ონლაინ გამოცემა “ტაბულას” ჟურნალისტს, მარიამ კუპრავას, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო რუსთაველის გამზირზე “გზის გადაკეტვას” ედავება. საუბარია 2026 წლის 7 თებერვალს მიმდინარე აქციაზე, როდესაც მარიამ კუპრავა ჟურნალისტურ მოვალეობას ასრულებდა – იგი “შაბათის მარშს” აშუქებდა. “მარიამ კუპრავა ხელოვნურად კეტავდა საავტომობილო გზის სავალ ნაწილს”, – წერს შსს ოქმში, რომელიც 9 თებერვალსაა შედგენილი.
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის განცხადებით, შსს-ს დამოკიდებულება იმ ჟურნალისტების მიმართ, რომლებიც საპროტესტო აქციებს აშუქებენ, აჩენს საფუძვლიან ეჭვს, რომ სინამდვილეში სამართალდამცავი სტურუქტურების მიზანი მათი დაშინებაა და იძულება, რომ საზოგადოებამდე საპროტესტო განწყობების შესახებ ინფორმაციის მიტანა შეწყვიტონ: “სისტემური წნეხი ჟურნალისტებსა და მედიაზე ლახავს საზოგადოების უფლებას, იყოს ინფორმირებული და აზიანებს ქვეყნის ინტერესებს”, – ნათქვამია ქარტიის განცხადებაში.
საავტომობილო გზის გადაკეტვა, “ქართული ოცნების” მიერ მიღებული რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებების თანახმად, დასჯადი გახდა. აღნიშნული იკრძალება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე პრიმა მუხლის მე-10 ნაწილით. მოგვიანებით, ამავე მუხლში გაერთიანდა – ტროტუარზე დგომაც, რის გამოც, ასევე ასამართლებენ აქციის მონაწილეებს. აღნიშნული მუხლის დარღვევა ითვალისწინებს ადმინისტრაციულ პატიმრობას 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის 20 დღემდე ვადით). ადმინისტრაციული პატიმრობა არ შეეფარდება ორსულ ქალს, დედას, რომელსაც ჰყავს 12 წლამდე ასაკის ბავშვი, 18 წლის ასაკს მიუღწეველ პირს, მკვეთრად ან მნიშვნელოვნად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირს. მათ დაეკისრება ჯარიმა 5 000 ლარის ოდენობით, ხოლო თუ ორგანიზატორია − 15 000 ლარის ოდენობით. იგივე “დანაშაულის” განმეორებით ჩადენა სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას იწვევს.
2024 წლის 26 ოქტომბრიდან დღემდე, ჟურნალისტების მიმართ, გზის გადაკეტვის ბრალდებით, 40-მდე ოქმია გამოწერილი.
განახლება:
2 აპრილს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ მარიამ კუპრავას წინააღმდეგ „გზის გადაკეტვის“ საქმე შეწყვიტა. მარიამ კუპრავას ადვოკატის, ნიკა სიმონიშვილის თქმით, შსს-ის მიერ წარდგენილ კადრებშიც კი ჩანდა, რომ „ტაბულას“ ჟურნალისტს პრესის მაიდენტიფიცირებელი ნიშანი უკეთია და ადგილზე პროფესიულ მოვალეობას ასრულებს.
JamNews-ის ქოფირაითერი ირაკლი დათუნაშვილი ორჯერ დაჯარიმდა „გზის ხელოვნურად გადაკეტვისთვის“ 2025 წლის 28 თებერვალსა და 6 მარტს გამართულ აქციებზე. მისი ჯარიმების ოდენობა ჯამში 10 000 ლარია. მან ჯარიმები შინაგან საქმეთა სამინისტროში გაასაჩივრა, საქმის წარმოება ჯერ დასრულებული არ არის.
19 მარტს, “ქართული ოცნების” მხარდამჭერმა კინორეჟისორმა გოგა ხაინდრავამ ტელეკომპანია “ფორმულას” სასამართლოში უჩივლა და მორალური ზიანისთვის 10,000 ლარის ანაზღაურება მოითხოვა. სარჩელით აგრეთვე მოთხოვნილია, “შაბათის ფორმულას“ ეთერით „არსებითად მცდარი ფაქტების შემცველი და მოსარჩელისათვის სახელის, პატივისა და ღირსების შემლახავი ცნობების“ უარყოფაც.
