„საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის“ (საია) განცხადებით, „ბათუმელებისა“ და „ნეტგაზეთის“ დამფუძნებლის, მზია ამაღლობელის, მხედველობის მდგომარეობა საგანგაშო ნიშნულზეა. ორგანიზაციაში აღნიშნავენ, რომ მზია ამაღლობელს არ უტარდება საჭირო გამოკვლევები და ამ დრომდე ვერ იღებს ექიმისგან სათანადო კონსულტაციას, რაც მხედველობის შესანარჩუნებლად და მკურნალობის დასაგეგმად აუცილებელია.
„2025 წელს, სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში მოთავსებამდე, მარჯვენა თვალში მისი მხედველობა იყო დაახლოებით 30% (0,3), რაც სათვალით კორეგირების შემთხვევაში შესაძლოა გაზრდილიყო 90%-მდე. ციხეში მოთავსების შემდგომ მისი მხედველობა საგანგაშოდ გაუარესდა. 2025 წლის 4 თებერვალს მარჯვენა თვალზე ჩატარებული კვლევების თანახმად, მისი მარჯვენა თვალის მხედველობის კორეგირება სათვალით შესაძლებელი იყო დაახლოებით 60%-მდე, ხოლო 2 დღეში ჩატარებული განმეორებითი შემოწმებით დადგინდა, რომ მზია ამაღლობელის მარჯვენა თვალში მხედველობა დავარდა 0,1-მდე (20%-ით 2 დღის ინტერვალში) და მარჯვენა თვალის მხედველობის სათვალით კორეგირება ამჯერად შესაძლებელი იყო მხოლოდ 40%-მდე, ნაცვლად ციხეში მოთავსებამდე არსებული 90%-ისა“, – წერია “საიას” მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.
„საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის“ განცხადებით, 2025 წლის ივლისში ადვოკატებმა ციხის ადმინისტრაციისგან მოითხოვეს მზია ამაღლობელისთვის საჭირო გამოკვლევების ჩატარება იმ სამედიცინო დაწესებულებებში, რომლებსაც მზია დაპატიმრებამდე მიმართავდა და სადაც მისი, როგორც პაციენტის ისტორია ინახებოდა. ამ მოთხოვნაზე პენიტენციური სამსახურისგან უარი მიიღეს, რის შემდეგაც ჟურნალისტის მხედველობა ციხის ადმინისტრაციის მიერ შერჩეულ კლინიკაში შემოწმდა.
„მიუხედავად სამედიცინო შეფასებებისა, რომლებიც ციხეში ყოფნის პერიოდში ცალსახად აჩვენებს მზია ამაღლობელის მხედველობის საგანგაშო გაუარესების დინამიკას, სასჯელაღსრულების დაწესებულებას არ მიუღია რაიმე ეფექტიანი ზომები ადეკვატური გამოკვლევებისა და შესაბამისი მკურნალობის დასაგეგმად და არც მხედველობის ამგვარი დრამატული გაუარესების მიზეზი დადგენილა“, – ნათქვამია განცხადებაში.
მზია ამაღლობელს 6 აგვისტოს ბათუმის საქალაქო სასამართლომ 2-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა. გადაწყვეტილება უცვლელი დატოვა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომაც.
24 ნოემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ შეწყვიტა, “ბათუმელებისა” და “ნეტგაზეთის” დამფუძნებლის, მზია ამაღლობელის, საქმის განხილვა, ქართული ოცნების პრემიერ-მინისტრის, ირაკლი კობახიძის, წინააღმდეგ. სარჩელით, მზია ამაღლობელი ირაკლი კობახიძისგან მის შესახებ გაკეთებული ცრუ ბრალდებების უარყოფას ითხოვდა.
2025 წლის ივლისში, პროსამთავრობო ტელევიზიების – „იმედისა“ და „აჭარის ტელევიზიის“ მეშვეობით „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ, პატიმრობაში მყოფ ჟურნალისტზე, მზია ამაღლობელზე თქვა, რომ ჟურნალისტმა მაშინდელ ბათუმის პოლიციის უფროსს, ირაკლი დგებუაძეს, სილა „უცხო ძალების“ დაკვეთით გააწნა.
