად პროფკავშირის შექმნაში მონაწილეობდა, რაც, მისი შეფასებით, გადაწყვეტილების შესაძლო პოლიტიკურ მოტივზე მიანიშნებს.

მსგავსი საფუძვლით – შტატის გაუქმების მიზეზით – მერიიდან გაათავისუფლეს საზოგადოებასთან ურთიერთობის დეპარტამენტის თანამშრომელი ლანა ქარდავაც. ქარდავამ სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ გადაწყვეტილებას პოლიტიკურ კონტექსტში განიხილავს და მას ქვეყანაში მიმდინარე პროცესებს უკავშირებს. გათავისუფლებების სერიას წინ უძღოდა კიდევ ერთი შემთხვევა – 26 დეკემბერს, 8-წლიანი მუშაობის შემდეგ, მერიიდან გაათავისუფლეს გიგა სოფრომაძე, რომელიც შშმ პირთა პროგრამების კოორდინატორის პოზიციას იკავებდა. აღსანიშნავია, რომ დეკემბრის დასაწყისში გავრცელებულ განცხადებას, რომელშიც მერიის თანამშრომლები ევროინტეგრაციის კურსის მხარდაჭერას აფიქსირებდნენ, 220-ზე მეტმა თანამშრომელმა მოაწერა ხელი. თბილისის მერმა კახა კალაძემ აღნიშნულ განცხადებას საჯაროდ „საბოტაჟი“ უწოდა და განაცხადა, რომ რეაგირება იქნება.

27 დეკემბერს ადიგენის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს აპარატის უფროსი მიხეილ ბუცხრიკიძე თანამდებობიდან გაათავისუფლეს. გადაწყვეტილებას წინ უძღოდა მისი საჯარო განცხადება სოციალურ ქსელში, რომელიც 26 დეკემბერს გამოქვეყნდა. ბუცხრიკიძე აღნიშნავდა, რომ ემიჯნებოდა „ქართული ოცნების“ გადაწყვეტილებას ევროინტეგრაციის პროცესის შეჩერებასთან დაკავშირებით და გმობდა მოქალაქეთა მშვიდობიანი პროტესტის ძალადობრივ დარბევას.

საჯარო პოზიციის დაფიქსირებიდან ერთ დღეში იგი საკრებულოს აპარატიდან გაათავისუფლეს. თავად ბუცხრიკიძემ გათავისუფლების შესახებ ინფორმაცია ასევე სოციალურ ქსელში გაავრცელა, სადაც აღნიშნა, რომ ათ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში საჯარო სამსახურში მუშაობდა და ქვეყანას „პირნათლად“ ემსახურებოდა.

29 დეკემბერი

რუსთაველის გამზირზე, ქაშვეთის ეკლესიის მიმდებარედ, პოლიციამ აქციის მონაწილეები დააკავა. თვითმხილველების თქმით, დემონსტრანტები გზის სავალ ნაწილს არ იკავებდნენ და მათთვის გაურკვეველია, რა გახდა დაკავებების დაწყების საფუძველი. ადგილზე ვითარება დაიძაბა და იყო დაპირისპირება. აქციის ერთ-ერთმა მონაწილემ მედიასთან განაცხადა, რომ შეკრებილები ტროტუარზე და გაზონის მიმდებარედ იდგნენ, ხოლო გზის ნაწილი თავად პოლიციას ჰქონდა გადაკეტილი. მისი შეფასებით, სამართალდამცველები ადამიანებს ძალის გამოყენებით აკავებდნენ.

შინაგან საქმეთა სამინისტროში განმარტეს, რომ ადმინისტრაციული წესით 6 პირი დააკავეს. მოგვიანებით უწყებამ განაცხადა, რომ ექვსივე დაკავებული ხელწერილის საფუძველზე გაათავისუფლეს. მათ წვრილმან ხულიგნობასა და პოლიციელის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებოდნენ. ადგილზე მყოფი პოლიციელების თქმით, დაკავებების მიზეზი აქციის მონაწილეთა მხრიდან სამართალდამცველების შეურაცხყოფა გახდა.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის შეფასებით, დაკავებები ძალადობრივი მეთოდებით განხორციელდა. ორგანიზაციის განცხადებით, დაფიქსირდა ისეთი ქმედებები, როგორიცაა თმების მოქაჩვა და მოქალაქეების მიწაზე თრევა, რაც, მათი შეფასებით, არღვევს მშვიდობიანი შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლებას და არ შეესაბამება სამართლებრივ ნორმებს.

30 დეკემბერი

მთავრობის ადმინისტრაციის თანამშრომელი მათე სოხაძე აცხადებს, რომ 2025 წლის იანვრიდან შრომით ხელშეკრულებას აღარ უგრძელებენ. მისი შეფასებით, აღნიშნული გადაწყვეტილება პოლიტიკურად მოტივირებულია.

სოხაძე სოციალურ ქსელში წერს, რომ ხელშეკრულების გაუგრძელებლობის შესახებ ინფორმაცია დეკემბრის ბოლოს მიიღო. მისი თქმით, გადაწყვეტილება მისთვის სრულად მოულოდნელი არ ყოფილა, თუმცა აღნიშნავს, რომ ოფიციალური დასაბუთება არ მიუღია. სოხაძე საკუთარ გათავისუფლებას უკავშირებს მის საჯარო პოზიციებს, მათ შორის საჯარო სექტორში დასაქმებულთა განცხადებაზე ხელმოწერასა და საპროტესტო აქციებში მონაწილეობას. მთავრობის ადმინისტრაციაში განმარტავენ, რომ მათე სოხაძე შტატგარეშე თანამშრომელი იყო, ხელშეკრულების ვადა ამოიწურა და მისი გაგრძელება არ იგეგმება. უწყების განცხადებით, გადაწყვეტილება პოლიტიკურ ფაქტორებს არ უკავშირდება და სოხაძის „პოლიტიკური გემოვნების შესახებ“ ინფორმაცია არ აქვთ.

ბოლო პერიოდში საჯარო უწყებებიდან შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებული არაერთი პირის გათავისუფლების შესახებ გავრცელდა ინფორმაცია. სხვადასხვა მედიის ცნობით, გათავისუფლებები შეეხო როგორც დანაშაულის პრევენციისა და პრობაციის ცენტრს, ასევე თბილისის მერიას.