“მედიაჩეკერის” ინფორმაციით, სარჩელი ეხება ტელეკომპანია “ფორმულას” ეთერში გასულ ორ სიუჟეტს, 2025 წლის 20 დეკემბერს და 2026 წლის 17 იანვარს. 20 დეკემბერს გასული სიუჟეტი “ბოდიშიდან-შენდობამდე“, „ოცნების“ მთავარი იდეოლოგის კინო – რაში უხდიან გოგა ხაინდრავას მილიონს” ეხება თაღლითურ ქოლ-ცენტრს. ტელეკომპანია “ფორმულას” ინფორმაციით თაღლითური სქემის უკან გოგა ხაინდრავა დგას. 17 იანვრის სიუჟეტი “ოცნების პროპაგანდისტად ქცეული რეჟისორი – შემოჰყავდა თუ არა ფულის სანაცვლოდ გოგა ხაინდრავას უცხო ქვეყნის მოქალაქეები საქართველოში” გოგა ხაინდრავას მიერ, საქართველოში ფულის სანაცვლოდ ინდოელების და პაკისტანის მოქალაქეების შემოყვანას ეხება.
გოგა ხაინდრავა ორივე სიუჟეტს ცრუ ინფორმაციას და ცილისმწამებლურს უწოდებს.
აღსანიშნავია, რომ გოგა ხაინდრავას შესახებ მომზადებული სიუჟეტების ეთერში გასვლის შემდეგ, გადაცემის წამყვანმა დავით ქაშიაშვილმა მუქარის შემცველი შეტყობინება მიიღო მისთვის უცნობი პირისგან.
2026 წლის 4 მარტს ცნობილი გახდა, რომ საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ, გამოცემების, ,,ბათუმელებისა” და” ნეტგაზეთის” დამფუძნებლისა და დირექტორის, პატიმარი ჟურნალისტის, მზია ამაღლობელის საჩივარი განსახილველად არ მიიღო. საჩივრის წარმოებაში არმიღება, ანუ მისი დაუშვებლად ცნობა, ნიშნავს, რომ სასამართლო საერთოდ არ განიხილავს საქმის არსებით მხარეს და ძალაში ტოვებს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას. ამ ნაბიჯით, საქართველოში, მზია ამაღლობელის საქმის განხილვა დასრულებულია ყველა ინსტანციის სასამართლოში.
მზია ამაღლობელი 2025 წლის 11-12 იანვრის ღამეს, ქალაქ ბათუმში მიმდინარე საპროტესტო აქციაზე, ორჯერ დააკავეს. თავდაპირველად დააპატიმრეს ბათუმის პოლიციის სამმართველოს დამხმარე სათავსოს კედელზე საპროტესტო სტიკერის გაკვრისათვის, რომელზეც ეწერა – “იფიცება საქართველო”. ეს სტიკერი პოლიციელებმა გაკვრისთანავე მოხსნეს. დაკავებიდან რამდენიმე საათში, მზია ამაღლობელი ხელწერილის საფუძველზე გაათავისუფლეს, თუმცა, მალევე კვლავ დააკავეს ბათუმის პოლიციის უფროსის – ირაკლი დგებუაძისთვის – სილის გაწვნისთვის. ჟურნალისტის წინააღმდეგ გამოძიება დაიწყო სისხლის სამართლის კოდექსის 353 პრიმა მუხლის პირველი ნაწილით. მზია ამაღლობელს აღკვეთის ღონისძიების სახით წინასწარი პატიმრობა ჰქონდა შეფარდებული. 2025 წლის 6 აგვისტოს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა მზია ამაღლობელს ბრალი გადაუკვალიფიცირა სისხლის სამართლის 353-ე მუხლის პირველი ნაწილით და 2-წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.
ტელეკომპანია „კავკასიის“ ხელმძღვანელის, ნინო ჯანგირაშვილის ინფორმაციით, კომუნიკაციების კომისიამ მაუწყებლის მიმართ ადმინისტრაციული საქმისწარმოება დაიწყო აშშ-დან მიღებული ინდივიდუალური შემოწირულობის საფუძველზე. კომისიის მოთხოვნით, მაუწყებელმა 3 სამუშაო დღის ვადაში უნდა წარადგინოს დეტალური ინფორმაცია მიღებული თანხისა და შესაბამისი დოკუმენტაციის შესახებ.