მოსამართლემ მიიჩნია, რომ ირაკლი კობახიძის განცხადება პოლიტიკური დებატების ფარგლებში იყო გაკეთებული. მზია ამაღლობელის ადვოკატმა, ანა რეხვიაშვილმა სხდომის დასრულების შემდეგ თქვა: „ასეთ საქმესთან დაკავშირებით ასეთი გადაწყვეტილება არის საშიში პრეცედენტი ქართული მართლმსაჯულებისთვის, ვინაიდან სასამართლომ გზა გაუხსნა პოლიტიკური თანამდებობის პირებს და უთხრა, რომ მათ შეუძლიათ ნებისმიერი განცხადება გააკეთონ, ნებისმიერი სიცრუე გაავრცელონ და ასეთი სიცრუის გავრცელებისთვის პოლიტიკური თანამდებობის პირებს პასუხისმგებლობა არ დაეკისრებათ“.
24 ნოემბერს, პარლამენტმა ერთი თვით შეუჩერა აკრედიტაცია ტელეკომპანია „ფორმულას“ საგამოძიებო გადაცემის, „შაბათის ფორმულას“ ჟურნალისტ დეა ბაძაღუას. აკრედიტაციის შეჩერება ჟურნალისტისთვის მოითხოვა „ქართული ოცნების“ დეპუტატმა მაია ბითაძემ.
„შაბათის ფორმულას“ ეთერში გავიდა სიუჟეტი [18:41 წთ და 20:02 წთ], სადაც ჩანს, რომ დეა ბაძაღუა ცდილობს, კითხვები დაუსვას „ქართული ოცნების“ დეპუტატ ალუდა ღუდუშაურს პარტია “გახარია საქართველოსთვის” თავმჯდომარის, გიორგი გახარიას, წინააღმდეგ აღძრულ საქმესთან დაკავშირებით. ამ ინტერვიუს ტელეფონით იღებს პარლამენტის წევრი „ქართული ოცნებიდან“, მაია ბითაძე. როგორც ჟურნალისტი ჰყვება „ფორმულას“ ეთერში, მას მაია ბითაძესთან კითხვები არც ჰქონია, თუმცა დეპუტატი გაღიზიანდა მისი კოლეგისთვის დასმული შეკითხვების მოსმენით.
„აღსანიშნავია, რომ ის [მაია ბითაძე] მაშინვე დაგვემუქრა დასანქცირებით და, როგორც ჩანს, აღასრულა კიდეც ეს… საპარლამენტო ორგანოში „ქართული ოცნების“ წარმომადგენლები კრიტიკული მედიის არცერთ კითხვას არ პასუხობენ“, – თქვა ჟურნალისტმა დეა ბაძაღუამ ტელეკომპანია „ფორმულას“ ეთერში.
13 ნოემბერს, ტელეკომპანია „ფორმულას“ კიდევ ერთ ჟურნალისტს, თიკო ერაძეს შეუჩერეს აკრედიტაცია, რომელმაც გაავრცელა პარლამენტის პლენარულ დარბაზში გადაღებული ვიდეო, სადაც მან ჟურნალისტებისთვის გამოყოფილი ლოჟიდან გადაიღო „ქართული ოცნების“ დეპუტატი ეკა ჭიჭინაძე, რომელიც ტელეფონით უსმენდა ვიდეოჩანაწერს.
26 ნოემბერს, საქართველოს პარლამენტის შენობაში უსაფრთხოების „ყვითელი დონე“ ამოქმედდა, რომელიც ონლაინმედიას პარლამენტში მუშაობას სრულად უზღუდავს. შეზღუდვა „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრის, ირაკლი კობახიძის სიტყვით გამოსვლას უკავშირდება.
პარლამენტში „ყვითელი დონის“ მოქმედების დროს შენობაში მხოლოდ ტელემაუწყებლების ჟურნალისტები (თითოეული მაუწყებლიდან არაუმეტეს სამი ჯგუფისა) და მოწვეული სტუმრები დაიშვებიან.
მედიის სადაო შემზღუდავი წესები საქართველოს პარლამენტმა 2023 წლის 4 სექტემბრის N1/259/23 ბრძანებით დაამტკიცა
23 ნოემბერს, ზუგდიდის რაიონულ სასამართლოში “TV პირველის” ჟურნალისტს მობილური ტელეფონი ჩამოართვეს. ტელეკომპანიის განცხადებით, ჟურნალისტი სასამართლო სხდომაზე მხოლოდ მას შემდეგ დაუშვეს, რაც მანდატურის სამსახურმა მისი ტელეფონი დალუქა. “ალტერნატივად მას მხოლოდ ფურცელი და კალამი შესთავაზეს” – აცხადებს “TV პირველი”.