30 დეკემბერს გავრცელდა ინფორმაცია, რომლის თანახმადაც საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თანამშრომლების ნაწილი აცხადებს, რომ 2025 წლიდან შრომით ხელშეკრულებებს აღარ უგრძელებენ. შესაბამისი განცხადებები თანამშრომლებმა სოციალურ ქსელში გაავრცელეს.

ხელშეკრულების არგაგრძელების შესახებ ერთ-ერთი პირველი საჯაროდ დაწერა ანი მამუკელაშვილმა, რომელმაც აღნიშნა, რომ 30 დეკემბერს HR-ის წარმომადგენელმა აცნობა გადაწყვეტილების შესახებ. მისი შეფასებით, აღნიშნული ნაბიჯი უკავშირდება მის მიერ საჯარო რეესტრის თანამშრომელთა პეტიციაზე ხელმოწერას. გათავისუფლებას საკუთარ სამოქალაქო პოზიციებს უკავშირებს ნინო ხარჩილავაც. მისი განცხადებით, იგი რამდენიმე წლის განმავლობაში იყო ჩართული მიწის სისტემური რეგისტრაციის პროექტში და ხელშეკრულების შეწყვეტა სწორედ პეტიციაში მონაწილეობის შემდეგ შეიტყო. ანალოგიური შინაარსის განცხადება გაავრცელა სალი კაპანაძემ, რომელიც წერს, რომ სააგენტომ მასთან თანამშრომლობა მრავალწლიანი მუშაობის შემდეგ შეწყვიტა. გადაწყვეტილებას პოლიტიკურ გარემოებებს უკავშირებს ელზა გელაძეც, რომლის თქმით, ოფიციალურ მიზეზად „კადრის საჭიროების არ არსებობა“ დაუსახელეს. პოლიტიკურ მოტივზე საუბრობს ფიქრია არდია, რომელიც აცხადებს, რომ ხელშეკრულების არგაგრძელება მის პოლიტიკურ შეხედულებებს უკავშირდება. ამავე კონტექსტში საკუთარ პოზიციებსა და გათავისუფლებაზე წერენ სააგენტოს სხვა თანამშრომლებიც — ანა გურასაშვილი, მერი თაგოშვილი და ზურა გეგეშიძე, რომლებიც აღნიშნავენ, რომ გადაწყვეტილება პოლიტიკურად იყო განპირობებული.

ადვოკატი შოთა თუთბერიძე, დეპუტატ ნინო წილოსანის შეურაცხყოფის საბაბით, 4 000 ლარით დააჯარიმეს

თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე დავით მაკარაძემ, ადვოკატი შოთა თუთბერიძე, “ქართული ოცნების” დეპუტატის, ნინო წილოსანის შეურაცხყოფის საბაბით, 4000 ლარით დააჯარიმა. 

საქმე ეხება 2026 წლის ნინო წილოსანის 2 ივნისს პოსტზე შოთა თუთბერიძის მიერ დატოვებულ კომენტარს. პოსტი კანადაში ვიზიტს ეხებოდა.

შოთა თუთბერიძემ დაწერა: „მანდაც დე**ის ტ***ი უნდა გაგინონ, ნინიკო, თუ უბრალოდ ზოოპარკს ნახავთ და უცებ წამოხვალთ?” 

საჩივარი „ქართული ოცნების“ წევრს არ შეუტანია – საქმის წარმოება შსს-ის „სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველომ“ დაიწყო ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173¹⁶ მუხლის პირველი ნაწილით, რაც   გულისხმობს პოლიტიკური თანამდებობის პირის სიტყვიერ შეურაცხყოფას. 

ეს, ახალი სამმართველოს წარმოებული, საჯაროდ გავრცელებული მეორე საქმეა. 11 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ მუსიკოს მაია დარსმელიძის წინააღმდეგ დაიწყო ადმინისტრაციული წარმოება ‘ქართულ ოცნებასთან” დაახლოებული პირის, ნინო ჯღარკავას შესახებ დაწერილი პოსტის გამო. 

ახალი სამმართველო, შინაგან საქმეთა სამინისტროში, 1 ივნისიდან ამოქმედდა.  შსს-ს  განცხადებით, სამმართველოს მთავარი ამოცანა, საჯარო სივრცეში გავრცელებული, ადამიანის ღირსების შემლახველი ან შეურაცხმყოფელი განცხადებების გამოვლენაა, რომლებიც, შესაძლოა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ნიშნებს მოიცავდეს. 

მუსიკოს მაია დარსმელიძეს “ქართულ ოცნებასთან” დაახლოებული პირის შეურაცხყოფას ედავებიან

მუსიკოსი მაია დარსმელიძე, სოციალურ ქსელში წერს, რომ “ქართული ოცნების“ მხარდამჭერის, ნინო ჯღარკავას შეურაცხყოფის მოტივით, სასამართლო პროცესი ჩაუნიშნეს. მისივე თქმით, პროცესის შესახებ საჯარო კომუნიკაციის მონიტორინგის სამმართველოდან აცნობეს. “ვაშაააა, ლენტი გავჭერი. სქროლვის დეპარტამენტი დამიკავშირდა. ჯღარკმა მიჩივლა და ორი სქრინია თქვენიო” – წერს მუსიკოსი.

თავად ნინო ჯღარკავა აცხადებს, რომ მას მაია დარსმელიძის წინააღმდეგ საჩივარი ოფიციალურად არ დაუწერია. “ახლა დამირეკეს “TV პირველიდან”, ქვენ უჩივლეთ მაია დარსმელიძეს პოსტისთვისოო? ახალ სამმართველოს დაუწყია მუშაობა და ქალბატონი დარსმელიძე დაუბარებიათ სასამართლოში. მე ოფიციალურად არ მივსულვარ და არ დამიწერია საჩივარი. აქვე მოვნიშნე შინაგან საქმეთა სამინიტრო და რეაგირებაც დროულად მომხდარა, – წერს ჯღარკავა.

