2025 წლის 4 ოქტომბრის აქციის გაშუქებისას ორჯერ დაშავდა “TVპირველის” ოპერატორი, ნიკო კოკაია. პირველი შემთხვევა, როგორც ტელეკომპანია იუწყება, ათონელის ქუჩაზე, პრეზიდენტის რეზიდენციასთან მოხდა. კოკაია შეუძლოდ მას შემდეგ გახდა, რაც განსაკუთრებულ დავალებთა დეპარტამენტმა გაზის კაფსულები გაისროლა. მას სასწრაფო დახმარების ექიმების დახმარება დასჭირდა.
მეორე შემთხვევა ორბელიანის მოედანზე მოხდა. ტელეკომპანიის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, ოპერატორს ფეხზე სავარაუდოდ გაზის კაფსულა მოხვდა.
2025 წლის 4 ოქტომბერს, თბილისში მიმდინარე საპროტესტო აქციის გაშუქებისას, “რადიო თავისუფლების” ჟურნალისტს გიორგი დიასამიძეს პოლიციამ ფიზიკური და სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა.
გამოცემის მიერ გავრცელებულ ვიდეოში ისმის, რომ ჟურნალისტი სამართალდამცველს უხსნისმ რომ ჟურნალისტია და ეკითხება, რატომ უშლის მუშაობაში ხელს, ამავდროულად, მას აქვს პრესის მაიდენტიფიცირებელი ნიშნებიც, თუმცა, ის მაინც ხდება სამართალდამცველის მხრიდან თავდასხმის სამიზნე.
“TV პირველის” გადამღებ ჯგუფს, ჟურნალისტ ირაკლი ბახტაძესა და მის ოპერატორს, სავარაუდოდ დამიზნებით ესროლეს გაზის კაფსულა. შემთხვევა მაშინ მოხდა, როდესაც ისინი ორბელიანის მოედანზე, პრეზიდენტის სასახლის ტერიტორიიდან პირდაპირ ეთერში ერთვებოდნენ.
ტელეკომპანიის მიერ გავრცელებულ ვიდეომასალაში ისმის ცრემლსადენი გაზის გასროლისა და კაფსულების აფეთქების ხმა იქ, სადაც “TV პირველის” გადამღები ჯგუფი მუშაობს. ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის ინფორმაციით, კაფსულა ჟურნალისტის ჩაფხუტს მოხვდა. ამ დროს, მიმდებარე ტერიტორია აქციის მონაწილეებს უკვე დატოვებული ჰქონდათ. გასროლამდე, წინასწარი გაფრთხილება არ მომხდარა. ჟურნალისტს და ოპერატორს დაზიანებები არ მიუღიათ.
2025 წლის 4 ოქტომბერს, თბილისში გამართულ მასშტაბურ საპროტესტო აქციაზე, “სტუდია მონიტორის” ჟურნალისტის, ქეთი თუთბერიძისთვის, კრიმინალური პოლიციის ორმა თანამშრომელმა მუშაობაში ხელშეშლა და ტელეფონის წართმევა სცადა.
შემთხვევა მაშინ მოხდა, როდესაც ჟურნალისტი ცდილობდა მოქალაქეების დაკავების კადრები გადაეღო. “ორბელიანის მოედანთან სპეცრაზმი გაეკიდა ორ მოქალაქეს დასაჭერად, მათგან ერთ-ერთი ირაკლი წულაიაა. “ვიღებდი კადრებს და კრიმპოლის ორი თანამშრომელი მომვარდა ღრიალით, ხელზე მეჯაჯგურებოდნენ და ცდილობდნენ წაერთმიათ ტელეფონი,” – წერს თუთბერიძე პოსტში.
ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის ინფორმაციით, 2025 წლის 4 ოქტომბრის საპროტესტო აქციის გაშუქებისას, დოკუმენტალისტმა ფოტოგრაფმა, მარიამ გიუნაშვილმა წიწაკის სპრეისგან დამწვრობა მიიღო. „სამი სხვადასხვა მხრიდან შემესხა [წიწაკის სპრეი], წინიდან ეგრევე სახეში და გვერდებიდან მთელ სხეულზე. ხელებზე და მკლავებზე მივიღე განსაკუთრებულად დამწვრობა”, – თქვა გიუნაშვილმა “მედიაჩეკერთან” საუბრისას.