2025 წლის 30 ივნისს, ამოქმედდა ცვლილებები “საერთო სასამართლოების შესახებ” კანონში, რომლითაც მნიშვნელოვნად შეიზღუდა მედიის უფლებები. კერძოდ:
- აიკრძალა სასამართლოს შენობაში, სასამართლო სხდომის დარბაზში და ეზოში ფოტო, ვიდეო გადაღება და აუდიოჩაწერა;
- გაუქმდა ჩანაწერი, რომელიც კრძალავდა სასამართლოს შენობაში შესული პირისათვის პირადი ნივთების, მათ შორის, ტელეფონის, კომპიუტერის ან სხვა ფოტო/ვიდეო და აუდიოჩაწერის საშუალების ჩამორთმევას.
აღნიშნული ცვლილებების შემდეგ, მედიას საგრძნობლად შეეზღუდა ისეთი მნიშვნელოვანი პროცესების თავისუფლად გაშუქების უფლება, როგორიც არის – ბათუმელებისა და ნეტგაზეთის დამფუძნებლის, ჟურნალისტ მზია ამაღლობელის სასამართლო პროცესი, ან სინდისის სხვა პატიმრების სასამართლო სხდომები.
აღსანიშნავია, რომ ბოლო დროს, არაერთი ადამიანი მიუთითებს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მანდატურების მხრიდან ძალადობის და ფიზიკური, თუ სიტყვიერი შეურაცხყოფის ფაქტებზე. 30 ივნისს მიღებული საკანონმდებლო ცვლილება კი, მართლმსაჯულების განმახორციელებელ ორგანოებში მომხდარი მსგავსი უკანონო ფაქტების გაშუქების შესაძლებლობას ზღუდავს.
“TV პირველის” ჟურნალისტი, გიორგი მამნიაშვილი, რომელსაც შინაგან საქმეთა სამინისტრო წვრილმან ხულიგნობასა და პოლიციის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებოდა, მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ 3,000 ლარით დააჯარიმა.
გიორგი მამნიაშვილი 22 ნოემბერს, საპროტესტო აქციის გაშუქების დროს დააკავეს. როგორც მოწმე პოლიციელი განმარტავდა, გიორგი დაკავების მომენტში მათ აგინებდა და შეურაცხყოფას აყენებდა. თუმცა, “TV პირველის” მიერ გავრეცლებულ ვიდეოში, რომელსაც გიორგი მამნიაშვილი თავად იღებდა, მკაფიოდ ისმის, რომ ჟურნალისტი პოლიციას განუმარტავს და ეუბნება, რომ პროფესიულ მოვალეობას ასრულებს. ტელეკომპანიის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, მამნიაშვილის ტელეფონიდან ამოღებული კადრები ადასტურებს, რომ მამნიაშვილს შეურაცხმყოფელი ლექსიკა არ გამოუყენებია.
ჟურნალისტის ადვოკატის თქმით, დაკავების შემდეგ, გიორგი მამნიაშვილს დიღმის წინასწარი დაკავების იზოლატორში დამამცირებლად და ღირსების შემლახავად ეპყრობოდნენ. კერძოდ, რამდენიმე საათის განმავლობაში ჟურნალისტს ხელბორკილებით უკან ჰქონდა შეკრული ხელები, სრულად გააშიშვლეს და ე.წ. ბუქნების კეთება აიძულეს.
საერთაშორისო მედიის უფლებების დამცველმა ორგანიზაციამ “რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე” (RSF) „მედიის, ინფორმაციისა და სოციალური კვლევების ცენტრთან“ (CMIS) ერთად საქართველოს მედიაგარემოს მიმოხილვა გამოაქვეყნა, სადაც აღნიშნულია, რომ “ეს დაკავებები ასახავს იმას, თუ როგორ იქცა საქართველო ქვეყნად, სადაც დამოუკიდებელი მედიასაშუალებების წინააღმდეგ ყოველთვიურად თითქმის 50 ინციდენტი ფიქსირდება.”
22 ნოემბერს, თბილისში მიმდინარე საპროტესტო აქციაზე, ინგოროყვას ქუჩის მიმდებარედ დააკავეს “TV პირველის” ჟურნალისტი გიორგი მამნიაშვილი. ტელეკომპანიის ინფორმაციით, ჟურნალისტი დაკავების მომენტში ასრულებდა პროფესიულ მოვალეობას და საპროტესტო აქციას აშუქებდა. “TV პირველის” რედაქცია რამდენიმე საათის განმავლობაში ვერ ახერხებდა ჟურნალისტთან დაკავშირებას.