სასამართლო პროცესი, ამ საქმეზე, 10 ივლისსაა ჩანიშნული. ეს, საჯაროდ გავრცელებული ინფორმაციით, საჯარო სივრცეში გაკეთებული კომენტარის გამო ახალი სამმართველოს მიერ წარმოებული პირველი საქმეა. ახალი სამმართველო, შინაგან საქმეთა სამინისტროში, 1 ივნისიდან ამოქმედდა.  შსს-ს  განცხადებით, სამმართველოს მთავარი ამოცანა, საჯარო სივრცეში გავრცელებული, ადამიანის ღირსების შემლახველი ან შეურაცხმყოფელი განცხადებების გამოვლენაა, რომლებიც, შესაძლოა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ნიშნებს მოიცავდეს. 

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის ნოემბერი

კონტექსტი

2024 წლის ნოემბერში დოკუმენტირებული შემთხვევები აჩვენებს სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ მიმართული უფლებადარღვევების ინტენსიურ და მრავალმხრივ ხასიათს, რაც განსაკუთრებით გამოიკვეთა 2024 წლის 31 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების შემდგომ პერიოდში. აღწერილი შემთხვევები ძირითადად უკავშირდება მშვიდობიან შეკრებებსა და საპროტესტო აქციებს და მოიცავს სახელმწიფოს მხრიდან სხვადასხვა ფორმის სამართლებრივი და ადმინისტრაციული ზომების გამოყენებას, მათ შორის შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვას, ადმინისტრაციულ და სისხლის სამართლის წესით დაკავებებს, ფინანსურ სანქციებს, ფიზიკურ ძალადობასა და აქტივისტებზე ირიბი ზეწოლის სხვა ფორმებს.

წარმოდგენილი მონაცემები ეფუძნება მხოლოდ საჯაროდ ხელმისაწვდომ წყაროებში ასახულ შემთხვევებს. შესაბამისად, შესაძლებელია, რომ რეალურად მომხდარი უფლებადარღვევების რაოდენობა აღემატებოდეს დოკუმენტირებულ მონაცემებს.

2024 წლის ნოემბერში დოკუმენტირებულ შემთხვევებში აღირიცხა სულ მცირე 46 უფლებადარღვევის ეპიზოდი და სულ მცირე 281 დაზარალებული:

  • დარბევა / შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვა: 2024 წლის ნოემბერში დაფიქსირდა შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვის სულ მცირე 9 ეპიზოდი, მათ შორის აქციების ძალადობრივი დაშლა, გადაადგილების შეზღუდვა და სპეციალური საშუალებების გამოყენება, განსაკუთრებით 28–29 ნოემბრის მოვლენების დროს, რა დროსაც დაშავდა და სამედიცინო დაწესებულებებში გადაიყვანეს 33 პირი.
  • დაკავებები: 2024 წლის ნოემბერში დაფიქსირდა სისხლის სამართლის წესით დაკავების 3 შემთხვევა (3 პირი), ხოლო ადმინისტრაციული წესით დაკავების – 9 ეპიზოდი, რომლის ფარგლებში სულ მცირე 175 პირი დააკავეს, მათ შორის ერთ ეპიზოდში – 107 ადამიანი.
  • ადმინისტრაციული წარმოება / ფინანსური სანქციები: 2024 წლის ნოემბერში ფინანსური სანქციები სამოქალაქო აქტივისტებისა და ორგანიზაციების წინააღმდეგ გამოყენებულ იქნა სულ მცირე 9 შემთხვევაში. მონიტორინგის მონაცემებით, სანქციები უკავშირდებოდა მშვიდობიან საპროტესტო მარშებსა და საჯარო გამოხატვის ფორმებს. საჯაროდ ხელმისაწვდომ და მედიის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, დაკისრებული ჯარიმების ჯამური ოდენობა შეადგენს არანაკლებ 13 700 ლარს
  • ფიზიკური ძალადობა / არასათანადო მოპყრობა: 2024 წლის ნოემბერში დაფიქსირდა სულ მცირე 11 ეპიზოდი, რომელთა ფარგლებში სულ მცირე 57 პირი მიუთითებდა ფიზიკურ ძალადობაზე, არასათანადო მოპყრობასა ან/და სასტიკ ფიზიკურ ანგარიშსწორებაზე. მათ შორის, 19 ნოემბრის ეპიზოდში სახალხო დამცველის წარმომადგენლებმა მოინახულეს 16 დაკავებული, რომელთაგან 10 მიუთითებდა არასათანადო მოპყრობაზე; 28–29 ნოემბრის ეპიზოდში მონახულებული 11 პირიდან 9 შემთხვევაში გამოვლინდა სავარაუდო არასათანადო მოპყრობა, 6 პირს აღენიშნებოდა ხილული დაზიანებები, ხოლო 2 პირი კლინიკაში იყო გადაყვანილი; 29–30 ნოემბრის ეპიზოდში 38 პირი საუბრობდა სასტიკ ფიზიკურ ანგარიშსწორებაზე.
  • ქონების / პირადი ნივთების ჩამორთმევა: დაფიქსირდა სულ მცირე 1 ეპიზოდი, რომლის ფარგლებში დაკავებულთა ნაწილმა მიუთითა პირადი ნივთების, მათ შორის მობილური ტელეფონებისა და სხვა ნივთების, სავარაუდო ჩამორთმევაზე.
  • ირიბი ზეწოლა / “Chilling Effect”: 2024 წლის ნოემბერში დაფიქსირდა სულ მცირე 4 ეპიზოდი, მათ შორის აქტივისტისა და სადამკვირვებლო მისიის წარმომადგენლის გამოკითხვაზე დაბარება და სადამკვირვებლო კოალიციის წევრების სისტემური დაბარების პრაქტიკა.

5 ნოემბერი, 2024 – ოზურგეთი (გურია)

მუნიციპალურმა ინსპექციამ ორგანიზაცია „სამოქალაქო მოძრაობა თავისუფლებისთვის“ 1 500 ლარით დააჯარიმა ოფისის აივანზე საპროტესტო ბანერის („რუსულმა ოცნებამ არჩევნები მოიპარა“) განთავსების გამო. ინსპექციის განმარტებით, ბანერი შეფასდა როგორც „უკანონო რეკლამა“.