2025 წლის სექტემბრის ბოლო კვირაში, საქართველოში შემოსვლაზე უარი უთხრეს სამ უცხოელ ფოტოგრაფს. მათგან ორს ქვეყანაში დაგეგმილი თვითმმართველობის არჩევნები უნდა გაეშუქებინა. სამივე ფოტორეპორტიორი საქართველოში მანამდეც იყო ნამყოფი, ისინი პროევროპულ საპროტესტო აქციებს იღებდნენ.
კერძოდ, 2025 წლის 28 სექტემბერს საქართველოში არ შემოუშვეს შვეიცარიელი ფოტოჟურნალისტი გრეგორ ზომერი. საზღვარზე მას განუცხადეს, რომ მის სახელზე “გზის ხელოვნურად გადაკეტვის საფუძვლით” გამოწერილი ორი ჯარიმა ფიქსირდებოდა 10 000 ლარის (დაახლ. 3 700 $) ოდენობით და ქვეყანაში არ შეუშვებდნენ, ვიდრე ამ თანხას არ გადაიხდიდა. ფოტოჟურნალისტმა ჯარიმის გადახდაზე უარი განაცხადა და ის ქვეყნიდან უკან გააბრუნეს. OC Media-სთან ფოტოჟურნალისტი ჰყვება, რომ უარის შემდეგ ის “რაღაც ოთახში” გაიყვანეს და იქ რვა საათის განმავლობაში დააყოვნეს: „მომიწია უკან დასაბრუნებელი ფრენის დაჯავშნა. ამის შემდეგ, მათ ტელეფონი წამართვეს. ვცადე ტელეფონის დაბრუნება, მაგრამ არ დამიბრუნეს. ვცადე დარეკვა მეთხოვა, მაგრამ მითხრეს, რომ ეს შეუძლებელი იყო და ტელეფონი წამართვეს“.
29 სექტემბერს საქართველოში შემოსვლაზე უარი უთხრეს იტალიელ ჟურნალისტს ჯაკომო ფერარას. ის საქართველოში სომხეთიდან შემოდიოდა. საზღვარზე პოლიციამ უთხრა, რომ მას 5000 ლარიანი (დაახლ. (1 900$) ჯარიმა ეკისრება და ქვეყანაში გადახდის გარეშე არ შემოუშვებენ. ფერარას თქმით, მისთვის ეს ინფორმაცია მოულოდნელი იყო. მისი მონათხრობით, იგი 31 მარტს თბილისში საპროტესტო აქციაზე ყოფნის გამო დააჯარიმეს, არგუმენტმა, რომ დემონსტრაციაში არ მონაწილეობდა და მხოლოდ აშუქებდა, არ გაჭრა. ჟურნალისტმა ჯარიმის გადახდაზე უარი თქვა და პასპორტი მოითხოვა, რომელიც 2 საათის შემდეგ დაუბრუნეს. ჟურნალისტი ამბობს, რომ მომხდარის შესახებ შეატყობინა იტალიის საელჩოს საქართველოში და ჟურნალისტების საერთაშორისო ფედერაციას.
OC Media-ს დამფუძნებლის, მარი ნიკურაძის ცნობით, 1-ელ ოქტომბერს საქართველოში საზღვარზე 6 საათით შეაყოვნეს გერმანელი ჟურნალისტიც. მასაც მიზეზად მის სახელზე არსებული ჯარიმა დაუსახელეს – 5 000 ლარი (1 900$), “გზის ხელოვნურად გადაკეტვისთვის”. გერმანელმა ჟურნალისტმა ქვეყანაში შემოსვლა მხოლოდ მას შემდეგ შეძლო, რაც თანხა გადაიხადა.
ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც უცხოელ რეპორტიორებს საქართველოში შემოსვლაზე პრობლემებს უქმნიან. საჯაროდ გავრცელებულ წყაროებზე დაყრდნობით, “მედიის, ინფორმაციისა და სოციალური კვლევების ცენტრმა”, ბოლო ორ წელიწადში, ასეთი 10-ზე მეტი შემთხვევა აღრიცხა.
2025 წლის 8 სექტემბერს, თბილისში, პარტია “ქართული ოცნების” თბილისის მერობის კანდიდატის, კახა კალაძის, საარჩევნო შტაბთან მიმდინარე აქციის გაშუქებისას, პარტიის მხარდამჭერებმა და სამართალდამცველებმა ფიზიკურად იძალადეს ჟურნალისტებზე, მიაყენეს სიტყვიერი შეურაცხყოფა და ჩამოართვეს მობილური ტელეფონები. ერთ-ერთ დაშავებულ ჟურნალისტს სამედიცინო დახმარება დასჭირდა.
