2025 წლის 4 ოქტომბერს, თბილისში მიმდინარე საპროტესტო აქციის გაშუქებისას, “რადიო თავისუფლების” ჟურნალისტს გიორგი დიასამიძეს პოლიციამ ფიზიკური და სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა.
გამოცემის მიერ გავრცელებულ ვიდეოში ისმის, რომ ჟურნალისტი სამართალდამცველს უხსნისმ რომ ჟურნალისტია და ეკითხება, რატომ უშლის მუშაობაში ხელს, ამავდროულად, მას აქვს პრესის მაიდენტიფიცირებელი ნიშნებიც, თუმცა, ის მაინც ხდება სამართალდამცველის მხრიდან თავდასხმის სამიზნე.
“TV პირველის” გადამღებ ჯგუფს, ჟურნალისტ ირაკლი ბახტაძესა და მის ოპერატორს, სავარაუდოდ დამიზნებით ესროლეს გაზის კაფსულა. შემთხვევა მაშინ მოხდა, როდესაც ისინი ორბელიანის მოედანზე, პრეზიდენტის სასახლის ტერიტორიიდან პირდაპირ ეთერში ერთვებოდნენ.
ტელეკომპანიის მიერ გავრცელებულ ვიდეომასალაში ისმის ცრემლსადენი გაზის გასროლისა და კაფსულების აფეთქების ხმა იქ, სადაც “TV პირველის” გადამღები ჯგუფი მუშაობს. ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის ინფორმაციით, კაფსულა ჟურნალისტის ჩაფხუტს მოხვდა. ამ დროს, მიმდებარე ტერიტორია აქციის მონაწილეებს უკვე დატოვებული ჰქონდათ. გასროლამდე, წინასწარი გაფრთხილება არ მომხდარა. ჟურნალისტს და ოპერატორს დაზიანებები არ მიუღიათ.
2025 წლის 4 ოქტომბერს, თბილისში გამართულ მასშტაბურ საპროტესტო აქციაზე, “სტუდია მონიტორის” ჟურნალისტის, ქეთი თუთბერიძისთვის, კრიმინალური პოლიციის ორმა თანამშრომელმა მუშაობაში ხელშეშლა და ტელეფონის წართმევა სცადა.
შემთხვევა მაშინ მოხდა, როდესაც ჟურნალისტი ცდილობდა მოქალაქეების დაკავების კადრები გადაეღო. “ორბელიანის მოედანთან სპეცრაზმი გაეკიდა ორ მოქალაქეს დასაჭერად, მათგან ერთ-ერთი ირაკლი წულაიაა. “ვიღებდი კადრებს და კრიმპოლის ორი თანამშრომელი მომვარდა ღრიალით, ხელზე მეჯაჯგურებოდნენ და ცდილობდნენ წაერთმიათ ტელეფონი,” – წერს თუთბერიძე პოსტში.
2025 წლის 4 ოქტომბერს, ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების დღეს (რომელსაც პროდასავლური ოპოზიციის დიდმა ნაწილმა ბოიკოტი გამოუცხადა), საარჩევნო უბანზე მყოფმა “ქართული ოცნების” ყოფილმა პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი ღარიბაშვილმა, თბილისში, მე-11 საარჩევნო უბანზე “TV პირველისა” და “ფორმულას” ჟურნალისტებს “საცოდავები” და “მთავარი ფეიკერები”უწოდა.
მისი პასუხი მოჰყვა ჟურნალისტების შეკითხვებს, ხომ არ ელოდება თავადაც დაკავებას, მას შემდეგ, რაც მისი გარემოცვიდან ყველას აკავებენ.
2025 წლის 4 ოქტომბერს, ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების დღეს (რომელსაც პროდასავლური ოპოზიციის დიდმა ნაწილმა ბოიკოტი გამოუცხადა), საარჩევნო უბანზე მყოფმა “ქართული ოცნების” პრეზიდენტმა, მიხეილ ყაველაშვილმა, “TV პირველის” ჟურნალისტს ინა ცარციძეს “მატყუარა” და “მატყუარა ტელევიზიის” წარმომადგენელი უწოდა.
“თქვენ, თქვენი პატრონები ატყუებთ ახალგაზრდებს, საზოგადოებას, რომ ჩვენ ვართ არალეგიტიმურები”, – ასე უპასუხა ყაველაშვილმა ჟურნალისტს, რომელიც ცდილობდა მიეღო მისგან პასუხი, დაუკავშირდა თუ არა მას ამერიკის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი.
2025 წლის 4 ოქტომბერს, ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების დღეს (რომელსაც პროდასავლური ოპოზიციის დიდმა ნაწილმა ბოიკოტი გამოუცხადა), საარჩევნო უბანზე მყოფმა თბილისის მერობის კანდიდატმა კახა კალაძემ ჟურნალისტებს უზრდელები უწოდა.