ორგანიზაციის წარმომადგენლის, ოთარ რევიშვილის განცხადებით, ბანერი წარმოადგენდა პოლიტიკური პროტესტის ფორმას და არ აზიანებდა შენობის ფასადს ან სხვა ინფრასტრუქტურას. მიუხედავად ამისა, ზედამხედველობის სამსახურმა ჯარიმა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 159-ე მუხლის საფუძველზე დააკისრა, რომელიც რეკლამის განთავსების წესების დარღვევას შეეხება.

6 ნოემბერი, 2024 – თბილისი

სადამკვირვებლო კოალიცია „ჩემი ხმის“ პრესსპიკერი ლონდა თოლორაია პროკურატურამ მაგისტრი მოსამართლის წინაშე მოწმის სახით გამოკითხვაზე დაიბარა. დასმული შეკითხვები ძირითადად ეხებოდა სადამკვირვებლო მისიის საქმიანობასა და შეფასებებს და არა 26 ოქტომბრის არჩევნებზე გამოვლენილ შესაძლო დარღვევებს.

კოალიცია „ჩემმა ხმამ“ საჯაროდ განაცხადა, რომ პროკურატურა არ იწყებდა არჩევნებთან დაკავშირებული დანაშაულების სრულფასოვან გამოძიებას და ამის ნაცვლად სადამკვირვებლო მისიის სხვადასხვა წევრს იბარებდა გამოკითხვებზე. ორგანიზაციის შეფასებით, აღნიშნული ქმედებები მიზნად ისახავდა კოალიციის საქმიანობის შეფერხებას და მის წევრებზე ზეწოლის განხორციელებას.

10 ნოემბერი, 2024 – თბილისი

არჩევნების შედეგების გასაპროტესტებლად გამართულ აქციაზე, რომელიც მიმდინარეობდა მტკვრის ორივე სანაპიროსა და ბარათაშვილის ხიდის მიმდებარე ტერიტორიაზე, პოლიციამ მონაწილეებს გზის სავალი ნაწილის გათავისუფლებისკენ მოუწოდა. შეზღუდვა შეეხო აქციის ფორმასა და ლოკაციას.

13 ნოემბერი, 2024 – თბილისი

არჩევნების შედეგების გასაპროტესტებლად გამართული აქციის დროს მოქალაქეები ცენტრალური საარჩევნო კომისიის შენობიდან აღმაშენებლის ძეგლის მიმართულებით მსვლელობით გადაადგილდებოდნენ. სამართალდამცველებმა მათ გზის სავალი ნაწილის გადაკეტვის საშუალება არ მისცეს და ქალი მონაწილეები ფიზიკური ძალის გამოყენებით გადაიყვანეს გზის სამანქანო ნაწილიდან. მანამდე, აქციის მონაწილეებს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის შენობასთან გადაადგილება და შენობაში შესვლა დროებით შეეზღუდათ, რაც აფერხებდა განცხადებების შეტანის პროცესს.

16 ნოემბერი, 2024 – თბილისი

თბილისში, ცესკოსთან გამართული საპროტესტო მსვლელობის დროს ადმინისტრაციული წესით დააკავეს 3 სამოქალაქო აქტივისტი. არსებული მონაცემების მიხედვით, დაკავებები უკავშირდებოდა სამოქალაქო აქტივიზმს არჩევნების კონტექსტში.

მოძრაობა „დაიტოვეს“ წევრებს, რომლებიც ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარის საცხოვრებლის მიმართულებით გადაადგილდებოდნენ, პოლიციამ გადაადგილება შეუზღუდა. ადგილზე ვითარება პერიოდულად იძაბებოდა.

ცენტრალურ საარჩევნო კომისიასთან შეკრებილმა მოქალაქეებმა საპროტესტო მსვლელობით აღმაშენებლის ხეივნის მიმართულებით გადაინაცვლეს. მსვლელობისას პოლიციასა და დემონსტრანტებს შორის მოხდა დაპირისპირება და პოლიციამ ძალის გამოყენებით სცადა მათი გზის სავალი ნაწილიდან გადაყვანა.

ცენტრალური საარჩევნო კომისიის შენობასთან შეკრებილმა მოქალაქეებმა აღმაშენებლის ხეივნის მიმართულებით საპროტესტო მსვლელობა გამართეს, სადაც ისინი საპარლამენტო არჩევნების შედეგებს აპროტესტებდნენ. მსვლელობისას პოლიციასა და აქციის მონაწილეებს შორის მოხდა ფიზიკური დაპირისპირება, სამართალდამცველებმა ძალის გამოყენებით სცადეს დემონსტრანტების გზის სავალი ნაწილიდან გადაყვანა.

19 ნოემბერი, 2024 – თბილისი

გამთენიისას, სამართალდამცველებმა ჭავჭავაძის გამზირზე ორი დღის განმავლობაში მიმდინარე მშვიდობიანი საპროტესტო აქცია დაშალეს და ტერიტორია ძალის გამოყენებით დაიკავეს. ადგილზე დილის დაახლოებით 06:00 საათიდან მობილიზებული იყო პოლიციისა და სპეცრაზმის დიდი რაოდენობა, მათ შორის სპეცტექნიკა. აქციის დაშლის შემდეგ მოქალაქეთა ნაწილი მელიქიშვილის გამზირზე გადაინაცვლა, სადაც დაიწყო მათი დაკავება.

დაკავებებისა და აქციის დაშლის პროცესში ადგილი ჰქონდა ფიზიკურ ანგარიშსწორებას, როგორც ქუჩაში, ისე პოლიციის ავტომობილებში. გავრცელებული ინფორმაციით, ორი დაშავებული კლინიკაში გადაიყვანეს. იმავე დღეს პოლიციამ ადმინისტრაციული წესით 16 ადამიანი დააკავა. ადვოკატების ცნობით, დაკავებულებს აღენიშნებოდათ სხვადასხვა სიმძიმის დაზიანებები, ხოლო მათი ნაწილი მოგვიანებით ხელწერილის საფუძველზე გაათავისუფლეს.

