დევნა სამოქალაქო აქტივიზმის გამო

შალვა ესართიას საქმეს სისხლის სამართლის კვალიფიკაცია მიეცა

19 მარტს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ზუგდიდში დაკავებული აქტივისტი შალვა ესართია არა ადმინისტრაციული, არამედ სისხლის სამართლის წესით არის დაკავებული, რაც მოგვიანებით მისმა ადვოკატმა, რამაზ მიქაიამ დაადასტურა. მისი ინფორმაციით, ესართიას ბრალი წაუყენეს სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე ტერცია მუხლით, რაც ადმინისტრაციულად უკვე დასჯილი პირის მიერ იმავე ქმედების განმეორებით ჩადენას გულისხმობს და 1 წლამდე პატიმრობას ითვალისწინებს.

20 მარტს, ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს მოსამართლე ეკატერინე ბებიამ პოლიციის დაუმორჩილებლობის გამო დაკავებულ შალვა ესართიას აღკვეთის სახით წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა.

შალვა ესართია 17 მარტს დააკავეს. მის დაკავებას წინ უძღოდა ავტომობილით გადაადგილებისას შეჩერება, რომელიც, „სამოქალაქო სოლიდარობის ფონდის“ ინფორმაციით, ქვეითისთვის გზის არდათმობის საფუძვლით მოხდა. თავად ესართია სამართალდარღვევას უარყოფდა და აცხადებდა, რომ მოძრაობის წესები არ დაურღვევია. იმავე დღეს გავრცელებულ ვიდეოში ჩანს, რომ მას პოლიციელები ძალის გამოყენებით სვამენ საპატრულო პოლიციის მანქანაში.

ორგანიზაციის შეფასებით, თავდაპირველი ადმინისტრაციული ბრალის შემდგომ სისხლის სამართლის კვალიფიკაციაზე გადასვლა შერჩევითი სამართლის ნიშნებს აჩენს და შესაძლოა უკავშირდებოდეს მის აქტივობას. ესართია პოლიციელისადმი დაუმორჩილებლობის ბრალდებით მესამედ დააკავეს – წინა შემთხვევებში მას ჯერ ჯარიმა, შემდეგ კი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდა, ხოლო ამჯერად საქმე სისხლის სამართლის წესით არის კვალიფიცირებულ.

სისხლის სამართლის კოდექსში მუხლი, რომლის მიხედვითაც პოლიციის დაუმორჩილებლობა ან შეურაცხყოფა ჩადენილი მესამედ ერთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით ისჯება, პარლამენტში „ქართულმა ოცნებამ“ 2025 წლის 13 ოქტომბერს პროექტის სახით წარმოადგინა და დაჩქარებული წესით 2 დღეში დაამტკიცა.

აქტივისტი მაგდა მამუკაშვილი 5000 ლარით დააჯარიმეს

19 მარტს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თორნიკე ქოჩქიანმა აქტივისტი მაგდა მამუკაშვილი 5000 ლარით დააჯარიმა. შინაგან საქმეთა სამინისტრო მას 7 მარტს, პარლამენტის წინ გამართულ პროევროპულ აქციაზე საავტომობილო გზის გადაკეტვას ედავებოდა.

მამუკაშვილი სოციალურ ქსელში წერს, რომ აღნიშნული უკვე მეორე ჯარიმაა და გადაწყვეტილება მისი პირადი და ოჯახური მდგომარეობის გათვალისწინების გარეშე იქნა მიღებული. მისი განცხადებით, სასამართლო სხდომაზე მიუთითებდა, რომ მის მიმართ სანქცია გზაზე მოკლეხნიანი დგომის გამო გამოიყენეს, მაშინ როდესაც, მისი თქმით, წარსულში მის მიმართ ძალადობისა და შეურაცხყოფის ფაქტებზე სამართალდამცავი ორგანოების მხრიდან რეაგირება არ ყოფილა.2025 წლის 16 ოქტომბერს „ქართულმა ოცნებამ” მიიღო საკანონმდებლო ცვლილებები სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსებში, რომლებიც მნიშვნელოვნად ზღუდავს დემონსტრანტების მიერ მშვიდობიანი პროტესტის გამოხატვის ფორმებს. ცვლილებების მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174¹ მუხლს დაემატა მე-10 ნაწილი, რომლის მიხედვითაც შეკრებისა და მანიფესტაციის მონაწილე რიგი ქმედებების ჩადენის შემთხვევაში უალტერნატივოდ ადმინისტრაციული პატიმრობით დაისჯება. ასეთ ქმედებებს შორისაა, მათ შორის, სახის ნიღბით ან სხვა საშუალებით დაფარვა, ცრემლმდენი ან სხვა მსგავსი ნივთიერებების ქონა, ტრანსპორტის ან ქვეითთა გადაადგილებისთვის განზრახ დაბრკოლების შექმნა, დროებითი კონსტრუქციის მოწყობა ან ტრანსპორტის სავალი ნაწილის ნაწილობრივ ან სრულად გადაკეტვა.