დაკავების მომენტში მამნიაშვილი მობილური ტელეფონით იღებდა პოლიციის მიერ აქციის სხვა მონაწილეების დაკავების კადრებს და რედაქციას უგზავნიდა, რა დროსაც, პოლიციამ მისი ტელეფონის წართმევა სცადა. შემდეგ კი, მისი დაკავების ბრძანება გასცა. ვიდეოში, რომელიც გიორგი მამნიაშვილმა გადაიღო, ისმის როგორ ეუბნება ის პოლიციელს, რომ ჟურნალისტია და პროფესიულ მოვალეობას ასრულებს.
როგორც ჟურნალისტის ადვოკატმა მოგვიანებით განმარტა, დაკავების შემდეგ, გიორგი მამნიაშვილს დიღმის წინასწარი დაკავების იზოლატორში დამამცირებლად და ღირსების შემლახავად ეპყრობოდნენ. კერძოდ, რამდენიმე საათის განმავლობაში ჟურნალისტს ზურგს უკან ხელები ხელბორკილებით ჰქონდა შეკრული, სრულად გააშიშვლეს და ე.წ. ბუქნების გაკეთება აიძულეს.
შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, ალექსანდრე დარახველიძემ, დაკავებულის საპატიმროში შესახლებისას გაშიშვლებას – “სავალდებულო და შესაძლო დაზიანებების აღწერის მიზნით” არსებული პრაქტიკა უწოდა. დაკავებულების გაშიშვლებას სახალხო დამცველი ლევან იოსელიანი „დამამცირებელ და ღირსების შემლახავ მოპყრობას“ უწოდებს.
“გიორგი მამნიაშვილის შემთხვევა „ქართული ოცნების“ რეპრესიული პოლიტიკის ცალსახა მაგალითია, რომლის საქმიანობა მიმართულია დამოუკიდებელი მედიის შეზღუდვისა და კრიტიკული ხმების ჩახშობისკენ” – განმარტავს “მედიის ადვოკატირების კლოალიცია”.
16 ნოემბერს, პენიტენციურმა სამსახურმა საჯარო განცხადება გაავრცელა, სადაც მედიასაშაულებებს, TV პირველსა და ფორმულას ცრუ ინფორმაციის გავრცელებაში ადანაშაულებს. უწყება გამოეხმაურა მედიაში გავრცელებულ სიუჟეტებს, სადაც პატიმრები ციხეში არსებული გაუსაძლის პირობებზე საუბრობენ, ხოლო მათი ოჯახის წევრები სახალხო დამცველს პენიტენციურ სისტემაში სასწრაფო მონიტორინგის დაწყებას სთხოვენ. ისინი ასევე მოითხოვდნენ, ომბუდსმენმა დაადგინოს, რამდენი მედიკოსი ემსახურება გლდანის საპატიმროს და ვინ არის პასუხისმგებელი დაწესებულებაში შეტანილ გაფუჭებულ საკვებზე.
პენიტენციურმა სამსახურმა პატიმრების ბრალდებებს განცხადებით უპასუხა და აღნიშნა, რომ მსგავსი პრობლემები სისტემაში არ არსებობს.
15 ნოემბერს, უწყებამ სიცრუედ შეაფასა ტელეკომპანია „პირველის“ შაბათის ეთერში გასული სიუჟეტიც, სადაც სინდისის პატიმარი რეზო კიკნაძე წერილში სისტემაში არსებულ ვითარებას აღწერდა.
ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც “ქართული ოცნება” და მისი გავლენის ქვეშ მყოფი ინსტიტუტები კრიტიკული და დამოუკიდებელი მედიების დისკრედიტაციას ცდილობენ.
12 ნოემბერს, თიკო ერაძემ გაავრცელა პარლამენტის პლენარულ დარბაზში გადაღებული ვიდეო, სადაც მან ჟურნალისტებისთვის გამოყოფილი ლოჟიდან გადაიღო “ქართული ოცნების”დეპუტატი ეკა ჭიჭინაძე, რომელიც ტელეფონით უსმენდა ვიდეოჩანაწერს. ვიდეოს გამოქვეყნებიდან მალევე თიკო ერაძემ თავად გამოაქვეყნა პოსტი, სადაც გამოთქვამდა ვარაუდს, რომ მას აკრედიტაციას შეუჩერებდნენ.