საჯაროდ გავრცელებული ინფორმაციით, ადგილი ჰქონდა შემდეგ ინციდენტებს:
მომხდარს გამოეხმაურა “მედიის ადვოკატირების კოალიცია”. ორგანიზაცია წერს, რომ “დამოუკიდებელ მედიებზე თავდასხმა და დამნაშავეთა დაუსჯელობა “ქართული ოცნების” ერთიანი პოლიტიკის ნაწილია”. კოალიცია სოლიდარობას უცხადებს ყველა ჟურნალისტს, რომელსაც ძალადობრივი რეჟიმის პირობებში პროფესიული მოვალეობის შესრულება უწევს.
“საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია” სასტიკად გმობს „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერების მხრიდან ძალადობას ჟურნალისტებზე პოლიციის დანაშაულებრივი უმოქმედობისა და გულგრილობის ფონზე და შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაუყოვნებლივი რეაგირებისკენ, ხოლო პროკურატურას ამ ინციდენტების ეფექტურად გამოძიებისკენ მოუწოდებს.
2025 წლის 6 სექტემბერს, საქართველოში შემოსვლაზე უარი უთხრეს აზერბაიჯანელ სტუდენტს, ჯავიდ აჰმედოვს, რომელიც თბილისში ცხოვრობს და სწავლობს. 26 წლის ჯავიდ აჰმედოვი “რადიო თავისუფლებასთან” ჰყვება, რომ უარის მიზეზად ჯერ მის სახელზე “გზის გადაკეტვის საფუძვლით” არსებული ჯარიმები დაუსახელეს, ჯამში 10, 000ლარის ოდენობის (ორი ჯარიმა), შემდეგ კი უთხრეს, რომ ეს თანხა რომც გადაეხადა, ქვეყანაში შესვლაზე მაინც უარს ეტყოდნენ. საბოლოოდ, დოკუმენტში, რომელიც საზღვის კვეთაზე უარის დასაბუთებისთვის მისცეს, უარის თქმის საფუძვლად „სხვა მიზეზი“ წერია.
ჯავიდ აჰმედოვი ამ ინციდენტს მის პროფესიულ საქმიანობას უკავშირებს. ის ამბობს, რომ რუსთაველზე რამდენჯერმე იმყოფებოდა მაგრამ არა როგორც აქტივისტი, არამედ, როგორც ჟურნალისტი და თან ჰქონდა ფოტოკამერაც. მის სახელზე ჯარიმის არსებობის შესახებ, აჰმედოვმა 24 აგვისტოს, საქართველოდან გასვლისას შეიტყო, თუმცა, მაშინ უთხრეს, რომ ამ თანხის გადახდა დაბრუნების შემდეგ შეეძლო და ქვეყნის დატოვებისას მისთვის პრობლემა არ შეუქმნიათ. დაბრუნებისას კი აღმოაჩინა, რომ ერთი კი არა, ორი ჯარიმა ჰქონდა და ვერც ქვეყანაში შემოსვლა შეძლო. ის უკან, თურქეთში გააბრუნეს.
ჯავიდ აჰმედოვი საქართველოში 2024 წლის სექტემბრიდან ცხოვრობს და “საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტში” (GIPA) ჟურნალისტიკას სწავლობს. 8 სექტემბერს მას ფრენა ჰქონდა ქუთაისიდან გერმანიისკენ, სადაც სტიპენდიით სასწავლებლად მიემგზავრება.
2025 წლის 3 სექტემბერს, „ქართული ოცნების“ წევრმა, ყოფილმა პარლამენტარმა, თბილისის საკრებულოს წევრობის კანდიდატმა ბექა ოდიშარიამ ონლაინ გამოცემა “პუბლიკის” ჟურნალისტს მინდია გაბაძეს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა. “ქართული ოცნების” სხვა წევრებმა და მხარდამჭერებმა სიტყვიერი და ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს და შეაფურთხეს ამავე გამოცემის რედაქტორს, ლიკა ზაკაშვილს. პოლიციამ კი, ზაკაშვილს დაცვის ნაცვლად, მუშაობაში ხელი შეუშალა – ხელის გადაგრეხვით გადაღება შეაწყვეტინა.