ზუგდიდში სამოქალაქო აქტივისტი შალვა ესართია დააკავეს

ზუგდიდში დააკავეს სამოქალაქო აქტივისტი შალვა ესართია. დაკავების კადრები ზუგდიდის პროევროპული აქციების მონაწილემ, მარიამ სიჭინავამ გაავრცელა. ვიდეოში ჩანს, რომ რამდენიმე პოლიციელი ესართიას ძალით სვამს მანქანაში, დაკავების საფუძვლის განმარტების გარეშე.

სამოქალაქო ორგანიზაცია – „სამოქალაქო სოლიდარობის ფონდი“, რომელიც ზუგდიდში მუშაობს, 17 მარტის დაკავებასთან დაკავშირებულ გარემოებებზე ავრცელებს ინფორმაციას. ორგანიზაციის ცნობით, 17 მარტს შალვა ესართია ავტომობილით გადაადგილებისას ქვეითისთვის გზის არდათმობის გამოგონილი მიზეზით გააჩერეს. გაჩერებისთანავე შალვა ესართიამ კატეგორიულად უარყო სამართალდარღვევის ფაქტი, ვინაიდან, მისი პოზიციით, წესები არ დაურღვევია და ქვეითის მოძრაობისთვის დაბრკოლება არ შეუქმნია.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, ესართია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზე დააკავეს, რაც პოლიციელისადმი დაუმორჩილებლობას გულისხმობს. აღნიშნული მუხლი ითვალისწინებს ჯარიმას 2000-დან 5000 ლარამდე ან ადმინისტრაციულ პატიმრობას 60 დღემდე ვადით.

სუს-მა უფლებადამცველი უჩა ნანუაშვილი გამოკითხვაზე დაიბარა

უფლებადამცველი უჩა ნანუაშვილი სოციალურ ქსელში წერს, რომ სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურში გამოკითხვაზე დაიბარეს. მისი თქმით, დაბარება ეუთოს “მოსკოვის მექანიზმის” ფარგლებში მოქმედ ექსპერტთან კომუნიკაციას უკავშირდება.

ნანუაშვილის განცხადებით, სუს-ის გამომძიებელი მას ტელეეთერში გაკეთებული განცხადების შემდეგ დაუკავშირდა. აღნიშნულ კონტექსტში „POSTV ანალიტიკამ“ სოციალურ ქსელში გაავრცელა ვიდეო, რომელშიც საუბარია, რომ მოსკოვის მექანიზმის ფარგლებში მომზადებულ ანგარიშზე კოორდინაციას თითქოს უჩა ნანუაშვილი უწევდა. თავად ნანუაშვილი აღნიშნავს, რომ სწორედ ეს გარემოება გახდა მისი გამოკითხვაზე დაბარების საფუძველი.

აღნიშნულ საკითხზე ყურადღება გამახვილდა 16 მარტს გამართულ ირაკლი კობახიძის ბრიფინგზეც, სადაც „POSTV“-ის მიერ გავრცელებული ვიდეოს კონტექსტში პრო-სამთავრობო არხის, „რუსთავი 2“-ის ჟურნალისტმა ირაკლი კობახიძეს კითხვა დაუსვა უჩა ნანუაშვილის შესაძლო როლზე და დაინტერესდა, რამდენად საყურადღებოდ მიიჩნევდა ამ ინფორმაციას. კობახიძემ პასუხად განაცხადა, რომ „აგენტურა რომ იქნებოდა კოორდინაციაში, ეს არ არის გასაკვირი და ეს ჩანს იმ ტექსტიდანაც, რომელიც გამოქვეყნდა, რა თქმა უნდა, იქნებოდა სრული კოორდინაცია ადგილობრივ აგენტურასთან“. აღნიშნული მოვლენების ფონზე, მომდევნო დღეს უჩა ნანუაშვილი სუს-ში გამოკითხვაზე დაიბარეს.

