2025 წლის 21 ოქტომბერს, საპროტესტო აქციაზე გზის გადაკეტვის გამო დააკავეს ტელეკომპანია “ფორმულას” სოციალური მედიის ჟურნალისტი – ცირა ჟვანია. ტელეკომპანიის განცხადებით, მას სახლთან ორი პოლიციელი დახვდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლომ ჟურნალისტს 10 დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა.
ეს არის, მესამე შემთხვევა, როცა გამკაცრებული კანონმდებლობის საფუძველზე, ჟურნალისტებს აკავებენ საპროტესტო აქციაზე გზის გადაკეტვის საფუძვლით.
19 ოქტომბერს, დააკავეს და 6 დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს ტელეკომპანია “ფორმულას” ჟურნალისტს და ტელეწამყვანს ვახო სანაიას. ხოლო, 20 ოქტომბერს, ამავე ტელეკომპანიის ჟურნალისტი – ქეთა ციცქიშვილი – დააკავეს და ხუთ დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს.
“ქართული ოცნების“ მიერ ჟურნალისტების დაკავება მედიისა და გამოხატვის თავისუფლებაზე პირდაპირი შეტევაა. ასეთ პირობებში, დამოუკიდებელი მედიის საქმიანობა სერიოზული საფრთხის წინაშე დგას, რაც დემოკრატიული საზოგადოების ინფორმირების უფლებას მნიშვნელოვნად ზღუდავს” – წერია მედიის ადვოკატირების კოალიციის განცხადებაში.
ორშაბათს, 20 ოქტომბერს დააკავეს ტელეკომპანია “ფორმულას” ჟურნალისტი და ტელეწამყვანი ქეთა ციცქიშვილი. მედიაში გავრცელებული ინფორმაციის მიხედვით, მას გზის გადაკეტვას ედავებიან. ამავე ბრალდებით, 19 ოქტომბერს დააკავეს ჟურნალისტი ვახო სანაია და მას 5 დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს.
ქეთა ციცქიშვილის დაკავებას “მედიის ადვოკატირების კოალიცია” დამოუკიდებელ მედიაზე ზეწოლად და თავდასხმად აფასებს.
“ქართული ოცნების“ მიერ ჟურნალისტების დაკავება მედიისა და გამოხატვის თავისუფლებაზე პირდაპირი შეტევაა. ასეთ პირობებში, დამოუკიდებელი მედიის საქმიანობა სერიოზული საფრთხის წინაშე დგას, რაც დემოკრატიული საზოგადოების ინფორმირების უფლებას მნიშვნელოვნად ზღუდავს” – წერია კოალიციის განცხადებაში.
19 ოქტომბერს დააკავეს ტელეკომპანია “ფორმულას” ჟურნალისტი და ტელეწამყვანი ვახო სანაია. მას გზის გადაკეტვას ედავებიან, რისთვისაც თბილისის საქალაქო სასამართლომ ჟურნალისტს 6-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა.
19 ოქტომბერს, პოლიციამ აქციის სხვა მონაწილეებიც დააკავა, რომლებსაც გზის გადაკეტვას და აქციაზე სახის დაფარვას ედავებიან. “ქართული ოცნების” პარლამენტის მიერ მიღებული ცვლილებების თანახმად, კანონმდებლობა გამკაცრდა და ჯარიმის ნაცვლად სახის დაფარვა პატიმრობით ისჯება.
ჟურნალისტის დაკავებას “მედიის ადვოკატირების კოალიცია” გამოეხმაურა და დაკავება “მედიის და სიტყვის თავისუფლების უხეშ დარღვევად” შეაფასა.
2025 წლის 10 ოქტომბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე მეია მელქაძემ არ დააკმაყოფილა საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის ყოფილი თანამშრომლის, გადაცემა “მოამბის” წამყვანის, ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანის სარჩელი. ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანმა სასამართლოში მისი სამსახურიდან გათავისუფლება გაასაჩივრა. იგი გათავისფულების ბრძანების გაუქმებას, სამსახურში აღდგენას და განაცდურის ანაზღაურებას ითხოვდა. განაჩენის დასაბუთებული ნაწილის ჩაბარების შემდეგ, მოსარჩელე მხარე, საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებას სააპელაციო სასამართლოში გაასაჩივრებს.
ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანი გადაცემა “რეალური სივრცის” წამყვან, ჟურნალისტ ნინო ზაუტაშვილთან ერთად საზოგადოებრივი მაუწყებლიდან 2025 წლის 11 აპრილს გაათავისუფლეს. გათავისუფლების ოფიციალურ მიზეზად დისციპლინური მოკვლევა დაუსახელეს. ორივე ჟურნალისტი ჩართულია მოძრაობაში “საზოგადოებრივი მაუწყებლის მცველები”, რომელიც აკრიტიკებს მაუწყებლის მენეჯმენტის გადაწყვეტილებებს, მის სარედაქციო პოლიტიკას და საუბრობს პოლიტიკურ გავლენებზე მაუწყებელში.
2025 წლის 1-ელ ოქტომბერს, ონლაინ გამოცემა “პუბლიკის” ჟურნალიტს, მინდია გაბაძეს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მანდატური პოლიციის გამოძახებით დაემუქრა და მასზე ფიზიკური ანგარიშსწორება სცადა. მინდია გაბაძე სასამართლოში აქტივისტ გელა ხასაიას სასამართლო პროცესს აშუქებდა.
როგორც მინდა გაბაძე აღწერს: პროცესის დაწყებამდე მანდატურების სამსახურის უფროსი, დავით მატიაშვილი, მას დაემუქრა, რომ გადაღების შემთხვევაში, „პოლიციას გამოიძახებდა და გვერდით ოთახში შეიყვანდა“.
გაბაძე ამბობს, რომ სასამართლოს შენობაში მას არაფერი გადაუღია. მას შემდეგ, რაც მანდატურებმა პროცესის დასრულებისთანავე ძალის გამოყენებით დაიწყეს დამსწრეების და ჟურნალისტების გაყვანა შენობიდან, სასამართლოს წყნარად და მშვიდად ტოვებდა. მიუხედავად ამისა, მისი თქმით, დავით მატიაშვილს სამჯერ ჰქონდა მცდელობა (ორჯერ შენობაში და ერთხელ ეზოში), რომ ფიზიკურად გასწორებოდა – “წიხლის ამორტყმით და ხელის ჩაბღაუჭებით”.
“კიდევ ორი შემთხვევა იყო, სხვა, ახალბედა მანდატურმა პირდაპირ კისერში ჩამავლო ხელი. ყოველ ჯერზე შოკისგან უმოძრაოდ ვიყავი და ჩემი რედაქტორი გლეჯდა ჩემს თავს მანდატურებს. მეხმარებოდნენ აქტივისტებიც”, – წერს ჟურნალისტი.
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია ხაზს უსვამს, რომ საერთო სასამართლოების შესახებ საქართველოს ორგანულ კანონში შეტანილი ცვლილებების შედეგად, მედიას უკიდურესად შეეზღუდა სასამართლო პროცესების გაშუქების შესაძლებლობა. ორგანიზაციის შეფასებით, სასამართლოებში მედიას არ აქვს მინიმალური სამუშაო პირობებიც კი, ხოლო გარემო უკიდურესად მტრული და საფრთხის შემცველია.
“ყოველ ჯერზე, როცა ჟურნალისტები სასამართლოში პროფესიულ მოვალეობას ასრულებენ, სერიოზული საფრთხე ექმნება მათ ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეს. სასამართლოში მუშაობისას ჟურნალისტები რისკავენ თავისუფლებასაც, მაშინაც კი, როცა ისინი ძალადობისგან საკუთარი თავის ან კოლეგის დაცვას ცდილობენ. ჟურნალისტების მიმართ ამგვარი დამოკიდებულება მიზანმიმართული დევნის ყველა ნიშანს ატარებს”, – ნათქვამია ორგანზიაციის განცხადებაში.