სახალხო დამცველის წარმომადგენლებმა 19 ნოემბერს მოინახულეს 16 დაკავებული პირი (14 დროებითი მოთავსების იზოლატორებში და 2  სამედიცინო დაწესებულებაში), რომელთაგან 10 საუბრობდა არასათანადო მოპყრობასა და ძალის გადამეტებაზე. სახალხო დამცველმა  განაცხადა, რომ მელიქიშვილის გამზირზე მიმდინარე აქცია ატარებდა მშვიდობიან ხასიათს და შეესაბამებოდა შეკრების თავისუფლების სტანდარტებს, ხოლო დაკავებების დროს გამოვლენილი ძალის გამოყენება საჭიროებდა დაუყოვნებლივ, ეფექტიან გამოძიებას. აღნიშნული მიზნით ომბუდსმენის აპარატმა სპეციალურ საგამოძიებო სამსახურს გადასცა საჯაროდ გავრცელებული მასალები. დაკავებულთა შორის იყვნენ ალექსანდრე ქავთარაძე, ალექსანდრე ბექაური და რეზი დუმბაძე. მათი ადვოკატის ინფორმაციით, მათ მიმართ ფიზიკური ძალა გამოიყენეს როგორც დაკავებისას, ისე პოლიციის ავტომობილებში, რის შედეგადაც მათ აღენიშნებოდათ დაზიანებები, მათ შორის სახის არეშიც.

თსუ-ის მიმდებარე ტერიტორიაზე საპროტესტო აქციის დარბევისას დაკავებული სამოქალაქო აქტივისტის ნათია ძიძიგურის განცხადებით, მის დაკავებას წინ უძღოდა პოლიციის მხრიდან აგრესიული ქცევა და სიტყვიერი შეურაცხყოფა. მისი თქმით, დაკავების შემდეგ, პოლიციის ავტომობილში ტრანსპორტირებისას, მის მიმართ ადგილი ჰქონდა დამამცირებელ და სექსუალური ხასიათის შეურაცხმყოფელ მოპყრობას. აქტივისტის განმარტებით, იგი იძულებული იყო მთელი მგზავრობის განმავლობაში მუხლებზე მდგარიყო, მიუხედავად იმისა, რომ ავტომობილში თავისუფალი ადგილი იყო და მისი არაერთგზის მოთხოვნისა, დაჯდომის უფლება არ მიეცა. ამასთან, იგი მიუთითებს, რომ ტრანსპორტირების პროცესში სამართალდამცველების მხრიდან ხდებოდა დამამცირებელი ჟესტებისა და ირონიული, შეურაცხმყოფელი მიმართვების გამოყენება, რაც ქმნიდა ფსიქოლოგიური ზეწოლისა და ღირსების შემლახავი მოპყრობის გარემოს.

20 ნოემბერი, 2024 – თბილისი

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პირველი კორპუსის მიმდებარე ტერიტორიაზე შეკრებილ აქციის მონაწილეებს მიეცათ დროებითი ვადა ტერიტორიის დასატოვებლად, რის შემდეგაც, მათ იძულებით გადაინაცვლეს მელიქიშვილის გამზირზე.

სასამართლომ სამოქალაქო აქტივისტს ირაკლი ანდღულაძეს 2 700 ლარის ოდენობის ჯარიმა დააკისრა. საქმე უკავშირდებოდა მის მონაწილეობას 19 ნოემბერს, მელიქიშვილის გამზირზე გამართულ საპროტესტო აქციაში.

21 ნოემბერი, 2024 – თბილისი

თბილისში სამართალდამცავი ორგანოების წარმომადგენლებმა სისხლის სამართლის წესით დააკავეს სამოქალაქო აქტივისტი მათე დევიძე. იგი 2024 წლის 19 ნოემბერს თბილისში გამართული საპროტესტო აქციის დროს პოლიციელებზე თავდასხმის ბრალდებით დააკავეს, რაც შვიდ წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

თბილისში სასამართლომ სამოქალაქო აქტივისტ დავით წოწორიას 8-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა, რაც უკავშირდებოდა მის დაკავებას 19 ნოემბერს მელიქიშვილის გამზირზე გამართულ აქციაზე.

თბილისში სასამართლომ სამოქალაქო აქტივისტ ისაკო დევიძეს 8-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა, რაც უკავშირდებოდა მის დაკავებას 19 ნოემბერს მელიქიშვილის გამზირზე გამართულ აქციაზე.

სამოქალაქო აქტივისტი ნიკო მანაგაძე სპეციალურ საგამოძიებო სამსახურში დაიბარეს სისხლის სამართლის საქმის ფარგლებში, რომელიც ეხება ტელეკომპანია „იმედის“ ჟურნალისტისთვის საქმიანობაში ხელის შეშლის ბრალდებას. თავად მანაგაძის განცხადებით, საქმე ტელეკომპანია „იმედის“ მიმართვის საფუძველზე დაიწყო. აქტივისტი განმარტავს, რომ ინციდენტი უკავშირდება მის მიერ პირდაპირ ეთერში დასმულ კრიტიკულ შეკითხვას, რომელიც შეეხებოდა ჟურნალისტზე პოლიციის მხრიდან ძალადობის ფაქტების შეფასებასა და გაშუქებას. ამავე პერიოდში, საგამოძიებო სამსახურმა განაცხადა, რომ 18–19 ნოემბერს აქციების დროს ჟურნალისტურ საქმიანობაში ხელის შეშლის ფაქტებზე გამოძიება დაიწყო.

სამოქალაქო აქტივისტი ლიზი თირქია სპეციალურ საგამოძიებო სამსახურში დაიბარეს 19 ნოემბრის საპროტესტო აქციასთან დაკავშირებით. თავდაპირველად, თირქიამ სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ მას პოლიციელებზე თავდასხმას ედავებოდნენ, თუმცა საგამოძიებო სამსახურმა აღნიშნული ინფორმაცია უარყო და განმარტა, რომ თირქია მოწმის სტატუსით იყო დაბარებული. მოგვიანებით, თავად თირქიამაც აღნიშნა, რომ დაბარების რეალური მიზეზი უწყებაში გამოცხადების შემდეგ გაიგო.