შემთხვევა თბილისში, 64-ე საარჩევნო უბანზე მოხდა. კახა კალაძე, ხმის მიცემის შემდეგ, ქვეყანაში სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების დაცულობაზე საუბრობდა. “ფორმულას” ჟურნალისტმა მას ჰკითხა, რაში გამოიხატებოდა ეს, რაზეც მან უპასუხა – “ რაღაც ზრდილობა ხომ არსებობს, ეთიკა ხომ არსებობს, მესმის, რომ არც ერთი გაგაჩნიათ, არც მეორე”
ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის ინფორმაციით, 2025 წლის 4 ოქტომბრის საპროტესტო აქციის გაშუქებისას, დოკუმენტალისტმა ფოტოგრაფმა, მარიამ გიუნაშვილმა წიწაკის სპრეისგან დამწვრობა მიიღო. „სამი სხვადასხვა მხრიდან შემესხა [წიწაკის სპრეი], წინიდან ეგრევე სახეში და გვერდებიდან მთელ სხეულზე. ხელებზე და მკლავებზე მივიღე განსაკუთრებულად დამწვრობა”, – თქვა გიუნაშვილმა “მედიაჩეკერთან” საუბრისას.
2025 წლის 1-ელ ოქტომბერს, ონლაინ გამოცემა “პუბლიკის” ჟურნალიტს, მინდია გაბაძეს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მანდატური პოლიციის გამოძახებით დაემუქრა და მასზე ფიზიკური ანგარიშსწორება სცადა. მინდია გაბაძე სასამართლოში აქტივისტ გელა ხასაიას სასამართლო პროცესს აშუქებდა.
როგორც მინდა გაბაძე აღწერს: პროცესის დაწყებამდე მანდატურების სამსახურის უფროსი, დავით მატიაშვილი, მას დაემუქრა, რომ გადაღების შემთხვევაში, „პოლიციას გამოიძახებდა და გვერდით ოთახში შეიყვანდა“.
გაბაძე ამბობს, რომ სასამართლოს შენობაში მას არაფერი გადაუღია. მას შემდეგ, რაც მანდატურებმა პროცესის დასრულებისთანავე ძალის გამოყენებით დაიწყეს დამსწრეების და ჟურნალისტების გაყვანა შენობიდან, სასამართლოს წყნარად და მშვიდად ტოვებდა. მიუხედავად ამისა, მისი თქმით, დავით მატიაშვილს სამჯერ ჰქონდა მცდელობა (ორჯერ შენობაში და ერთხელ ეზოში), რომ ფიზიკურად გასწორებოდა – “წიხლის ამორტყმით და ხელის ჩაბღაუჭებით”.
“კიდევ ორი შემთხვევა იყო, სხვა, ახალბედა მანდატურმა პირდაპირ კისერში ჩამავლო ხელი. ყოველ ჯერზე შოკისგან უმოძრაოდ ვიყავი და ჩემი რედაქტორი გლეჯდა ჩემს თავს მანდატურებს. მეხმარებოდნენ აქტივისტებიც”, – წერს ჟურნალისტი.
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია ხაზს უსვამს, რომ საერთო სასამართლოების შესახებ საქართველოს ორგანულ კანონში შეტანილი ცვლილებების შედეგად, მედიას უკიდურესად შეეზღუდა სასამართლო პროცესების გაშუქების შესაძლებლობა. ორგანიზაციის შეფასებით, სასამართლოებში მედიას არ აქვს მინიმალური სამუშაო პირობებიც კი, ხოლო გარემო უკიდურესად მტრული და საფრთხის შემცველია.
“ყოველ ჯერზე, როცა ჟურნალისტები სასამართლოში პროფესიულ მოვალეობას ასრულებენ, სერიოზული საფრთხე ექმნება მათ ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეს. სასამართლოში მუშაობისას ჟურნალისტები რისკავენ თავისუფლებასაც, მაშინაც კი, როცა ისინი ძალადობისგან საკუთარი თავის ან კოლეგის დაცვას ცდილობენ. ჟურნალისტების მიმართ ამგვარი დამოკიდებულება მიზანმიმართული დევნის ყველა ნიშანს ატარებს”, – ნათქვამია ორგანზიაციის განცხადებაში.
“ქართული ოცნების” სასამართლო – უსამართლობის და ძალადობის ადგილი გახდა. ჟურნალისტების მიმართ ძალადობა და სასტიკი ინციდენტები პროფესიული საქმიანობის თანმდევი გამოცდილებაა”, – წერს “მედიის ადვოკატირების კოალიცია”.
2025 წლის 1 ოქტომბერს, ტელეკომპანია „ფორმულას“ ჟურნალისტს, ნატალი ჯახუტაშვილს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მანდატურის თანამშრომელმა ტელეფონი წაართვა და უკან გატეხილი დაუბრუნა.