13 ნოემბერს, პარლამენტის აპარატის უფროსის წერილით, ჟურნალისტისთვის ცნობილი გახდა, რომ მას აკრედიტაცია, ერთი თვის ვადით, შეუჩერდა. წერილში განმარტებულია აკრედიტაციის შეჩერების საფუძველი: “მედიისთვის განკუთვნილი ადგილიდან ნებართვის გარეშე გადაიღეთ პარლამენტის წევრის, ეკა ჭიჭინაძის მობილური ტელეფონის ეკრანი.”
“ქართული ოცნების” მხრიდან, პარლამენტის შენობაში ჟურნალისტთა საქმიანობის შეზღუდვა 2023 წლის 6 თებერვლის საქართველოს პარლამენტში მედიისთვის აკრედიტაციის წესის დამტკიცებას უკავშირდება. ახალი რეგულაციები ითვალისწინებდა ისეთ შეზღუდვებს, როგორიცაა წინასწარი ნებართვის გარეშე გადაღების აკრძალვა, პარლამენტის წევრის უარის შემთხვევაში ჟურნალისტის ვალდებულებას შეწყვიტოს ინტერვიუ, ასევე, პარლამენტის წევრის, თანხმობის გარეშე ჟურნალისტმა არ უნდა გადაიღოს მისი ტელეფონის ან სხვა ელექტრონული მოწყობილობის ეკრანი ისე, რომ მასზე არსებული ინფორმაციის ან გამოსახულების აღქმა შესაძლებელი იყოს. აღნიშნულ ცვლილებებს კრიტიკა მოჰყვა ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მხრიდან, მათი განცხადებით მსგავსი რეგულაციები ინფორმაციის მოპოვებასა და საზოგადოებისთვის მიწოდებას შეუძლებელს ხდიდა.
ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც პარლამენტი მედიის აკრედიტაციის წესებს დამოუკიდებელი მედიის წარმომადგენლების წინააღმდეგ იყენებს.
2025 წლის 12 ნოემბერს, საქართველოში მცხოვრებ აზერბაიჯანელ ჟურნალისტს, აფგან სადიგოვს, გზის გადაკეტვის საბაბით მეორედ შეუფარდეს ადმინისტრაციული პატიმრობა – ის ციხეში 7 დღეს გაატარებს. მას ედავებიან გზის გადაკეტვას 2025 წლის 19-21 ოქტომბერს. აფგან სადიგოვი, იგივე ბრალდებით, ერთხელ უკვე იყო დაპატიმრებული, მას 14-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა ჰქონდა მისჯილი. მაშინ დევნილ ჟურნალისტს ედავებოდნენ გზის გადაკეტვას 18 ოქტომბერს.
სადიგოვის ინტერესების დამცველი ორგანიზაციის, “სოციალური სამართლიანობის ცენტრის” განმარტებით, აფგან სადიგოვის პირვცელი დაკავებისას, შსს-მ უკვე იცოდა, რომ ჟურნალისტი აქციაზე მომდევნო დღეებშიც იდგსა გზის სავალ ნაწილზე, თუმცა, საქმე არ გააერთიანა: “ეს გარემოება კიდევ ერთხელ მიუთითებს, რომ შსს-მ განზრახ არ მიმართა სასამართლოს დანარჩენ დღეებთან დაკავშირებით, რათა სასამართლოს ორჯერ ჰქონოდა შესაძლებლობა აფგან სადიგოვის მიმართ ადმინისტრაციული პატიმრობა გამოეყენებინა. აშკარაა, რომ შსს ცდილობს სასამართლოს მეშვეობით პროტესტში აქტიურად ჩართული აქტივისტი სამაგალითოდ დასაჯოს”.
2025 წლის 19 ოქტომბრიდან, მას შემდეგ, რაც “ქართული ოცნების” პარლამენტმა დაჩქარებული წესით მიიღო მორიგი რეპრესიული ცვლილებები, თბილისში, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე საპროტესტო აქციაში მონაწილოებისა და მათ შორის, მისი გაშუქებისთვის, მედიის 13 წარმომადგენელი დააკავეს. უმეტესობის მიმართ ადმინისტრაციული პატიმრობა გამოიყენეს.