25 ნოემბერი, 2024 – თბილისი

პოლიციელზე თავდასხმის ბრალდებით ანატოლი გიგაური დააკავეს, რაც კანონით 4-დან 7 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. ოფიციალური ვერსიის მიხედვით, იგი რუსთაველის გამზირზე, პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე გამართული აქციის დროს პატრულ-ინსპექტორს ფიზიკურად დაუპირისპირდა. ამასთან, თავად ანატოლი გიგაური დაკავებისას მიუთითებდა, რომ მის მიმართ გამოყენებული იყო ფიზიკური ძალა და მას აღენიშნებოდა დაზიანებები. ანატოლი გიგაურის განცხადებით, დაკავებამდე მის მიმართ განხორციელდა ფიზიკური ძალადობა. მისი ადვოკატის ინფორმაციით, გიგაურს აღენიშნებოდა დაზიანებები სახის არეში, მათ შორის სისხლჩაქცევები თვალბუდის ზედა და ქვედა ნაწილში. დაზარალებულის განმარტებით, მიუხედავად იმისა, რომ იგი საკუთარი ნებით აპირებდა სამართალდამცველთა ავტომობილში ჩაჯდომას, დაკავებამდე რამდენიმე პოლიციელი მას ფიზიკურად გაუსწორდა. ადვოკატის განცხადებით, ძალადობის ფაქტზე სპეციალურ საგამოძიებო სამსახურს მიმართავენ გამოძიების დაწყების მოთხოვნით

27 ნოემბერი, 2024 – თბილისი

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ეზოში, აქციაზე დაკავებული პირების მხარდასაჭერად შეკრებილ მოქალაქეებს მანდატურის სამსახურმა ტერიტორია იძულებით დაატოვებინა, რაც ზღუდავდა შეკრებისა და გამოხატვის შესაძლებლობას.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ 10 ნოემბრის საპროტესტო მარშში მონაწილე მოქალაქეების ადმინისტრაციულ საქმეებზე მიიღო გადაწყვეტილებები და ჯამში 7 500 ლარის ოდენობის ფინანსური სანქციები დააკისრა. კერძოდ, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, 500-ლარიანი ჯარიმები დაეკისრათ ილია სეთურს, ნინო ჭილაშვილს, დავით ცინცაბაძეს, ლუკა ბერაიას და ქეთევან დაუდიშვილს, რომელთაც გზის გადაკეტვასა და შეკრებისა და მანიფესტაციის წესის დარღვევას ედავებოდნენ. ამავე კონტექსტში, მედიის ინფორმაციით, მოძრაობა „დაიტოვეს“ ერთ-ერთ დამფუძნებელსა და 10 ნოემბრის მარშის თანაორგანიზატორს, ილია ღლონტს, სასამართლომ 5 000 ლარიანი ჯარიმა დააკისრა.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ ვანო გომურაშვილს 2 000 ლარის ოდენობის ჯარიმა დააკისრა პოლიციის მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობის ბრალდებით. სასამართლო სხდომაზე შინაგან საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენლები ამტკიცებდნენ, რომ სამოქალაქო აქტივისტმა ცენტრალურ საარჩევნო კომისიასთან გამართულ აქციაზე სამართალდამცველებს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა. ამასთან, სხდომის ფარგლებში ბრალდების დამადასტურებელი მტკიცებულებები წარმოდგენილი არ ყოფილა. თავად ვანო გომურაშვილი გადაწყვეტილებას სამოქალაქო აქტივიზმზე ზეწოლისა და დაშინების მცდელობად აფასებს და მიუთითებს, რომ მის მიმართ სანქციის დაკისრება უკავშირდება განსხვავებული აზრის გამოხატვასა და საპროტესტო აქტივობაში მონაწილეობას.

28 ნოემბერი, 2024 – ქუთაისი

ქუთაისში ადმინისტრაციული წესით დააკავეს სამოქალაქო აქტივისტი მიშა მუმლაძე. მონიტორინგის მონაცემებით, დაკავება განხორციელდა ძალის გამოყენებით და უკავშირდებოდა პროევროპულ აქციას, რომელიც ევროკავშირთან მოლაპარაკებების შეჩერების წინააღმდეგ იმართებოდა. აღნიშნულ ეპიზოდში ასევე იკვეთება ფიზიკური ძალადობისა და არასათანადო მოპყრობის ნიშნები.

ქუთაისში, „ქართული ოცნების“ ოფისთან გამართულ საპროტესტო აქციაზე, სადაც მოქალაქეები ზებრა გადასასვლელზე გადაადგილებით აპროტესტებდნენ მთავრობის გადაწყვეტილებას ევროკავშირთან მოლაპარაკებების შეჩერების შესახებ, პოლიციამ ძალის გამოყენებით დააკავა აქციის მონაწილე მიშა მუმლაძე. დაკავების პროცესში პოლიციასა და მოქალაქეებს შორის მოხდა შეხლა-შემოხლა, ხოლო მუმლაძე ძალით გადაიყვანეს პოლიციის ავტომობილში.

28–29 ნოემბერი, 2024 – თბილისი

რუსთაველის გამზირზე გამართული პროევროპული საპროტესტო აქცია ღამის საათებში საპოლიციო ძალებმა ძალის გამოყენებით დაშალა, სამართალდამცველებმა გამოიყენეს წყლის ჭავლი და სპეციალური საშუალებები, დაფიქსირდა ძალადობის არაერთი შემთხვევა აქციის მონაწილეების, ჟურნალისტებისა და ფოტოგრაფების მიმართ.

პროევროპული საპროტესტო აქციის დაშლის შემდეგ, პოლიციამ რუსთაველის გამზირზე დარჩენილი მომიტინგეებს დევნა დაიწყო, მათ მიმართ ფიზიკური ძალა გამოიყენა და ათეულობით ადამიანი დააკავა. სამართალდამცველებმა ფიზიკური ძალადობა დაიწყეს ოპერის მიმდებარე ტერიტორიაზე შეკრებილი მოქალაქეების მიმართ და მათ მეცნიერებათა აკადემიის შენობამდე სდიეს. გავრცელებული ინფორმაციით, პოლიციელები აფთიაქშიც შევიდნენ, სადაც მოქალაქეებს ფიზიკურად გაუსწორდნენ და დააზიანეს ინვენტარი.