ინციდენტები “ქართული ოცნების” თბილისის მერობის კანდიდატის, კახა კალაძის, საარჩევნო შტაბის გახსნისას მოხდა. ღონისძიება საპროტესტო აქციის ფონზე მიმდინარეობდა, ჟურნალისტები ამ მოვლენების გადაღებას ცდილობდნენ.
“პუბლიკას” მიერ გადაღებულ ვიდეომასალაში ჩანს, რომ ბექა ოდიშარია მინდია გაბაძეს შეურაცხმყოფელად მიმართავს მას შემდეგ, რაც ჟურნალისტი მას კითხვას უსვამს. ოდიშარია, ამავე ეპიზოდში, აგინებს და შეურაცხმყოფელად მიმართავს აქციის მონაწილეებსა და იქ მყოფ სხვა ჟურნალისტებსაც.
ლიკა ზაკაშვილის ქართული ოცნების” მხარდამჭერების სამიზნე მას შემდეგ ხდება, როცა ცდილობს აქტივისტების მისამართით მისი შეურაცხმყოფელი ქმედებები გადაიღოს – მას ჯერ ერთი ადამიანი ხელში არტყამს და ცდილობს მობილური გააგდებინოს, შემდეგ კი მეორე უკნიდან ეპარება და აფურთხებს. “პუბლიკას“ გადაღებულ კადრებში ჩანს, რომ ამ ქცევაზე სამართალდამცველები არ რეაგირებენ. პირიქით, მომდევნო ეპიზოდში თავად პოლიციელი ცდილობს ხელის გადაგრეხვით გადაღება შეაწყვეტინოს ლიკა ზაკაშვილს.
“საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის” განცხადებით, “ჟურნალისტების მიმართ ჩადენილი დანაშაულებისთვის დაუსჯელობა მოძალადე პირებს ახალისებს და სულ უფრო მეტი დანაშაულის ჩადენისკენ უბიძგებს”. საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია „ქართულ ოცნებას“ მოუწოდებს, წერტილი დაუსვას ამგვარ პრაქტიკას, პასუხისმგებლობა აიღოს და ჟურნალისტებისთვის უსაფრთხო სამუშაო გარემო უზრუნველყოს.
“მედიის ადვოკატირების კოალიცია” ხაზს უსვამს, რომ ეს არ არის “ქართული ოცნების” მხარდამჭერების მხრიდან ჟურნალისტებზე ძალადობის პირველი შემთხვევა. “ბიძინა ივანიშვილის მმართველობის პირობებში ჩვენ ვხედავთ სისტემურ ძალადობას დამოუკიდებელი მედიის წინააღმდეგ. დამოუკიდებელი მედიის წინააღმდეგ მიღებულია რეპრესიული კანონმდებლობა. ყველა ეს ფაქტი ერთიანი სტრატეგიის ნაწილია, რომელიც მიზნად ისახავს ქვეყანაში დამოუკიდებელი მედიის და კრიტიკული ხმის ჩახშობას”, – ნათქვამია კოალიციის განცხადებაში.
—
UPDATE: პროკურატურაში შეტანილი განცხადების საფუძველზე, 2025 წლის 11 სექტემბერს „პუბლიკის“ მთავარი რედაქტორი ლიკა ზაკაშვილი გამოკითხეს. პროკურატურამ საქმე ლიკა ზაკაშვილის განცხადების საფუძველზე აღძრა
“ტელეკომპანია “პირველის” ფოტოჟურნალისტი გიორგი მოსიაშვილი შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ორჯერ დააჯარიმა, ჯამში 10 000 ლარით. პოლიცია ფოტოჟურნალისტს ედავება 21 თებერვალს და 11 მარტს რუსთაველის გამზირის გადაკეტვას. სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ პოსტში მოსიაშვილმა აღნიშნა, რომ ჯარიმის დაკისრების დროს, იგი ასრულებდა პროფესიულ მოვალეობას.
„ქართულმა ოცნებამ“ პროევროპული პროტესტების კონტექსტში გაზარდა ჯარიმების ოდენობა, რომლებიც 28 ნოემბრის შემდეგ დაიწყო. საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილი ცვლილებების მიხედვით, გზის უკანონო გადაკეტვისთვის ჯარიმა ათჯერ გაიზარდა – 500 ლარიდან 5 000 ლარამდე.