“ქართული ოცნების” სასამართლო – უსამართლობის და ძალადობის ადგილი გახდა. ჟურნალისტების მიმართ ძალადობა და სასტიკი ინციდენტები პროფესიული საქმიანობის თანმდევი გამოცდილებაა”, – წერს “მედიის ადვოკატირების კოალიცია”.
2025 წლის 1 ოქტომბერს, ტელეკომპანია „ფორმულას“ ჟურნალისტს, ნატალი ჯახუტაშვილს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მანდატურის თანამშრომელმა ტელეფონი წაართვა და უკან გატეხილი დაუბრუნა.
შემთხვევა მაშინ მოხდა, როდესაც საქალაქო სასამართლოში ოპოზიციონერი აქტივისტის, გელა ხასაიას, სასამართლო პროცესი დასრულდა. გელა ხასაიასთვის აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობის შეფარდებას სასამართლოში დაპირსპირება მოჰყვა. სასამართლოს მანდატურებმა დაკავებულის მეგობრებზე ფიზიკურად იძალადეს. ჟურნალისტი სწორედ ამ პროცესების გაშუქებას ცდილობდა.
მისი მონათხრობით, მას შემდეგ, რაც მანდატურმა მას ტელეფონი წაართვა, იგი 15 წუთის განმავლობაში ცდილობდა ტელეფონის დაბრუნებას. საბოლოოდ კი მანდატურმა გატეხილი ტელეფონი გადასცა.
ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც სასამართლოში მედიის წარმომადგენლები ძალადობის სამიზნეები ხდებიან. საერთო სასამართლოების შესახებ კანონში შესული ცვლილებებით, 30 ივნისიდან სასამართლო დარბაზებში, დერეფნებსა თუ ეზოში ფოტო/ვიდეოგადაღება და აუდიოჩაწერა აკრაძალულია. ახალი წესის ამოქმედების შემდეგ, მედიასაშუალებებმა გადაღების უფლებისთვის განცხადებით მიმართეს იუსტიციის საბჭოს – კანონით დადგენილ უწყებას, თუმცა ჯერჯერობით პასუხი არცერთს არ მიუღია.
რეპრესიული კანონმდებლობის მიღებამდე, დამოუკიდებელი მედიის წარმომადგენლებს უკანონოდ ხელი ეშლებოდათ სასამართლოს შენობაში პროფესიული მოვალეობის შესრულებისას. ცვლილების შემდეგ კი მანდატურის სამსახური არაპროპორციულად, დაუსაბუთებლად ძალას იყენებს მათ შორის მედიის წინააღმდეგ რეპრესიული კანონმდებლობის აღსასრულებლად
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე ზაზა რამიშვილმა არ დააკმაყოფილა “ბათუმელები”/”ნეტგაზეთის” დამფუძნებლის, პატიმარ მზია ამაღლობელის, საჩივარი სტიკერის გაკვრის საქმეზე. სტიკერის გაკვრის ფაქტზე მზია ამაღლობელის წინააღმდეგ ორი ადმინისტრაციული საქმე აღძრეს და იგი ორჯერ დააჯარიმეს. სააპელაციო სასამართლომ კი ბათუმის საქალაქო სასამართლოს გადაწყეტილება ძალაში დატოვა.
მზია ამაღლობელი 2025 წლის 11-12 იანვრის ღამეს, ქალაქ ბათუმში მიმდინარე საპროტესტო აქციაზე, ორჯერ დააკავეს. თავდაპირველად იგი დააპატიმრეს ბათუმის პოლიციის სამმართველოს დამხმარე სათავსოს კედელზე საპროტესტო სტიკერის გაკვრისთვის, რომელზეც ეწერა – “იფიცება საქართველო”. რამდენიმე საათში ამაღლობელი ხელწერილის საფუძველზე გაათავისუფლეს, თუმცა, მალევე კვლავ დააკავეს ბათუმის პოლიციის უფროს ირაკლი დგებუაძისთვის სილის გაწვნის ფაქტზე.