2025 წელს „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში შეტანილი ცვლილებებით სრულად აიკრძალა მაუწყებლების უცხოური დაფინანსება და მნიშვნელოვნად გაფართოვდა მარეგულირებლის უფლებამოსილებები, მათ შორის, ფინანსურ ინფორმაციაზე წვდომის მექანიზმები. პარალელურად, 2024 წლიდან მოქმედებს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონი. აღნიშნულმა რეგულაციებმა მედიის დაფინანსების მოდელზე არსებითი გავლენა მოახდინა, რის შედეგადაც არაერთი მაუწყებელი ფუნქციონირებას, მათ შორის, მოქალაქეთა შემოწირულობებზე დაყრდნობით აგრძელებს.
ნინო ჯანგირაშვილის განცხადებით, ტელეკომპანია „კავკასია“, ქვეყანაში შექმნილი საკანონმდებლო გარემოს ფონზე, დაფინანსების ერთ-ერთ ძირითად წყაროდ მოქალაქეთა შემოწირულობებს იყენებს და მაუწყებლობის უწყვეტობას სწორედ ამ მოდელზე დაყრდნობით უზრუნველყოფს. მსგავსი შემოსავლები, როგორც წესი, მიემართება არხის ყოველდღიური ფუნქციონირებისთვის საჭირო საოპერაციო ხარჯების დაფარვას, რის გამოც კონკრეტული შემოწირულობის კონკრეტულ დანიშნულებაზე ზუსტი მითითება პრაქტიკულად შეუძლებელია.
აღნიშნული საქმე ნათლად ასახავს მედიის საქმიანობის გარემოს საკანონმდებლო ცვლილებების ფონზე, ხოლო მარეგულირებლის მხრიდან ინდივიდუალური შემოწირულობების საფუძველზე საქმისწარმოების დაწყება დამატებით კითხვებს აჩენს რეგულირების პრაქტიკის პროპორციულობასთან დაკავშირებით.
“ქართული ოცნების“ პარლამენტის წევრის, მარიამ ლაშხისთვის Facebook-ზე „მონას“ წოდებისთვის თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ “TV პირველის” ჟურნალისტ, ტელეწამყვან ვიკა ბუკიასთვის დაკისრებული 4000-ლარიანი ჯარიმა, თბილისის სააპელაციო სასამართლომ ძალაში დატოვა.
„ალბათ, გახსოვთ მარიამ ლაშხს მონა რომ ვუწოდე, იმან რომ 4000 ლარის ინერვიულა და მიჩივლა. ჰოი, საოცრებავ. სააპელაციომ ძალაში დატოვა და ამიკრძალა მარიამ ლაშხს ვუწოდო ის, რაც ნამდვილად არის”, – წერს ვიკა ბუკია სოციაურ ქსელში და აქვეყნებს სასამართლოს დადგენილებას, სადაც წერია, რომ მისი მოთხოვნები არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე დავით თეთრაულმა ვიკა ბუკია 2025 წლის 18 ივნისს დააჯარიმა. მაშინ, სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებული პოსტების გამო, სასამართლოში ექვსი ჟურნალისტი დაიბარეს. ყველა მათგანს “ქართული ოცნების” დეპუტატები უჩიოდნენ. ექვსივე ჟურნალისტის შემთხვევაში, საჩივრების სამართლებრივი საფუძველი გახდა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ახლად ამოქმედებული 173(16)-ე მუხლი. ეს მუხლი სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის, პოლიტიკური თანამდებობის პირის, სახელმწიფო მოსამსახურის/მასთან გათანაბრებული პირის ან/და საჯარო მოსამსახურის სიტყვიერი შეურაცხყოფისთვის პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს და ეს ერთ-ერთი “ქართული ოცნების” მეირ მიღებული მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებაა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლომ არ დააკმაყოფილა საზოგადოებრივი მაუწყებლის “პირველი არხის” ჟურნალისტის, “მოამბის” ყოფილი წამყვანის, ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანის სარჩელი, რომლითაც ის მის გათავისუფლებაზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობას ითხოვდა.
ვასილ ივანოვ – ჩიქოვანმა თბილისის საქალაქო სასამართლოში “პირველი არხიდან” მისი გათავისუფლება გაასაჩივრა. იგი გათავისუფლების ბრძანების გაუქმებას, სამსახურში აღდგენას და განაცდურის ანაზღაურებას ითხოვდა. 2025 წლის 10 ოქტომბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე მეია მელქაძემ მისი სარჩელი არ დააკმაყოფილა. ეს გადაწყვეტილება ჰქონდა გასაჩივრებული ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანს სააპელაციო – მეორე ინსტანციის სასამართლოში.
ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანი საინფორმაციო გამოშვება “მოამბის” წამყვანი იყო. 2025 წლის 4 თებერვლიდან, ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანი ეთერს ჩამოაშორეს, – მიზეზად მას უთხრეს, რომ პროდიუსერს აღარ სურდა მასთან მუშაობა. 11 აპრილს კი არხიდან გაათავისუფლეს. გათავისუფლების ოფიციალურ მიზეზად დისციპლინური მოკვლევა დაუსახელეს. ვასილ ივანოვ – ჩიქოვანი ჩართულია მოძრაობაში “საზოგადოებრივი მაუწყებლის მცველები”, რომელიც აკრიტიკებს მაუწყებლის მენეჯმენტის გადაწყვეტილებებს, მის სარედაქციო პოლიტიკასა და ღიად საუბრობს პოლიტიკურ გავლენებზე მაუწყებელში.
JamNews-ის ქოფირაითერი ირაკლი დათუნაშვილი ორჯერ დაჯარიმდა „გზის ხელოვნურად გადაკეტვისთვის“ 2025 წლის 28 თებერვალსა და 6 მარტს გამართულ აქციებზე. მან ჯარიმები შინაგან საქმეთა სამინისტროში გაასაჩივრა. ჯამში 10,000 ლარით.
„ქართულმა ოცნებამ“ პროევროპული პროტესტების კონტექსტში გაზარდა ჯარიმების ოდენობა, რომლებიც 28 ნოემბრის შემდეგ დაიწყო. საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილი ცვლილებების მიხედვით, გზის უკანონო გადაკეტვისთვის ჯარიმა ათჯერ გაიზარდა – 500 ლარიდან 5 000 ლარამდე.
2025 წლის 30 აგვისტოს დამოუკიდებელი ონლაინ მედიის “მაუწყებელის” ჟურნალისტი თოზუ გულმამედლი, პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე „გზის გადაკეტვის“ საფუძვლით 5 000 ლარით მეორედ დააჯარიმეს. მიუხედავად იმისა, რომ ჟურნალისტი სამსახურებრივ მოვალეობას ასრულებდა, რაც დასტურდება „მაუწყებლის“ პლატფორმებზე გამოქვეყნებული მასალებით, საგამოძიებო ორგანოებმა აღნიშნული გარემოება არ გაითვალისწინეს.
“მაუწყებლის” მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ ჟურნალისტს საბანკო ანგარიშებზე ყადაღა დაადო და მის სახელზე გაფორმებული ქონების დაყადაღებით დაემუქრა, ზემოთ აღნიშნული მოთხოვნის შესასრულებლად კი 7 დღის ვადა მისცა.
მსგავსი პრაქტიკა ჟურნალისტური საქმიანობის კრიმინალიზებასა და პროფესიულ საქმიანობაში ხელშეშლას წარმოადგენს, ამასთან, ყადაღის გამოყენება, დამატებითი ფინანსური ზეწოლის მექანიზმია და არსებითად ზღუდავს ჟურნალისტის პროფესიული საქმიანობის თავისუფლად განხორციელებას.
16 იანვარს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლემ ნინო ენუქიძემ ჟურნალისტ აფგან სადიგოვის მიმართ დაწყებული ადმინისტრაციული წარმოება შეწყვიტა და საქმე თბილისის პოლიციის დეპარტამენტს გადაუგზავნა, რადგან სასამართლოს შეფასებით მის ქმედებაში შესაძლოა სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნები იკვეთებოდეს. ეს ნიშნავს, რომ ჟურნალისტს სისხლის სამართლის გამოძიების დაწყების საფრთხე ემუქრება.
საქმე ეხება 2025 წლის 17–18 დეკემბრის ეპიზოდს. შსს აფგან სადიგოვს ტრანსპორტის ან/და ქვეითთა გადაადგილების შეფერხებას ედავება. სასამართლოს შეფასებით, ვინაიდან ჟურნალისტი 2025 წლის ოქტომბერში უკვე იყო იმავე საფუძვლით ადმინისტრაციულად სახდელდადებული, ქმედება სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნებს შეიცავს.
აღნიშნული გადაწყვეტილება მიღებულია იმ საკანონმდებლო ცვლილებების ფონზე, რომლებიც განმეორებითი სამართალდარღვევის შემთხვევაში ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობით ცვლის.
