16 მარტს, საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის იურისტი და უფლებადამცველი გიორგი გოცირიძე მოსამართლე დავით მაკარაძემ ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნო პროტესტის ფარგლებში ტროტუარზე დგომის გამო და მას სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა.
საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის განცხადებით, ადამიანის უფლებათა სამართლისგან სრულად დისტანცირებულია ის რეალობა, რომელშიც ტროტუარზე დგომის ფორმით გამოხატული მშვიდობიანი პროტესტისათვის ადამიანს სამართლებრივი პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს.
ორგანიზაციის შეფასებით, ასეთი რეგულაციის მიღება და შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ მისი აღსრულების მოთხოვნა არ შეესაბამება ეროვნულ და საერთაშორისო სამართლებრივ სტანდარტებს და წარმოადგენს ჩაგვრასა და კონტროლზე დაფუძნებული სამართალშემოქმედებისა და სამართალშეფარდების ინსტრუმენტს.
ტროტუარზე პროტესტის გამო, მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული წარმოება მას შემდეგ დაიწყო, რაც “ქართულმა ოცნებამ”, 2025 წლის 12 დეკემბერს, თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებამიიღო. ცვლილებები დაჩქარებული წესით, 3 დღეში განიხილეს. ამ ცვლილებებით, ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება. “საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” შეფასებით: “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”.
შორენა შავლაყაძეს, შშმ პირის დედას, რომელიც თავისი და შვილის უფლებების დასაცავად აქტიურად მონაწილეობს საპროტესტო გამოსვლებში, შინაგან საქმეთა სამინისტრო რუსთაველის გამზირზე საავტომობილო გზის ხელოვნურად გადაკეტვას ედავებოდა. 16 მარტს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ შშმ პირის დედა და უფლებადამცველი, შორენა შავლაყაძე ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნო და სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა. გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო ენუქიძემ მიიღო.
2025 წლის 16 ოქტომბერს, „ქართულმა ოცნებამ” მიიღო საკანონმდებლო ცვლილებები სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსებში, რომლებიც მნიშვნელოვნად ზღუდავს დემონსტრანტების მიერ მშვიდობიანი პროტესტის გამოხატვის ფორმებს. ცვლილებების მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174¹ მუხლს დაემატა მე-10 ნაწილი, რომლის მიხედვითაც შეკრებისა და მანიფესტაციის მონაწილე რიგი ქმედებების ჩადენის შემთხვევაში უალტერნატივოდ ადმინისტრაციული პატიმრობით დაისჯება. ასეთ ქმედებებს შორისაა, მათ შორის, სახის ნიღბით ან სხვა საშუალებით დაფარვა, ცრემლმდენი ან სხვა მსგავსი ნივთიერებების ქონა, ტრანსპორტის ან ქვეითთა გადაადგილებისთვის განზრახ დაბრკოლების შექმნა, დროებითი კონსტრუქციის მოწყობა ან ტრანსპორტის სავალი ნაწილის ნაწილობრივ ან სრულად გადაკეტვა.
აღნიშნული მუხლის დარღვევა ითვალისწინებს ადმინისტრაციულ პატიმრობას 15 დღემდე ვადით, ხოლო თუ სამართალდამრღვევი ორგანიზატორია – 20 დღემდე ვადით. ამავე ცვლილებებით სისხლის სამართლის კოდექსშიც შევიდა ცვლილებები, რომლის თანახმადაც ზემოთ აღწერილი ქმედებების განმეორებით, ერთი წლის განმავლობაში ხელმეორედ დარღვევის შემთხვევაში ქმედება სისხლის სამართლის წესით დაისჯება.
15 მარტს, გვიან ღამით პარლამენტის წინ გაშლილი კარვები პოლიციამ კვლავ აიღო. აქტივისტების მიერ გავრცელებულ ვიდეოებში ჩანს, რომ კარვები დასუფთავების სამსახურის თანამშრომლებმა ნაგვის მანქანით წაიღეს. პროტესტის მონაწილეები აცხადებენ, რომ კარვებთან ერთად წაიღეს მათი პირადი ნივთებიც.
თბილისის საპატრულო პოლიციის უფროსმა, გოგა მემანიშვილმა კარვების აღება საზოგადოებრივი წესრიგისა და აქციის მონაწილეების უსაფრთხოების დაცვის მოტივით ახსნა. მისი თქმით, რამდენიმე დღის წინ ტერიტორიაზე გაჩენილი ხანძარი დამატებით რისკებს ქმნიდა და სწორედ ამიტომ მიიღეს კარვების აღების გადაწყვეტილება. პროტესტის ერთ-ერთი მონაწილე, დარეჯან ცხვიტარია აცხადებს, რომ კარვების წაღების მიუხედავად პარლამენტთან დარჩენას და პროტესტის გაგრძელებას აპირებს.
