16 მარტს, საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის იურისტი და უფლებადამცველი გიორგი გოცირიძე მოსამართლე დავით მაკარაძემ ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნო პროტესტის ფარგლებში ტროტუარზე დგომის გამო და მას სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა.
საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის განცხადებით, ადამიანის უფლებათა სამართლისგან სრულად დისტანცირებულია ის რეალობა, რომელშიც ტროტუარზე დგომის ფორმით გამოხატული მშვიდობიანი პროტესტისათვის ადამიანს სამართლებრივი პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს.
ორგანიზაციის შეფასებით, ასეთი რეგულაციის მიღება და შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ მისი აღსრულების მოთხოვნა არ შეესაბამება ეროვნულ და საერთაშორისო სამართლებრივ სტანდარტებს და წარმოადგენს ჩაგვრასა და კონტროლზე დაფუძნებული სამართალშემოქმედებისა და სამართალშეფარდების ინსტრუმენტს.
ტროტუარზე პროტესტის გამო, მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული წარმოება მას შემდეგ დაიწყო, რაც “ქართულმა ოცნებამ”, 2025 წლის 12 დეკემბერს, თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებამიიღო. ცვლილებები დაჩქარებული წესით, 3 დღეში განიხილეს. ამ ცვლილებებით, ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება. “საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” შეფასებით: “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”.
შორენა შავლაყაძეს, შშმ პირის დედას, რომელიც თავისი და შვილის უფლებების დასაცავად აქტიურად მონაწილეობს საპროტესტო გამოსვლებში, შინაგან საქმეთა სამინისტრო რუსთაველის გამზირზე საავტომობილო გზის ხელოვნურად გადაკეტვას ედავებოდა. 16 მარტს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ შშმ პირის დედა და უფლებადამცველი, შორენა შავლაყაძე ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნო და სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა. გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო ენუქიძემ მიიღო.
2025 წლის 16 ოქტომბერს, „ქართულმა ოცნებამ” მიიღო საკანონმდებლო ცვლილებები სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსებში, რომლებიც მნიშვნელოვნად ზღუდავს დემონსტრანტების მიერ მშვიდობიანი პროტესტის გამოხატვის ფორმებს. ცვლილებების მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174¹ მუხლს დაემატა მე-10 ნაწილი, რომლის მიხედვითაც შეკრებისა და მანიფესტაციის მონაწილე რიგი ქმედებების ჩადენის შემთხვევაში უალტერნატივოდ ადმინისტრაციული პატიმრობით დაისჯება. ასეთ ქმედებებს შორისაა, მათ შორის, სახის ნიღბით ან სხვა საშუალებით დაფარვა, ცრემლმდენი ან სხვა მსგავსი ნივთიერებების ქონა, ტრანსპორტის ან ქვეითთა გადაადგილებისთვის განზრახ დაბრკოლების შექმნა, დროებითი კონსტრუქციის მოწყობა ან ტრანსპორტის სავალი ნაწილის ნაწილობრივ ან სრულად გადაკეტვა.
აღნიშნული მუხლის დარღვევა ითვალისწინებს ადმინისტრაციულ პატიმრობას 15 დღემდე ვადით, ხოლო თუ სამართალდამრღვევი ორგანიზატორია – 20 დღემდე ვადით. ამავე ცვლილებებით სისხლის სამართლის კოდექსშიც შევიდა ცვლილებები, რომლის თანახმადაც ზემოთ აღწერილი ქმედებების განმეორებით, ერთი წლის განმავლობაში ხელმეორედ დარღვევის შემთხვევაში ქმედება სისხლის სამართლის წესით დაისჯება.
2 მარტს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლემ ნინო ენუქიძემ ტროტუარზე პროტესტის გამო სამოქალაქო აქტივისტი სანდრო მირცხულავა სამართალდამრღვევად ცნო, თუმცა ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლა და სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა. მირცხულავას შინაგან საქმეთა სამინისტრო ქვეითთა გადაადგილებისთვის დაბრკოლების შექმნას ედავებოდა.
19 თებერვალს გამართულ პროცესზე ნინო ენუქიძემ სანდრო მირცხულავას საქმის განხილვა გადადო და მოტივად საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანილი სარჩელი დაასახელა.
5 თებერვალს საკონსტიტუციო სასამართლოში დარეგისტრირდა სარჩელი„სანდრო მირცხულავა საქართველოს პარლამენტის და საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის წინააღმდეგ“, რომელიც შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ კანონში შეტანილი ცვლილებების კონსტიტუციურობას ასაჩივრებს. თუმცა მოგვიანებით სასამართლომ განხილვის გაგრძელება გადაწყვიტა.
ტროტუარზე პროტესტის გამო, მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული წარმოება მას შემდეგ დაიწყო, რაც “ქართულმა ოცნებამ”, 2025 წლის 12 დეკემბერს, თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებამიიღო. ცვლილებები დაჩქარებული წესით, 3 დღეში განიხილეს. ამ ცვლილებებით, ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება. “საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” შეფასებით: “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”
თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე დავით მაკარაძემ, კიდევ ორი სამოქალაქო აქტივისტი ცნო სამართალდამრღვევად საავტომობილო გზის გადაკეტვის ბრალდებით. მათგანს ერთს – ზურა პაპიაშვილს ოთხდღიანი პატიმრობა შეუფარდა, მეორეს – თამო გოგოლიძეს კი სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა.