მზია ამაღლობელის წინააღმდეგ შინაგან საქმეთა სამინისტრომ სამი საქმე აღძრა – ორი ადმინისიტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით და ერთი სისხლის სამართლის კოდექსით. ორივე ადმინისტრაციული საქმე სტიკერის გაკვრის ფაქტზე აღიძრა. პირველ შემთხვევაში, ამაღლობელს “პოლიციის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას” ედავებოდნენ. 18 მარტს, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე სალიხ შაინიძემ, მზია ამაღლობელი სამართალდამრღვევად სცნო და 2000 ლარის ოდენობის ჯარიმა დააკისრა. იგივე ფაქტზე მეორე საქმე შენობის იერსახის დამახინჯების ბრალდებით დაიწყო. 18 ივნისს მოსამართლე მარინა ფომაევამ მზია ამაღლობელი ამ ეპიზოდზეც დამნაშავედ ცნო და 1000 ლარის ოდენობით ჯარიმა დააკისრა.
არასამთავრობო ორგანიზაციების წინააღმდეგ, რომელთა შორის არიან “მედიის ადვოკატირების კოალიციის” წევრი ორგანიზაციებიც, საქართველოს პროკურატურამ გამოძიება დაიწყო “საბოტაჟის, დამამძიმებელ გარემოებაში საბოტაჟის მცდელობის, უცხოეთის ორგანიზაციისათვის და უცხოეთის კონტროლს დაქვემდებარებული ორგანიზაციისათვის მტრულ საქმიანობაში დახმარების და საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების და ეროვნული უშიშროების საფუძვლების წინააღმდეგ მიმართული საქმიანობისთვის ფინანსების მობილიზების“ ბრალდებით.
2025 წლის 27 აგვისტოს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ დააკმაყოფილა პროკურატურის მოთხოვნა და ამ ორგანიზაციების საბანკო ანგარიშები დააყადაღა.
პროკურატურის მიერ განცხადების გავრცელებიდან რამდენიმე წუთში პროსამთავრობო ტელეკომპანია “იმედმა” გამოძიების მხარდაჭერი სიუჟეტი გაავრცელა, კერძოდ სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლების კომენტარები პროევროპული აქციებიდან. პროკურატურის ბრალდება ორგანიზაციებს ედავება პრო-ევროპული აქციების მონაწილეებისთვის სპეციალური ეკიპირების (როგორიცაა სპეციალური აირწინაღები, ჩაფხუტები, სახის დასაფარი ნიღბები, პირბადეები, დამცავი სათვალეები) შესაძენად თანხების მობილიზებას.
50-ზე მეტმა სამოქალაქო და მედია ორგანიზაციამ სოლიდარობა გამოუცხადა ყადაღადადებულ ორგანიზციებს.
“ქართული არასამთავრობო ორგანიზაციების წინააღმდეგ, რუსეთის ხელისუფლების მსგავსი, სადამსჯელო ნაბიჯების გადადგმა ადასტურებს, რომ ივანიშვილის მთავრობის ინტერესი, საქართველოში განსხვავებული აზრისა და პროევროპული ჯგუფების სრულად განადგურებაა” – ნათქვამია განცხადებაში.
პროკურატურის მოთხოვნის საფუძველზე 27 აგვისტოს, შვიდი ორგანიზაციის ანგარიში დააყადაღეს, ესენია: „სამოქალაქო საზოგადოების ფონდი“, „სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოება“ (ISFED), „ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი“ (IDFI), „დემოკრატიის მცველები“, „საქართველოს დემოკრატიულ ინიციატივა“ (GDI), „საფარი“ და „სოციალური სამართლიანობის ცენტრი“. აქედან, „სამოქალაქო საზოგადოების ფონდი“, ISFED, IDFI და GDI “მედიის ადვოკატირების კოალიციის” წევრები არიან.