უჩა ნანუაშვილი 18 მარტს მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე დაიკითხა. ნანუაშვილის განცხადებით, მან ეუთოს ექსპერტს მიაწოდა ინფორმაცია ქვეყანაში არსებული ვითარებისა და უფლებადაცვითი ანგარიშების შესახებ, რაც, მისი შეფასებით, წარმოადგენს სამოქალაქო საზოგადოების დაშინების მცდელობას, რათა მომავალში შეზღუდოს საერთაშორისო ორგანიზაციებთან კომუნიკაცია.

მისი თქმით, სახელმწიფოს თავად ჰქონდა ვალდებულება ეთანამშრომლა ექსპერტთან, ხოლო “მოსკოვის მექანიზმის” მე-6 პუნქტის მიხედვით, მონაწილე სახელმწიფოები უნდა იკავებდნენ თავს ნებისმიერი ქმედებისგან იმ პირების მიმართ, რომლებიც ექსპერტთან თანამშრომლობენ – მოთხოვნა, რომელიც, ნანუაშვილის შეფასებით, დარღვეულია.საქმე უკავშირდება ეუთოს მოსკოვის მექანიზმის ფარგლებში მომზადებულ ანგარიშს, რომელიც 12 მარტს გამოქვეყნდა. ანგარიში დეტალურად აღწერს საქართველოში 2024 წლიდან არსებულ ვითარებას, მათ შორის დემოკრატიულ უკუსვლას, ადამიანის უფლებების გაუარესებას, საპროტესტო აქციების მონაწილეთა და ოპოზიციის მიმართ განხორციელებულ დევნასა და რეპრესიებს. “მოსკოვის მექანიზმი” ეუთოს წევრმა 24-მა ქვეყანამ 29 იანვარს აამოქმედა, რის საფუძველზეც შეიქმნა დამოუკიდებელი ფაქტების დამდგენი მისია, რომელმაც ანგარიში შეზღუდულ ვადაში მოამზადა.

ტროტუარზე პროტესტის გამო აქტივისტ მეგი დიასამიძეს სასამართლოში იბარებენ

აქტივისტი მეგი დიასამიძე ტროტუარზე პროტესტში მონაწილეობის გამო სასამართლოში დაიბარეს. შსს მას ედავება ტროტუარზე დგომასა და გამვლელი მოქალაქეების გადაადგილებაში ხელის შეშლას. დიასამიძე სოციალურ ქსელში წერს, რომ საქალაქო სასამართლოდან დაუკავშირდნენ და აცნობეს, რომ სასამართლო სხდომა 31 მარტისთვის ჩაინიშნა.

შსს მეგი დიასამიძეს 18 დეკემბერს, დაახლოებით 21:58 საათზე, პარლამენტის წინ ტროტუარზე ქვეითთა გადაადგილებისთვის დაბრკოლების შექმნას ედავებოდა. 31 მარტს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლემ, დავით მაკარიძემ, დიასამიძეს 2-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. სოციალურ ქსელში გავრცელდა ვიდეო, სადაც მეგი დისამიძე 112-ში თავად რეკავს და აცხადებს: „ტროტუარზე დგომის გამო მომისაჯეს ორი დღე. პოლიციის გამოძახება მინდა, მოვიდნენ და გადამიყვანონ, როგორც ხდება…“

მეგი დიასამიძე 23 წლის აქტივისტია, რომელიც 2025 წლის 10 სექტემბერს სისხლის სამართლის წესით დააკავეს თბილისიდან ბათუმისკენ მიმავალ გზაზე, ლანჩხუთთან ახლოს. გამოძიება მას კახა კალაძის საარჩევნო შტაბის ბანერზე წარწერის – „რუსული ოცნება“ – გაკეთებას ედავებოდა. პროკურატურის ინფორმაციით, დაზიანებული ბანერების ღირებულება 380 ლარს შეადგენდა. აღსანიშნავია, რომ აღნიშნული წარწერა თბილისის დასუფთავების სამსახურმა დაახლოებით სამ წუთში წაშალა. თბილისის საქალაქო სასამართლომ დიასამიძე 2000-ლარიანი გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლა. მისი ადვოკატი დაკავების დროს უფლებების დარღვევაზე მიუთითებდა და აცხადებდა, რომ დიასამიძეს დაკავებისას არ განემარტა დაკავების მიზეზი და გარკვეული დროის განმავლობაში არ მიეცა ადვოკატთან და ოჯახთან დაკავშირების შესაძლებლობა. ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში დიასამიძეს სხვისი ნივთის დაზიანების მუხლით 5 წლამდე პატიმრობა ემუქრება.