ცნობისთვის, 12 მარტს დარეჯან ცხვიტარიას კარავს გამთენიისას ცეცხლი წაეკიდა. ცხვიტარიას თქმით, დაბრუნებისას ადგილზე არც კარავი დახვდა და არც მისი პირადი ნივთები. მისი თქმით, კარვებში გაჩენილი ხანძარი შესაძლოა სწორედ კარვების აღების მცდელობასთან ყოფილიყო დაკავშირებული. მოგვიანებით აქციის მონაწილეებმა მას პარლამენტთან ახალი კარვები მიუტანეს, თუმცა ისინი პოლიციამ კვლავ აიღო. დარეჯან ცხვიტარია პროტესტის ნიშნად თითქმის ერთი წელია ღამეებს პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე ათენებს.
უკვე მეორე დღეა, პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე პოლიცია მოქალაქეებს ჩხრეკს და ამოწმებს. სამართალდამცავების განმარტებით, აღნიშნული მოქმედებები უსაფრთხოების უზრუნველყოფისა და შეკრებისა და “მანიფესტაციების შესახებ” კანონის საფუძველზე ხორციელდება. მათი თქმით, იმ შემთხვევაში, თუ მოქალაქე ზედაპირულ დათვალიერებაზე უარს განაცხადებს, მას პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე, საპროტესტო აქციაზე მისვლის უფლებას არ მისცემენ.
მოქალაქეების ინფორმაციით, შემოწმება ოქმის შედგენის გარეშე, ზეპირად ტარდება. ერთ-ერთმა მოქალაქემ მოითხოვა შესაბამისი ოქმის შედგენა, თუმცა სამართალდამცავებმა განუმარტეს, რომ ასეთ შემთხვევაში მას აქციის ტერიტორიაზე შესვლის შესაძლებლობა არ ექნებოდა.
12 მარტს, რუსთაველის გამზირზე, პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე საპოლიციო ძალების განსაკუთრებული მობილიზებაა და სამართალდამცავები საპროტესტო აქციის მონაწილეებს ამოწმებენ.
ფოტოგრაფი გიორგი მოსიაშვილი სოციალურ ქსელში წერს, რომ პოლიცია ჩხრეკს ყველა იმ პირს, ვისაც ჩანთა აქვს. პროტესტის მონაწილეები აღნიშნავენ, რომ სამართალდამცავები მათ ყოველგვარი კონკრეტული საფუძვლისა და განმარტების გარეშე ამოწმებენ და ჩანთებში კარვებს ეძებენ, რათა აქციის მონაწილეებმა პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე მათი შეტანა ვერ შეძლონ.
9 მარტს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ საბა გელაშვილს ტროტუარზე დგომასთან დაკავშირებულ ადმინისტრაციულ საქმეზე 4 დღით ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. შინაგან საქმეთა სამინისტრო მას 18 დეკემბერს მოქალაქეებისთვის ტროტუარზე გადაადგილებაში ხელის შეშლას ედავებოდა.
საბა გელაშვილი, სტუდენტობისას გადაცემა “წიგნების თაროს” ჩემპიონი იყო. გადაცემა აღნიშნულ გადაწყვეტილებას განცხადებით გამოეხმაურა და საბა გელაშვილის დაკავება გააკრიტიკა. განცხადებაში ნათქვამია, რომ ტროტუარზე დგომის გამო ადამიანების დაპატიმრება „ფარსის გაგრძელებაა“ და ორგანიზაციამ სოლიდარობა გამოუცხადა გელაშვილს და სხვა დაკავებულ ახალგაზრდებს.
ტროტუარზე პროტესტის გამო, მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული წარმოება მას შემდეგ დაიწყო, რაც “ქართულმა ოცნებამ”, 2025 წლის 12 დეკემბერს, თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილება მიიღო. ცვლილებები დაჩქარებული წესით, 3 დღეში განიხილეს. ამ ცვლილებებით, ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება. “საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” შეფასებით: “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”. „ტროტუარის საქმეებთან“ დაკავშირებული ადმინისტრაციული ნორმები ამჟამად საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოშია გასაჩივრებული. სარჩელით მოთხოვნილია შესაბამისი რეგულაციების არაკონსტიტუციურად ცნობა, რომლებიც ტროტუარზე ან გზაზე დგომის გამო მოქალაქეების დაჯარიმებას ან ადმინისტრაციულ პატიმრობას ითვალისწინებს.