ზურა პაპიაშვილს შინაგან საქმეთა სამინისტრო 2026 წლის 31 იანვარს, თბილისში, რუსთაველის გამზირზე, “შაბათის მარშზე”, საავტომობილო გზის გადაკეტვას ედავებოდა. თამო გოგოლიძეს კი, ასევე “შაბათის მარშზე” საავტომობილო გზის გადაკეტვას – 2026 წლის 7 თებერვალს.
საავტომობილო გზის გადაკეტვა, “ქართული ოცნების” მიერ მიღებული რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებების თანახმად, დასჯადი გახდა. აღნიშნული იკრძალება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე პრიმა მუხლის მე-10 ნაწილით. მოგვიანებით, ამავე მუხლში გაერთიანდა – ტროტუარზე დგომაც, რის გამოც, ასევე ასამართლებენ აქციის მონაწილეებს. აღნიშნული მუხლის დარღვევა ითვალისწინებს ადმინისტრაციულ პატიმრობას 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის 20 დღემდე ვადით). ადმინისტრაციული პატიმრობა არ შეეფარდება ორსულ ქალს, დედას, რომელსაც ჰყავს 12 წლამდე ასაკის ბავშვი, 18 წლის ასაკს მიუღწეველ პირს, მკვეთრად ან მნიშვნელოვნად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირს. მათ დაეკისრება ჯარიმა 5 000 ლარის ოდენობით, ხოლო თუ ორგანიზატორია − 15 000 ლარის ოდენობით. იგივე “დანაშაულის” განმეორებით ჩადენა სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას იწვევს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე დავით მაკარაძემ, “შაბათის მარშზე” საავტომობილო გზის გადაკეტვის ბრალდებით, სამოქალაქო აქტივისტი ნუკი მაისურაძე სამართალდამრღვევად ცნო და სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა. შინაგან საქმეთა სამინისტრო მაისურაძეს 7 თებერვალს რუსთაველის გამზირზე საავტომობილო გზის გადაკეტვას ედავებოდა.
საავტომობილო გზის გადაკეტვა, “ქართული ოცნების” მიერ მიღებული რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებების თანახმად, დასჯადი გახდა. აღნიშნული იკრძალება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე პრიმა მუხლის მე-10 ნაწილით. მოგვიანებით, ამავე მუხლში გაერთიანდა – ტროტუარზე დგომაც, რის გამოც, ასევე ასამართლებენ აქციის მონაწილეებს. აღნიშნული მუხლის დარღვევა ითვალისწინებს ადმინისტრაციულ პატიმრობას 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის 20 დღემდე ვადით). ადმინისტრაციული პატიმრობა არ შეეფარდება ორსულ ქალს, დედას, რომელსაც ჰყავს 12 წლამდე ასაკის ბავშვი, 18 წლის ასაკს მიუღწეველ პირს, მკვეთრად ან მნიშვნელოვნად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირს. მათ დაეკისრება ჯარიმა 5 000 ლარის ოდენობით, ხოლო თუ ორგანიზატორია − 15 000 ლარის ოდენობით. იგივე “დანაშაულის” განმეორებით ჩადენა სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას იწვევს.
ტროტუარზე დგომის გამო, სამოქალაქო აქტივისტი, ნინო აბზიანიძე სასამართლომ სამართალდამრღვევად ცნო და სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა. გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე დავით მაკარაძემ მიიღო. შინაგან საქმეთა სამინისტრო აბზიანიძეს პარლამენტთან ტროტუარზე ქვეითთა გადაადგილებისთვის დაბრკოლების შექმნას ედავებოდა.
ტროტუარზე პროტესტის გამო, მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული წარმოება მას შემდეგ დაიწყო, რაც “ქართულმა ოცნებამ”, 2025 წლის 12 დეკემბერს, თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილება მიიღო. ამ ცვლილებით, ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება.
“საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” შეფასებით, “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”.
ე.წ. “ტროტუარის საქმეზე” უკვე 20-ზე მეტი აქტივისტის საქმეზე დასრულდა სასამარტლო პროცესი. მათგან, ნაწილს ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდეს, ნაწილს კი (უმეტესად ქალებს) სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადეს. არაერთი აქტივისტის წინააღმდეგ ადმინისტრაციული წარმოება დაწყებულია, საქმეზე სასამართლო კი ჯერ არ ჩანიშნულა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე მანუჩარ ცაცუამ, კავკასიის უნივერსიტეტის ბიზნესსკოლის დეკანი, ელენე ჯღარკავა ტროტუარზე დგომის გამო სამართალდამრღვევად ცნო და სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა. შინაგან საქმეთა სამინისტრო ელენე ჯღარკავას 2025 წლის 17 დეკემბერს პარლამენტთან ტროტუარზე გამვლელებისთვის დაბრკოლების შექმნას ედავებოდა.