აქტივისტ გიორგი მუმლაძეს გზის გადაკეტვის საქმეზე 4-დღიანი პატიმრობა შეეფარდა

16 მარტს, სოციალურ ქსელში გავრცელებული ინფორმაციით, აქტივისტ გიორგი მუმლაძეს საავტომობილო გზის გადაკეტვის საქმეზე 4 დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდა.

2025 წლის 16 ოქტომბერს, „ქართულმა ოცნებამ” მიიღო საკანონმდებლო ცვლილებები სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსებში, რომლებიც მნიშვნელოვნად ზღუდავს დემონსტრანტების მიერ მშვიდობიანი პროტესტის გამოხატვის ფორმებს. ცვლილებების მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174¹ მუხლს დაემატა მე-10 ნაწილი, რომლის მიხედვითაც შეკრებისა და მანიფესტაციის მონაწილე რიგი ქმედებების ჩადენის შემთხვევაში უალტერნატივოდ ადმინისტრაციული პატიმრობით დაისჯება. ასეთ ქმედებებს შორისაა, მათ შორის, სახის ნიღბით ან სხვა საშუალებით დაფარვა, ცრემლმდენი ან სხვა მსგავსი ნივთიერებების ქონა, ტრანსპორტის ან ქვეითთა გადაადგილებისთვის განზრახ დაბრკოლების შექმნა, დროებითი კონსტრუქციის მოწყობა ან ტრანსპორტის სავალი ნაწილის ნაწილობრივ ან სრულად გადაკეტვა.

აღნიშნული მუხლის დარღვევა ითვალისწინებს ადმინისტრაციულ პატიმრობას 15 დღემდე ვადით, ხოლო თუ სამართალდამრღვევი ორგანიზატორია – 20 დღემდე ვადით. ამავე ცვლილებებით სისხლის სამართლის კოდექსშიც შევიდა ცვლილებები, რომლის თანახმადაც ზემოთ აღწერილი ქმედებების განმეორებით, ერთი წლის განმავლობაში ხელმეორედ დარღვევის შემთხვევაში ქმედება სისხლის სამართლის წესით დაისჯება.

ტროტუარზე დგომის გამო სასამართლომ უფლებადამცველი გიორგი გოცირიძე სამართალდამრღვევად ცნო

16 მარტს, საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის იურისტი და უფლებადამცველი გიორგი გოცირიძე მოსამართლე დავით მაკარაძემ ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნო პროტესტის ფარგლებში ტროტუარზე დგომის გამო და მას სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის განცხადებით, ადამიანის უფლებათა სამართლისგან სრულად დისტანცირებულია ის რეალობა, რომელშიც ტროტუარზე დგომის ფორმით გამოხატული მშვიდობიანი პროტესტისათვის ადამიანს სამართლებრივი პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს.

ორგანიზაციის შეფასებით, ასეთი რეგულაციის მიღება და შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ მისი აღსრულების მოთხოვნა არ შეესაბამება ეროვნულ და საერთაშორისო სამართლებრივ სტანდარტებს და წარმოადგენს ჩაგვრასა და კონტროლზე დაფუძნებული სამართალშემოქმედებისა და სამართალშეფარდების ინსტრუმენტს.

ტროტუარზე პროტესტის გამო, მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული წარმოება მას შემდეგ დაიწყო, რაც “ქართულმა ოცნებამ”, 2025 წლის 12 დეკემბერს, თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილება მიიღო. ცვლილებები დაჩქარებული წესით, 3 დღეში განიხილეს. ამ ცვლილებებით, ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება. “საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” შეფასებით: “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”.

