„უდოს კომისიამ“ (სპეციალური პენიტენციური სამსახურის მსჯავრდებულთა საქმეების განხილვის ადგილობრივი საბჭო) უარი თქვა გამოცემების “ბათუმელებისა” და “ნეტგაზეთის” დამფუძნებლის, პატიმარ მზია ამაღლობელის ვადაზე ადრე გათავისუფლებაზე.
“ბათუმლების” ინფორმაციით, გადაწყვეტილებაში ნათქვამია, რომ პატიმარი არ შეიძლება ვადაზე ადრე გათავისუფლდეს, რადგან ის „დღემდე არ ნანობს მის მიერ ჩადენილ ქმედებას“. ამავე გამოცემის ცნობით, ეს გადაწყვეტილება კომისიამ მიიღო ქალთა #5 პენიტენციური დაწესებულების დადებითი დასკვნის მიუხედავად.
მზია ამაღლობელი წელიწადი და სამი თვე უკანონო პატიმრობაშია. მას ორი წელი აქვს მისჯილი ბათუმის პოლიციის უფროს ირაკლი დგებუაძისათვის სილის გაწვნის გამო. მოქმედი კანონმდებლობით, ნაკლებად მძიმე დანაშაულში მსჯავრდებულები შესაძლებელია პატიმრობიდან ვადაზე ადრე გათავისუფლდნენ, თუკი სასჯელის ნახევარი მოიხადეს. პატიმრების საქმეებს სპეციალური კომისია განიხილავს, კომისიაზე პატიმრის ვადაზე ადრე გათავისუფლების შუამდგომლობას ციხის ადმინისტრაცია აყენებს. “ბათუმელების” ცნობით, მზია ამაღლობელის პირობით ვადამდე გათავისუფლების შუამდგომლობით, #5 პენიტენციურმა დაწესებულებამ, უდოს კომისიას მიმდინარე წლის 12 იანვარს მიმართა.
ფრანგი ფოტოგრაფი ფრანსის პრიმერსკი, რომელიც წლებია საქართველოში ცხოვრობს, სოციალურ ქსელში წერს, რომ ბინადრობის ნებართვა გაუუქმეს. ფოტოგრაფი ხშირად აშუქებდა რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე საპროტესტო აქციებს.
„დღეს ეს გადაწყვეტილება ჩემთვის მტკივნეულია, რადგან ეს მხოლოდ ადმინისტრაციული საკითხი არ არის. ეს ეხება იმ კავშირს, რომელიც ამ ქვეყანასთან შევქმენი. და მაინც, არაფერს ვნანობ. რადგან ყოველთვის ვიმოქმედე ჩემი ღირებულებების შესაბამისად თავისუფლება, ღირსება, სამართლიანობა. ამ ღირებულებებს დავიცავ ბოლომდე. უმოქმედოდ არ დავრჩები. დავიწყებ სამართლებრივ ბრძოლას. ბოლომდე წავალ, საჭიროების შემთხვევაში სტრასბურგამდეც, რადგან ეს კავშირი ვერ წაიშლება ერთი გადაწყვეტილებით; რადგან ასეთ ქვეყანას ასე მარტივად ვერ ტოვებ, მისთვის იბრძვი. საქართველო ჩემი ნაწილია, რაც არ უნდა მოხდეს და მე არ დავნებდები“, დაწერა პრიმერსკიმ.
პრიმერსკის მიერ გამოქვეყნებულ დოკუმენტში რომელიც, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მიერ არის გამოცემული ჩანს, რომ მას ბინადრობის ნებართვა 2027 წლამდე ჰქონდა მიღებული.
პროევროპული პროტესტის დაწყების შემდეგ, საქართველოში არაერთი შემთხვევა დაფისქირდა უცხოელი ჟურნალისტებისთვის ხელის შეშლის. მათ შორის, უმეტესად საზღვრის კვეთის აკრძალვასთან დაკავშირებით. ასეთ შემთხვევებსაც, CMIS დეტალურად აღწერს.