რუსთაველის გამზირზე მთელი ღამის განმავლობაში მიმდინარეობდა მომიტინგეთა დევნა, ძალადობა და დაკავებები. სამართალდამცველებმა გამოიყენეს ცრემლსადენი გაზი და წყლის ჭავლი, მათ შორის ისეთი საშუალებები, რომლებშიც, მედიის ინფორმაციით, ცრემლსადენი ნივთიერებები იყო შერეული. ძალადობა შეეხო აქციაზე მყოფ ჟურნალისტებს, პოლიტიკოსებსა და სხვა  მოქალაქეებს. საპროტესტო აქცია რუსთაველის გამზირზე დაიწყო მას შემდეგ, რაც 28 ნოემბერს მმართველი პარტიის სახელით გაკეთდა განცხადება ევროკავშირთან გაწევრების მოლაპარაკებების შეჩერების შესახებ.

სახალხო დამცველმა 28–29 ნოემბრის საპროტესტო აქციებზე განვითარებული მოვლენები განსაკუთრებით შემაშფოთებლად შეაფასა. მისი განცხადებით, გამოვლინდა მშვიდობიანი მომიტინგეების, ჟურნალისტებისა და დაკავებული პირების მიმართ არაადამიანური და დამამცირებელი მოპყრობის შემთხვევები. 29 ნოემბრის ღამეს სახალხო დამცველის წარმომადგენლებმა 11 პირი მოინახულეს, 9 შემთხვევაში გამოვლინდა სავარაუდო არასათანადო მოპყრობა, მათ შორის 3 ჟურნალისტის მიმართ. 6 პირს აღენიშნებოდა თვალსაჩინო ფიზიკური დაზიანებები, ხოლო ორი დაშავებული კლინიკაში იყო გადაყვანილი მრავლობითი დაზიანებების გამო.

პოეტი ზვიად რატიანი 28-29 ნოემბრის ღამეს დააკავეს. დაკავების პროცესში სამართალდამცველებმა ის ჭიჭინაძის ქუჩაზე ძალის გამოყენებით შეათრიეს და ფიზიკურად გაუსწორდნენ. მოგვიანებით გავრცელებულ ვიდეოკადრებში ჩანს, როგორ გაატარეს იგი სპეცრაზმელთა კორიდორში უწყვეტი ცემით.  დაშავებულს დაუდგინდა მძიმე დაზიანებები: მოტეხილი მეხუთე მალა, გატეხილი ცხვირის ძვალი და ძგიდე, ასევე სხეულზე მრავლობითი ჰემატომები და დაჟეჟილობები. ზვიად რატიანის განმარტებით, ის მშვიდობიანად იმყოფებოდა აქციაზე და მხოლოდ ხელის ჟესტით ცდილობდა დაძაბულობის განმუხტვას, როდესაც პოლიციამ იგი ძალით გაიყვანა და ფიზიკური ძალადობა როგორც ქუჩაში, ისე პოლიციის ავტომობილში გააგრძელა.  

29 ნოემბრის ღამეს, თბილისში, პროევროპული საპროტესტო აქციის ძალადობრივი დაშლის შედეგად ადმინისტრაციული წესით დააკავეს 43 სამოქალაქო აქტივისტი.

29–30 ნოემბერი, 2024 – თბილისი

თბილისში, 29–30 ნოემბრის საპროტესტო აქციების ძალადობრივი დაშლის პროცესში, ადმინისტრაციული წესით დააკავეს 107 სამოქალაქო აქტივისტი, რაც აღნიშნული თვის ყველაზე მასშტაბურ ადმინისტრაციულ დაკავების ეპიზოდს წარმოადგენს.

ადვოკატებისა და სახალხო დამცველის ინფორმაციით, 29–30 ნოემბრის საპროტესტო აქციების შედეგად დაკავებულთა მნიშვნელოვან ნაწილს აღენიშნებოდა ფიზიკური ძალადობის კვალი. ადვოკატ ლაშა ტყეშელაძის განცხადებით, იზოლატორებში იყო დაკავებულთა რიგები, ხოლო დაკავებულები ნაცემები და აღენიშნებოდათ სხვადასხვა დაზიანებები, მათ შორის – სისხლჩაქცევები და თავის ტრავმის ნიშნები. ერთ-ერთ დაკავებულს, ავთანდილ ტვიტინიძეს, გადაუდებელი სამედიცინო დახმარება დასჭირდა ტვინის შერყევის სიმპტომების გამო.

სახალხო დამცველის წარმომადგენლებმა მოინახულეს დაკავებულები, რომელთაგან 38 საუბრობდა სასტიკ ფიზიკურ ანგარიშსწორებაზე. სახალხლო დამცველის განცხადებით, დაზიანებები ძირითადად სახის არეში იყო მიყენებული. ომბუდსმენმა აღნიშნა, რომ ძალადობა განსაკუთრებით ხდებოდა დაკავების მომენტში და პოლიციის ავტომობილებში  დაკავებულთა გადაყვანისას.  საყურადღებოა, რომ დაკავებულთა მნიშვნელოვანი ნაწილი პირადი ნივთების (მობილური ტელეფონი, ლეპტოპი, საფულე მასში განთავსებული ფულადი თანხით და სხვა) ჩამორთმევაზე მიუთითებდა, რომელთა შემდგომი ბედი მათთვის უცნობია.

30 ნოემბერი, 2024 – თბილისი და ბათუმი

შინაგან საქმეთა სამინისტრო თბილისსა და ბათუმში კვლავ ძალადობით ცდილობს ლეგიტიმური პროტესტის ჩახშობას. რუსთაველის გამზირზე პოლიციამ მშვიდობიანი აქცია ძალადობრივი მეთოდებით დაშალა, მათ შორის წყლის ჭავლისა და გაზის გამოყენებით. სამართალდამცველები ძალადობდნენ მშვიდობიან მოქალაქეებზე, მისდევდნენ მათ, უსაფუძვლოდ აკავებდნენ და ფიზიკურად უსწორდებოდნენ, ასევე სპეციალურ საშუალებებს იყენებდნენ გამოყენების წესის დარღვევით. 