გამოცემების “ბათუმელებისა” და “ნეტგაზეთის” დამფუძნებელს, ჟურნალისტ მზია ამაღლობელს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა ბრალი გადაუკვალიფიცირა და ორწლიანი პატიმრობა მიუსაჯა.
მზია ამაღლობელს ბათუმის პოლიციის უფროსისთვის სილის გაწვნის გამო, პოლიციელზე თავდასხმას ედავებოდნენ. მას ბრალი სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე პრიმა მუხლით ჰქონდა წაყენებული, რაც ოთხიდან შვიდ წლამდე პატიმრობას ითვალისწინებს.
განაჩენის გამოცხადების დღეს მოსამართლემ ბრალი გადააკვალიფიცირა სისხლის სამართლის 353-ე მუხლის პირველი ნაწილით. აღნიშნული მუხლი გულისხმობს – პოლიციის მუშაკის, სპეციალური პენიტენციური სამსახურის მოსამსახურის ან ხელისუფლების სხვა წარმომადგენლის მიმართ წინააღმდეგობის გაწევას საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვისთვის ხელის შეშლის, მისი საქმიანობის შეწყვეტის ან შეცვლის მიზნით. აღნიშნული მუხლი ითვალისწინებს ჯარიმას ან შინაპატიმრობას ვადით ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთას 2-დან 6 წლამდე.
მზია ამაღლობელის დაცვის მხარე, მას შემდეგ, რაც განაჩენი ჩაბარდება, საქმის გასაჩივრებას გეგმავს.
მზია ამაღლობელი მიმდინარე წლის 11 იანვარს ჯერ ადმინისტრაციული წესით დააკავეს, ხოლო რამდენიმე საათში, 12 იანვარს, სისიხლის სამართლის წესით.
“ქართული ოცნების” მიერ კონტროლირებულმა ტელეკომპანიებმა „იმედმა“ და საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა მიიღეს უფლება გადაიღონ ბიძინა ივანიშვილის “პირად პატიმრად” მიჩნეული ბიზნესმენის, გიორგი ბაჩიაშვილის, სასამართლო პროცესი. ეს არის პირველი შემთხვევა, მას შემდეგ, რაც კანონში ცვლილებების შედეგად მედიას სასამართლო პროცესის გადაღება აეკრძალა როცა იუსტიციის საბჭომ გადაღების ნებართვა გასცა. “იმედის” და “საზოგადოებრივი მაუწყებლის” ჟურნალისტებმა განაცხადეს, რომ მათ იუსტიციის საბჭოს 28 ივლისს მიმართეს და მეორე დღეს ნებართვა მიიღეს.
„ქართული ოცნების“ პარლამენტმა 2025 წლის 26 ივნისს მიიღო ცვლილებები “საერთო სასამართლოების შესახებ” კანონში, რომლის თანახმად, სასამართლოში ფოტო-ვიდეო გადაღება, აუდიოჩაწერა და ტრანსლაცია აიკრძალა. გადაღებაზე ნებართვა კი იუსტიციის უმაღლესმა საბჭომ უნდა გასცეს. კრიტიკული სარედაქციო პოლიტიკის მქონე მედიასაშუალებებმა კანონის ამოქმედებიდან დღემდე არაერთი განცხადება შეიტანეს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში, თუმცა, მათ ამ დრომდე არცერთხელ არ მიუღიათ პასუხი.
მეტიც, იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს არაერთხელ მოუწოდეს მედიის საკითხებზე მომუშავე ორგანიზაციებმა, რომ დროულად შეემუშავებინა სხდომების გადაღებაზე ნებართვის გადაცემის პროცედურები, რაც მედიას შესაძლებლობას მისცემდა, ზედმეტი ბიუროკრატიის გარეშე, სხდომის დაწყებამდე, სწრაფად მიეღო პასუხი განცხადებებზე. თუმცა ამ დრომდე იუსტიციის უმაღლესი საბჭოდან უკუკავშირი არავის მიუღია.
