2025 წლის 18 ივნისს, სოციალურ ქსელში, “ქართული ოცნების” დეპუტატის მისამართით გამოთქმული კრიტიკული მოსაზრების გამო, “TV პირველის” ტელეწამყვანი ვიკა ბუკია, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე დავით თეთრაულმა 4 000 ლარით დააჯარიმა.
ვიკა ბუკია, კრიტიკული მედიასაშულებების სხვა 5 ჟურნალისტთან ერთად, თბილისის საქალაქო სასამართლოში 12 ივნისს დაიბარეს. ყველა მათგანს “ქართული ოცნების” ხელისუფლების წევრის შეურაცხყოფას ედავებოდნენ. ექვსიდან ოთხი ჟურნალისტი სასამართლომ სამარალდამრღვევად ცნო და დააჯარიმა. ორი ჟურნალისტის – ნანუკა ჟორჟოლიანისა და ვახო სანაიას პროცესი კი გადაიდო და საქმეზე განაჩენი ჯერ არ გამოცხადებულა.
ექვსივე ჟურნალისტის შემთხვევაში, საჩივრების სამართლებრივი საფუძველი გახდა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ახლად ამოქმედებული 173,16_ე მუხლი, რომელიც პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს ისეთი ქმედებებისთვის როგორიცაა: სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირის, პოლიტიკური თანამდებობის პირის, სახელმწიფო მოსამსახურის/ მასთან გათანაბრებული პირის ან/და საჯარო მოსამსახურის სიტყვიერი შეურაცხყოფა, ლანძღვა-გინება, შეურაცხმყოფელი გადაკიდება ან/და სხვაგვარი შეურაცხმყოფელი ქმედების განხორციელება სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს ან სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებასთან/საქმიანობასთან დაკავშირებით. ამ ქმედებისთვის განსაზღვრულია 1 500-დან 4 000-მდე ლარი ჯარიმა ან 45 დღემდე პატიმრობა
საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის შეფასებით, სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებული პოსტები, თუ ისინი არ შეიცავენ რეალური რისკის შემცველ მუქარას და მიმართულია პოლიტიკოსების მიმართ, რომელთაც აქვთ თმენის მაღალი ვალდებულება, დაცულია გამოხატვის თავისუფლებით. “ამ სტანდარტის საწინააღმდეგოდ გაკეთებული ნებისმიერი სასამართლო განმარტება იქნება მასობრივი ცენზურის პრეცედენტი, – ნათქვამია ორგანიზაციის განცხადებაში.
2025 წლის 18 ივნისს, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე მარინა ფომაევამ, გამოცემების – „ბათუმელებისა“ და „ნეტგაზეთის“ დამფუძნებელი მზია ამაღლობელი, საპროტესტო სტიკერის გაკვრისთვის სამართალდამრღვევად სცნო და 1000 ლარით დააჯარიმა. საუბარია სტიკერზე – “იფიცება საქართველო”, რომელიც მზია ამაღლობელმა 11 იანვარს პოლიციის დამხმარე სათავსოს შენობის კედელზე გააკრა. პოლიციის თანამშრომლებმა სტიკერი გაკვრისთანავე ააძრეს.
სტიკერის გაკვრაზე მზია ამაღლობელს უკვე აქვს ერთი ჯარიმა – 2025 წლის 18 მარტს, მოსამართლე სალიხ შაინიძემ მზია ამაღლობელი 2000 ლარით დააჯარიმა – პოლიციის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობის საფუძვლით. ამ ფაქტიდან მალევე, შსს-მ მზია ამაღლობელის წინააღმდეგ, ამავე ეპიზოდზე, ახალი ადმინისტრაციული საქმე დაიწყო – შენობის იერ-სახის დამახინჯების მოტივით. ამ საქმის გადაწყვეტილება გამოცხადდა 18 ივნისს.
მზია ამაღლობელი ორჯერ დააკავეს 2025 წლის 11-12 იანვრის ღამეს. თავდაპირველად იგი დააკავეს პოლიციის შენობაზე საპროტესტო სტიკერის გაკვრისთვის დაკავებიდან რამდენიმე საათში იგი გაათავისუფლეს ხელწერილის საფუძველზე. თუმცამალევე კვლავ დააკავეს ბათუმის პოლიციის უფროსის, ირაკლი დგებუაძისთვის, სილის გაწვნის ფაქტზე, უკვე სისხლის სამართლის წესით. მედიამენეჯერი ამ დრომდე პატიმრობაშია. ადგილობრივი და საერთაშორისოორგანიზაციები ამაღლობელს პოლიტპატიმრად მიიჩნევენ. სასამართლო პროცესის დროს არაერთი დარღვევა დაფიქსირდა.