2026 წლის 25 მარტს, “მონიტორმა” გამოაქვეყნა ჟურნალისტური გამოძიება, სადაც აღნიშულია, რომ საქართველოს პარლამენტის წევრთან ზაალ დუგლაძესთან ინტერვიუს ჩაწერა ვერ მოახერხეს, რადგან პარლამენტმა ჟურნალისტზე არ გასცა სპეციალური საშვი.
“საქართველოს პარლამენტში მისვლა და პარლამენტის წევრისთვის კითხვის დასმა ვერ შევძელით. ახალი წესების მიხედვით, პარლამენტში შესვლამდე საჭიროა კონკრეტული მიზეზის მითითება სპეციალური საშვის მისაღებად. როდესაც გაიგეს, რომ ზაალ დუგლაძესთან ინტერვიუს ჩაწერა გვინდოდა, პარლამენტმა საშვის გაცემაზე უარი თქვა” – აღნიშნულია “მონიტორის” მიერ გამოქვეყნებულ გამოძიებაში.
“მონიტორმა” პარლამენტს სპეციალური საშვის მოთხოვნით პირველად 17 თებერვალს მიმართა. მოგვიანებით კი, 19 თებერვალს. ჟურნალისტზე საშვი არც ერთ შემთხვევაში არ დაუშვეს. “მონიტორისთვის” მიზეზები არ განუმარტავთ.
2026 წლის 1 იანვრიდან ამოქმედდა ერთჯერადი სპეციალური აკრედიტაციის გაცემის ახალი წესი, რომლის თანახმად, სპეციალური აკრედიტაციის გაცემის შესახებ გადაწყვეტილებას აპარატის უფროსი იღებს განაცხადის მიღებიდან არაუგვიანეს 5 სამუშაო დღისა. ერთჯერადი სპეციალური აკრედიტაცია წარმოადგენს მექანიზმს, რომლის საშუალებითაც იმ ჟურნალისტებს, რომლებიც არ ფლობენ საპარლამენტო აკრედიტაციას, ეძლევათ საქართველოს პარლამენტის სასახლეში შესვლისა და პროფესიული საქმიანობის განხორციელების შესაძლებლობა კონკრეტული მიზნის ფარგლებში. სპეციალური წესის მიხედვით, საჭიროა პარლამენტის თავმჯდომარისთვის განხადებით მიმართვა და კონკრეტული მიზეზის დასახელება, თუ რისთვის სურთ სპეციალური საშვის მიღება. მანამდე, კანონში ასეთი ჩანაწერი არ არსებობდა.
“ქართული ოცნების” მხრიდან, პარლამენტის შენობაში ჟურნალისტებისათვის შეზღუდვების დაწესება 2023 წლის 6 თებერვლიდან დაიწყო, როცა საქართველოს პარლამენტში მედიისთვის აკრედიტაციის წესი დამტკიცდა.
ონლაინ გამოცემა “ნეტგაზეთის” ჟურნალისტს, მარიამ ძიძარიას, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო რუსთაველის გამზირზე “გზის გადაკეტვას” ედავება. საუბარია 2026 წლის 31 იანვარს გამართულ “შაბათის მარშის” აქციაზე, სადაც მარიამ ძიძარია პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა.. “ნეტგაზეთის” ინფორმაციით, აქციის გაშუქებისას მარიამს ეკეთა ჟურნალისტის დამადასტურებელი ე.წ. ბეიჯი ანუ საიდენტიფიკაციო ნიშანი, ასევე სამხრე ნიშანი (PRESS) და თან ჰქონდა კამერა.
6 მარტს ცნობილი გახდა, რომ იგივე ბრალდებით ადმინისტრაციული წარმოება დაწყებულია მედიის კიდევ ორი წარმომადგენლის მიმართ. შსს პროფესიული მოვალეობის შესრულებისას გზის გადაკეტვას ედავება – “ტაბულას” ჟურნალისტს მარიამ კუპრავასა და ფოტოგრაფ გიორგი თარხნიშვილს.
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის განცხადებით, შსს-ს დამოკიდებულება იმ ჟურნალისტების მიმართ, რომლებიც საპროტესტო აქციებს აშუქებენ, აჩენს საფუძვლიან ეჭვს, რომ სინამდვილეში სამართალდამცავი სტურუქტურების მიზანი მათი დაშინებაა და იძულება, რომ საზოგადოებამდე საპროტესტო განწყობების შესახებ ინფორმაციის მიტანა შეწყვიტონ: “სისტემური წნეხი ჟურნალისტებსა და მედიაზე ლახავს საზოგადოების უფლებას, იყოს ინფორმირებული და აზიანებს ქვეყნის ინტერესებს”, – ნათქვამია ქარტიის განცხადებაში.
საავტომობილო გზის გადაკეტვა, “ქართული ოცნების” მიერ მიღებული რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებების თანახმად, დასჯადი გახდა. აღნიშნული იკრძალება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე პრიმა მუხლის მე-10 ნაწილით. მოგვიანებით, ამავე მუხლში გაერთიანდა – ტროტუარზე დგომაც, რის გამოც, ასევე ასამართლებენ აქციის მონაწილეებს. აღნიშნული მუხლის დარღვევა ითვალისწინებს ადმინისტრაციულ პატიმრობას 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის 20 დღემდე ვადით). ადმინისტრაციული პატიმრობა არ შეეფარდება ორსულ ქალს, დედას, რომელსაც ჰყავს 12 წლამდე ასაკის ბავშვი, 18 წლის ასაკს მიუღწეველ პირს, მკვეთრად ან მნიშვნელოვნად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირს. მათ დაეკისრება ჯარიმა 5 000 ლარის ოდენობით, ხოლო თუ ორგანიზატორია − 15 000 ლარის ოდენობით. იგივე “დანაშაულის” განმეორებით ჩადენა სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას იწვევს.
2024 წლის 26 ოქტომბრიდან დღემდე, ჟურნალისტების მიმართ, გზის გადაკეტვის ბრალდებით, 40-ზე მეტი ოქმია გამოწერილი.
ფოტოგრაფ გიორგი თარხნიშვილს, შინაგან საქმეთა სამინისტრო, პროფესიული მოვალეობის შესრულებისას, ტროტუარზე დგომით ფეხით მოსიარულეთათვის დაბრკოლების შექმნას ედავება. საუბარია 2025 წლის 18 დეკემბრის აქციაზე, სადაც ფოტოგრაფი პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა.
ამ საქმეზე სასამართლო სხდომა 2026 წლის 6 მარტს გაიმართა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მოსამართლე დავით მაკარაძემ საქმეში არსებული მტკიცებულებები გამოიკვლია, განაჩენის გამოცხადება კი გადადო. „საბუთებიც წარვადგინეთ, რომ ჟურნალისტია, „ბეიჯებიც“, რაც ეკეთა. ქუდზეც აწერია – PRESS, დიდი ფოტოკამერა უჭირავს ხელში. ეს ყველაფერი ამტკიცებს, რომ პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა და შსს-ს წარმოდგენილ ვიდეოშიც ჩანს, რომ ფოტოს ან ვიდეოს იღებს“, – განაცხადა თარხნიშვილის ადვოკატმა, გიორგი ტაბატაძემ „მედიაჩეკერთან“ საუბრისას.
6 მარტს ცნობილი გახდა, რომ იგივე ბრალდებით ადმინისტრაციული წარმოება დაწყებულია მედიის კიდევ ერთი წარმომადგენლის მიმართ. შსს პროფესიული მოვალეობის შესრულებისას გზის გადაკეტვას ედავება “ტაბულას” ჟურნალისტს მარიამ კუპრავასაც.
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის განცხადებით, შსს-ს დამოკიდებულება იმ ჟურნალისტების მიმართ, რომლებიც საპროტესტო აქციებს აშუქებენ, აჩენს საფუძვლიან ეჭვს, რომ სინამდვილეში სამართალდამცავი სტურუქტურების მიზანი მათი დაშინებაა და იძულება, რომ საზოგადოებამდე საპროტესტო განწყობების შესახებ ინფორმაციის მიტანა შეწყვიტონ: “სისტემური წნეხი ჟურნალისტებსა და მედიაზე ლახავს საზოგადოების უფლებას, იყოს ინფორმირებული და აზიანებს ქვეყნის ინტერესებს”, – ნათქვამია ქარტიის განცხადებაში.