ბათუმში, პროევროპული საპროტესტო აქციის კონტექსტში ადმინისტრაციული წესით დააკავეს   3 სამოქალაქო აქტივისტი. ხოლო, თბილისში, 29–30 ნოემბრის საპროტესტო აქციების ძალადობრივი დაშლის პროცესში, ადმინისტრაციული წესით დააკავეს 107 სამოქალაქო აქტივისტი, რაც აღნიშნული თვის ყველაზე მასშტაბურ ადმინისტრაციულ დაკავების ეპიზოდს წარმოადგენს.

თბილისში სისხლის სამართლის წესით დააკავეს კიდევ ერთი სამოქალაქო აქტივისტი არჩილ მუსელიანი. მას პარლამენტთან დამონტაჟებული ვიდეო-კამერების დაზიანებას, კერძოდ კი ცეცხლის წაკიდებას ედავებიან. მუსელიანი ბრალს არ აღიარებს და იზოლატორში მის მიმართ განხორციელებულ სავარაუდო ზეწოლასა და ძალადობაზე მიუთითებს. 

ავთანდილ ტიტვინიძე, გამთენიისას, პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე დააკავეს. დაკავების შემდეგ იგი გადაიყვანეს წინასწარი დაკავების იზოლატორში, ხოლო მოგვიანებით – კლინიკაში. ტიტვინიძის განცხადებით, დაკავების პროცესში მას არ მისცეს ექიმთან ან ადვოკატთან დაკავშირების შესაძლებლობა, მიუხედავად მისი არაერთგზის მოთხოვნისა. ავთანდილ ტიტვინიძის განცხადებით, დაკავების პროცესში მის მიმართ სპეციალური დანიშნულების რაზმის წარმომადგენლებმა ფიზიკური ძალა გამოიყენეს. მისი თქმით, ერთ-ერთმა სპეცრაზმელმა მას ცხვირის არეში ძლიერი დარტყმა მიაყენა, რის შედეგადაც ძლიერი სისხლდენა დაეწყო. შემდგომში, დაკავებულის განმარტებით, მას რამდენჯერმე დაარტყეს, ხოლო იზოლატორში გადაყვანისას დაემუქრნენ ძალადობითა და ბორკილების გამოყენებით. ტიტვინიძე ასევე მიუთითებს დამამცირებელ მოპყრობაზე, ფსიქოლოგიურ ზეწოლასა და სამედიცინო დახმარების დაგვიანებით უზრუნველყოფაზე, რის გამოც საბოლოოდ მისი კლინიკაში გადაყვანა გახდა საჭირო.

რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე საპროტესტო აქციის ძალადობრივი დაშლის დროს, პოლიციამ დააკავა გიორგი მაისაშვილი. დაკავებას წინ უძღოდა მის მიმართ ფიზიკური ძალის გამოყენება – გიორგის აღენიშნებოდა თვალის არეში ჩალურჯება. მოგვიანებით, მას 6-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდა.

რუსთაველის გამზირზე პროევროპული საპროტესტო აქციის დაშლისას, პოლიციამ სასტიკად სცემა 23 წლის ზვიად მაისაშვილი. მისი განცხადებით, პოლიციელებმა იგი ძირს დააგდეს, რის შემდეგაც რამდენიმე სამართალდამცველი მას ერთდროულად ურტყამდა. ცემის შედეგად ზვიად მაისაშვილმა გონება დაკარგა. ზვიადი მოგვიანებით სასწრაფო დახმარების მანქანაში მოიყვანეს. მას დაუდგინდა ტვინის შერყევა, ცხვირის ძგიდის მოტეხილობა, გატეხილი უკანა კბილი და ტუჩების დაჟეჟილობა. იმავე ღამეს, პოლიცია ფიზიკურად გაუსწორდა მის ძმასაც – 24 წლის გიორგი მაისაშვილს, რომელიც დააკავეს და 6-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდეს.

იურისტ ტატო ქელბაქიანის ინფორმაციით, პროევროპული საპროტესტო აქციის შემდეგ, მისი 17 წლის შვილი, დემეტრე ქელბაქიანი, სამართალდამცველებმა ძალის გამოყენებით დააკავეს. ქელბაქიანის თქმით, არასრულწლოვანი მიწაზე დააგდეს და მასზე ერთდროულად 7–8 ადამიანი ძალადობდა, მიუხედავად იმისა, რომ არაერთხელ მიუთითა მის ასაკზე. დემეტრე მოგვიანებით გაათავისუფლეს და კლინიკაში გადაიყვანეს დაზიანებების შესამოწმებლად.

დუტა ჯავახიშვილს გზის გადაკეტვის საქმეზე 5,000-ლარიანი ჯარიმა დაეკისრა

თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე მანუჩარ ცაცუამ შშმ პირი დუტა ჯავახიშვილი ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნო და 5,000 ლარით დააჯარიმა. შინაგან საქმეთა სამინისტრო ჯავახიშვილს 7 თებერვალს გზის სავალი ნაწილის გადაკეტვას ედავებოდა.

კანონი შშმ პირების შემთხვევაში ადმინისტრაციული პატიმრობის ნაცვლად 5,000-ლარიანი ჯარიმის დაკისრებას ითვალისწინებს. დუტა ჯავახიშვილის თქმით, გადაწყვეტილებას გაასაჩივრებენ.

თბილისში ორი დემონსტრანტი გზის ხელოვნურად გადაკეტვის საქმეზე სამართალდამრღვევებად ცნეს

მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ ორი დემონსტრანტის, ნესტან მამაცაშვილისა და ნათია გოფოძის, საქმეზე გადაწყვეტილება გამოაცხადა. საქმე ეხებოდა 31 იანვარს, შაბათის მარშის დღეს, გზის სავალი ნაწილის სავარაუდო „ხელოვნურად გადაკეტვას“.

მამაცაშვილისა და გოფოძის საქმეები ერთ წარმოებად გაერთიანდა. სასამართლომ ორივე დემონსტრანტი ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნო. ნესტან მამაცაშვილს, როგორც მცირეწლოვანი შვილების დედას, ადმინისტრაციული პატიმრობა არ შეეფარდა და მის მიმართ სანქციის სახით 5,000-ლარიანი ჯარიმა განისაზღვრა. ნათია გოფოძეს კი სასამართლომ 2-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა.