შეწყალებული დენის კულანინი მიგრაციის დროებითი განთავსების ცენტრში გადაიყვანეს

რუსეთის მოქალაქე დენის კულანინი, რომელიც მიხეილ ყაველაშვილის მიერ შეწყალებულთა სიაში მოხვდა, მიგრაციის დროებითი განთავსების ცენტრშია მოთავსებული. 

კულანინის ადვოკატი დიმიტრი ნოზაძე აცხადებს, რომ დაცვის მხარეს მისი მდგომარეობისა და ადგილსამყოფლის შესახებ ოფიციალური ინფორმაცია არ მიუღია. ნოზაძის განცხადებით, არსებობს რისკი, რომ კულანინი ქვეყნიდან გააძევონ. ადვოკატი მიუთითებს, რომ რუსეთში დაბრუნების შემთხვევაში მას შესაძლოა სერიოზული საფრთხე დაემუქროს, რადგან კულანინი ციხიდან გაგზავნილ წერილებში ღიად უჭერდა მხარს უკრაინას და გმობდა რუსეთის ქმედებებს.

დენის კულანინი 2025 წლის 28 მარტს რუსთაველის გამზირზე შსს-ს ავტომობილის დაზიანების ბრალდებით დააკავეს. მას 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა ჰქონდა მისჯილი. კულანინი ბრალს აღიარებდა და წინასასამართლო სხდომაზე ბრალად წარდგენილი ქმედებისთვის ბოდიში მოიხადა.

27 აგვისტოს მიხეილ ყაველაშვილმა მარიამობის დღესასწაულთან დაკავშირებით 226 პირი შეიწყალა.

30 აგვისტოს თბილისის საქალაქო სასამართლომ მიიღო გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც კულანინი საქართველოს 1 სექტემბერს, დღის 13:00 საათზე დატოვებს და მესამე ქვეყანაში გაემგზავრება. მანამდე ის კიდევ 48 საათს მიგრაციის დროებითი განთავსების ცენტრში გაატარებს.

მაისურზე წარწერის გამო დაკავებულ შოთა ოდიშვილს 15-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდა

მაისურზე არსებული წარწერის გამო დაკავებულ შოთა ოდიშვილს მოსამართლე ნინო ენუქიძემ 15-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. ადვოკატ გიორგი ტაბატაძის ინფორმაციით, ოდიშვილი გურჯაანის დროებითი მოთავსების იზოლატორშია გადაყვანილი. შოთა ოდიშვილი საპროტესტო აქციების აქტიური მონაწილეა. ის 23 აგვისტოს თბილისში, რუსთაველის გამზირზე გამართული აქციის შემდეგ, მთავრობის ადმინისტრაციასთან დააკავეს.

ადვოკატის განცხადებით, ოდიშვილი მთავრობის ადმინისტრაციის წინ, შემაღლებულ ადგილზე იჯდა და ტელეფონში სუდოკუს თამაშობდა. ტაბატაძის თქმით, ოდიშვილი პოლიციელებთან კომუნიკაციაში არ შესულა, თუმცა მოგვიანებით სამართალდამცველებმა მას პოლიციელების შეურაცხყოფაში დასდეს ბრალი.

ადვოკატის განმარტებით, ოდიშვილს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლით – წვრილმანი ხულიგნობა – მაისურზე არსებული წარწერის გამო, ხოლო 173-ე მუხლით  პოლიციის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობა – პოლიციელების სავარაუდო შეურაცხყოფის საფუძველზე შეუდგინეს სამართალდარღვევის ოქმი. ტაბატაძის თქმით, საქმეში არ არსებობს მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ ოდიშვილმა პოლიციელებს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა.

თორნიკე თოშხუა საკრებულოსთან ბანერის გამო კვლავ დააკავეს. მას პატიმრობა შეეფარდა

31 ივლისს, თბილისის საკრებულოს შენობასთან სამოქალაქო აქტივისტი თორნიკე თოშხუა დააკავეს. მას ხელში ეჭირა ფურცელი წარწერით: „ბიძინა ყ არაა/არის?“.

გავრცელებული ვიდეოკადრების მიხედვით, დაკავების დროს თოშხუა პოლიციელებს დაკავების საფუძვლის განმარტებას სთხოვდა. კადრებში ისმის, რომ პოლიცია დაკავების საფუძვლად „ხულიგნობას“ ასახელებს. მოგვიანებით, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ „რადიო თავისუფლებას“ დაუდასტურა, რომ თორნიკე თოშხუა ადმინისტრაციული წესით, „შეურაცხმყოფელი ბანერისთვის“, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის – წვრილმანი ხულიგნობის – საფუძველზე დააკავეს.

თორნიკე თოშხუა პოლიციამ 26 ივლისსაც დააკავა თბილისის საკრებულოს შენობასთან, ასევე „შეურაცხმყოფელი ბანერისთვის“. მაშინ მას ხელში ეჭირა ფურცელი წარწერით: „ბიძინა ყ***? კი თუ არა“. მისი დაკავების შემდეგ, სოლიდარობის ნიშნად, საკრებულოსთან კიდევ 9 მოქალაქე დააკავეს. 26 ივლისს დაკავებულთა საქმეებზე სასამართლომ ნაწილს ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა, ნაწილს კი ადმინისტრაციული ჯარიმა დააკისრა. თავად თოშხუა მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ 3,000 ლარით დააჯარიმა.

თოშხუა მანამდე სისხლის სამართლის წესითაც იყო დაკავებული და საპატიმრო რამდენიმე კვირის წინ დატოვა.

2 აგვისტოს, მოსამართლე თორნიკე კაპანაძემ თორნიკე თოშხუას 5-დღიანი პატიმრობა შეუფარდა.

საკრებულოსთან დაკავებული აქტივისტი ნოდარ წიწარიშვილი გორის დროებითი მოთავსების იზოლატორში გადაიყვანეს

თბილისის საკრებულოსთან დაკავებული სამოქალაქო აქტივისტი ნოდარ წიწარიშვილი გორის დროებითი მოთავსების იზოლატორში გადაიყვანეს. წიწარიშვილი 28 ივლისს თავისუფლების მოედანზე გამართულ აქციაზე დააკავეს, სადაც მოქალაქეები 26 ივლისს საკრებულოსთან დაკავებულ აქტივისტებს უცხადებდნენ სოლიდარობას, აქციის მონაწილეებს ბანერებზე ეჭირათ პასუხი თორნიკე თოშხუას ბანერზე დასმულ კითხვაზე, რომლის გამოც 26 ივლისს პოლიციამ 10 მოქალაქე დააკავა.

იურისტი მარიკა არევაძე აცხადებს, რომ ბოლო დღეებში მოქალაქეების დაკავებები დაუსაბუთებელია და რეალურად არა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას, არამედ თავისუფალი აზრის გამოხატვის დევნას წარმოადგენს.

„ბოლო ორი დღის განმავლობაში ჩვენ აქტიურად ვხედავთ უსაფუძვლო დაკავებებს და რეალურად ეს არის არა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა, არამედ თავისუფალი აზრის გამოხატვის დევნა“, – განაცხადა არევაძემ. მისივე თქმით, პრაქტიკად იქცა დემონსტრაციების ფარგლებში დაკავებული აქტივისტებისა და მოქალაქეების დროებითი მოთავსების იზოლატორში 48 საათით მოთავსება. არევაძის განმარტებით, თუ 48-საათიანი ვადის ამოწურვამდე საქმე სასამართლოში არ შევა და დაკავებულები სასამართლოს წინაშე არ წარდგებიან, ისინი დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდნენ.

26 ივლისს საკრებულოსთან დაკავებულთა საქმეებზე 4 პირი პატიმრობაში დატოვეს, 5 კი დააჯარიმეს 

26 ივლისს თბილისის საკრებულოსთან დაკავებული 10 პირის საქმეების განხილვა სასამართლომ 28 ივლისს, გვიან ღამით დაასრულა. საქმეები მოსამართლეებმა ზვიად ცეკვავამ და თორნიკე კაპანაძემ განიხილეს.

სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ოთხ პირს ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდა. ია მელითაურსა და ნატო ბოლქვაძეს 5-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდათ, შაკო ბაღდოშვილსა და ლაშა დგებუაძეს კი – 10-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა.

დანარჩენი დაკავებულები სასამართლომ დააჯარიმა: თორნიკე თოშხუა – 3,000 ლარით, ვასო ბერიძე – 5,000 ლარით, მარიამ მეყანწიშვილი – 6,000 ლარით, მარინე ნანავა – 5,000 ლარით, სანდრო სეხნიაშვილი – 5,000 ლარით. თორნიკე თიკარაძის საქმის განხილვა 31 ივლისისთვის გადაიდო და ის დაკავებიდან გათავისუფლდა.

ია მელითაურის საქმეში მოსამართლემ 173-ე მუხლის დარღვევა არ დაადგინა და ის სამართალდამრღვევად მხოლოდ წვრილმან ხულიგნობაში ცნო. პროცესზე დამსწრეთა ინფორმაციით, მელითაურმა პოლიციაში არასათანადო მოპყრობაზე ისაუბრა და მოსამართლეს დაკავებისას მიღებული დაზიანებები აჩვენა.

სხდომების პარალელურად გავრცელდა ინფორმაცია მოქალაქეებსა და მანდატურის სამსახურის თანამშრომლებს შორის დაპირისპირების შესახებ. გავრცელებულ კადრებში ჩანდა, როგორ ატოვებინებდნენ მანდატურები მოქალაქეებს სასამართლოს შენობას ძალის გამოყენებით.

საქმე 26 ივლისს თბილისის საკრებულოსთან განვითარებულ მოვლენებს უკავშირდება. პოლიციამ თავდაპირველად თორნიკე თოშხუა დააკავა, რომელიც საკრებულოსთან ბანერით იდგა წარწერით: „ბიძინა ყ*ეა? კი — არა“. მისი დაკავების შემდეგ, სოლიდარობის ნიშნად, მოქალაქეებმა იმავე შინაარსის ბანერები გაშალეს, რის შემდეგაც პოლიციამ დამატებით 9 პირი დააკავა. შსს დაკავებულებს საჯარო სივრცეში ლანძღვა-გინებასა და პოლიციის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებოდა.

თბილისის საკრებულოსთან ბანერის გამო 10 მოქალაქე დააკავეს

26 ივლისს, თბილისის საკრებულოს შენობასთან პოლიციამ აქტივისტი თორნიკე თოშხუა დააკავა. დაკავების მიზეზი გახდა მის მიერ გაშლილი საპროტესტო ბანერი წარწერით: „ბიძინა ყ***? კი — არა“. თოშხუას დაკავების კადრებში ჩანს, როგორ უახლოვდება საკრებულოსთან მდგომ თორნიკე თოშხუას რამდენიმე პოლიციელი, რის შემდეგაც მას პოლიციის ავტომობილში სვამენ და ადგილიდან მიჰყავთ.

თოშხუას დაკავების შემდეგ, მის მხარდასაჭერად მოქალაქეები მალევე შეიკრიბნენ საკრებულოს შენობასთან და იმავე შინაარსის ბანერები გაშალეს. პოლიციამ მათი დაკავებაც დაიწყო. გავრცელებული ინფორმაციით, დამატებით დააკავეს 9 მოქალაქე, მათ შორის: ია მელითაური, ლაშა დგებუაძე, მარიამ მეყანწიშვილი, ვასო ბერიძე, სანდრო სეხნიაშვილი, მარინე ნანავა, შაკო ბაღდოშვილი, თორნიკე ტიკარიძე და ნატო ბოლქვაძე.

სოციალურ ქსელებში გავრცელებულ ვიდეოში ჩანს, როგორ ურტყამს დაკავების დროს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტ სანდრო სეხნიაშვილს სახეში ხელს პოლიციის მაღალჩინოსანი დავით მამაგეიშვილი.

შინაგან საქმეთა სამინისტრომ მოგვიანებით ოფიციალური განცხადება გაავრცელა. შსს-ს ცნობით, თბილისის საკრებულოს მიმდებარე ტერიტორიაზე ჯამში 10 პირი დააკავეს. უწყების განცხადებით, მათ „საჯარო სივრცეში შეურაცხმყოფელი ბანერები“ ეჭირათ, შეურაცხმყოფელ ფრაზებს გამოთქვამდნენ, საზოგადოებრივ წესრიგს არღვევდნენ და სამართალდამცველებს წინააღმდეგობას უწევდნენ. ისინი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე და 173-ე მუხლების საფუძველზე არიან დაკავებული, რაც წვრილმან ხულიგნობასა და სამართალდამცავი ორგანოს თანამშრომლის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას გულისხმობს.

“საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ” განცხადება გაავრცელა და შსს-ს დაკავებულების დაუყოვნებლივ გათავისუფლებისკენ მოუწოდა. ორგანიზაციის შეფასებით, თორნიკე თოშხუა და მის მხარდასაჭერად მისული მოქალაქეები მშვიდობიანი შეკრებისა და პოლიტიკური გამოხატვის უფლებით სარგებლობისას დააკავეს. საია მიუთითებს, რომ გავრცელებულ კადრებში დემონსტრანტების მხრიდან ძალადობა ან საზოგადოებრივი წესრიგის ისეთი დარღვევა არ ჩანს, რაც მათ დაკავებას ან პოლიციის მხრიდან ძალის გამოყენებას გაამართლებდა. ორგანიზაციის განცხადებით, პოლიციის მაღალჩინოსნის მიერ დემონსტრანტისთვის სახეში ხელის გარტყმა არაადამიანური ან დამამცირებელი მოპყრობის ზღვარს აღწევს და შესაძლოა სისხლის სამართლის კოდექსის 161-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნებს შეიცავდეს.

თორნიკე თოშხუა მანამდე, მინდია შერვაშიძესთან ერთად, 2025 წლის 16 აგვისტოს დააკავეს. მათ „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერ ბექა გოცირიძეზე ჯგუფურად ძალადობას ედავებოდნენ. სასამართლომ ორივე მათგანს ერთი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. თოშხუამ პატიმრობაში დაახლოებით ერთი წელი გაატარა.

გიორგი ახობაძეს საჯარო განცხადების გამო 25-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდა

უწყვეტი საპროტესტო აქციების მონაწილეს, ექიმ გიორგი ახობაძეს, სასამართლომ 25-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. გადაწყვეტილება მოსამართლე მანუჩარ ცაცუამ მიიღო. გავრცელებული ინფორმაციით, სასამართლომ ახობაძის მიმართ ორი ადმინისტრაციული საქმე განიხილა და გააერთიანა. 

საქმეები შეეხებოდა როგორც სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ პოსტებს, მათ შორის გრიგოლ კაჭკაჭიშვილთან, ირაკლი კობახიძესა და ლევან მახაშვილთან დაკავშირებით, ისე ცენტრალური კრიმინალური პოლიციის დეპარტამენტისა და კანცელარიის მოქმედი და ყოფილი თანამშრომლების მიმართ სატელეფონო საუბრისას გაკეთებულ შეურაცხმყოფელ განცხადებებს. სამთავრობო ტელეკომპანია „იმედის“ ცნობით, პატიმრობის გამოყენების საფუძველი შეურაცხმყოფელი ქმედებების განმეორებითი ხასიათი გახდა. არხის ინფორმაციით, ახობაძე მის წინააღმდეგ მიმდინარე სისხლის სამართლის საქმის ფარგლებში ამოღებული მობილური ტელეფონის დაბრუნებას ითხოვდა, რის შემდეგაც პოლიციის თანამშრომლებს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა.

სასამართლოს გადაწყვეტილების შემდეგ გიორგი ახობაძემ განაცხადა, რომ იგი „ჩამდები პოლიციელების გინებისთვის“ ცნეს სამართალდამრღვევად. „დამნაშავედ ჩამთვალეს ჩამდები პოლიციელების გინებაში. – განაცხადა ახობაძემ “TV პირველთან“.

მანამდე, 2026 წლის 8 ივლისს, სინდისის ყოფილი პატიმარი გიორგი ახობაძე 3,000 ლარით დააჯარიმეს. მაშინ, სასამართლოში მას შსს-ში ახლად შექმნილი „სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველო“ ვატო შაქარაშვილის Facebook-გვერდზე გაკეთებული შეურაცხმყოფელი კომენტარის გამო ედავებოდა.

გიორგი ახობაძე 2024 წლის დეკემბერში თბილისში დააკავეს, როდესაც რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე საპროტესტო აქციიდან სახლში ბრუნდებოდა. პროკურატურის განცხადებით, მას ნარკოტიკული საშუალება აღმოაჩნდა, თუმცა ახობაძე აცხადებდა, რომ ნარკოტიკი ჩაუდეს. მისთვის წაყენებული ბრალდება – განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვა – 8-დან 20 წლამდე ან უვადო თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებდა.

2025 წლის 6 აგვისტოს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე რომეო ტყეშელაშვილმა გიორგი ახობაძე უდანაშაულოდ ცნო და სასამართლო დარბაზიდან გაათავისუფლა. მოსამართლემ გადაწყვეტილება მტკიცებულებათა არასაკმარისობის გამო მიიღო.

საჯარო სივრცეში გამოთქმული მოსაზრებების გამო მოქალაქეების წინააღმდეგ ადმინისტრაციული დავები, შსს-ში ახლად შექმნილი “სიძულვილის ენის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოს” ოქმების საფუძველზე იწყება. ახალი სამმართველო შსს-ში 1 ივნისიდან ფუნქციონირებს. სამმართველოს ამოცანაა საჯარო სივრცეში გავრცელებული ადამიანის ღირსების შემლახველი, შეურაცხმყოფელი ან სიძულვილის ენის შემცველი განცხადებების მონიტორინგი და პროაქტიული გამოვლენა, თუ ისინი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ნიშნებს შეიცავს.

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2025 წლის სექტემბერი

კონტექსტი

2025 წლის სექტემბერში დოკუმენტირებული ინციდენტები მიუთითებს სამოქალაქო აქტივისტებისა და საპროტესტო მოძრაობასთან დაკავშირებული პირების მიმართ რეპრესიული პრაქტიკის კიდევ უფრო გამკაცრებაზე. საანგარიშო პერიოდში განსაკუთრებით თვალსაჩინო იყო თავისუფლების აღკვეთისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის გამოყენება პროევროპული აქციების მონაწილეების წინააღმდეგ, მათ შორის მრავალწლიანი პატიმრობის შეფარდება როგორც ჯგუფურ ქმედებებში მონაწილეობის, ისე ნარკოდანაშაულისა და სხვა ბრალდებების საფუძველზე. არაერთ შემთხვევაში ბრალდებულები აცხადებდნენ, რომ სამართლებრივი დევნა მათ საპროტესტო აქტივობას უკავშირდებოდა.

დოკუმენტირებული შემთხვევები ასევე მოიცავდა ადმინისტრაციულ დაკავებებს, ფინანსური სანქციების დაკისრებას, ფიზიკური ძალადობისა და დაშინების ფაქტებს, მათ შორის აქტივისტებზე ჯგუფურ თავდასხმებსა და მუქარის შემცველ ინციდენტებს. ცალკეულ ეპიზოდებში გამოიკვეთა შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვის ნიშნებიც, როდესაც სამართალდამცავები აქციის მონაწილეებს პროტესტის გამოხატვის შესაძლებლობას უზღუდავდნენ ან მათ წინააღმდეგ ძალის გამოყენებით მოქმედებდნენ.

ამასთან, სექტემბერში გაგრძელდა ე.წ. „პირბადეების საქმის“ ფარგლებში არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და მათი წარმომადგენლების წინააღმდეგ საგამოძიებო მოქმედებები, რომლებიც სამოქალაქო საზოგადოების მხარდამჭერ საქმიანობას უკავშირდება.

ინციდენტები:

2025 წლის 2 სექტემბერს,  თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ჯვებე ნაჭყებიამ, პროევროპული აქციების დროს ნარკოდანაშაულის ბრალდებით დაკავებულ ანტონ ჩეჩინს 8 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. 

ჩეჩინს განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკის ფლობაში ედებოდა ბრალი. ის ბრალს არ აღიარებს და ამბობს, რომ ნარკოტიკი აქციებში მონაწილეობის გამო ჩაუდეს. ჩეჩინი 3 დეკემბერს დააკავეს. დაკავებას წინ უძღოდა 18 ნოემბრის შემთხვევა, რა დროსაც, მისი თქმით, ის აქციიდან პოლიციის განყოფილებასთან გადაიყვანეს და დაემუქრნენ, რომ შეეწყვიტა მას საპროტესტო აქციებში მონაწილეობის მიღება.

2025 წლის 2 სექტემბერს, რუსთაველის გამზირზე, პარლამენტის შენობასთან გამართულ საპროტესტო აქციაზე, სადაც მოქალაქეები „ქართული ოცნების“ საგამოძიებო კომისიის ფარგლებში თეა წულუკიანის განცხადებებს აპროტესტებდნენ, პოლიციამ ადმინისტრაციული წესით 23 ადამიანი დააკავა. აქციის მონაწილეები გზის გადაკეტვას ცდილობდნენ, თუმცა სამართალდამცავებმა ამის საშუალება არ მისცეს და რამდენიმე პირი ტროტუარზე ძალის გამოყენებით დააკავეს. შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადებით, დაკავებულები პოლიციის კანონიერ მოთხოვნებს არ დაემორჩილნენ.

2025 წლის 3 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე თამარ მჭედლიშვილმა პროევროპულ აქციებში მონაწილეობის გამო დაკავებული  რვავე ბრალდებულს ბრალი გადაუკვალიფიცირა და დამნაშავედ ცნო სისხლის სამართლის კოდექსის 226-ე მუხლით, რაც ჯგუფური მოქმედების ორგანიზებას ან მასში მონაწილეობას გულისხმობს. 

სამ მათგანს – ზვიად ცეცხლაძეს, ვეფხია კასრაძესა და ვასილ კაძელაშვილს 2 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა; პროკურატურა სამივეს 225-ე მუხლის პირველი ნაწილით ჯგუფური ძალადობის ორგანიზებას სდებდა ბრალად.

დანარჩენ 5 ბრალდებულს: ირაკლი მიმინოშვილს, გიორგი გორგაძეს, თორნიკე გოშაძეს, ინსაფ ალიევსა და ნიკოლოზ ჯავახიშვილს 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. ამ პირებს პროკურატურა სისხლის სამართლის კოდექსის 225-ე მუხლის მეორე ნაწილით ორგანიზებულ ჯგუფურ ძალადობაში მონაწილეობას ედავებოდა.

2025 წლის 3 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილმა პროევროპულ აქციებში მონაწილეობის გამო დაკავებულ თერთმეტივე ბრალდებულს – რევაზ კიკნაძეს, ვალერი თეთრაშვილს, გიორგი ტერიშვილს, ანდრო ჭიჭინაძეს, ონისე ცხადაძეს, რუსლან სივაკოვს, ირაკლი ქერაშვილს, ლუკა ჯაბუას, ჯანო არჩაიას, სერგეი კუხარჩუკსა და გური მირცხულავას – 2-2 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. 

პროკურატურა 11-ვე პირს 225-ე მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე ორგანიზებულ ჯგუფურ ძალადობაში მონაწილეობას ედავებოდა. მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილმა 8 პირის საქმის მსგავსად მათ ბრალი გადაუკვალიფიცირა და დამნაშავედ ცნო სისხლის სამართლის კოდექსის 226-ე მუხლით, რაც  ჯგუფური მოქმედების ორგანიზებას ან მასში მონაწილეობას გულისხმობს.

2025 წლის 3 სექტემბერს,  თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ჯვებე ნაჭყებიამ, პროევროპული აქციების დროს დაკავებულ საბა სხვიტარიძეს 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. 

საბა სხვიტარიძეს თავდაპირველად ბრალდების მხარე პოლიციელ მირიან ქავთარაძეზე თავდასხმას ედავებოდა, თუმცა 24 ივლისს პროკურატურამ მას ბრალი ჯანმრთელობის განზრახ მსუბუქი დაზიანების მუხლზე გადაუკვალიფიცირა, რაც სისხლის სამართლის კოდექსის 120-ე მუხლის პირველი ნაწილით დასჯადი ქმედებაა.

2025 წლის 3 სექტემბერს, აქტივისტ მარიამ მეყანწიშვილს „ოცნების” მხარდამჭერი ბექა გოცირიძე თავს დაესხა. როგორც მარიამ მეყანწიშვილი „პუბლიკას” უყვება, ბექა გოცირიძემ მას, 3 სექტემბერს, მელიქიშვილის გამზირზე, სადაც საპროტესტო მარშის პარალელურად კახა კალაძის საარჩევნო შტაბის გახსნის ღონისძიება მიმდინარეობდა, სიგარეტის ნამწვი ესროლა  და ხელი დაარტყა. 

2025 წლის 4 სექტემბერს, აქტივისტ ალბი კორძაიას თბილისის საქალაქო სასამართლომ 12-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. საქმე უკავშირდებოდა 2 სექტემბერს, პარლამენტთან გამართულ საპროტესტო აქციაზე მის დაკავებას, სადაც მოქალაქეები „ქართული ოცნების“ საპარლამენტო კომისიაში თეა წულუკიანის განცხადებებს აპროტესტებდნენ. 

2024 წლის 4 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ 2 სექტემბერს რუსთაველის გამზირზე გამართულ საპროტესტო აქციაზე დაკავებულების ადმინისტრაციული საქმმეები განიხილა. აქტივისტები: ლუკა დევდარიანი, ნიკა კორძაძე და დავით გუნაშვილი 5000-5000 ლარით დაჯარიმდნენ. 

2025 წლის 8 სექტემბერს, თბილისის მერის, კახა კალაძის საარჩევნო შტაბთან შეკრებილ დემონსტრანტებს „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერები ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ. მედიასაშუალებების მიერ გავრცელებულ კადრებში ჩანს, როგორ ესხმიან თავს აქტივისტებს და მათ ფიზიკურად უსწორდებიან. დაპირისპირება რამდენიმე საათის განმავლობაში პერიოდულად გრძელდებოდა. მონაწილეების განცხადებით, ადგილზე მობილიზებულმა პოლიციამ თავდასხმების ეფექტიანად აღკვეთა ვერ შეძლო, მიუხედავად იმისა, რომ აქტივისტების თქმით, თავდამსხმელთა ნაწილის იდენტიფიცირება შესაძლებელი იყო. შსს-ს ინფორმაციით, გამოძიება ჯგუფური ძალადობის ფაქტზე დაიწყო.

2025 წლის 10 სექტემბერს, კახა კალაძის საარჩევნო ბანერის დაზიანების ბრალდებით მეგი დიასამიძე დააკავეს. 23 წლის მეგი დიასამიძე სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლის საფუძველზე დააკავეს, რაც სხვისი ნივთის დაზიანებას ან განადგურებას გულისხმობს. მუხლი ითვალისწინებს ჯარიმას, საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომას, შინაპატიმრობას ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთას ვადით ერთიდან ხუთ წლამდე. ხოლო 12 სექტემბერს, დაკავებულ 23 წლის აქტივისტს, მეგი დიასამიძეს, მოსამართლე დავით კურტანიძემ აღკვეთის ღონისძიების სახით 2 000-ლარიანი გირაო შეუფარდა და დარბაზიდან გაათავისუფლა

2025 წლის 12 სექტემბერს, პროევროპული აქციების დროს ნარკოდანაშაულის ბრალდებით დაკავებულ ანასტასია ზინოვკინასა და არტემ გრიბულს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილმა 8.5-8.5 წელი მიუსაჯა.  ანასტასია ზინოვკინა და არტემ გრიბული 17 დეკემბერს დააკავეს, მათ ბრალი განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების ფლობაში ედებათ. გრიბული და ზინოვკინა ბრალს არ აღიარებენ და ამბობენ, რომ მათ ნარკოტიკი აქციებში მონაწილეობის გამო პირადი და ბინის ჩხრეკის დროს ჩაუდეს. ორივე მათგანი წარსულში რუსეთში, ვლადიმერ პუტინის წინააღმდეგ გამართულ დემონსტრაციებში მონაწილეობდა. 

2025 წლის 12 სექტემბერს, საჯარო მოხელის, თაკო კავკასიძის თქმით, ის პოლიტიკური ნიშნით გაათავისუფლეს. როგორც კავკასიძე აღნიშნავს, ის “ქართული ოცნების” მიერ ევროინტეგრაციის პროცესის შეჩერების გადაწყვეტილებას გაემიჯნა და პოზიცია სპეციალურ პეტიციაზე ხელმოწერით დააფიქსირა. მასთან ერთად, ყოფილი საჯარო მოხელის განცხადებით, თანამდებობა დაატოვებინეს პროევროპული კურსის მხარდამჭერი პეტიციის კიდევ ერთ ხელმომწერს. 

2025 წლის 15 სექტემბერს, რუსთაველის გამზირისა და ბესიკის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე, საზოგადოებრივი მაუწყებლის შენობიდან წამოსული საპროტესტო მარშის მონაწილეებს რამდენიმე პირი სიტყვიერად და ფიზიკურად დაუპირისპირდა. აქტივისტების ინფორმაციით, დაპირისპირების დროს ერთ-ერთ პირს, სავარაუდოდ, ცეცხლსასროლი იარაღი და დანა ჰქონდა. შსს-ს ცნობით, ინციდენტის შემდეგ, ცეცხლსასროლი იარაღისა და საბრძოლო მასალის უკანონო შეძენა-შენახვა-ტარების ბრალდებით 2009 წელს დაბადებული დ.გ. დააკავეს.

2025 წლის 23 სექტემბერს,  OC MEDIA-ს დირექტორისა და ფოტორეპორტიორის, მარიამ ნიკურაძის ინფორმაციით, თბილისში, ათონელის რეზიდენციასთან მიმდინარე ე.წ. ზებრების აქციაზე, დემონსტრანტებს ავტომობილი განზრახ დააჯახეს.

“მარიამ მეყანწიშვილი გადაიყვანეს სასწრაფოში, მანამდე გონი დაკარგა ორჯერ. მეორე დაზარალებულიც, ლიზი უბილავა, ამ წუთას წაიყვანა სასწრაფომ. პოლიციამ გვითხრა, რომ განზრახ დაჯახების ფაქტი “გადაცემულიაო” შესაბამის ადგილასო. გამოძიება დაიწყო თუ არა, არ ვიცით”, – წერს OC MEDIA-ს დირექტორი და ფოტორეპორტიორი, მარიამ ნიკურაძე.

2025 წლის 29 სექტემბერს, „გირჩი – მეტი თავისუფლების” წევრი, აქტივისტი გელა ხასაია დააკავეს. შსს-ს განცხადებით, გელა ხასაია ჯანმრთელობის განზრახ მსუბუქი დაზიანების ბრალდებით დააკავეს და გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 120-ე მუხლით მიმდინარეობს. ადვოკატის განცხადებით, საქმე ეხება 1 სექტემბერს, სადგურის მოედანზე მომხდარ კონფლიქტს, რომელშიც გელა ხასაიასთვის უცნობი პირები მონაწილეობდნენ და რომელსაც ხასაია შეესწრო. ადვოკატი ომარ ფურცელაძე ამბობს, რომ გელა ხასაიას პოლიციის განყოფილებაში ყოფნის პერიოდში, მასზე მიმდინარეობდა სიტყვიერი შეურაცხყოფა და ფსიქოლოგიური ზეწოლა. ფურცელაძის თქმით, ხასაიას ერთ-ერთმა პოლიციელმა შეახსენა ეპიზოდი, სადაც სამართალდამცავი დაჰპირდა, რომ ხასაიას „სისხლის სამართლის წესით დააკავებდა“.

ე.წ “პირბადეების საქმე” 

ე.წ. „პირბადეების საქმის“ ფარგლებში საქართველოს პროკურატურამ მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე გამოკითხვაზე არაერთი სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენელი დაიბარა. 4 სექტემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოში გამოიკითხა ორგანიზაცია „დემოკრატიის მცველების“ თავმჯდომარე გიორგი მშვენიერაძე. მისი განცხადებით, პროკურატურის კითხვები ეხებოდა როგორც მის ცალკეულ Facebook-პოსტებსა და ორგანიზაციის ფინანსურ დოკუმენტაციას, ასევე 2024 წლის საპროტესტო აქციების ორგანიზების საკითხს.

8 სექტემბერს იმავე საქმეზე გამოიკითხა „სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოების“ (ISFED) აღმასრულებელი დირექტორი ლევან ნატროშვილი.

17 სექტემბერს მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე გამოიკითხნენ „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ აღმასრულებელი დირექტორი ეკა გიგაური და „თბილისის ადამიანის უფლებათა სახლის“ თავმჯდომარე, „საქართველოს წამების მსხვერპლთა ფსიქოლოგიური და სამედიცინო რეაბილიტაციის ცენტრის“ (GCRT) დირექტორი ლელა ცისკარიშვილი. მათი განცხადებით, გამოკითხვის დროს შეკითხვები შეეხებოდა საპროტესტო აქციებთან დაკავშირებულ საქმიანობას, მათ შორის აქციების მონაწილეთა მხარდაჭერას, ადმინისტრაციული ჯარიმების გადახდას, იურიდიულ დახმარებასა და სხვადასხვა სახის აღჭურვილობისა თუ ინვენტარის შეძენას.

ე.წ პირბადეების საქმე უკავშირდება პროკურატურაში 2025 წლის 8 თებერვალს დაწყებულ გამოძიებას, რომელიც მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 318-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 19, 318-ე მუხლის მეორე ნაწილით, 319-ე და 321/1 მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით“. 

გამოძიების ფარგლებში, 7 აგვისტოს პროკურატურის განცხადებით ყადაღა დაედო 7 არასამთავრობო ორგანიზაციის, „სამოქალაქო საზოგადოების ფონდის“, ISFED-ის, IDFI-ის, GDI-ის, „დემოკრატიის მცველების“, „საფარის“ და „სოციალური სამართლიანობის ცენტრის“, ანგარიშებს. უწყების თანახმად, ამ ორგანიზაციების  „მიზნობრივი ფინანსები გამოყენებული იქნა ისეთი აღჭურვილობის შესაძენად, როგორიც არის – სპეციალური აირწინაღები, დამცავი სათვალეები, პირბადეები, სახის დასაფარი ნიღბები, წიწაკის სპრეი და სხვა საშუალებები, რასაც აქციის მონაწილეები აქტიურად იყენებდნენ პოლიციასთან ძალადობრივი დაპირისპირებისას“. აღსანიშნავია, რომ პროკურატურა დანაშაულად მიიჩნევს საპროტესტო აქციების დროს დაკავებულების და დაჯარიმებულების იურიდიულ დახმარებასაც.

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2025 წლის ოქტომბერი

2025 წლის ოქტომბერში საპროტესტო აქციებთან დაკავშირებული რეპრესიული პრაქტიკა კიდევ უფრო გამკაცრდა. მიმდინარე მონიტორინგის ფარგლებში დოკუმენტირებული 18 ინციდენტი ცხადყოფს, რომ თვის განმავლობაში აქტიურად გაგრძელდა აქციის მონაწილეების როგორც ადმინისტრაციული, ისე სისხლისსამართლებრივი დევნა. სასამართლოებმა არაერთ პირს შეუფარდეს ადმინისტრაციული პატიმრობა, ხოლო შინაგან საქმეთა სამინისტრომ მასობრივი დაკავებები დაიწყო გზის გადაკეტვისა და სახის დაფარვის საბაბით.

ამავე პერიოდში „ქართულმა ოცნებამ“ მიიღო საკანონმდებლო ცვლილებები, რომლებმაც შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებული შეზღუდვები მნიშვნელოვნად გაამკაცრა. პარალელურად, დაფიქსირდა აქტივისტებზე ფიზიკური თავდასხმის შემთხვევაც. 

ინციდენტები:

2025 წლის 1-ლ ოქტომბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნანა შამათავამ პროკურატურის შუამდგომლობა დააკმაყოფილა და „კოალიცია ცვლილებისთვის“ აქტივისტს, გელა ხასაიას აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეუფარდა. ხასაიას ბრალდება სისხლის სამართლის კოდექსის 118-ე მუხლის მეორე ნაწილით (ჯანმრთელობის განზრახ ნაკლებად მძიმე დაზიანება, ჩადენილი ჯგუფურად) აქვს წარდგენილი, რაც სასჯელის სახედ და ზომად 4-დან 6 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. 

აქტივისტი შსს-ს წარმომადგენლებმა 29 სექტემბერს დააკავეს. ადვოკატის განცხადებით, საქმე ეხება 1-ლ სექტემბერს, სადგურის მოედანზე მომხდარ კონფლიქტს, რომელშიც გელა ხასაიასთვის უცნობი პირები მონაწილეობდნენ და რომელსაც ხასაია შეესწრო. ადვოკატი ომარ ფურცელაძე ამბობს, რომ გელა ხასაიას პოლიციის განყოფილებაში ყოფნის პერიოდში, მასზე მიმდინარეობდა სიტყვიერი შეურაცხყოფა და ფსიქოლოგიური ზეწოლა. ფურცელაძის თქმით, ხასაიას ერთ-ერთმა პოლიციელმა შეახსენა ეპიზოდი, სადაც სამართალდამცავი დაჰპირდა, რომ ხასაიას „სისხლის სამართლის წესით დააკავებდა“.

2025 წლის 3 ოქტომბერს, მეტეხის ხიდზე განცხადების გასაკეთებლად შეკრებილ სტუდენტებს უცნობი პირები თავს დაესხნენ და ფიზიკურად გაუსწორდნენ. დაშავდა ენმ-ის ახალგაზრდული ორგანიზაციის თავმჯდომარე იგორ ნარმანია. თავდამსხმელები ასევე ფიზიკურად გაუსწორდნენ არასრულწლოვან აქტივისტსაც – მას თავში სავარაუდოდ რკინის ნაჭერი ჩაარტყეს.

2025 წლის 9 ოქტომბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე გიორგი გელაშვილმა პოეტ ზვიად რატიანს 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. პროკურატურა პოეტს სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე პრიმა მუხლის საფუძველზე პოლიციელზე თავდასხმას ედავებოდა, თუმცა მოსამართლემ მას ბრალდება გადაუკვალიფიცირა სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რაც გულისხმობს პოლიციის მიმართ წინააღმდეგობას საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვისთვის ხელის შეშლის, მისი საქმიანობის შეწყვეტის ან შეცვლის მიზნით. ზვიად რატიანი 2025 წლის 23 ივნისს დააკავეს. მან თბილისში, პარლამენტის შენობასთან, სილა გააწნა პოლიციელ თეიმურაზ მეშველაშვილს. 

2025 წლის 16 ოქტომბერს, „ქართულმა ოცნებამ“ მესამე მოსმენით მიიღო სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილი ცვლილები, რომლითაც დემონსტრანტებისთვის პროტესტის გამოხატვის ფორმები იზღუდება. დაჩქარებული წესით მიღებული საკანონმდებლო პაკეტის მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174 პრიმა მუხლს ემატება მე-10 ნაწილი, რომლის მიხედვითაც, შეკრებისა და მანიფესტაციის მონაწილე უალტერნატივოდ ადმინისტრაციული პატიმრობით დაისჯება შემდეგი ქმედებისთვის:

  • სახის ნიღბით ან ნებისმიერი სხვა საშუალებით დაფარვა;
  • ცრემლმდენი, ნერვულ-პარალიტიკური მოქმედების ან/ და მომწამვლელი ნივთიერების ქონის შემთხვევაში;
  • თუ განზრახ შექმნის დაბრკოლებებს ხალხის ან ტრანსპორტის გადაადგილებისთვის;
  • მოაწყობს დროებით კონსტრუქციას, თუ მისი მოწყობა ხელს უშლის პოლიციის მიერ საზოგადოებრივი წესრიგისა და უსაფრთხოების დაცვას და ა.შ.
  • ტრანსპორტის სავალი ნაწილის ნაწილობრივ ან სრულად გადაკეტვა, თუ რაოდენობის გათვალისწინებით აქციის ჩატარება სხვაგვარად შესაძლებელია.

აღნიშნული მუხლის დარღვევა გამოიწვევს:

  • ადმინისტრაციულ პატიმრობას 15 დღემდე ვადით;
  • თუ სამართალდამრღვევი ორგანიზატორია − ადმინისტრაციულ პატიმრობას 20 დღემდე ვადით;

 უალტერნატივოდ 60 დღემდე ადმინისტრაციული პატიმრობა წესდება თუ აქციის მონაწილეები დაარღევენ შემდეგს: 

  • იქონიებენ ცეცხლსასროლი იარაღს, ფეთქებად, ადვილაალებად, რადიოაქტიურ ნივთიერებას, ცივი იარაღს ან პიროტექნიკურ ნაწარმს;
  • იქონიებენ ისეთ საგანს ან ნივთიერებას, რომელიც  გამოიყენება ან შეიძლება გამოყენებულ იქნეს შეკრების ან მანიფესტაციის მონაწილეთა ან სხვა პირთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისთვის ზიანის მიყენების მიზნით;
  • მონაწილეობენ იმგვარ შეკრებაში ან მანიფესტაციაში, რომელიც ამ კანონის მე-13 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოთხოვნით შეწყდა.

რაც შეეხება სისხლის სამართლის კოდექსში შესულ ცვლილებებს, ზემოთ აღწერილი ქმედებების განმეორებით, ერთი წლის განმავლობაში ხელმეორედ დარღვევის შემთხვევაში ქმედება სისხლის სამართლის წესით დაისჯება:

  • სასჯელის სახედ გათვალისწინებულია ერთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთა;
  • იგივე ქმედება ჩადენილი არაერთგზის − დაისჯება ორ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით;
  • არასრულწლოვნის მიერ ჩადენილი – დაისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ანდა ერთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით;
  • ორგანიზატორის მიერ ჩადენილი, რამაც მძიმე შედეგი გამოიწვია – დაისჯება ოთხ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით.

ადმინისტრაციული კოდექსის 173-ე მუხლის [პოლიციის დაუმორჩილებლობა, შეურაცხყოფა] მესამედ დარღვევა სისხლის სამართლის დანაშაული იქნება:

  • პოლიციის დაუმორჩილებლობა ან შეურაცხყოფა – ჩადენილი მესამედ – დაისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთ წლამდე;
  • ჩადენილი არაერთგზის – დაისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორ წლამდე
  • ჩადენილი არასრულწლოვნის მიერ – დაისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთ წლამდე.

2025 წლის 16 ოქტომბერს, „ქართულმა ოცნებამ“ მესამე მოსმენით, დაჩქარებული წესით მიიღო საკანონმდებლო პაკეტი, რომელიც კონკრეტული პირებისთვის პარტიული საქმიანობისა და პოლიტიკური თანამდებობის დაკავების უფლების, ასევე არჩევნებში მონაწილეობის აკრძალვას ითვალისწინებს. საკანონმდებლო პაკეტის მიხედვით, საკონსტიტუციო სასამართლოში სარჩელის წარმდგენის მოთხოვნის საფუძველზე, საკონსტიტუციო სასამართლოს შეეძლება, აკრძალულ პარტიასთან დაკავშირებულ პირს აუკრძალოს:

  • პარტიის შექმნა;
  •  პოლიტიკური პარტიის წევრობა;
  • პარტიის ორგანოს წევრობა;
  •  პარტიული თანამდებობის დაკავება;
  •  არჩევნებში კანდიდატად მონაწილეობა [პასიური საარჩევნო უფლება];
  •  არჩეული ორგანოს წევრის/არჩეული თანამდებობის პირის უფლებამოსილების შეძენა;
  •  პოლიტიკური თანამდებობის დაკავება;
  •  კონსტიტუციური ორგანოს ხელმძღვანელობა;

თუ მოსარჩელე მოითხოვს, საკონსტიტუციო სარჩელის დაკმაყოფილება ასევე გამოიწვევს:

  • აკრძალული პარტიის წარდგენით არჩეული პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის საფუძვლის წარმოშობას;
  • სხვა წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტას;
  • პარტიული სიიდან პირის ამორიცხვას.

რეგისტრაციაზე უარი ეთქმება ისეთ პარტიას, რომლის სიაშიც იქნება ისეთი პირი, რომელსაც პარტიული საქმიანობა და პოლიტიკური თანამდებობის დაკავება აკრძალული აქვს. პარტიას, რომელიც სიაში შეიყვანს ასეთ პირს, ჯარიმა დაეკისრება.

ასევე, დაუშვებელი იქნება საპარლამენტო სიებსა თუ თვითმმართველობის არჩევნებისთვის სიებში ისეთი პირის შეყვანა, რომელსაც პოლიტიკური საქმიანობა აკრძალული აქვს. ცესკო ასეთ პარტიებს არც საპარლამენტო და არც თვითმმარველობის არჩევნებისთვის რეგისტრაციაში არ გაატარებს. 

2025 წლის 17 ოქტომბერს, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა, გიორგი კუჭუაშვილისთვის წარდგენილი ბრალი – პოლიციელზე თავდასხმის მუხლი [სსკ-ის 353 პრიმა მუხლი], პოლიციელისთვის წინააღმდეგობის გაწევის მუხლზე გადაუკვალიფიცირა [სსკ-ის 353-ე მუხლი] და სასჯელის ზომად და სახედ 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა განუსაზღვრა. კუჭუაშვილი 2024 წლის მაისში, ე.წ. რუსული კანონის წინააღმდეგ გამართულ აქციებზედააკავეს, მას 2025 წლის 4 თებერვალს 4 წლით თავისუფლების აღვეთა მიესაჯა. კუჭუაშვილმა ორწლიანი პატიმრობის შემდეგ, 26 მაისს დატოვა საპატიმრო. 

2025 წლის 19 ოქტომბერის, შსს-მ 18 ოქტომბერს რუსთაველის გამზირზე საპროტესტო აქციის მონაწილე 12 ადამიანი ადმინისტრაციული წესით დააკავა. დაკავებულებს შორის არიან: ლარა ნაჭყებია, ნინო სვანიძე, ლევან მარგიანი, გიორგი ყიასაშვილი, დავით გოგიჩაიშვილი, საბა ხომერიკი, ლევან ჯობავა, თორნიკე თხილავა, გელა გამყრელიძე, ვახტანგ მაჭავარიანი, ლაშა ჩხარტიშვილი, მამუკა კუპრეიშვილი. დაკავებების სერია 16 ოქტომბერს „ქართული ოცნების“ მიერ, სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილ ცვლილებს უკავშირდება, რომელმაც მოქალაქეებისთვის პროტესტის გამოხატვის ფორმები მნიშვნელოვნად შეზღუდა.

რუსთაველის გამზირზე გამართულ აქციასთან დაკავშირებით დაკავებული 12 პირის პროცესი თბილისის საქალაქო სასამართლოში 20 ოქტომბერს გაიმართა. 

შინაგან საქმეთა სამინისტრო ნაწილს „გზის ხელოვნურად გადაკეტვას“, ნაწილს კი აქციაზე სახის დაფარვას ედავებოდა.

12 დაკავებულიდან 7-ს ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდა. ესენი არიან:

  • აქტივისტი ლარა ნაჭყებია – 4 დღე (სახის ნიღბით დაფარვა);
  • აქტივისტი ნინო სვანიძე – 5 დღე (გზის გადაკეტვა);
  • ფერმწერი ლევან მარგიანი – 6 დღე (გზის გადაკეტვა);
  • აქტივისტი გიორგი ყიასაშვილი – 6 დღე (გზის გადაკეტვა);
  • აქტივისტი დავით გოგიჩაიშვილი – 6 დღე (სახის ნიღბით დაფარვა);
  • აქტივისტი საბა ხომერიკი – 8 დღე (გზის გადაკეტვა);
  • აქტივისტი ლევან ჯობავა – 14 დღე (გზის გადაკეტვა);

2025 წლის 20 ოქტომბერს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენლებმა, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე პროტესტის 4 მონაწილე – ნინო ბერუაშვილი, საბა ჯაფარიძე, თამარ თოთლაძე და თემო სარალიძე დააკავეს.  დაკავებულების პროცესი თბილისის საქალაქო სასამართლოში რუსთაველის 20 ოქტომბერსვე გაიმართა. შსს დაკავებულთაგან 2-ს გზის ხელოვნურად გადაკეტვას ედავებოდა, 2-ს – აქციაზე სახის ნიღბით დაფარვას.

სასამართლომ ოთხივე დაკავებულს ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. კერძოდ:

  • აქტივისტი ნინო ბერუაშვილი – 4 დღე (გზის გადაკეტვა);
  • მსახიობი საბა ჯაფარიძე – 6 დღე (აქციაზე სახის დაფარვა);
  • აქტივისტი თამარ თოთლაძე – 6 დღე (გზის გადაკეტვა);
  • აქტივისტი თემო სარალიძე – 6 დღე (აქციაზე სახის დაფარვა).

2025 წლის 21 ოქტომბერს, შსს-მ დილიდან რუსთაველის საპროტესტო აქციაში მონაწილე პირების დაკავებები დაიწყო. დღის მანძილზე, სამართალდამცავებმა პროტესტის კიდევ 5 აქტივისტი – ბექა ქურხული, კახა მიქაია, კონსტანტინე მიქაია, ბორის კუცია და იმედა კლდიაშვილი დააკავა. ყველა მათგანს აქციაზე სახის დაფარვას ანდა „გზის ხელოვნურად გადაკეტვას“ ედავებოდნენ. თბილისის საქალაქო სასამართლომ დემონსტრაციებზე ახალი წესების დარღვევისთვის დაკავებულ ხუთ აქტივისტს ადმინისტრაციული პატიმრობა  შეუფარდა. 

ახალი წესის დარღვევისთვის:

  • ბექა ქურხულს 8-დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს;
  • კახა მიქაიას – 14-დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს;
  • კონსტანტინე მიქაიას – 14-დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს;
  • იმედა კლდიაშვილს – 9-დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს.

2025 წლის 22 ოქტომბერს, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გაავრცელა განცხადება. სამინისტროს ცნობით, ბოლო სამ დღეში, მას შემდეგ, რაც გამოხატვის თავისუფლების შემზღუდველი ახალი კანონი ამოქმედდა, პოლიციამ 53 ადამიანი დააკავა, მათგან 40-ზე მეტი უკვე სამართალდამრღვევად ცნეს. მიმდინარე მონიტორინგის ფარგლებში, დოკუმენტირებულია 22 შემთხვევა. გარდა ამისა, 19-21 ოქტომბრის შუალედში შსს-მ აქტივისტებთან ერთად სამი ჟურნალისტი დააკავა. შსს-ს მიერ გავრცელებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, დამატებით 28 დაკავებული პირის იდენტიფიცირება ვერ მოხერხდა. 

2025 წლის 22 ოქტომბერს, რუსთაველის გამზირზე, საპროტესტო აქციის მიმდინარეობისას შსს-მ ადმინისტრაციული წესით 20-მდე მოქალაქე დააკავა. დაკავებების სერია 16 ოქტომბერს „ქართული ოცნების“ მიერ, სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილ ცვლილებს უკავშირდება, რომელმაც მოქალაქეებისთვის პროტესტის გამოხატვის ფორმები მნიშვნელოვნად შეზღუდა.  შსს-მ რუსთაველზე საპროტესტო აქციაზე გზის უკანონოდ გადაკეტვისა და სახის დაფარვის საბაბით ადმინისტრაციული დაკავებები 18 ოქტომბერს დაიწყო. 

2025 წლის 22 ოქტომბერს, 48 წლის თამარ ლორთქიფანიძე, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე საპროტესტო აქციაზე საპატრულო მანქანაზე ასვლის გამო დააკავეს. 

მოქალაქეების მიერ გავრცელებულ კადრებში ჩანს,  რომ თამარი, აქციის სხვა რამდენიმე მონაწილესთან ერთად, ჯერ გზის სავალ ნაწილზე ზის, შემდეგ ფეხზე დგება, ხელებს შლის და ასე ცდილობს შეაჩეროს ავტომობილების მოძრაობა. დაახლოებით ორ წუთში, თავისუფლების მოედნიდან საპატრულო ეკიპაჟის მანქანა ჩნდება კადრში, თამარი ამჯერად პოლიციის მანქანის პირისპირ, რამდენიმე მეტრში დგება და შლის ხელებს. რამდენიმე წამში კი გარბის საპატრულო მანქანისკენ, მასზე ადის და დგება სახურავზე. მალევე, თამარ ლორთქიფანიძე თავისით ჩამორბის მანქანიდან და კვლავ ხელგაშლილი დგება გზის სავალ ნაწილზე. აღნიშნული ქმედების გამო, შსს მას სისხლის სამართლის კოდექსის 239-ე მუხლით გათვალისწინებულ დანაშაულს ედავებოდა, თუმცა, საქართველოს პროკურატურამ თამარ ლორთქიფანიძეს 24 ოქტომბერს ბრალი დაუმძიმა და ახლა აქტივისტს ძალადობის და პოლიციელის სატრანსპორტო საშუალებაზე თავდასხმას ედავება.  

თამარ ლორთქიფანიძეს ბრალად ედება:

  • ძალადობა, რამაც დაზარალებულის ფიზიკური ტკივილი გამოიწვია, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 126-ე მუხლის პირველი ნაწილით.
  • პოლიციელის სატრანსპორტო საშუალებაზე თავდასხმა, პოლიციელის სამსახურებრივ საქმიანობასთან დაკავშირებით სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე პრიმა მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენა.

ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში, მას 4-დან 7 წლამდე პატიმრობა ემუქრება. რაც შეეხება, აღკვეთის ღონისძიებას, 25 ოქტომბერს, თამარ ლორთქიფანიძეს მოსამართლე ნანა შამათავამ აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეუფარდა.

2025 წლის 22 ოქტომბერს, შშმ პირთა უფლებადამცველი გია ჯვარშეიშვილი რუსთაველის გამზირზე, საპროტესტო აქციაზე დააკავეს. 24 ოქტომბერს კი, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ზვიად ცეკვავამ კი დაკავებულ აქტივისტს 10-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. შსს მას წვრილმან ხულიგნობასა და პოლიციისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებოდა. 

2025 წლის 22 ოქტომბერს, რუსთაველის გამზირზე, საპროტესტო აქციის მიმდინარეობისას შსს-მ ადმინისტრაციული წესით 20-მდე მოქალაქე დააკავა. დაკავებების სერია 16 ოქტომბერს „ქართული ოცნების“ მიერ, სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილ ცვლილებს უკავშირდება, რომელმაც მოქალაქეებისთვის პროტესტის გამოხატვის ფორმები მნიშვნელოვნად შეზღუდა.  შსს-მ რუსთაველზე საპროტესტო აქციაზე გზის უკანონოდ გადაკეტვისა და სახის დაფარვის საბაბით ადმინისტრაციული დაკავებები 18 ოქტომბერს დაიწყო. 

2025 წლის 22 ოქტომბერს, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გაავრცელა განცხადება. სამინისტროს ცნობით, ბოლო სამ დღეში, მას შემდეგ, რაც გამოხატვის თავისუფლების შემზღუდველი ახალი კანონი ამოქმედდა, პოლიციამ 53 ადამიანი დააკავა, მათგან 40-ზე მეტი უკვე სამართალდამრღვევად ცნეს. მიმდინარე მონიტორინგის ფარგლებში, დოკუმენტირებულია 22 შემთხვევა. გარდა ამისა, 19-21 ოქტომბრის შუალედში შსს-მ აქტივისტებთან ერთად სამი ჟურნალისტი დააკავა. შსს-ს მიერ გავრცელებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, დამატებით 28 დაკავებული პირის იდენტიფიცირება ვერ მოხერხდა. 

2025 წლის 24 ოქტომბერს,  რუსთაველის გამზირზე 23 ოქტომბერს გამართულ საპროტესტო აქციაში მონაწილეობისა და გამზირის გადაკეტვის გამო პოლიციამ რამდენიმე აქტივისტი დააკავა.  დაკავებულთა შორის არიან:

  • ბაჩო ქიმუცაძე – “კოალიცია ცვლილებისთვის” წევრი;
  • ნათია ლეთოდიანი – პარტია „დროა“ წევრი;
  • დავით მშვენიერაძე – ილიაუნის სამართლის სკოლის სტუდენტი; [6 დღიანი პატიმრობა]
  • ნინო ლაღიძე – გარემოსდაცვითი განათლების სპეციალისტი;
  • ზურა ცეცხლაძე – სინდისის პატიმრის, ზვიად ცეცხლაძის მამა
  • თენგო კირთაძე – პარტია “ფედერალისტების” წევრი;
  • ანუკა გამსახურდია – სამოქალაქო აქტივისტი;
  • დანი მაღრაძე – სამოქალაქო აქტივისტი;
  • ზვიად კვარაცხელია – მწერალი, გამოცემელი, ტელეწამყვანი.
  • გიორგი ლიფონავა – რეჟისორი; ტელეკომპანია “ფორმულას“ დამფუძნებელი,
  • აჩი გოჩიტაშვილი – სტუდენტი; [10 დღიანი პატიმრობა] 
  • ვასო ბერიძე – სტუდენტი;
  • ნათია გოგავა – სამოქალაქო აქტივისტი;
  • ნატალია სლეპაკოვა – სამოქალაქო აქტივისტი.
  • დავით ჭკადუა – გადაცემა „წიგნების თაროს“ მეორე სტუდენტური სეზონის ჩემპიონი.
  • გიორგი მელითაური [10 დღიანი პატიმრობა]

2025 წლის 29 ოქტომბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლემ, თამარ მჭედლიშვილმა მასწავლებელ ნინო დათაშვილს აღკვეთის ღონისძიება პატიმრობა 5000 ლარიანი გირაოთი შეუცვალა. მას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე პრიმა (სეკუნდა) მუხლის მე-3 ნაწილით (სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს საჯარო მოსამსახურეზე/მანდატურზე თავდასხმა) ჰქონდა წარდგენილი. მასწავლებელმა და აქტივისტმა პენიტენციური დაწესებულება დატოვა. მას გირაოს გადახდის ვადად 30 დღე განესაზღვრა. აღკვეთის ღონისძიების გირაოთი შეცვლის შუამდგომლობის შესახებ განცხადება პროკურატურამ სხდომის დაწყებამდე რამდენიმე წუთით ადრე გაავრცელა. აღკვეთის ღონისძიების შეცვლას მოითხოვდნენ ნინო დათაშვილის ადვოკატებიც, ვინაიდან მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა პენიტენციურ დაწესებულებაში მკვეთრად გაუარესდა და მას სასწრაფო ოპერაცია ესაჭიროება ხერხემლისა და კისრის არეში. დათაშვილმა ჯანმრთელობის გაუარესებული მდგომარეობის გამო პროცესზე მისვლა ვერ შეძლო და სხდომას დისტანციურად დაესწრო. 

2025 წლის 29 ოქტომბერს, მოსამართლე ლელა ცაგარეიშვილმა მკვლევარ შალვა კოღუაშვილს 6-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდა. შსს მას 27 ოქტომბერს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე მუხლით გათვალისიწინებულ სამართალდარვევას – გზის ხელოვნურად გადაკეტვას ედავებოდა.

2025 წლის 27-31 ოქტომბერს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, ხუთი დღის განმავლობაში რუსთაველზე საპროტესტო აქციაში მონაწილეობისას 29 მოქალაქე დააკავეს. შსს მათ რუსთაველის გამზირის „უკანონოდ გადაკეტვას“ ედავება, რაც 16 ოქტომბერს მესამე მოსმენით მიღებული საკანონმდებლო პაკეტით, გამკაცრებულად ისჯება, პირდაპირ ადმინისტრაციული პატიმრობით, ჯარიმის გარეშე.

სამოქალაქო აქტივისტების წინააღმდეგ დაფიქსირებული ინციდენტები – 2024 წლის სექტემბერი

კონტექსტი

2024 წლის სექტემბერში დოკუმენტირებული ინციდენტები მიუთითებს სამოქალაქო აქტივიზმთან და კრიტიკული პოზიციის გამოხატვასთან დაკავშირებული პირების მიმართ ზეწოლის სხვადასხვა ფორმის გამოყენებაზე. თვის განმავლობაში დაფიქსირდა როგორც ადმინისტრაციული დაკავებებისა და ფინანსური სანქციების, ისე ირიბი ზეწოლის შემთხვევები, რომლებიც შეეხო აქტივისტებს, სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებსა და საჯარო სექტორში დასაქმებულ პირებს.

სექტემბერში განსაკუთრებულად გამოიკვეთა ადმინისტრაციული და ეკონომიკური ბერკეტების გამოყენება აქტივისტების მიმართ. ამასთან, დაფიქსირდა სავარაუდოდ პოლიტიკური ნიშნით სამსახურიდან გათავისუფლების შემთხვევებიც, რაც უფლებადამცველი ორგანიზაციების შეფასებით, შესაძლოა დაკავშირებული ყოფილიყო ე.წ. „რუსულ კანონთან“ დაკავშირებით გამოხატულ კრიტიკულ პოზიციებთან.

ამავე პერიოდში, არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და მათი ხელმძღვანელების მიმართ განხორციელებულმა სამართლებრივმა და ადმინისტრაციულმა ნაბიჯებმა გააჩინა კითხვები სამოქალაქო საზოგადოების საქმიანობის შესაძლო შეზღუდვის შესახებ. ჯამში, სექტემბერში დაფიქსირებული შემთხვევები აჩვენებს, რომ კრიტიკული და საპროტესტო აქტივობის მიმართ ზეწოლის პრაქტიკა სხვადასხვა ფორმით გრძელდებოდა და მოიცავდა როგორც ინდივიდუალურ აქტივისტებს, ისე სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებს.

ინციდენტები:

2024 წლის 4 სექტემბერს, „TV პირველის“ მიერ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, სავარაუდოდ პოლიტიკური ნიშნით რამდენიმე საჯარო სკოლის დირექტორი გაათავისუფლეს. მათ შორის არიან: სოფელ ნოქალაქევის სკოლის დირექტორი შორენა შამათავა, ჭიათურის მე-7 საჯარო სკოლის დირექტორი ხათუნა ბრეგვაძე და სოფელ ნამაშევის სკოლის ხელმძღვანელი მინდია გველებიანი. აღნიშნულ შემთხვევებთან დაკავშირებით განცხადება გაავრცელა „საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამაც“, რომელმაც ყურადღება გაამახვილა სავარაუდო დისკრიმინაციულ მოტივებზე და აღნიშნა, რომ დირექტორების გათავისუფლება შესაძლოა უკავშირდებოდეს მათ მიერ ე.წ. „რუსულ კანონთან“ დაკავშირებით გამოხატულ კრიტიკულ პოზიციას.

2024 წლის 9 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ დააჯარიმა  აქტივისტი ლექსო სამხარაძე, რომელმაც რუსული კანონის მხარდამჭერ დეპუტატს, ვიქტორ ჯაფარიძეს, მონა ეძახა.

2024 წლის 14 სექტემბერს, პოლიციამ გორში ბიზნესმენი და სამოქალაქო აქტივისტი სოსო ბაბაევი დააკავა. მას სამართალდამცავებისადმი დაუმორჩილებლობას ედავებოდნენ. ბაბაევი გორში ფლობს ბარს. ამ ბარის მიმდებარე ტერიტორიაზე სამი დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა სამზადისი „ქართული ოცნების“ ლიდერის, ბიძინა ივანიშვილის დასახვედრად. გადაადგილებისას შექმნილ დისკომფორტს ბაბაევი ღიად აპროტესტებდა და სოციალურ ქსელში საპროტესტო აქციის ჩატარების შესახებაც იუწყებოდა. 14 სექტემბრის დილით კი სამსახურში მიმავალი ბაბაევი დააკავეს. მან იზოლატორში 48 საათი გაატარა. 

2024 წლის 24 სექტემბერს,  ბორის ჩელე ყურუას საბანკო ანგარიშები დაუყადაღეს – ამის შესხებ კოალიცია „ცვლილებისთვის” წევრი სოციალურ ქსელში წერს. მისივე თქმით, აქციებზე 500 ლარით დააჯარიმეს, თუმცა, სასამართლოს გადაწყვეტილება მას არ ჩაბარებია. ჩელე ყურუას თანხა არ გადაუხდია, რასაც ანგარიშების დაყადაღება მოჰყვა. 

2024 წლის 24 სექტემბერს,  საპარლამენტო არჩევნებამდე ერთი თვით ადრე, ანტიკორუფციული ბიუროს ხელმძღვანელმა რაჟდენ კუპრაშვილმა ორგანიზაციები „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“ და „აირჩიე ევროპა“ გაცხადებული საარჩევნო მიზნების მქონე სუბიექტებად გამოაცხადა. ბიურომ მათ, აგრეთვე მათ ხელმძღვანელებს — ეკა გიგაურსა და ხათუნა ლაგაზიძეს, 5 დღის ვადაში ფინანსური ანგარიშგებების წარდგენა მოსთხოვა, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი სამართლებრივი ზომების გამოყენებით დაემუქრა.

ეს გადაწყვეტილება არასამთავრობო ორგანიზაციებმა სასამართლოში გაასაჩივრეს და უკანონოდ მიიჩნიეს, რადგან აღნიშნული სტატუსი მათზე „მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ“ კანონის გავრცელებასა და საქმიანობის შეზღუდვას გულისხმობდა. შექმნილი კრიზისის ფონზე, 2 ოქტომბერს, ანტიკორუფციულმა ბიურომ პრემიერ-მინისტრის მოწოდების საფუძველზე გადაწყვეტილება შეცვალა და ქვეყნის ინტერესებიდან გამომდინარე, ორგანიზაციებს საარჩევნო მიზნის მქონე სუბიექტის სტატუსი ოფიციალურად მოუხსნა.