საავტომობილო გზის გადაკეტვა, “ქართული ოცნების” მიერ მიღებული რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებების თანახმად, დასჯადი გახდა. აღნიშნული იკრძალება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე პრიმა მუხლის მე-10 ნაწილით. მოგვიანებით, ამავე მუხლში გაერთიანდა – ტროტუარზე დგომაც, რის გამოც, ასევე ასამართლებენ აქციის მონაწილეებს. აღნიშნული მუხლის დარღვევა ითვალისწინებს ადმინისტრაციულ პატიმრობას 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის 20 დღემდე ვადით). ადმინისტრაციული პატიმრობა არ შეეფარდება ორსულ ქალს, დედას, რომელსაც ჰყავს 12 წლამდე ასაკის ბავშვი, 18 წლის ასაკს მიუღწეველ პირს, მკვეთრად ან მნიშვნელოვნად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირს. მათ დაეკისრება ჯარიმა 5 000 ლარის ოდენობით, ხოლო თუ ორგანიზატორია − 15 000 ლარის ოდენობით. იგივე “დანაშაულის” განმეორებით ჩადენა სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას იწვევს.
2024 წლის 26 ოქტომბრიდან დღემდე, ჟურნალისტების მიმართ, გზის გადაკეტვის ბრალდებით, 40-მდე ოქმია გამოწერილი.
ონლაინ გამოცემა “ტაბულას” ჟურნალისტს, მარიამ კუპრავას, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო რუსთაველის გამზირზე “გზის გადაკეტვას” ედავება. საუბარია 2026 წლის 7 თებერვალს მიმდინარე აქციაზე, როდესაც მარიამ კუპრავა ჟურნალისტურ მოვალეობას ასრულებდა – იგი “შაბათის მარშს” აშუქებდა. “მარიამ კუპრავა ხელოვნურად კეტავდა საავტომობილო გზის სავალ ნაწილს”, – წერს შსს ოქმში, რომელიც 9 თებერვალსაა შედგენილი.
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის განცხადებით, შსს-ს დამოკიდებულება იმ ჟურნალისტების მიმართ, რომლებიც საპროტესტო აქციებს აშუქებენ, აჩენს საფუძვლიან ეჭვს, რომ სინამდვილეში სამართალდამცავი სტურუქტურების მიზანი მათი დაშინებაა და იძულება, რომ საზოგადოებამდე საპროტესტო განწყობების შესახებ ინფორმაციის მიტანა შეწყვიტონ: “სისტემური წნეხი ჟურნალისტებსა და მედიაზე ლახავს საზოგადოების უფლებას, იყოს ინფორმირებული და აზიანებს ქვეყნის ინტერესებს”, – ნათქვამია ქარტიის განცხადებაში.
საავტომობილო გზის გადაკეტვა, “ქართული ოცნების” მიერ მიღებული რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებების თანახმად, დასჯადი გახდა. აღნიშნული იკრძალება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე პრიმა მუხლის მე-10 ნაწილით. მოგვიანებით, ამავე მუხლში გაერთიანდა – ტროტუარზე დგომაც, რის გამოც, ასევე ასამართლებენ აქციის მონაწილეებს. აღნიშნული მუხლის დარღვევა ითვალისწინებს ადმინისტრაციულ პატიმრობას 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის 20 დღემდე ვადით). ადმინისტრაციული პატიმრობა არ შეეფარდება ორსულ ქალს, დედას, რომელსაც ჰყავს 12 წლამდე ასაკის ბავშვი, 18 წლის ასაკს მიუღწეველ პირს, მკვეთრად ან მნიშვნელოვნად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირს. მათ დაეკისრება ჯარიმა 5 000 ლარის ოდენობით, ხოლო თუ ორგანიზატორია − 15 000 ლარის ოდენობით. იგივე “დანაშაულის” განმეორებით ჩადენა სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას იწვევს.
2024 წლის 26 ოქტომბრიდან დღემდე, ჟურნალისტების მიმართ, გზის გადაკეტვის ბრალდებით, 40-მდე ოქმია გამოწერილი.