9 მარტს, მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ საპროტესტო აქციის მონაწილეებს, მაგდა მამუკაშვილსა და მაკო ქაფიანიძეს, 5 000-5 000 ლარის ოდენობით ჯარიმა დააკისრა. შინაგან საქმეთა სამინისტრო მათ 31 იანვარს გამართული საპროტესტო აქციის დროს საავტომობილო გზის “ხელოვნურად გადაკეტვას” ედავებოდა. სასამართლოს გადაწყვეტილებით, მათ მიმართ ადმინისტრაციული პატიმრობა არ იქნა გამოყენებული, რაც იმ გარემოებით განიმარტა, რომ ორივე მათგანს 12 წლამდე ასაკის შვილი ჰყავს.
2025 წლის 16 ოქტომბერს „ქართული ოცნებამ” მიიღო საკანონმდებლო ცვლილებები სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსებში, რომლებიც მნიშვნელოვნად ზღუდავს დემონსტრანტების მიერ მშვიდობიანი პროტესტის გამოხატვის ფორმებს. ცვლილებების მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174¹ მუხლს დაემატა მე-10 ნაწილი, რომლის მიხედვითაც შეკრებისა და მანიფესტაციის მონაწილე რიგი ქმედებების ჩადენის შემთხვევაში უალტერნატივოდ ადმინისტრაციული პატიმრობით დაისჯება. ასეთ ქმედებებს შორისაა, მათ შორის, სახის ნიღბით ან სხვა საშუალებით დაფარვა, ცრემლმდენი ან სხვა მსგავსი ნივთიერებების ქონა, ტრანსპორტის ან ქვეითთა გადაადგილებისთვის განზრახ დაბრკოლების შექმნა, დროებითი კონსტრუქციის მოწყობა ან ტრანსპორტის სავალი ნაწილის ნაწილობრივ ან სრულად გადაკეტვა.
აღნიშნული მუხლის დარღვევა ითვალისწინებს ადმინისტრაციულ პატიმრობას 15 დღემდე ვადით, ხოლო თუ სამართალდამრღვევი ორგანიზატორია – 20 დღემდე ვადით. ამავე ცვლილებებით სისხლის სამართლის კოდექსშიც შევიდა ცვლილებები, რომლის თანახმადაც ზემოთ აღწერილი ქმედებების განმეორებით, ერთი წლის განმავლობაში ხელმეორედ დარღვევის შემთხვევაში ქმედება სისხლის სამართლის წესით დაისჯება.
9 მარტს ღამით, საპროტესტო აქციების მონაწილე დავით ჩხეიძე პოლიციამ თაბუკაშვილის პოლიციის განყოფილებაში ნარკო ტესტირების მიზნით გადაიყვანა. ჩხეიძის განცხადებით, იგი აქციიდან ავტომობილით ბრუნდებოდა ოჯახთან ერთად, როდესაც პატრულის რამდენიმე ეკიპაჟმა გააჩერა. თავდაპირველად ის ალკოტესტით შემოწმდა, რომელმაც უარყოფითი შედეგი აჩვენა. მოგვიანებით, პოლიციამ ადგილზე ნარკოტესტიც ჩაუტარა და განაცხადა, რომ შედეგი დადებითი იყო, რის შემდეგაც ჩხეიძე დამატებითი შემოწმებისთვის განყოფილებაში გადაიყვანეს.
ჩატარებული დეტალური კვლევებით ნარკოტიკული ნივთიერების მოხმარება არ დადასტურდა, რის საფუძველზეც ჩხეიძემ განყოფილება დატოვა, თუმცა აღებული ბიოლოგიური ნიმუშები დამატებით ექსპერტიზაზე გადაიგზავნა. რამდენიმე დღეში ცნობილი გახდა, რომ ექსპერტიზამ თანახმად, დავით ჩხეიძეს არ დაუდასტურდა ნარკოტიკული საშუალების კვალი.
დავით ჩხეიძე მრავალწლიანი გამოცდილების მქონე დიპლომატია. 2025 წლის თებერვალში მან საჯარო სამსახური დატოვა და მას შემდეგ მონაწილეობს პროევროპულ საპროტესტო აქციებში. ადრე იგი სხვადასხვა სახელმწიფო უწყებაში მუშაობდა და ფლობდა დიპლომატიურ პასპორტსაც.