2025 წლის 5 მაისს, სასამართლო პროცესზე, სადაც განიხილებოდა „ბათუმელებისა“ და „ნეტგაზეთის“ დამფუძნებლის, მზია ამაღლობელის საქმე, მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა სხდომის დარბაზიდან ნესტან ცეცხლაძე გააძევა.
მზია ამაღლობელის მიმართვას დარბაზში ტაში და ხმაური მოჰყვა. მოსამართლემ შენიშვნა მისცა სხდომაზე დამსწრეებს, ხოლო ნესტან ცეცხლაძე დარბაზიდან გააძევა მისი საპროტესტო წამოძახილის გამო.
„თქვენ ხართ სანქცირებული მოსამართლე“, – უთხრა ნესტან ცეცხლაძემ მოსამართლეს, სანამ დარბაზს დატოვებდა.
2025 წლის 10 აპრილს, მოსამართლე ნინო ენუქიძემ “გზის ხელოვნურად გადაკეტვის საფუძვლით 5000 ლარით დააჯარიმა ფოტოგრაფი გოგა ჩანადირი. მასაც, სხვა ჟურნალისტების მსგავსად რუსთაველის გამზირის გადაკეტვას ედავებიან. ფოტოგრაფი ამ დროს პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა.
გოგა ჩანადირი სასამართლოს გადაწყვეტილებას სოციალურ ქსელში გამოეხმაურა და დაწერა, რომ მას არა მხოლოდ ეს აქცია, არამედ თითქმის არც ერთი არ გამოუტოვებია, და სხვადასხვა ფორმით აშუქებდა. ის გამოწერილ ჯარიმას უსამართლოდ მიიჩნევს.
2025 წლის 11 ივნისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე მიხეილ ჯინჯოლიამ, საპროტესტო აქციებზე დაკავებული გიორგი ახობაძის პროცესის მიმდინარეობისას, მოულოდნელად, სხდომის დახურვის შესახებ გამოაცხადა. პროცესი ჟურნალისტებს ისევ ახსნა-განმარტების გარეშე დაატოვებინეს, მათ შორის იმათაც, ვისაც პროცესის გადაღების უფლება ჰქონდათ.
ონლაინ გამოცემა “პუბლიკის” ჟურნალისტი ნათია ამირანაშვილი სოციალურ ქსელში წერს, რომ მათ სხდომაზე წესრიგი არ დაურღვევიათ: “მაქვს საფუძვლიანი ეჭვი, რომ სასამართლოს მთავარი საზრუნავი მედიის ჩახსნა და განეიტრალებაა და ნიადაგის მომზადება სწორედ ამ მიზნით ხდება”.
ბოლო პერიოდში სასამართლო სისტემა მნიშვნელოვნად ზღუდავს მედიის საქმიანობას სასამართლო პროცესების გაშუქებასთან დაკავშირებით. 2025 წლის 22 მაისიდან 11 ივნისამდე პერიოდში, თბილისის საქალაქო სასამართლოში დაფიქსირდა ოთხი შემთხვევა (22, 23, 29 და 30 მაისს), როდესაც შენობაში არ შეუშვეს ფოტო/ვიდეო კამერებით აღჭურვილი რეპორტიორები. 10 ივნისს კი სხდომა მედიისთვის, მათ შორის მათთვისაც, ვისაც გადაღების უფლება ჰქონდა, სრულად დახურეს. ყველა შემთხვევა მაღალი საჯარო ინტერესის, იმ პროცესებზე მოხდა, რომელთაც პოლიტიკურ საქმეებად მიიჩნევენ.
მედიის ადვოკატირების კოალიცია” აცხადებს, რომ აღნიშნული ქმედებები სახიფათო პრეცედენტს ქმნის და ცხადყოფს “ქართული ოცნების” მიზანმიმართულ შემზღუდველ პოლიტიკას მედიასთან.
“სასამართლო პროცესებზე მედიის დაშვების აკრძალვა არა მხოლოდ ჟურნალისტების უფლებების დარღვევაა, არამედ მთელი საზოგადოების ინფორმირებულობის უფლების ხელყოფაც. ამ ქმედებებით “ქართული ოცნება” ცდილობს მოქალაქეებს ჩამოართვას ინფორმაცია მნიშვნელოვან სასამართლო გადაწყვეტილებებზე და შეზღუდოს მათი ანგარიშვალდებულების მოთხოვნის შესაძლებლობა”, – ნათქვამია კოალიციის განცხადებაში.
2025 წლის 11 ივნისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თამარ მჭედლიშვილი, რომელიც აქციაზე დაკავებულ 8 პირის საქმეს განიხილავს, ონლაინ გამოცემა “პუბლიკის” ჟურნალისტს მინდია გაბაძეს დაემუქრა, რომ შემდეგ პროცესზე ფოტოების გადაღების უფლებას აღარ მისცემს. როგორც ჟურნალისტი აცხადებს, მოსამართლემ ეს მას პირადად უთხრა: “მაშინ მომძახა, როცა პროცესის დასრულება გამოაცხადა, მე კი ხმაურის გარეშე ვაგრძელებდი ფოტოების გადაღებას”, – დაწერა ჟურნალისტმა სოციალურ ქსელში.
მინდია გაბაძე ერთ-ერთია იმ ჟურნალისტებიდან, რომელიც ესწრება “სინდისის პატიმრების” თითქმის ყველა სასამართლოს და აღწერს პროცესზე განვითარებულ მოვლენებს. სოციალურ ქსელში სასამართლო პროცესებზე მის მიერ გადაღებული არაერთი ემოციური ფოტო და ვიდეო მასალა იძებნება, მათ შორის, სინდისის პატიმრების მოწოდებების ამსახველი ვიზუალიზაციები.
ბოლო პერიოდში, სასამართლო სისტემა მნიშვნელოვნად ზღუდავს მედიის საქმიანობას სასამართლო პროცესების გაშუქებასთან დაკავშირებით. 2025 წლის 22 მაისიდან 11 ივნისამდე პერიოდში, თბილისის საქალაქო სასამართლოში დაფიქსირდა ოთხი შემთხვევა (22, 23, 29 და 30 მაისს), როდესაც შენობაში არ შეუშვეს ფოტო/ვიდეო კამერებით აღჭურვილი რეპორტიორები. 10 ივნისს კი სხდომა მედიისთვის, მათ შორის მათთვისაც, ვისაც გადაღების უფლება ჰქონდა, სრულად დახურეს. ყველა შემთხვევა მაღალი საჯარო ინტერესის იმ პროცესებზე მოხდა, რომელთაც პოლიტიკურ საქმეებად მიიჩნევენ.
“მედიის ადვოკატირების კოალიცია” აცხადებს, რომ აღნიშნული ქმედებები სახიფათო პრეცედენტს ქმნის და ცხადყოფს “ქართული ოცნების” მიზანმიმართულ შემზღუდველ პოლიტიკას მედიასთან.
“სასამართლო პროცესებზე მედიის დაშვების აკრძალვა არა მხოლოდ ჟურნალისტების უფლებების დარღვევაა, არამედ მთელი საზოგადოების ინფორმირებულობის უფლების ხელყოფაც. ამ ქმედებებით “ქართული ოცნება” ცდილობს მოქალაქეებს ჩამოართვას ინფორმაცია მნიშვნელოვან სასამართლო გადაწყვეტილებებზე და შეზღუდოს მათი ანგარიშვალდებულების მოთხოვნის შესაძლებლობა”, – ნათქვამია კოალიციის განცხადებაში.
2025 წლის 10 ივნისს, მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილმა პროევროპული აქციების დროს დაკავებული 11 პირის სხდომა დახურა და დარბაზიდან მედიის წარმომადგენლები ახსნა-განმარტების გარეშე გაუშვა. აღსანიშნავია, რომ სხდომა დაატოვებინეს მედიის იმ წარმომადგენლებს, რომლებსაც გადაღების უფლება ჰქონდათ.
ონლაინ გამოცემა “პუბლიკა” წერს, რომ მოსამართლის გადაწყვეტილება მოჰყვა დარბაზიდან გაკეთებულ კომენტარს, რომლის თანახმადაც, პროცესის მსვლელობის მანძილზე, პროცესის მონაწილეებს საჭმლის მიღების საშუალება არ ჰქონდათ. მიუხედავად ჟურნალისტების მოთხოვნისა, მოსამართლემ მხოლოდ გადაწყვეტილება გამოაცხადა, განმარტების გარეშე.
ბოლო პერიოდში სასამართლო დაუსაბუთებელ დაბრკოლებებს უქმნის მედიას პროფესიული მოვალეობის შესრულებაში.
2025 წლის 30 მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს შენობაში, უკვე მესამედ, ჟურნალისტებს ეზღუდებათ ტექნიკით შესვლა და საქმიანობა. სასამართლოს შენობაში არ შეუშვეს ის ჟურნალისტები, რომლებსაც არ ჰქონდათ სასამართლო დარბაზიდან პროცესის გაშუქების წინასწარი ნებართვა, თუმცა ჟურნალისტს ამგვარი წინასწარი ნებართვა არ სჭირდება საქმიანობის სასამართლოს დარბაზს გარეთ განსახორციელებლად.
სასამართლოში დღეს ოპოზიციონერი პოლიტიკოსი ლიდერის – ნიკა მელიას საქმე იხილებოდა, რომელსაც მართლმსაჯულება საპარლამენტო საგამოძიებო კომისიის სხდომაზე არმისვლას ედავება.
ჟურნალისტების განმარტებით, სასამართლო სხდომაზე არ უშვებდნენ იმ კორესპონდენტებს, რომლებსაც ფოტო ან/და ვიდეო აპარატურა ჰქონდათ; ჟურნალისტებს მხოლოდ გადასაღები ტექნიკის გარეშე სხდომაზე დასწრების უფლება მიეცათ.
სასამართლოს პრესსამსახურის ზეპირი განმარტებით, შეზღუდვა უსაფრთხოების ნორმებს უკავშირდება: „უსაფრთხოებიდან გამომდინარე დღეს არის შეზღუდვა. სასამართლოს შენობაში შემოვა მხოლოდ ის მედიასაშუალება, ვინც დაშვებული იქნება უშუალოდ პროცესის გაშუქებაზე. ამაზე მეტს, ვერაფერს ვერ გეტყვით“.
2025 წლის 29 მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში გიორგი ბაჩიაშვილის ხმაურიანი პროცესის სხდომა იყო ჩანიშნული, რომელიც მოსამართლე ნანა შამათავას გადაწყვეტილებით სასამართლოს მცირე დარბაზში ჩატარდა და მიუხედავად იმისა, რომ საჯარო ინტერესი მაღალი იყო, მედიის ნაწილმა ვერ შეძლო პროცესზე დასწრება. სხდომას ბრალდებულის ახლობლების და ოჯახის წევრების ნაწილიც ვერ დაესწრო.
შეგახსენებთ, ბიზნესმენი გიორგი ბაჩიაშვილი მმართველი პოლიტიკური გუნდის, “ქართული ოცნების” დამფუძნებლის, ბიძინა ივანიშვილის “საპარტნიორო ფონდს” ხელმძღვანელობდა. მის მიმართ სისხლის სამართლებრივი დევნა 2023 წელს დაიწყო, ქართული მართლმსაჯულება მას, 500 მილიონის ღირებულების ბიტკოინების მითვისებას ედავება. აღნიშნულ გამოძიებას “ბიტკოინების საქმეს” უწოდებენ.
“საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია” და “საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო” გიორგი ბაჩიაშვილის სასამართლო სხდომას ეხმაურებიან: “სასამართლოს მხრიდან პროცესის ამგვარი ორგანიზება, როდესაც მაღალი საზოგადოებრივი ინტერესის მქონე საქმეზე სხდომა პატარა დარბაზში ატარებს, არღვევს საჯარო განხილვის პრინციპს, რომელიც სამართლიანი სასამართლო განხილვის შემადგენელი ნაწილია. განსაკუთრებით იმ ფონზე, როდესაც სასამართლოს ამ საკითხის აღმოფხვრის გონივრული შესაძლებლობა ჰქონდა, სხდომის დაწყების მომენტისთვის თავისუფალია სასამართლოში არსებული ორი ყველზე დიდი დარბაზი (პირველი და მეორე დარბაზები)”.
ონლაინ მედია “პუბლიკის” ჟურნალისტი მარიამ ქავშბაია “გზის ხელოვნურად გადაკეტვისთვის” 10 000 ლარით ორჯერ დააჯარიმეს.მის წინააღმდეგ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი პოლიციამ 2025 წლის 3 თებერვალს შეადგინა. შინაგან საქმეთა სამინისტრო ჟურნალისტს ედავებოდა, რომ 3 თებერვალს, პროფესიული საქმიანობის შესრულების დროს, „გზა ხელოვნურად გადაკეტა“. მარიამ ქავშბაიამ სასამართლოს წარუდგინა მტკიცებულებები, მათ შორის, იმ დღეს გადაღებული ფოტოები და “პუბლიკის” ფეისბუკგვერდზე გამოქვეყნებული მასალები. გარდა ამისა, ჟურნალისტმა CMIS-ის უთხრა, რომ თავად სამინისტროს მიერ, წარდგენილ ვიდეომასალაშიც ჩანს, რომ ის დაჯარიმების მომენტში მუშაობდა. ამის მიუხედავად, სასამართლომ ჯარიმა ძალაში დატოვა და მას 5 000 ლარის გადახდა დააკისრა. ჟურნალისტმა ჯარიმა გადაიხადა. მეორე ჯარიმა, ჟურნალისტს 14 მარტით აქციაზე “გზის გადაკეტვისთვის” დაეკისრა. მარიამ ქავშბაიამ აღნიშულთან დაკავშირებით სასამართლოს მიმართა, თუმცა საქმის განხილვა არ ჩანიშნულა.