განახლება:
2 აპრილს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ მარიამ კუპრავას წინააღმდეგ „გზის გადაკეტვის“ საქმე შეწყვიტა. მარიამ კუპრავას ადვოკატის, ნიკა სიმონიშვილის თქმით, შსს-ის მიერ წარდგენილ კადრებშიც კი ჩანდა, რომ „ტაბულას“ ჟურნალისტს პრესის მაიდენტიფიცირებელი ნიშანი უკეთია და ადგილზე პროფესიულ მოვალეობას ასრულებს.
კომუნიკაციების კომისია აცხადებს, რომ მომდევნო კვირიდან – 9 მარტიდან, პრაქტიკაში აამოქმედებს „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონითა და „მაუწყებელთა ქცევის კოდექსით“ დადგენილ ნორმებს და მაუწყებლების მონიტორინგს დაიწყებს.
“მაუწყებლის ქცევის კოდექსისა” და “მაუწყებლობის შესახებ” კანონის შესრულების მონიტორინგის გააქტიურების ინიციატივა ComCom-მა გაერთიანებული სამეფოს მიერ სამთავრობო პროპაგანდისტული „იმედისა“ და POSTV-ის დასანქცირებიდან მალევე მიიღო. უწყება მიიჩნევს, რომ ამ ტელევიზიების დასანქცირება „მიმართულია როგორც მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებს შორის სამართლიანი კონკურენციის შეზღუდვისკენ, ისე ჟურნალისტების პროფესიული საქმიანობის შეფერხებისკენ, რამაც საფრთხე შეიძლება შეუქმნას მედიაპლურალიზმსა და სიტყვის თავისუფლებას ქვეყანაში”.
კომუნიკაციების კომისია იმოწმებს „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონსა და „მაუწყებელთა ქცევის კოდექსს“ და წერს, რომ ეს აქტები კომუნიკაციების კომისიას მედიაში ობიექტურობის სტანდარტების დაცვის ვალდებულებას ანიჭებს. მისივე განცხადებით, მიუხედავად კანონის არსებობისა, კომისია თითქმის ერთი წელია მხოლოდ საჩივრებზე რეაგირებს და თავად მაუწყებლების მიმართ ამავე კანონით ადმინისტრაციული წარმოება არ დაუწყია.
“ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებითა და მედიაგარემოში არსებული გამოწვევების ანალიზის საფუძველზე, აუცილებლად მიგვაჩნია, მომდევნო კვირიდან კომისიამ პრაქტიკაში აამოქმედოს „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონითა და „მაუწყებელთა ქცევის კოდექსით“ დადგენილი ნორმები. რათა მაუწყებელთა ობიექტურობა სათანადო პროცედურის საფუძველზე და მაღალი სამართლებრივი სტანდარტით შეფასდეს”, – ვკითხულობთ განცხადებაში.
„მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში, გასულ წელს „ქართულმა ოცნებამ“ რეპრესიული ცვლილებები მიიღო. ეს ცვლილებები მაუწყებლების შინაარსის რეგულირებას უკავშირდება. კანონში შესული ცვლილებით:
- ახალი ამბების პროგრამაში, აგრეთვე სხვა საჯარო პოლიტიკის საკითხების გაშუქებისას (საავტორო პროგრამების გარდა) იზღუდება პოზიციის გამოხატვა;
- პირს, რომლის მიმართ პროგრამაში ბრალდებები გამოითქვა, უნდა მიეცეს დროული და ჯეროვანი პასუხის გაცემის საშუალება. პასუხი უნდა გაშუქდეს სამართლიანად და ზუსტად;
- კანონით განისაზღვრება ყველა ის შემთხვევა, რა დროსაც ფარული მეთოდების გამოყენებით ინფორმაციის მოპოვება ან/და გადაცემა გამართლებულია; დამატებით განისაზღვრა კერძო საკუთრების ტერიტორიაზე ფარული ჩაწერის სტანდარტი.