გზის გადაკეტვის საქმეზე სასამართლომ შორენა შავლაყაძე სამართალდამრღვევად ცნო

შორენა შავლაყაძეს, შშმ პირის დედას, რომელიც თავისი და შვილის უფლებების დასაცავად აქტიურად მონაწილეობს საპროტესტო გამოსვლებში, შინაგან საქმეთა სამინისტრო რუსთაველის გამზირზე საავტომობილო გზის ხელოვნურად გადაკეტვას ედავებოდა. 16 მარტს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ შშმ პირის დედა და უფლებადამცველი, შორენა შავლაყაძე ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნო და სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა. გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო ენუქიძემ მიიღო.

პოლიციამ პარლამენტთან გაშლილი კარვები აიღო

15 მარტს, გვიან ღამით პარლამენტის წინ გაშლილი კარვები პოლიციამ კვლავ აიღო. აქტივისტების მიერ გავრცელებულ ვიდეოებში ჩანს, რომ კარვები დასუფთავების სამსახურის თანამშრომლებმა ნაგვის მანქანით წაიღეს. პროტესტის მონაწილეები აცხადებენ, რომ კარვებთან ერთად წაიღეს მათი პირადი ნივთებიც.

თბილისის საპატრულო პოლიციის უფროსმა, გოგა მემანიშვილმა კარვების აღება საზოგადოებრივი წესრიგისა და აქციის მონაწილეების უსაფრთხოების დაცვის მოტივით ახსნა. მისი თქმით, რამდენიმე დღის წინ ტერიტორიაზე გაჩენილი ხანძარი დამატებით რისკებს ქმნიდა და სწორედ ამიტომ მიიღეს კარვების აღების გადაწყვეტილება. პროტესტის ერთ-ერთი მონაწილე, დარეჯან ცხვიტარია აცხადებს, რომ კარვების წაღების მიუხედავად პარლამენტთან დარჩენას და პროტესტის გაგრძელებას აპირებს.

ცნობისთვის, 12 მარტს დარეჯან ცხვიტარიას კარავს გამთენიისას ცეცხლი წაეკიდა. ცხვიტარიას თქმით, დაბრუნებისას ადგილზე არც კარავი დახვდა და არც მისი პირადი ნივთები. მისი თქმით, კარვებში გაჩენილი ხანძარი შესაძლოა სწორედ კარვების აღების მცდელობასთან ყოფილიყო დაკავშირებული. მოგვიანებით აქციის მონაწილეებმა მას პარლამენტთან ახალი კარვები მიუტანეს, თუმცა ისინი პოლიციამ კვლავ აიღო. დარეჯან ცხვიტარია პროტესტის ნიშნად თითქმის ერთი წელია ღამეებს პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე ათენებს.

საკანონმდებლო ცვლილებების ფონზე საიამ უფასო სამართლებრივი დახმარების პროგრამების ნაწილი შეზღუდა

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის (საია) განცხადებით, 2024 წლიდან მიღებულმა საკანონმდებლო ცვლილებებმა და რეპრესიულმა გარემომ მნიშვნელოვნად შეავიწროვა სამოქალაქო საზოგადოების საქმიანობის სივრცე და გავლენა მოახდინა ორგანიზაციის მუშაობაზეც.

საიას ინფორმაციით, შექმნილი ვითარების გამო ორგანიზაციას დროებით მოუხდა არაერთი მნიშვნელოვანი მიმართულების შეზღუდვა, მათ შორის დაზიანდა პროგრამები, რომლებიც მოქალაქეებისთვის უფასო სამართლებრივ დახმარებას უზრუნველყოფდა. შედეგად, ათასობით ადამიანი ვეღარ მიიღებს იმ მხარდაჭერას, რომელსაც ორგანიზაცია ყოველდღიური უფასო პირადი, სატელეფონო თუ ონლაინ კონსულტაციებით, დოკუმენტების მომზადებითა და სასამართლოში წარმომადგენლობით უწევდა.

ორგანიზაციის განცხადებით, ადამიანის უფლებების მძიმე მდგომარეობის პირობებში საია დროებით გადადის კრიზისულ სამუშაო რეჟიმზე და სამართლებრივ დახმარებას მხოლოდ სტრატეგიული სამართალწარმოების მიმართულებით განაგრძობს, პარალელურად აგრძელებს ადამიანის უფლებების დარღვევების მონიტორინგსა და დოკუმენტირებას.