ტროტუარზე პროტესტის გამო, მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული წარმოება მას შემდეგ დაიწყო, რაც “ქართულმა ოცნებამ”, 2025 წლის 12 დეკემბერს, თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილება მიიღო. ამ ცვლილებით, ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება.
“საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” შეფასებით, “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”.ე.წ. ტროტუარის საქმეზე უკვე 18 აქტივისტის სასამართლო პროცესი იყო. მათგან, 9-ს ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდა, 9-ს კი (უმეტესად ქალებს) სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადეს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე დავით მაკარიძემ, ტროტუარზე პროტესტის გამო, სამოქალაქო აქტივისტი, ანასტასია დოლიძე სამართალდამრღვევად ცნო და სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადა. შსს ანასტასია დოლიძეს 18 დეკემბერს პარლამენტთან ტროტუარზე გამვლელებისთვის დაბრკოლების შექმნას ედავებოდა.
ანასტასია დოლიძე ტროტუარზე მე-16 აქტივისტია, ვინც ამ საფუძვლით დაიბარეს სასამართლოში. ამ 16 ადამიანიდან, 8-ს ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდეს, ზოგს 4, ზოგს კი 5 დღით, 8-ს კი (უმეტესად ქალებს) სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადეს.
ტროტუარზე პროტესტის გამო, მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული წარმოება მას შემდეგ დაიწყო, რაც “ქართულმა ოცნებამ”, 2025 წლის 12 დეკემბერს, თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილებამიიღო. ამ ცვლილებით, ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება. “საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” შეფასებით, “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”.
2026 წლის 2 თებერვალს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლეებმა, კიდევ ოთხი სამოქალაქო აქტივისტი ცნეს სამართალდამრღვევად ტროტუარზე პროტესტის გამო. მათგან ორს (მამაკაცებს) ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდეს, ორს კი (ქალებს) სიტყვიერი გაფრთხილება მისცეს:
- ზურა მანჩხაშვილს – 5-დღიანი პატიმრობა (მოსამართლე თორნიკე კაპანაძე);
- თორნიკე ჯანდიერს – 5-დღიანი პატიმრობა (მოსამართლე დავით მაკარაძე);
- სოფო ჩაჩანიძე – სიტყვიერი შენიშვნა (მოსამართლე დავით მაკარაძე);
- თეკლე გაბელია – სიტყვიერი შენიშვნა (მოსამართლე დავით მაკარაძე);
შინაგან საქმეთა სამინისტრო მოქალაქეებს ედავებოდა, რომ ტროტუარზე დგომით ისინი გადაადგილებაში ხელს უშლიდნენ სხვა მოქალაქეებს. ამ დრომდე „ტროტუარის საქმეებზე“ სასამართლოს გადაწყვეტილება 10 მოქალაქის შემთხვევაში ჰქონდა მიღებული. 10-ვე სამართალდამრღვევად ცნეს. 5 აქტივისტი ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლდა, მათ სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადეს. 5-ს კი 4- და 5-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდა.
შეკრების თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილება “ქართულმა ოცნებამ“ 2025 წლის 12 დეკემბერს მიიღო. ცვლილებები დაჩქარებული წესით, 3 დღეში განიხილეს. ამ ცვლილებებით პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება. “საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” შეფასებით, “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”.
ისტორიის მასწავლებელი, პოლიტიკური აქტივისტი, პარტია „ფედერალისტების“ წევრი, შალვა ჯავახია ტროტუარზე პროტესტის გამო სამართალდამრღვევად ცნეს და სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადეს. გადაწყვეტილება მოსამართლე მანუჩარ ცაცუამ მიიღო. შინაგან საქმეთა სამინისტრო შალვა ჯავახიას 2025 წლის 18 დეკემბერს პარლამენტთან ტროტუარზე ხალხის გადაადგილებისთვის დაბრკოლების შექმნას ედავებოდა.
შალვა ჯავახია მე-10 ადამიანია, ვინც ტროტუარზე დგომის გამო სამართალდამრღვევად ცნეს. 10-დან 5 ადამიანს 4- და- 5- დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდეს, 5 მოქალაქე კი ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლდა, მათ სიტყვიერი შენიშვნა გამოუცხადეს.
შეკრების თავისუფლების შემზღუდველი მორიგი რეპრესიული საკანონმდებლო ცვლილება “ქართულმა ოცნებამ“ 2025 წლის 12 დეკემბერს მიიღო. ცვლილებები დაჩქარებული წესით, 3 დღეში განიხილეს. ამ ცვლილებებით, ფაქტობრივად, პროტესტი ტროტუარზეც აიკრძალა. პირველ შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე ვადით (ორგანიზატორისთვის – 20 დღემდე), ხოლო განმეორებით შემთხვევაში შესაძლებელია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება. საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს შეფასებით, “ტროტუარზე დგომის გამო პირის პატიმრობა, თუნდაც ადმინისტრაციული წესით, რომ არაფერი ვთქვათ სისხლისსამართლებრივ სასჯელზე, ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს ვერც საქართველოს კონსტიტუციით და ვერც ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტებით უზრუნველყოფილ შეკრების თავისუფლების სტანდარტებიდან გამომდინარე”.