მედიის ადვოკატირების კოალიცია ეხმიანება კომუნიკაციების კომისიის მიერ გავრცელებულ განცხადებას და მიიჩნევს, რომ ეს განცხადება შეიცავს მკაფიო სიგნალებს დამოუკიდებელი მედიის მიმართ შესაძლო ზეწოლისა და მუქარის შესახებ. “განსაკუთრებით პრობლემურია ის გარემოება, რომ კომისია, რომელიც კანონით უნდა იყოს დამოუკიდებელი მარეგულირებელი და მედიის თავისუფლების გარანტი, საკუთარი განცხადებით ქმნის შთაბეჭდილებას, რომ მზად არის გამოიყენოს რეგულირების მექანიზმები მედიის სარედაქციო საქმიანობის შეფასებისა და კონტროლის ინსტრუმენტად”, – ნათქვამია განცხადებაში.
“ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია” კომუნიკაციების ეროვნულ კომისიას მოუწოდებს, თავი შეიკავოს იმ შინაარსობრივი საკითხების შეფასებისგან, რაც სარედაქციო დამოუკიდებლობის ფარგლებში ჯდება და რაც საქართველოში არსებული ტრადიციითა და საერთაშორისო პრაქტიკით თვითრეგულირების საგანია. სხვაგვარი მიდგომა, თუნდაც მაუწყებლობის შესახებ კანონში შეტანილ ბოლოდროინდელ საკამათო ცვლილებებზე დაყრდნობით, ჟურნალისტური თემის მხრიდან განხილული იქნება, როგორც ცენზურის დაწესების მცდელობა და მაუწყებლების სარედაქციო დამოუკიდებლობაში უხეში ჩარევა.
2026 წლის 28 იანვარსა და 16 თებერვალს „ქართულმა ოცნებამ“ დააინიციირა საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტი, რომელიც შეეხებოდა „გრანტების შესახებ“ კანონს, სისხლის სამართლის კოდექსს, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსსა და „მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ“ კანონს. 4 მარტს, ქართულმა ოცნებამ, პლენარულ სხდომაზე აღნიშნული ცვლილებები მესამე მოსმენით მიიღო.
მიღებული ცვლილებები მნიშვნელოვნად ამკაცრებს უცხოურ დაფინანსებასთან დაკავშირებულ რეგულაციებს და აფართოებს გრანტის ცნებას, რაც მოიცავს როგორც ფინანსურ, ისე ნატურალურ რესურსებსა და ტექნიკურ დახმარებას, რომელიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას საქართველოს პოლიტიკურ პროცესებზე გავლენის მოსახდენად. კანონპროექტი ასევე აწესებს დამატებით შეზღუდვებს პოლიტიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებით, მათ შორის კრძალავს პოლიტიკური პარტიის წევრობას იმ ორგანიზაციების თანამშრომლებისთვის, რომლებიც უცხოურ დაფინანსებას იღებენ, და ამკაცრებს პასუხისმგებლობას ე.წ. „გარე ლობიზმისთვის“.
საკანონმდებლო პაკეტში ასევე შევიდა ცვლილებები სისხლის სამართლის კოდექსში, რომლის მიხედვითაც დასჯადი ხდება ხელისუფლების სისტემური არაღიარება და საჯარო, სისტემატური მოწოდებები კანონმდებლობის მასობრივად დარღვევის, ხელისუფლების ორგანოებისადმი დაუმორჩილებლობის ან ალტერნატიული ხელისუფლების ორგანოების შექმნისკენ. კანონი ძალაში მისი ოფიციალური გამოქვეყნებისთანავე შევა.
ტელეკომპანია „კავკასიის“ ხელმძღვანელის, ნინო ჯანგირაშვილის ინფორმაციით, კომუნიკაციების კომისიამ მაუწყებლის მიმართ ადმინისტრაციული საქმისწარმოება დაიწყო აშშ-დან მიღებული ინდივიდუალური შემოწირულობის საფუძველზე. კომისიის მოთხოვნით, მაუწყებელმა 3 სამუშაო დღის ვადაში უნდა წარადგინოს დეტალური ინფორმაცია მიღებული თანხისა და შესაბამისი დოკუმენტაციის შესახებ.