ჩხეიძის განცხადებით, ავტომობილში მასთან ერთად იმყოფებოდა საპროტესტო აქციების კიდევ ერთი მონაწილე, პაატა ალავერდაშვილი. მისი თქმით, სამართალდამცავებმა ალავერდაშვილი მოულოდნელად ჩამოსვეს მანქანიდან და ადგილზე დააკავეს პოლიციელის შეურაცხყოფის ბრალდებით. პაატა ალავერდაშვილი ადმინისტრაციული წესითაა დაკავებული. შინაგან საქმეთა სამინისტრო მას პოლიციელის სიტყვიერ შეურაცხყოფას ედავება. იგი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე დააკავეს. აღნიშნული მუხლი სამართალდამცავი ორგანოს თანამშრომლის სიტყვიერ შეურაცხყოფას გულისხმობს და ითვალისწინებს ჯარიმას 2 000-დან 5 000 ლარამდე ან ადმინისტრაციულ პატიმრობას 60 დღემდე ვადით. ადვოკატის, თეო ზაქარაშვილის განცხადებით, დაკავების შემდეგ პოლიციის განყოფილებაში ალავერდაშვილს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს. მისი თქმით, ფიზიკური ძალადობის ფაქტი არ დაფიქსირებულა და დაკავებული თავს კარგად გრძნობს.
9 მარტს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ, “მედიის განვითარების ფონდის” თანამშრომელს, ზვიად მჟავანაძეს, ტროტუარზე პროტესტის გამო დაწყებულ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეზე 4 დღით ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა.
მჟავანაძეს შინაგან საქმეთა სამინისტრო ტროტუარზე ქვეითთა გადაადგილებისთვის დაბრკოლების შექმნას ედავებოდა. საქმეს მოსამართლე თორნიკე კაპანაძე განიხილა. მჟავანაძის განცხადებით, მას არ დაურღვევია წესრიგი და მისი ქმედება არ აფერხებდა გადაადგილებას. მისი თქმით, სასამართლო პროცესზე ვერ დასაბუთდა, თუ როგორ შეუშალა მან ხელი სხვა პირებს.
მჟავანაძის ადვოკატის, მარიამ ჯიქიას განცხადებით, დაცვის მხარე გადაწყვეტილების გასაჩივრებას გეგმავს. ადვოკატის შეფასებით, პრობლემურია როგორც პირის იდენტიფიცირების პროცესი ვიდეოკამერების გამოყენებით, ასევე თავად ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ნორმა, რომელიც ამ საქმეში იქნა გამოყენებული და რომლის კონსტიტუციურობაც საკონსტიტუციო სასამართლოშია გასაჩივრებული.ტროტუარზე პროტესტის გამო, მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული წარმოება მას შემდეგ დაიწყო, რაც “ქართულმა ოცნებამ”, 2025 წლის 12 დეკემბერს, თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებამიიღო. ცვლილებები დაჩქარებული წესით, 3 დღეში განიხილეს. ამ ცვლილებებით, ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება. “საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” შეფასებით: “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”.
4 მარტს, პროევროპული აქციების კიდევ ორ მონაწილეს „გზის გადაკეტვის“ ბრალდებით ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდეს. დემე შარიქაძეს სანქცირებულმა მოსამართლემ მანუჩარ ცაცუამ 4-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა, ხოლო დავით ბასარიას სანქცირებულმა მოსამართლემ ნინო ენუქიძემ 5-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა მიუსაჯა. შინაგან საქმეთა სამინისტრო ორივე მათგანს 31 იანვარს, შაბათის ტრადიციული მარშის დროს, საავტომობილო გზის გადაკეტვას ედავებოდა.
2025 წლის 16 ოქტომბერს „ქართული ოცნებამ” მიიღო საკანონმდებლო ცვლილებები სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსებში, რომლებიც მნიშვნელოვნად ზღუდავს დემონსტრანტების მიერ მშვიდობიანი პროტესტის გამოხატვის ფორმებს. ცვლილებების მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174¹ მუხლს დაემატა მე-10 ნაწილი, რომლის მიხედვითაც შეკრებისა და მანიფესტაციის მონაწილე რიგი ქმედებების ჩადენის შემთხვევაში უალტერნატივოდ ადმინისტრაციული პატიმრობით დაისჯება. ასეთ ქმედებებს შორისაა, მათ შორის, სახის ნიღბით ან სხვა საშუალებით დაფარვა, ცრემლმდენი ან სხვა მსგავსი ნივთიერებების ქონა, ტრანსპორტის ან ქვეითთა გადაადგილებისთვის განზრახ დაბრკოლების შექმნა, დროებითი კონსტრუქციის მოწყობა ან ტრანსპორტის სავალი ნაწილის ნაწილობრივ ან სრულად გადაკეტვა.
აღნიშნული მუხლის დარღვევა ითვალისწინებს ადმინისტრაციულ პატიმრობას 15 დღემდე ვადით, ხოლო თუ სამართალდამრღვევი ორგანიზატორია – 20 დღემდე ვადით. ამავე ცვლილებებით სისხლის სამართლის კოდექსშიც შევიდა ცვლილებები, რომლის თანახმადაც ზემოთ აღწერილი ქმედებების განმეორებით, ერთი წლის განმავლობაში ხელმეორედ დარღვევის შემთხვევაში ქმედება სისხლის სამართლის წესით დაისჯება.