შემთხვევა მაშინ მოხდა, როდესაც საქალაქო სასამართლოში ოპოზიციონერი აქტივისტის, გელა ხასაიას, სასამართლო პროცესი დასრულდა. გელა ხასაიასთვის აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობის შეფარდებას სასამართლოში დაპირსპირება მოჰყვა. სასამართლოს მანდატურებმა დაკავებულის მეგობრებზე ფიზიკურად იძალადეს. ჟურნალისტი სწორედ ამ პროცესების გაშუქებას ცდილობდა.
მისი მონათხრობით, მას შემდეგ, რაც მანდატურმა მას ტელეფონი წაართვა, იგი 15 წუთის განმავლობაში ცდილობდა ტელეფონის დაბრუნებას. საბოლოოდ კი მანდატურმა გატეხილი ტელეფონი გადასცა.
ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც სასამართლოში მედიის წარმომადგენლები ძალადობის სამიზნეები ხდებიან. საერთო სასამართლოების შესახებ კანონში შესული ცვლილებებით, 30 ივნისიდან სასამართლო დარბაზებში, დერეფნებსა თუ ეზოში ფოტო/ვიდეოგადაღება და აუდიოჩაწერა აკრაძალულია. ახალი წესის ამოქმედების შემდეგ, მედიასაშუალებებმა გადაღების უფლებისთვის განცხადებით მიმართეს იუსტიციის საბჭოს – კანონით დადგენილ უწყებას, თუმცა ჯერჯერობით პასუხი არცერთს არ მიუღია.
რეპრესიული კანონმდებლობის მიღებამდე, დამოუკიდებელი მედიის წარმომადგენლებს უკანონოდ ხელი ეშლებოდათ სასამართლოს შენობაში პროფესიული მოვალეობის შესრულებისას. ცვლილების შემდეგ კი მანდატურის სამსახური არაპროპორციულად, დაუსაბუთებლად ძალას იყენებს მათ შორის მედიის წინააღმდეგ რეპრესიული კანონმდებლობის აღსასრულებლად
2025 წლის მაისიდან, მას შემდეგ, რაც რეპრესიული კანონები ამოქმედდა, ანტიკორუფციულმა ბიურომ 60-ზე მეტ არასამთავრობო ორგანიზაციას დიდი რაოდენობით ინფორმაციის გაგზავნა მოსთხოვა, მათ შორის რამდენიმე მედიასაშუალებასაც. აღნიშნული მოთხოვნის საფუძველი გრანტების შესახებ კანონია. გრანტების შესახებ” კანონში ცვლილება “ქართულმა ოცნებამ” 2025 წლის 16 აპრილს მიიღო. ცვლილებების თანახმად გრანტის გამცემმა (დონორმა) გრანტის გაცემაზე თანხმობის მისაღებად უნდა მიმართოს საქართველოს მთავრობას; გრანტის მიმღები, თანხმობის გარეშე გრანტის მიღების შემთხვევაში დაჯარიმდება გრანტის ორმაგი ოდენობით.
29 სექტემბერს, რაჟდენ კუპრაშვილის ბიურომ დამოუკიდებელი გამომძიებელი ჟურნალსიტების გაერთიანებას iFact-ს და GMC-ის მიმართა და გრანტების, დონორების, ფინანსური ოპერაციებისა და ხელშეკრულებების შესახებ ინფორმაცია მოითხოვა.
მანამდე, 26 სექტემბერს, კუპრაშვილის ბიურომ წერილი გაუგზავნა გამოცემა “მთის ამბებსაც”.
“ძალიან გეჩქარებათ ჩვენი მოგუდვა. აგერაა პასუხი! გავაგრძელებთ მუშაობას! საგამოძიებო ფილმების შექმნას ხელისუფლების კანონდარღვევებზე, კორუფციაზე, გარემოს განადგურებაზე, ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების დარღვევებზე” – დაწერა “მთის ამბების” დამფუძნებელმა და მთავარმა რედაქტორმა გელა მთივლიშვილმა.
28 სექტემბერს ანტიკორუფციული ბიუროსგან წერილი მიიღო იმავე მოთხოვნებით “მთის თემმა”. ამის შესახებ, ფეისბუკზე დაწერა ორგანიზაციის დირექტორმა ნუგზარ სუარიძემ.
ანტიკორუფციული ბიუროსგან წერილი აგრეთვე მიიღო პროექტმა 64. “ჩვენ ამ დონის კრიზისის წინაშე არასდროს აღმოვჩენილვართ და ეს არ არის მხოლოდ ფინანსური კრიზისი” – განაცხადა გიორგი გოგუამ პროექტ 64-ის რედაქტორმა.
ანტიკორუფციულმა ბიურომ წერილით მიმართა საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიასაც.
“ანტიკორუფციული ბიუროს მიერ დაწყებული წარმოება პირველი პრაქტიკული ნაბიჯია ახალი კანონმდებლობის გამოყენებით ძალიან ბევრი კარგი ჟურნალისტის დიდი ძალისხმევით შექმნილი მაღალი რეპუტაციის მქონე ორგანიზაციის გასანადგურებლად” – წერია ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის განცხადებაში.