2025 წელს „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში შეტანილი ცვლილებებით სრულად აიკრძალა მაუწყებლების უცხოური დაფინანსება და მნიშვნელოვნად გაფართოვდა მარეგულირებლის უფლებამოსილებები, მათ შორის, ფინანსურ ინფორმაციაზე წვდომის მექანიზმები. პარალელურად, 2024 წლიდან მოქმედებს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონი. აღნიშნულმა რეგულაციებმა მედიის დაფინანსების მოდელზე არსებითი გავლენა მოახდინა, რის შედეგადაც არაერთი მაუწყებელი ფუნქციონირებას, მათ შორის, მოქალაქეთა შემოწირულობებზე დაყრდნობით აგრძელებს.
ნინო ჯანგირაშვილის განცხადებით, ტელეკომპანია „კავკასია“, ქვეყანაში შექმნილი საკანონმდებლო გარემოს ფონზე, დაფინანსების ერთ-ერთ ძირითად წყაროდ მოქალაქეთა შემოწირულობებს იყენებს და მაუწყებლობის უწყვეტობას სწორედ ამ მოდელზე დაყრდნობით უზრუნველყოფს. მსგავსი შემოსავლები, როგორც წესი, მიემართება არხის ყოველდღიური ფუნქციონირებისთვის საჭირო საოპერაციო ხარჯების დაფარვას, რის გამოც კონკრეტული შემოწირულობის კონკრეტულ დანიშნულებაზე ზუსტი მითითება პრაქტიკულად შეუძლებელია.
აღნიშნული საქმე ნათლად ასახავს მედიის საქმიანობის გარემოს საკანონმდებლო ცვლილებების ფონზე, ხოლო მარეგულირებლის მხრიდან ინდივიდუალური შემოწირულობების საფუძველზე საქმისწარმოების დაწყება დამატებით კითხვებს აჩენს რეგულირების პრაქტიკის პროპორციულობასთან დაკავშირებით.
„ქართული ოცნების“ პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტზე “გრანტების კანონის” მეორე მოსმენით განხილვისას ცნობილი გახდა, რომ სისხლის სამართლის კოდექსს ხელისუფლების არაღიარებასთან დაკავშირებული ნორმები ემატება. დაგეგმილი ცვლილებები საფრთხეს უქმნის გამოხატვის თავისუფლებასა და მედიის საქმიანობას.
ინიციატივის მიხედვით:
- სისხლის სამართლის კოდექსის 53-ე მუხლში (სასჯელის დანიშვნის ზოგადი საწყისები) დამამძიმებელ გარემოებად განისაზღვრება დანაშაულის ჩადენა საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების ან კონსტიტუციური ორგანოების არაღიარების მოტივით.
- კოდექსს ემატება ახალი, 316-ე პრიმა მუხლი – „ექსტრემიზმი საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების წინააღმდეგ“. მუხლი ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას, მათ შორის, კანონმდებლობის მასობრივად დარღვევისკენ, ხელისუფლების ორგანოებისადმი მასობრივ დაუმორჩილებლობისკენ ან ალტერნატიული ორგანოების შექმნისკენ სისტემატური და საჯარო მოწოდებისთვის. სანქციები მოიცავს 3 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას, ჯარიმას ან საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომას. იურიდიული პირებისთვის გათვალისწინებულია ლიკვიდაცია ან/და ჯარიმა.
- ცვლილებები იგეგმება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსშიც, სადაც სამართალდარღვევის ჩადენა კონსტიტუციის ან კონსტიტუციური ორგანოების არაღიარების მოტივით ჩაითვლება პასუხისმგებლობის დამამძიმებელ გარემოებად. გაკეთებული განმარტებების თანახმად, აღნიშნული მიდგომა შესაძლოა გავრცელდეს ფართო კატეგორიის ქმედებებზე.
აღნიშნული ცვლილებები წარმოადგენს “ქართული ოცნების” მხრიდან ბოლო ორი წლის განმავლობაში დაწყებული რეპრესიულ კანონმდებლობის სერიის გაგრძლებას, რომელიც ადგილობრივი და საერთაშორისო ექსპერტების შეფასებით მათ შორის მედიის თავისუფლების, სამოქალაქო საზოგადოებისა და აქტივიზმის წინააღმდეგ გადადგმული ნაბიჯებია.
